II SA/Bk 722/17

WyrokWSA w Białymstoku2017-12-14

Skład orzekający: Marek Leszczyński, Małgorzata Roleder, Anna Sobolewska-Nazarczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba posiadająca gospodarstwo rolne o powierzchni użytkowej przekraczającej 2 ha przeliczeniowe, w związku ze zmianą sposobu przeliczania hektarów fizycznych na przeliczeniowe, może być uznana za osobę bezrobotną i mieć prawo do zasiłku?
Ratio decidendi
Osoba posiadająca gospodarstwo rolne o powierzchni użytkowej przekraczającej 2 ha przeliczeniowe, zgodnie z przepisami ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, nie może być uznana za osobę bezrobotną. Organy administracji publicznej są związane ostatecznymi decyzjami podatkowymi dotyczącymi powierzchni gospodarstwa rolnego i nie mogą weryfikować ich ustaleń. W związku z tym, nawet jeśli zmiana sposobu przeliczania hektarów była niekorzystna dla strony, organy prawidłowo pozbawiły ją statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku.
Stan faktyczny
Starosta Powiatu B. orzekł o utracie przez Z. M. statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku od dnia 1 października 2016 r., ponieważ posiadał gospodarstwo rolne o powierzchni przeliczeniowej przekraczającej 2 ha. Zmiana ta wynikała z nowej interpretacji przepisów dotyczących przeliczania hektarów fizycznych na przeliczeniowe. Wojewoda P. utrzymał w mocy decyzję Starosty. Z. M. złożył skargę do WSA, argumentując, że został wprowadzony w błąd przez gminę i nie był świadomy zmiany przelicznika, co spowodowało utratę środków do życia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku oddala skargę Decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. znak [...] Starosta Powiatu B. orzekł o utracie przez Z. M. statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku od dnia [...] listopada 2016 r. Organ pierwszej instancji ustalił, że ww. został zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w B. jako osoba bezrobotna w dniu [...] października 2016 r. posiadająca prawo do zasiłku od dnia 1 października 2016 r. w wysokości: 997, 90 zł miesięcznie przez okres pierwszych 90 dni, 783, 20 zł przez kolejne dni. W dniu rejestracji zainteresowany okazał zaświadczenie wydane przez Urząd Miejski w M., z którego wynika, że od dnia 1 października 2016 r. jest podatnikiem podatku rolnego z gospodarstwa rolnego położonego w miejscowości J. o powierzchni użytków rolnych 5,9386 ha, co stanowi powierzchnię przeliczeniową 1,9792 ha. Zasiłek wypłacono za okres 3 października 2016 r. - 30 kwietnia 2017 r. W czerwcu 2017 r. organ uzyskał informację, że prowadzone jest postępowanie mające na celu orzeczenie w przedmiocie prawa Z. M. do świadczenia przedemerytalnego, w którym to postępowaniu ustalono, że ww. jest podatnikiem podatku rolnego z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego w miejscowości J. o powierzchni użytków rolnych 5,9386 ha, co stanowi powierzchnię przeliczeniową 2,0952 ha. Następnie strona dostarczyła zaświadczenie z UM w M., zgodnie z którym - na podstawie aktu notarialnego z dnia 1 września 2016 r. - od dnia 1 września 2016 r. jest podatnikiem podatku rolnego z gospodarstwa rolnego o powierzchni fizycznej wszystkich gruntów 6,3262 ha, powierzchni użytków rolnych 5.9386 ha i powierzchni przeliczeniowej użytków rolnych 1,9792 ha. Organ również ustalił, na podstawie zawiadomienia z Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w B. z dnia [...] września 2016 r., że uaktualniono powierzchnię użytków gospodarstwa rolnego strony i od dnia 1 stycznia 2016 r. zastosowano nowe zasady przeliczania ha fizycznych na ha przeliczeniowe, w związku z czym nastąpiła zmiana w powierzchni przeliczeniowej użytków rolnych. W wyniku tych zmian ustalono, że Z. M. od dnia 1 października 2016 r. jest podatnikiem podatku rolnego z gospodarstwa rolnego o powierzchni użytków rolnych 5,9386 ha, co stanowi powierzchnię przeliczeniową użytków rolnych 2,0952 ha. W dniu [...] czerwca 2017r. do organu strona dostarczyła decyzję Burmistrza M.: z dnia [...] września 2016 r. w sprawie zmiany wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2016; z dnia [...] listopada 2016 r. uchylającą decyzję z dnia [...] września 2016 r. i orzekającą ponownie w sprawie zmiany wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2016; z dnia [...] lutego 2017 r. w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2017. Z dostarczonych dokumentów wynika, zdaniem organu pierwszej instancji, że od dnia [...] listopada 2016 r. strona posiada użytki rolne o powierzchni 5,0386 ha fizycznych, co stanowi 2,0952 ha przeliczeniowych. Jak wskazał organ pierwszej instancji, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt. 2 lit. d ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, do bezrobotnych należy zaliczyć osobę m.in. nieposiadającą gospodarstwa rolnego o powierzchni ha przeliczeniowych przekraczającą 2 ha. Tymczasem w świetle zgromadzonego materiału dowodowego należy przyjąć, zdaniem organu, że zainteresowany co najmniej od dnia [...] listopada 2016 r. powierzchnię przekraczającą 2 ha posiada, co wyklucza go z kręgu osób spełniających przesłanki do posiadania statusu osoby bezrobotnej i uprawnionej do zasiłku na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy. Odwołanie od powyższej decyzji złożył Z. M., który zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydania zaskarżonej decyzji polegający na mylnym przyjęciu, że nie spełnia warunków posiadania statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku. Odwołujący się wskazał, że organ pierwszej instancji wydał decyzję opierając się na dwóch różnych zaświadczeniach z Urzędu Gminy w M., z których wynika różna powierzchnia przeliczeniowa gospodarstwa rolnego (zaświadczenia z dnia [...] września 2016 r. - powierzchnia przeliczeniowa 1,9792 ha i z dnia [...] czerwca 2017 r. - powierzchnia przeliczeniowa 1,9792 ha i poniżej 2,0952 ha). Powierzchnię przeliczeniową poniżej 2 ha potwierdzono w decyzji z dnia [...] września 2016 r. o zmianie łącznego wymiaru zobowiązania pieniężnego, zaś dopiero w decyzji z dnia [...] listopada 2016 r. widnieje jednostka hektarów przeliczeniowych w wysokości 2,0952. Zdaniem strony, organ działa na niekorzyść obywatela, zaś prawo nie powinno działać wstecz. Wskazał, że pozbawiono go środków do życia. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. znak [...] Wojewoda P. utrzymał decyzję pierwszoinstancyjną w mocy. Powołując się na regulację art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy organ wyjaśnił, że za osobę bezrobotną może być uznany ten, kto spełnia wskazane w tym przepisie warunki, jeśli nie jest właścicielem lub posiadaczem samoistnym lub zależnym nieruchomości rolnej w rozumieniu Kodeksu cywilnego, o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe lub nie podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu stałej pracy jako współmałżonek lub domownik w gospodarstwie rolnym o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe. W sprawie zaś ustalono, na podstawie decyzji Burmistrza M. z dnia [...] listopada 2016 r. dotyczącej zmiany wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego, którą to decyzją zmieniono wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2016, że obszar powierzchni ha przeliczeniowych strony został zmieniony z 1, 9792 ha przeliczeniowych na obszar o powierzchni 2,0952 ha przeliczeniowych. Powyższy fakt został potwierdzony w zaświadczeniu Urzędu Miejskiego w M. z dnia [...] czerwca 2017 r. Odwołujący się od dnia wydania przez Burmistrza M. nowej decyzji jest właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni 2,0952 ha przeliczeniowych, co wyklucza go z kategorii osób bezrobotnych i wyklucza możliwość pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Jak wskazał Wojewoda, ustalenie powyższe i konieczność pozbawienia strony statusu osoby bezrobotnej nie zależy od uznania organów obu instancji orzekających w przedmiocie statusu bezrobotnego. Są one bowiem związane treścią decyzji z dnia [...] listopada 2008 r. w zakresie wskazanej w niej ilości ha przeliczeniowych. Dodatkowo Wojewoda wskazał, że od decyzji z dnia [...] listopada 2016 r. przysługiwało prawo wniesienia odwołania. Skargę na powyższą decyzję odwoławczą złożył do sądu administracyjnego Z. M., który wniósł o jej uchylenie. Wskazał, że dnia [...] czerwca 2016 r. został zwolniony z pracy z winy zakładu pracy, zaś starania o emeryturę pomostową zakończyły się niepowodzeniem, mimo że przepracował ponad 40 lat, w tym pracował w warunkach szczególnych. Aktem notarialnym z dnia [...] września 2016 r. zbył część użytków rolnych na rzez syna, aby spełniać warunek posiadania poniżej 2 ha przeliczeniowych i posiadać prawo do uzyskania statusu bezrobotnego. Prawo to i zasiłek uzyskał i korzystał z zasiłku w okresie październik 2016 r. – kwiecień 2017 r., bowiem według informacji z gminy posiadał poniżej 2 ha przeliczeniowych. Później dowiedział się, że z uwagi na zmianę przelicznika posiada użytki rolne w wysokości powyżej 2 ha przeliczeniowych. Wskazał, że nikt go o przeliczniku nie informował, bowiem gdyby wiedział dokonałby zbycia na rzecz syna większej ilości gruntów. Został wprowadzony w błąd przez Gminę M. Obecnie jest bez pracy, bez zasiłku, bez emerytury. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Definicję osoby bezrobotnej zawiera przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. a – m ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2017 r., poz. 1065 ze zm.), dalej jako ustawa. Co do zasady jest to osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia, jeżeli w jej sytuacji nie zachodzą okoliczności wykluczające uznanie jej za osobę bezrobotną. Jedną z takich okoliczności jest to, aby nie była właścicielem lub posiadaczem samoistnym lub zależnym nieruchomości rolnej, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017 r. poz. 459 i 933), o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe lub nie podlegała ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu stałej pracy jako współmałżonek lub domownik w gospodarstwie rolnym o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe. Przesłanki nabycia i posiadania statusu osoby bezrobotnej określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 można zatem podzielić na przesłanki pozytywne, które powinny być spełnione, aby dana osoba mogła być uznana za bezrobotną i przesłanki negatywne, czyli takie, które nie mogą zaistnieć, aby można było nadać konkretnej osobie status osoby bezrobotnej oraz aby mogła ona ten status zachować. Dodać należy, iż status osoby bezrobotnej można uzyskać, gdy spełnione zostaną przesłanki pozytywne i nie wystąpi żadna z przesłanek negatywnych. W sprawie niniejszej bezspornie wykazano, że skarżący na dzień orzekania przez organy obydwu instancji był właścicielem użytków rolnych o powierzchni przeliczeniowej przekraczającej 2 ha. Wynika to z następujących dokumentów: decyzji Burmistrza M. z dnia [...] listopada 2016 r. w sprawie zmiany łącznego wymiaru zobowiązania pieniężnego w podatku rolnym na rok 2016, w której ustalono ilość ha przeliczeniowych jako 2,0952; decyzji Burmistrza M. z dnia [...] lutego 2017 r. w sprawie łącznego wymiaru zobowiązania pieniężnego w podatku rolnym na rok 2017, w której ustalono ilość ha przeliczeniowych jako 2,0952; zaświadczenia z Urzędu Miejskiego w M. z dnia [...] maja 2017 r., z którego wynika, że od dnia 1 października 2016 r. powierzchnia fizyczna gruntów strony wynosi 6,3262 ha, powierzchnia użytków rolnych wynosi 5,9386 ha, zaś powierzchnia przeliczeniowa użytków rolnych wynosi 2,0952 ha. Nie ulega zatem wątpliwości, że co najmniej od dnia [...] listopada 2016 r., tj. od dnia w którym określono wymiar podatku rolnego według nowych zasad ustalania ha przeliczeniowych, ilość posiadanych przez skarżącego hektarów przeliczeniowych przekraczała 2 ha, a zatem co najmniej od tej daty – jak ustalił organ – nie mógł skarżący posiadać statusu osoby bezrobotnej. Zgodzić się należy ze skarżącym, że powyższa zmiana przeliczania (wynikająca ze zmiany z dniem [...] stycznia 2016 r. przepisu art. 4 ust. 7 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym) jest zmianą dla niego niekorzystną, jednakże pozostaje to bez wpływu na treść rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej i ocenę jego legalności, która jest pozytywna. Organy właściwe w sprawach statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku nie posiadają kompetencji do weryfikowania rozstrzygnięć innych organów, w tym podatkowych oraz nie posiadają prawa do weryfikacji ustaleń będących podstawą rozstrzygnięć tych organów, zwłaszcza gdy rozstrzygnięcia te są ostateczne. Skoro organy orzekające w sprawie niniejszej dysponowały, aktualnymi na dzień orzekania, informacjami o ilości ha przeliczeniowych posiadanych przez skarżącego, w wielkości przekraczającej 2 ha – pochodzącymi od uprawnionego organu, to winny były tę informację wykorzystać zgodnie z prawem będąc jednocześnie nią związane w zakresie ilości ha przeliczeniowych posiadanych przez skarżącego. Dlatego Starosta, zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy, stwierdzając wystąpienie przesłanek przesądzających o utracie statusu osoby bezrobotnej, był zobowiązany wydać na podstawie ww. przepisu decyzję pozbawiającą skarżącego tego statusu oraz w konsekwencji pozbawiającą go prawa do zasiłku. Taka sytuacja wystąpiła w sprawie niniejszej, zaś wydane w tym przedmiocie rozstrzygnięcie nie narusza prawa. Zapadło bowiem na podstawie informacji aktualnych na dzień orzekania przez organy, w oparciu o obowiązujące w tym dniu przepisy oraz zawiera uzasadnienie spełniające wymagania art. 107 § 3 K.p.a. Jednocześnie wskazać należy, że sąd – rozumiejąc trudną sytuację skarżącego – nie może uwzględniać przy sprawowanej kontroli legalności działań administracji publicznej innych kryteriów niż legalność (zgodność z prawem). Wynika to wprost z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 166 ze zm.). To kryterium zaś w sprawie niniejszej nie zostało naruszone przez organy, zatem skarga nie mogła zostać uwzględniona. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło