II SAB/Ol 89/17

WyrokWSA w Olsztynie2017-12-12

Skład orzekający: Adam Matuszak, Alicja Jaszczak-Sikora, Katarzyna Matczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wójt Gminy pozostaje w bezczynności w sprawie nakazania oczyszczenia źródła, rowów i przepustów w zlewni jeziora, pomimo wielokrotnych wezwań i upływu znacznego czasu od wszczęcia postępowania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Wójt Gminy pozostaje w bezczynności, ponieważ mimo upływu ponad 1,5 roku od wszczęcia postępowania, nie wydał decyzji w sprawie nakazania oczyszczenia źródła, rowów i przepustów w zlewni jeziora. Bezczynność ta została uznana za rażące naruszenie prawa, gdyż organ podejmował czynności jedynie polegające na poszukiwaniu biegłych do badań hydrologicznych, które nie były niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy, a nie na przeprowadzeniu oględzin i ustaleniu stanu faktycznego.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie i Okręg Polskiego Związku Wędkarskiego wniosły skargi na bezczynność Wójta Gminy w sprawie nakazania właścicielom działek oczyszczenia źródliska jeziora, rowów i przepustów. Pomimo wielokrotnych decyzji uchylających wcześniejsze rozstrzygnięcia Wójta i przekazujących sprawę do ponownego rozpatrzenia, organ nie wydał decyzji merytorycznej. Wójt Gminy podejmował czynności polegające na rozważaniu opinii biegłych i poszukiwaniu zleceniobiorcy do wykonania badań hydrologicznych, co skarżący uznali za nieadekwatne do potrzeb sprawy.
Rozstrzygnięcie
Zobowiązano Wójta Gminy do wydania w terminie miesiąca aktu w sprawie nakazania oczyszczenia źródła, rowów i przepustów w zlewni jeziora oraz stwierdzono, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2017 r. sprawy ze skarg Okręgu Polskiego Związku Wędkarskiego oraz Stowarzyszenia na bezczynność Wójta Gminy w sprawie nakazania oczyszczenia źródła, rowów i przepustów w zlewni jeziora 1. zobowiązuje Wójta Gminy do wydania w terminie miesiąca aktu; 2. stwierdza, że bezczynność ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa. 1. W dniu 3 marca 2016r. do Urzędu Gminy D. wpłynęło podanie Stowarzyszenia A (dalej jako: Stowarzyszenie), w którym zawarto żądanie wydania decyzji nakazującej właścicielom działek oczyszczenia źródliska jeziora [...] od działki [...] obr. G., na działkach [...], obr. G. i działkach [...] obr. G., gmina D., na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2015r. poz. 469 ze zm.) dalej jako: pr.wod. Wskazano, że zniszczenie i nieoczyszczanie źródliska oraz odpływu, a także słabe opady atmosferyczne od 2 lat spowodowały obniżenie wód jeziora o 1 m. W dniu 7 marca 2016r. do Urzędu Gminy D. wpłynęło podanie o podobnej treści od Okręgu Polskiego Związku A w O. (dalej jako: Związek). 2. Decyzją z dnia [...] Wójt Gminy umorzył postępowanie w sprawie oczyszczenia źródliska jeziora [...]. Decyzja ta została uchylona następnie decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], a sprawa przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, w szczególności określenia i dopuszczenia do udziału w postępowaniu wszystkich stron. 3. Decyzją z dnia [...] Wójt Gminy umorzył postępowanie w sprawie zmiany stanu wody na gruncie na działkach [...] obr. G., w części dotyczącej zmiany stanu wody na gruncie na działkach [...], uznając się niewłaściwym w sprawie. 4. Kolejną decyzją z dnia [...] Wójt Gminy odmówił nałożenia obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego stosunków wodnych na gruncie właścicielom działek nr [...] obr. G. 5. Po rozpatrzeniu odwołań Stowarzyszenia i Związku od decyzji z dnia [...] o umorzeniu postępowania w sprawie zmiany stanu wody na gruncie oraz odwołania Stowarzyszenia od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] o odmowie nałożenia obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego stosunków wodnych na gruncie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzjami z dnia [...] uchyliło zaskarżone decyzje, a sprawy zostały przekazane organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazano, że organ I instancji nadal nie dokonał ustaleń, czy Stowarzyszenie i Związek legitymują się własnym interesem prawnym, a zatem są stroną postępowania, czy są to organizacje społeczne żądające wszczęcia postępowania w sprawie dotyczącej innej osoby. Nadto wskazano, że organ I instancji zbyt pochopnie umorzył postępowanie w zakresie, w którym uznał się za niewłaściwy. Jeśli organ stwierdzi swoją niewłaściwość w sprawie, to zgodnie z art. 65 § 1 k.p.a. niezwłocznie przekazuje podanie do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Poza tym w ocenie organu odwoławczego, jeśli zostało wszczęte i było prowadzone jedno postępowanie to powinna zostać wydana jedna decyzja, która w części sprawy będzie zawierała rozstrzygnięcie co do jej istoty, a w pozostałym zakresie umarzała postępowanie. Kolegium wskazało również, że sprawa jeziora [...] winna zostać rozpatrzona przez organ I instancji kompleksowo i w miarę możliwości w jak najszerszym zakresie przedmiotowym. Spadek poziomu wody w tym zbiorniku prawdopodobnie jest spowodowany wieloma przyczynami, należy zatem przeprowadzić oględziny z udziałem wykwalifikowanych pracowników i ewentualnie biegłych w celu wyjaśnienia tych przyczyn. 6. Kolejną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania Dyrektora Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych, uchyliło decyzję Wójta Gminy z dnia [...] o umorzeniu postępowania w sprawie udrożnienia przepustu na działce nr [...] obr. G., a sprawa została przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu także wskazano, że organ I instancji zbyt pochopnie umorzył postępowanie w zakresie, w którym uznał się za niewłaściwy. 7. Wójt Gminy zawiadomieniem z dnia 27 kwietnia 2017r. poinformował strony postępowania, że rozszerza przedmiot dotychczasowego postępowania w sprawie zmiany stanu wody na gruncie na działkach [...] obr. G. o sprawę dotyczącą udrożnienia przepustu na działce nr [...] obr. G. oraz wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do 30 lipca 2017r. 8. Związek oraz Stowarzyszenie w dniu 12 maja 2017r. wnieśli w niniejszej sprawie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zażalenie na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Wójta Gminy. Podniesiono, że wszystkie dowody znajdują się w aktach sprawy, w jeziorze nadal brakuje wody, która stoi za przepustem, a organ nie wydaje decyzji. W odpowiedzi na e-mailowe zapytanie Stowarzyszenia o czynności dokonane przez organ od ostatniej decyzji Kolegium z dnia [...], pismem z dnia 29 maja 2017r. Wójt Gminy wskazał, że rozważano przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, ustalono listę biegłych z zakresu melioracji i gospodarki wodnej oraz dokonano telefonicznego rozeznania osób wpisanych na listę biegłych z tego zakresu. Następnie pismem z dnia 30 maja 2017r. Wójt Gminy zwrócił się do Ministerstwa Środowiska z prośbą o pomoc w interpretacji przepisów poprzez wskazanie organu właściwego do załatwienia niniejszej sprawy. 9. Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało za zasadne zażalenie na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy. 10. Postanowieniami z dnia [...] Wójt Gminy dopuścił Związek oraz Stowarzyszenie do udziału na prawach strony w postępowaniu w sprawie zmiany stanu wody na gruncie oraz udrożnienia przepustu na działce nr [...]. 11. Następnie zawiadomieniem z dnia 25 lipca 2017r. Wójt Gminy wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do dnia 31 sierpnia 2017r. wskazując na szczególny stopień jej złożoności oraz konieczność uzupełnienia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia przyczyn spadku poziomu wody w jeziorze. 12. Kolejnym zawiadomieniem z dnia 6 września 2017r. Wójt Gminy wyznaczył nowy termin załatwienia niniejszej sprawy do dnia 30 września 2017r. wskazując na podjęte działania w kierunku znalezienia potencjalnego zleceniobiorcy w sprawie wykonania badań, dotyczących zmiany stanu wody na gruncie oraz zmiany poziomu wody i jego przyczyn w jeziorze [...]. 13. Pismem z dnia 11 września 2017r. Wójt Gminy zwrócił się do Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w O. o przesłanie kopii badań hydrogeologicznych jeziora [...], a następnie zawiadomieniem z dnia 25 września 2017r. wyznaczył nowy termin załatwienia niniejszej sprawy do dnia 30 października 2017r. wskazując, że po rozesłaniu zaproszeń do złożenia ofert na wykonanie badań środowiskowych jeziora, do organu w dniu 21 września 2017r. wpłynęła oferta Katedry Inżynierii Ochrony Wód Wydziału [...] Uniwersytetu w O. 14. Kolejnym zawiadomieniem z dnia 27 października 2017r. Wójt Gminy wyznaczył nowy termin załatwienia niniejszej sprawy do dnia 15 grudnia 2018r. wskazując, że powodem niezałatwienia sprawy w terminie jest zawarcie umowy na wykonanie badań dotyczących uwarunkowań hydrologiczno-zlewniowych eutrofizacji i spadku poziomu wody w jeziorze [...]; rozliczenie ze wskazanych badań nastąpi do 15 grudnia 2018 r. 15. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie Związek wniósł skargę (zarejestrowaną pod sygn. akt II SAB/Ol 89/17) oraz Stowarzyszenie wniosło skargę (zarejestrowaną pod sygn. akt II SAB/Ol 90/17) na bezczynność Wójta Gminy dotyczącą braku konkretnych działań po decyzjach Samorządowego Kolegium Odwoławczego, pomimo że w kwietniu 2016r. komisja powołana przez Wójta ustaliła, że okoliczność zmiany stanu wody na gruncie nie była sporna. Związek wskazał, że jest użytkownikiem jeziora [...], chroni jezioro przed kłusownictwem i zanieczyszczeniami oraz przeprowadza zarybienia, ponosząc duże nakłady finansowe. Od dwóch lat Związek domaga się wydania przez Wójta decyzji nakazującej oczyszczenie źródła i rowów w zlewni tego jeziora. Udrożnienie dopływów wody do jeziora uchroni zbiornik przed zagładą i katastrofą ekologiczną. Stowarzyszenie podniosło, że wystarczy tylko wyczyścić źródło jeziora, rowy i przepust, aby jezioro wróciło do stanu poprzedniego. 16. W odpowiedzi na skargi Wójt Gminy wniósł o ich odrzucenie, ewentualnie oddalenie, wskazując, że skargi złożone w tej sprawie zostały podpisane przez osoby, które nie są uprawnione do ich reprezentowania. Nadto organ wyjaśnił, że zobligowany jest do kompleksowego rozpatrzenia sprawy zgodnie z zaleceniem zawartym w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. W tej sytuacji niezbędne było powołanie odpowiednich ekspertów do kompleksowej analizy przyczyn zmiany stanu wody. Strona skarżąca była na bieżąco informowana przez organ o czynnościach podejmowanych w sprawie, miała wgląd w akta sprawy, a zatem powinna wiedzieć, że niewydanie decyzji nie jest efektem braku działania ze strony organu. Organ szczegółowo wymienił jakie czynności były podejmowane w tej sprawie. Zdaniem organu, okoliczności niezależne od niego, takie jak brak specjalistów gotowych od razu wykonać niezbędne badania hydrologiczne oraz fakt, że badania hydrologiczne powinny być prowadzone przez cały rok, przesądziły o tym, że w sprawie nie została dotychczas wydana decyzja. Organ wniósł również o połączenie do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia obu wniesionych skarg. 17. Na rozprawie w dniu 12 grudnia 2017r. Sąd postanowił, na podstawie art. 111 § 1 p.p.s.a., połączyć sprawę o sygn. akt II SAB/Ol 89/17 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia ze sprawą o sygn. akt II SAB/Ol 90/17 i prowadzić pod sygn. akt II SAB/Ol 89/17. Ponadto pełnomocnik Stowarzyszenia wyjaśnił, że Stowarzyszenie występowało już do Kolegium ze skargą na bezczynność, która została uwzględniona. Podał, że nie jest skarżone żadne zagadnienie dotyczące struktury geologicznej jeziora, a jedynie fakt złego stanu na gruncie zlewni tego jeziora, rowów i przepustów. Nie ma zatem potrzeby przeprowadzania badan geologicznych. Chodzi o udrożnienie istniejącego na gruntach przepływu do jeziora. Z kolei pełnomocnik organu wyjaśnił, że w niniejszej sprawie bardzo długo trwały ustalenia dotyczące znalezienia biegłych, którzy ustalą przyczyny niskiego stanu wód w jeziorze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2016r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przy czym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017r. poz. 1369, z późn. zm.) zwanej dalej: p.p.s.a. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty administracyjne lub czynności z zakresu administracji publicznej, enumeratywnie wymienione w art. 3 § 2 ustawy p.p.s.a. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. stronie przysługuje skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, a także stosownie do art. 3 § 2 pkt 9 skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960r.- Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r.- Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W takich sprawach można skutecznie wnieść skargę na bezczynność, jeśli organ administracji publicznej nie załatwi sprawy w terminie określonym w przepisach art. 35-36 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257) dalej jako: k.p.a., bądź w terminie wynikającym z innej ustawy regulującej sposób postępowania organów administracji. W związku z powyższym uznano, że żądania skarżących zasługują na uwzględnienie. Przed przystąpieniem do rozpoznania skarg wyjaśnić pozostaje, że obie wniesione skargi zostały skutecznie złożone i podpisane przez uprawnione osoby, bowiem w tym zakresie Sąd z urzędu wezwał skarżących do przedłożenia dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej w tej sprawie. Prezes Polskiego Związku w O. przy piśmie z dnia 18 października 2017r. nadesłał protokół Komisji Skrutacyjnej na [...] okręgowym zjeździe delegatów Okręgu O. z dnia [...] oraz Protokół z posiedzenia Zarządu Okręgu z dnia [...] z ukonstytułowania władz, jak również przedstawicielka Stowarzyszenia A przedstawiła zawiadomienie o wpisie stowarzyszenia do ewidencji jako stowarzyszenie zwykłe oraz upoważnienie wszystkich członków Stowarzyszenia do jego reprezentowania. W rozpoznawanej sprawie w dniu 3 marca 2016r. do Urzędu Gminy wpłynęło podanie Stowarzyszenia, w którym zawarto żądanie wydania decyzji nakazującej właścicielom działek oczyszczenia źródliska jeziora [...]od działki [...] obr. G., na działkach [...], obr. G. i działkach [...] obr. G., gmina D., na podstawie art. 29 ust. 3 pr.wod. Wskazano, że zniszczenie i nieoczyszczanie źródliska oraz odpływu, a także słabe opady atmosferyczne od 2 lat spowodowały obniżenie wód jeziora o 1 m. W dniu 7 marca 2016r. do Urzędu Gminy D. wpłynęło podanie o podobnej treści od Związku. Decyzjami z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję z dnia [...] Wójta Gminy (dalej: Wójt) o umorzeniu postępowania w sprawie zmiany stanu wody na gruncie oraz decyzję z dnia [...] tego organu o odmowie nałożenia obowiązku na właścicieli działek nr [...] obr. G. przywrócenia stanu poprzedniego stosunków wodnych na gruncie, a sprawy zostały przekazane organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Do tej pory jednak Wójt nie wydał decyzji w rozpoznawanych sprawach. Jak wynika z przekazanych do Sądu akt administracyjnych tej sprawy organ podejmował jedynie czynności polegające m.in. na: rozważaniu przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, ustalaniu listy biegłych z zakresu melioracji i gospodarki wodnej, podejmowaniu działań w kierunku znalezienia potencjalnego zleceniobiorcy w sprawie wykonania badań, dotyczących zmiany stanu wody na gruncie oraz zmiany poziomu wody i jego przyczyn w jeziorze, a także zawarciu umowy na wykonanie badań dotyczących uwarunkowań hydrologiczno-zlewniowych eutrofizacji i spadku poziomu wody w jeziorze [...], które to badania mają zostać rozliczone do 15 grudnia 2018r. Tymczasem miast przeprowadzać badania hydrologiczne dna jeziora, co do których konieczności przeprowadzenia w żadnym razie nie wypowiada się Sąd w niniejszej sprawie, bowiem jej przedmiotem jest jedynie bezczynność organu w rozpoznaniu zgłoszonych wniosków dotyczących udrożnienia i oczyszczenia źródlisk jeziora [...], wystarczyłoby, aby upoważniony pracownik organu przeprowadził dowód z udziałem zainteresowanych stron postępowania, w postaci oględzin źródliska jeziora [...] i ustalił, czy faktycznie doszło do ich zanieczyszczenia, czy drożne są istniejące dotychczas przepływy oraz czy konieczne jest wydanie decyzji w trybie art. 29 ust. 3 pr.wod., nakazującej oczyszczenie właścicielom terenów wskazanych we wniosku, na których znajdują się źródliska ww. jeziora. Poza tym pozostaje jednoznacznie wskazać, że z przekazanych akt sprawy wynika, iż w toku prowadzonego postępowania znacząco zostały naruszone wszelkie terminy załatwienia sprawy wynikające z art. 35 § 3 k.p.a. Z brzmienia tego przepisu wynika, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie najpóźniej niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (...). Wprawdzie stosownie do treści art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Z akt sprawy wynika, iż organ wielokrotnie korzystał z tej instytucji, bowiem kolejnymi zawiadomieniami z dnia: 27 kwietnia 2017r., 25 lipca 2017r., 6 września 2017r., 25 września 2017r., 27 października 2017r., zawiadamiał o niezałatwieniu sprawy w terminie, przy czym nie zawsze wskazywał konkretne i rzeczywiste przyczyny niezałatwienia sprawy w terminie, bowiem taką przyczyną nie może być szczególny stopień złożoności sprawy (tak w zawiadomieniu z 25 lipca 2017r.), konieczność uzupełnienia materiału sprawy (tak w zawiadomieniu z dnia 27 kwietnie 2017r.). Wprawdzie w każdym z zawiadomień został wskazany nowy termin załatwienia sprawy, jednak w żadnym przypadku nie pouczył organ o uprawnieniu do zgłaszania ponaglenia. Nadto w wielu tych zawiadomieniach faktycznie wskazywane były okoliczności, które w późniejszym czasie nie znajdowały odzwierciedlenia w materiale sprawy. Wystarczy tutaj podnieść, że po wydaniu decyzji przez Samorządowego Kolegium Odwoławcze z dnia [...] dopiero w dniu 27 kwietnia 2017r., a zatem po upływie półtora miesiąca, poinformowano strony, iż organ będzie prowadził jedno rozszerzone postępowania, zaś w dniu 26 czerwca 2017r., a więc dopiero po wydaniu postanowienia z dnia [...] przez Kolegium o zasadności zażalenia na przewlekłe prowadzenie postępowania, Wójt wydał postanowienie o dopuszczeniu Związku i Stowarzyszenia do udziału na prawach strony w postępowaniu w sprawie zmiany stanu wody na gruncie oraz udrożnienia przepustu na działce nr [...]. Nadto pozostaje wyjaśnić, że same czynności, na które wskazywała pełnomocnik organu, tak w odpowiedzi na skargę jak i na rozprawie, związane z poszukiwaniem biegłego, który podejmie się sporządzenia kompleksowej opinii w tej sprawie są bardzo skąpo udokumentowane. Pierwsza taka informacja pojawia się w aktach dopiero w dniu 10 sierpnia 2017r., a zatem wiele miesięcy po wydanej decyzji przez Kolegium. Nadto z akt tej sprawy wynika, że czasami w poszczególnych miesiącach podejmowana była jedna czynność procesowa, bądź też występowano o informacje, które były już w aktach sprawy. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że Wójt pozostaje w bezczynności. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy bowiem doczynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie - ale mimo zaistnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownych czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu nie ma znaczenia okoliczność z jakich powodów określona decyzja, postanowienie lub inny akt nie zostały dokonane, a w szczególności czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. Okoliczności, jakie spowodowały zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznania sprawy (jak też zaniechanie) oraz stopień przekroczenia terminów mają natomiast znaczenie przy ocenie przez Sąd, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., czy też nie. Ponieważ wnioski skarżących, dotyczące wydania decyzji nakazującej właścicielom działek oczyszczenia źródliska jeziora, w dacie orzekania przez Sąd nie zostały załatwione, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązano Wójta do ich rozpatrzenia i wydania aktu, w terminie miesiąca. Ponadto Sąd stwierdził, że bezczynność organu miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. Oceniając tę kwestę Sąd miał na uwadze, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa, czy opóźnienia w podejmowanych czynnościach pozbawionego jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Opisany wyżej przebieg postępowania i podjęte przez organ czynności, wykazują się bardzo dużymi odstępami w czasie, których nie sposób usprawiedliwić przyczynami obiektywnymi, niezależnymi od organu w rozumieniu art. 35 § 5 k.p.a. Niewątpliwie sprawa wymagała przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, w szczególności dokonania oględzin źródliska jeziora. Jednak kolejne czynności zmierzały jedynie do poszukiwania biegłych, którzy przeprowadzą badania hydrologiczne dna jeziora, co w niniejszej sprawie nie jest niezbędne do jej rozstrzygnięcia. Sprawa nie została załatwiona pomimo upływu ponad 1,5 roku od jej wszczęcia. Taki stan rzeczy należy kwalifikować jako bezczynność organu, mającą charakter rażącego naruszenia prawa. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że organ dopuścił się bezczynności, o czym orzeczono w pkt 1 sentencji wyroku, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Jednocześnie Sąd, zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a., stwierdził, że zarzucana bezczynność organu miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło