III SA/Kr 1258/17
PostanowienieWSA w Krakowie2017-12-12
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej choroby zawodowej skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy ustawy i czy w związku z tym wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu, a także czy należy ustanowić adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. c) PPSA, sprawy dotyczące chorób zawodowych są z mocy ustawy zwolnione z ponoszenia kosztów sądowych. Jednocześnie, sąd ustanowił adwokata z urzędu, uznając, że sytuacja materialna skarżącej, pomimo posiadania pewnych zasobów, nie pozwala na samodzielne poniesienie kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.Stan faktyczny
Skarżąca J. B. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w przedmiocie choroby zawodowej. Skarżąca przedstawiła swoją sytuację materialną, wskazując na dochody, posiadany majątek oraz ponoszone wydatki. Wniosła o ustanowienie adwokata z urzędu, uzasadniając to chorobą i brakiem możliwości samodzielnego przygotowania się do postępowania.Rozstrzygnięcie
I. Umorzono postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych. II. Ustanowiono dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 8 września 2017 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem.
Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem.
Określając swój majątek uwidoczniła, że w jego skład wchodzi dom o powierzchni 82,5 m2 o wartości 200 tys. zł, nieruchomość rolna stanowiąca nieużytki w 6 klasie o pow. 0,2200 ha i 14 arowa działka na której stoi dom. Zadeklarowała brak zasobów i przedmiotów wartościowych.
Stałe miesięczne dochody gospodarstwa domowego oszacowała łącznie na 2622 zł wyjaśniając, iż składa się na to 1202 zł jej emerytury i 1420 zł emerytury męża.
Uzasadniając swoje starania odniosła się do okoliczności nurtującej ją sprawy podnosząc że jest chora. Zaakcentowała, że ponieważ nie jest w stanie przygotować do prawnej polemiki z organami prosi o adwokata z urzędu.
Wymieniając zobowiązania i stałe wydatki wskazała, że na prąd przeznacza 280 zł, na wodę 120 zł, na gaz 90 zł, na śmieci 44 zł, na wywóz nieczystości 60 zł, na telefon po 60 zł i 40 zł, na RTV 20 zł, na raty związane ze spłatą kredytu 670 zł (przy zadłużeniu 35 tyś. zł na remont przeciekającego dachu), na lekarstwa 400 zł. Do tego dochodzi konieczność rezerwowania 85 zł na podatek rolny.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Zgodnie z art. 239 §1 pkt 1 lit. c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących chorób zawodowych, świadczeń leczniczych oraz świadczeń rehabilitacyjnych. W postępowaniu sądowoadministracyjnym sprawę opatrzono symbolem "6200" opisywanym przez załącznik nr 1 do zarządzenia Prezesa NSA z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych jako sprawa dotycząca choroby zawodowej. Skoro zaś skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 239 §1 pkt 1 lit. c) ppsa - co oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków – rozpoznanie wniosku w tym zakresie jego jest zbędne a w związku z tym postanowiono jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 249a ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa.
Bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje bez wpływu na drugie z żądań a mianowicie ustanowienia adwokata. Zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest bowiem związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). W sytuacji więc gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa).
Skarżąca złożyła wymagane oświadczenie, które jest wystarczające do oceny możliwości płatniczych strony. Te nie rysują się szczególnie. Skarżąca nie należy co prawda pod osób biednych w potocznym tego słowa znaczeniu. Trudno ją jednak postrzegać jako osobą zamożną. Należy do niej co prawda dom i rola ale nie można tracić z pola widzenia, że dom zabezpiecza potrzeby mieszkaniowe małżonków a wykazaną nieruchomość rolną stanowią nieużytki w 6 klasie. Równocześnie z zasad doświadczenia życiowego wynika, że środki jakie małżonkowie mają do dyspozycji wystarczają w zasadzie na opłacenie wykazanych stałych wydatków i opędzenie potrzeb życia codziennego.
Uwzględniając to wszystko, udzielono więc skarżącej pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustanawiając na jej rzecz adwokata, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego. Konieczność wygospodarowania przez skarżącą środków na koszty kwalifikowanego pełnomocnika przekracza bowiem aktualnie jej możliwości i grozi zachwianiem sytuacji materialnej oraz bytowej rodziny w taki sposób że nie będzie w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych.
Z przytoczonych względów orzeczono zatem jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło