II GZ 896/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Krystyna Anna Stec po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [A.] w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 września 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 472/17 w zakresie dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika w sprawie ze skarg [B.] w S. oraz [A.] w B. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia prezesa zarządu postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na rozprawie w dniu 28 września 2017 r. w sprawie z połączonych do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia skarg [A.] w B. i [B.] na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] września 2015 r. o odmowie zatwierdzenia J. N. na stanowisku prezesa zarządu [A.] - po rozpoznaniu wniosku [A.], poparty przez [B.] - odmówił dopuszczenia J. N. do udziału w postępowaniu sadowoadministracyjnym w charakterze uczestnika postępowania. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie w sprawie Sąd I instancji przede wszystkim zauważył, że J. N. nie był stroną postępowania administracyjnego, prowadzonego na podstawie przepisów ustawy z dnia 5 listopada 2009 r. – o spółdzielczych kasach oszczędnościowo - kredytowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1450 ze zm.; dalej: ustawa o skok) i ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz. U. z 2015 r. poz. 614). Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że rozpatrywanie przez organ w oparciu o przepisy wyżej wskazanych ustaw kandydatury na stanowisko prezesa zarządu nie stanowi wykazania interesu prawnego J. N. w znaczeniu art. 28 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.; dalej: k.p.a.) i art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), gdyż rozstrzygnięcie w tym przedmiocie nie dotyczy wprost praw i obowiązków takiego podmiotu. Złożony wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu nie wskazuje na konkretny przepis prawa materialnego i nie znajduje potwierdzenia w okolicznościach faktycznych sprawy, lecz opiera się jedynie na interesie faktycznym i przekonaniu, że organ prowadząc postępowanie działał niezgodnie z obowiązującymi przepisami. Zażalenie na to postanowienie wniosła [A.] (w istocie reprezentując [A.]) zaskarżając to orzeczenie w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono w szczególności, że przepis 86 ust. 7 ustawy o skok wskazuje skutki prawne dla osoby której wniosek o zatwierdzenie dotyczy, a które wypływają z negatywnego jego rozpatrzenia. Skutkiem tym będzie wygaśnięcie mandatu, czyli pozbawienie decyzją prawa do pełnienia określonej funkcji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Kwestia zasadności wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika postępowania w analogicznym stanie sprawy - była już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w postanowieniu z dnia 9 maja 2017 r., sygn. akt II GZ 896/17. W niniejszej sprawie skład orzekający NSA w pełni podziela argumentację tam zawartą. I tak, stosownie do treści przepisu art. 33 § 2 p.p.s.a. udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Zgodnie z utrwalonym już orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, interes prawny mają tylko te podmioty, których sytuacja prawna wynika wprost z szeroko rozumianego prawa materialnego. Interes ten musi rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawnych. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga zatem ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa a sytuacją prawną konkretnego podmiotu, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Interes taki powinien znajdować potwierdzenie w faktach, które uzasadniają zastosowanie normy prawa materialnego. Od tak ujętego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, który istnieje w sytuacji, gdy dana osoba jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, ale nie może tego potwierdzić przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mogącymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji. Dalej, jak stanowi art. 86 ust. 1 pkt 2 ustawy o skok, kasy, w terminie 9 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, wystąpią do Komisji Nadzoru Finansowego z wnioskami o zatwierdzenie prezesów zarządów. Stosownie natomiast do ust. 7 tego artykułu ustawy, w przypadku niezłożenia wniosku, o którym mowa m. in. w ust. 1 pkt 2 w przewidzianych terminach lub po uprawomocnieniu się decyzji w sprawie odmowy zatwierdzenia przez Komisję Nadzoru Finansowego osoby, której wniosek taki dotyczy, mandat związany z pełnioną przez tę osobę funkcją wygasa. Powołując się na art. 86 ust. 7 ustawy autor zażalenia podnosi, że skoro odmowa zatwierdzenia na stanowisku prezesa zarządu powoduje wygaśnięcie mandatu do piastowania przez niego tej funkcji, to powinien on być uczestnikiem postępowania sądowego, toczącego się w sprawie ze skarg na decyzję w przedmiocie odmowy jego zatwierdzenia na stanowisku prezesa. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że przepis art. 86 ust. 7 ustawy z dnia 5 listopada 2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych nie stanowi o interesie prawnym uzasadniającym udział osoby fizycznej w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika postępowania w rozumieniu art. 33 § 2 p.p.s.a. Powyższy przepis ustawy o skok nie przyznaje bowiem uprawnienia do pełnienia przez określoną osobę funkcji prezesa zarządu kasy, zatem na jego podstawie nie może ona domagać się od organu administracji publicznej podjęcia bezpośrednio wobec niej określonych działań. Wyjaśnienia ponadto wymaga, że postępowanie administracyjne prowadzone przez Komisję Nadzoru Finansowego na podstawie art. 86 ust. 1 pkt 2 ustawy o zatwierdzenie prezesa zarządu dotyczy wyłącznie relacji pomiędzy radą nadzorczą (reprezentującą skok) a organem, zaś osoba zainteresowana dalszym sprawowaniem funkcji prezesa zarządu kasy po wejściu w życie ustawy, nie jest stroną tego postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. Oczywiste jest natomiast, że osoba taka jest zainteresowana wynikiem rozstrzygnięcia organu, jak też – następnie – sądu administracyjnego, jednak zainteresowanie to zamyka się w sferze faktycznej i nie znajduje oparcia w żadnym przepisie obowiązującego prawa. Również podniesiona w zażaleniu kwestia ochrony dóbr osobistych pozostaje bez związku z rozpoznawaną sprawą. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wnioskodawca nie wykazał interesu prawnego w dopuszczeniu J. N. do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skarg na decyzję organu o odmowie zatwierdzenia prezesa zarządu, a tym samym nie można było przyznać mu stosownych uprawnień procesowych. Z wymienionych powodów oraz na podstawie art. 184 w związku z art. 192 § 1 i § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.