II OZ 778/18

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2018-07-06

Skład orzekający: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy jest dopuszczalne?
Ratio decidendi
Zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, które utrzymuje w mocy postanowienie referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, jest niedopuszczalne. Ustawodawca, zgodnie ze stanem prawnym obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r., nie przewidział środków odwoławczych od takich orzeczeń WSA, gdyż sąd ten orzeka w tej sytuacji jako sąd drugiej instancji.
Stan faktyczny
Skarżący H. i A. Z. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów w sprawie dotyczącej odmowy wydania zaświadczenia o wyposażeniu nieruchomości w oczyszczalnię ścieków. Starszy referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a WSA utrzymał to postanowienie w mocy po rozpoznaniu sprzeciwu. Skarżący wnieśli zażalenie na postanowienie WSA, które zostało odrzucone przez WSA, a następnie zażalenie na to postanowienie odrzucone przez NSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. Z. i A. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia z dnia 19 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Gl 995/17 odrzucające zażalenie H. Z. i A. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 stycznia 2018 r. którym utrzymano w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 14 grudnia 2017 r. oddalające wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi H. Z. i A. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o wyposażeniu nieruchomości w mechaniczno-biologiczną oczyszczalnię ścieków postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, postanowieniem z dnia 19 lutego 2018 r. na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), - dalej p.p.s.a., odrzucił zażalenie H. Z. i A. Z. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że postanowieniem z 14 grudnia 2017 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach odmówił skarżącym H. i A. Z. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów. Po rozpoznaniu sprzeciwu skarżacych Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z 15 stycznia 2018 r. utrzymał w mocy ww. postanowienie starszego referendarza sądowego. Następnie pismem z 25 stycznia 2018 r. skarżący wnieśli zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 stycznia 2018 r. Sąd Wojewódzki podkreślił, że zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie oraz na postanowienia, których przedmiotem są kwestie określone w jego pkt 1-10. Postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydane na skutek rozpoznania sprzeciwu nie zostały ujęte w w/w katalogu. Wobec powyższego nie ulega wątpliwości, że ustawodawca nie przewidział możliwości wniesienia zażalenia (ani jakiegokolwiek innego środka zaskarżenia) na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie prawa pomocy - wydane na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. o utrzymaniu w mocy postanowienia/zarządzenia referendarza sądowego. Zarówno art. 194 § 1 p.p.s.a., ani żaden inny przepis ustawy nie przyznaje stronie możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie sądu w opisanym przedmiocie, gdyż w tym zakresie jest to sąd orzekający w drugiej instancji. A. Z. i H. Z. pismem z dnia 26 lutego 2018 r. wnieśli zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 lutego 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a., zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia wymienione w art. 194 § 1 pkt 1-10 p.p.s.a. Rozpoznając wniesione zażalenie należy przede wszystkim wyjaśnić, że w dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658), nowelizująca – w sprawach wszczętych po tym dniu, a taką bez wątpienia jest rozpoznawana sprawa (skarga w niniejszej sprawie została wniesiona w dniu 16 października 2017 r.) – m.in. zasady rozpoznawania w postępowaniu sądowoadministracyjnym wniosków o przyznanie prawa pomocy. Stosownie zatem do znowelizowanego i mającego zastosowanie w niniejszej sprawie art. 260 § 1 p.p.s.a. - rozpoznając sprzeciw od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu - art. 260 § 2 p.p.s.a. A zatem, ustawodawca w stanie prawnym obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r. nie przewidział środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, które zapadły po rozpoznaniu sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a., w tym po rozpoznaniu sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie przyznania, cofnięcia, odmowy przyznania prawa pomocy albo umorzenia postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy, o jakim mowa w art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy zażalenie wniesione na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy jest niedopuszczalne. Zasadnie zatem Sąd na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. odrzucił zażalenie skarżących na w/w postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 stycznia 2018 r. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło