II SA/Łd 103/17

WyrokWSA w Łodzi2017-03-15

Skład orzekający: Tomasz Zbrojewski, Arkadiusz Blewązka, Anna Stępień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja zezwalająca na remont linii energetycznej, która już istniała na nieruchomości, stanowi podstawę do ustalenia odszkodowania za pozbawienie lub ograniczenie prawa własności na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami?
Ratio decidendi
Decyzja zezwalająca jedynie na remont istniejącej linii energetycznej, a nie na jej lokalizację lub budowę, nie stanowi podstawy do ustalenia odszkodowania za pozbawienie lub ograniczenie prawa własności na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Takie ograniczenie prawa własności wywołało faktyczne zlokalizowanie linii energetycznej na nieruchomości, a nie decyzja zezwalająca na jej remont.
Stan faktyczny
Skarżąca domagała się odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości w związku z remontem linii energetycznej przebiegającej przez jej działkę. Organ I instancji odmówił ustalenia odszkodowania, wskazując, że remont nie zmienił przebiegu linii i nie spowodował szkody. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy. Skarżąca argumentowała, że decyzja zezwalająca na remont stanowiła pozbawienie jej prawa własności i obciążenie gruntu, co powinno skutkować odszkodowaniem.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 15 marca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędzia NSA Anna Stępień Protokolant Specjalista Aleksandra Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2017 roku sprawy ze skargi G. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania w związku z remontem linii energetycznej przebiegającej przez nieruchomość oddala skargę. LS II SA/Łd 103/17 U Z A S A D N I E N I E Pismem z dnia 7 stycznia 2016 r. radca prawny J.P., pełnomocnik G.G. wystąpił o wydanie decyzji o odszkodowaniu za wywłaszczenie nieruchomości położonej w Ł., oznaczonej jako działka nr [...], uregulowanej w księdze wieczystej KW Nr [...], na podstawie art. 129 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U z 2015 r., poz. 1774) – dalej u.g.n. W dniu 11 lutego 2016 r. Prezydent Miasta Ł., wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania w związku z linią energetyczną 110 kV wybudowaną na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A, oznaczonej jako działka nr [...]. Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł., wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, działając na podstawie art. 128 ust. 2, art. 129 ust. 1 i ust. 5 pkt 3, art. 142 ust.6 u.g.n. oraz art. 104 i 107 § 1 i 3 k.p.a., orzekł o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania na rzecz G.G. w związku z kapitalnym remontem linii energetycznej 110 kV przebiegającej przez nieruchomość położoną w Ł. przy ul. A, oznaczoną w ewidencji gruntów, w obrębie [...], jako działka nr [...]. Organ I instancji wskazał, iż decyzją Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej Ł. z dnia [...] nr [...] zezwolono Zakładowi Energetycznemu Ł. na przeprowadzenie kapitalnego remontu linii 110 kV J.-Z. przechodzącej m.in. nad nieruchomością położoną w Ł. przy ul. A, oznaczoną jako działka nr [...], z obrębu [...]. Właścicielami ww. nieruchomości w dniu wydania decyzji byli J. i S. małż. B., na podstawie aktu własności ziemi z dnia 6 lutego 1974 r. Aktem notarialnym Rep. A nr [...] z 25 stycznia 1989 r. J. i S. małż. B. przekazali gospodarstwo rolne na rzecz dwóch córek, w tym na rzecz G.G. nieruchomość rolną położoną w Ł. przy ul. A, oznaczoną jako działka nr [...]. W ocenie organu I instancji, w wyniku ww. kapitalnego remontu linii elektroenergetycznej nie zmienił się przebieg linii, a co za tym idzie w wyniku ograniczenia prawa własności nieruchomości w celu przeprowadzenia remontu jej ówcześni właściciele, jak i obecna właścicielka nie ponieśli szkody w postaci zmniejszenia wartości nieruchomości. W tym stanie rzeczy brak jest podstaw prawnych do ustalenia na rzecz wnioskodawcy odszkodowania w trybie art. 129 ust. 5 u.g.n. W odwołaniu od powyższej decyzji podniesiono m.in., iż fakt dokonania wywłaszczenia doprowadził do realnej szkody w majątku strony, polegającej na ograniczeniu jej prawa własności, a także obniżenia wartości nieruchomości związanego z obciążeniem gruntu prawem rzeczowym. Przed wydaniem decyzji przedsiębiorstwo nie miało praw do gruntu, a nabyło je dopiero w wyniku wydania decyzji wywłaszczeniowej. To właśnie wydanie decyzji obniżyło wartość nieruchomości, a nie samo istnienie urządzeń. Fakt, czy linia zmieniła położenie, czy nie, jak i fakt, że na działce nie ma posadowionych słupów energetycznych jest kompletnie bez znaczenia dla oceny zasadności żądania zgłoszonego przez właścicielkę nieruchomości. Ograniczenie praw własności związane z dokonanym decyzją z [...] wywłaszczeniem nie ma bezpośredniego związku z samym tylko istnieniem linii. W drodze decyzji dochodzi bowiem do zmiany uprawnień właścicielskich w stosunku do nieruchomości, których nie byłoby, gdyby nie wydano przedmiotowej decyzji. Zatem to nie z istnieniem urządzeń związane jest obniżenie wartości nieruchomości oraz ograniczenie w prawie do korzystanie z gruntu. Decyzją z dnia [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzją Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej Ł. z dnia [...] Nr [...] zezwolono Zakładowi Energetycznemu Ł. na przeprowadzenie kapitalnego remontu linii 110 kV J.-Z. przez nieruchomości położone w Ł. Przedmiotowa inwestycja polegająca na wymianie starej izolacji przewodów oraz kliku słupów kratowych realizowana była m.in. na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A, stanowiącej własność S.B. W decyzji zostało zastrzeżone, iż Zakład Energetyczny Ł. zobowiązuje się po zakończeniu remontu linii do sporządzania opisu szkód powstałych w związku z tym i przedłożenie ich Wydziałowi celem ustalenia wysokości odszkodowania, jeżeli poszkodowani zwrócą się z wnioskiem odszkodowawczym. Podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U z 1961 r., Nr 18, poz. 94 ze zm). Zgodnie z art. 35 ust. 1 ww. ustawy, organy administracji państwowej, instytucje i przedsiębiorstwa państwowe mogą za zezwoleniem organu do spraw wewnętrznych prezydium powiatowej rady narodowej zakładać i przeprowadzać na nieruchomościach - zgodnie z zatwierdzoną lokalizacją szczegółową - ciągi drenażowe, przewody służące do przesyłania płynów, pary, gazów, elektryczności oraz urządzenia techniczne łączności i sygnalizacji, a także inne podziemne lub nadziemne urządzenia techniczne niezbędne do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Osobom upoważnionym przez właściwy organ, instytucję lub przedsiębiorstwo państwowe przysługuje prawo dostępu do tych przewodów i urządzeń w celu wykonywania czynności związanych z ich konserwacją (art. 35 ust. 2). Jeżeli założenie i przeprowadzenie przewodów i urządzeń powoduje, że nieruchomość nie nadaje się do dalszego racjonalnego jej użytkowania przez właściciela na cele dotychczasowe, nieruchomość podlega wywłaszczeniu w trybie i według zasad przewidzianych w niniejszej ustawie dla wywłaszczenia nieruchomości (art. 35 ust. 3). Stosownie do treści art. 36 ust. 1, na żądanie właścicieli nieruchomości organ do spraw wewnętrznych prezydium powiatowej rady narodowej właściwej ze względu na położenie nieruchomości orzeka o odszkodowaniu za straty wynikłe z działań przewidzianych w art. 35 ust. 1 i 2. Odszkodowanie za straty w zasiewach, uprawach i plonach powinno być ustalone w przeciągu 30 dni od daty zgłoszenia wniosku o odszkodowanie. Roszczenie o takie odszkodowanie przedawnia się z upływem 3 lat od powstania szkody (ust. 2). Właścicielowi nie przysługuje prawo do odszkodowania, jeżeli pomimo ograniczenia nie poniósł szkody (ust. 3). Decyzja oparta na powyższych przepisach wydawana była w celu umożliwienia tzw. przedsiębiorstwu przesyłowemu wstępu na cudzą nieruchomość w celu założenia urządzeń służących do przesyłu rożnych postaci energii, a następnie ich eksploatacji i konserwacji. W u.g.n. kwestie dotyczące zakładania i przeprowadzania na nieruchomościach ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, uregulowane są w art. 124 ust. 1 i ust. 4. Przepis ten nakazuje stosować odpowiednio art. 128 ust. 4 u.g.n. w przypadkach, gdy przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe lub powoduje nadmierne trudności lub koszty. Zgodnie zaś z art. 128 ust. 4 u.g.n. odszkodowanie przysługuje również za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa wart. 120 i 124-126. Odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód, a więc w pełnym zakresie rzeczywistych strat i utraconych korzyści oraz wartości odpowiadającej zmniejszeniu wartości nieruchomości. Wskazanie wyżej przepisy aktualnej u.g.n. w sposób podobny regulują kwestie odszkodowawcze za ograniczenie własności jako ustawa z roku 1958. Sytuacja, w której nastąpiło ograniczenie własności nieruchomości z przyczyn wskazanych w art. 124 u.g.n., bez odszkodowania przewidzianego w art. 128 ust. 4 u.g.n., wypełnia hipotezę art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n., który stanowi, że starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji publicznej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu, gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie. Przez użyty w powołanym przepisie termin "pozbawienie praw do nieruchomości" należy rozumieć także częściowe pozbawienie takich praw polegające m.in. na ograniczeniu możliwości korzystania z nieruchomości. Tym samym skoro odszkodowanie za ograniczenie prawa własności nieruchomości zajętej pod budowę infrastruktury technicznej nie zostało dotychczas przyznane osobom uprawnionym, tj. właścicielowi lub jego następcom prawnym w pełnym wymiarze, a przepisy u.g.n., w szczególności zaś jej art. 124 ust. 1 w zw. z art. 128 ust. 4 nakazują wypłatę odszkodowania za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa m.in. w art. 124 u.g.n., to brak jest przeszkód, aby odszkodowanie takie zostało ustalone w oparciu o art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. Warunkiem zastosowania instytucji, o której mowa w art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n., jest uprzednie stwierdzenie, że doszło do pozbawienia prawa własności, za które należy się odszkodowanie. Z akt sprawy wynika, iż przed Sądem Rejonowym dla Ł. w Ł. Wydział Cywilny prowadzone było postępowanie z wniosku G.G. z udziałem A Spółka Akcyjna w L. o ustanowienie służebności przesyłu na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A odpłatnie za jednorazowym wynagrodzeniem. W wyniku jego rozpoznania postanowieniem z dnia 9 listopada 2015 r., sygn. akt I Ns 1836/13 sąd oddalił wniosek oraz ustalił stan faktyczny na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A. W postanowieniu wskazane zostało, iż przez ww. nieruchomość stanowiącą własność G.G. przechodzą trzy napowietrzne linie energetyczne: 110 kV, 15 kV i 0,4 kV. W 1946 r. została wybudowana napowietrzna linia energetyczna o mocy 15 kV. W roku 1973 przedmiotowa linia była remontowana, nie zmieniając jednak swojego położenia. Remont dotyczył wymiany słupów drewnianych na słupy betonowe. W dniu 4 lutego 1987 r. zostało wybudowane odgałęzienie od stacji przy ul. O - A linii 15 kV, przebiegające przez nieruchomość położoną w Ł. przy ul. A. Powyższe odgałęzienie zostało wybudowane na podstawie uchwały Rady Ministrów nr 164 z dnia 6 sierpnia 1971 r. Linia napowietrzna 110 kV relacji J. – R. została wybudowana na początku lat 50-tych dwudziestego wieku. Ówczesny przebieg linii został zrealizowany na podstawie decyzji z dnia [...] wydanej przez Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej Ł. na podstawie art. 35 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Linia 0,4 kV była remontowana w 1973 r. w zakresie wymiany słupów i przewodów. Powyższa linia została wybudowana w okresie wcześniejszym. W wyniku podjętego przed organem II instancji postępowania wyjaśniającego uzyskano postanowienie wydane przez Sąd Okręgowy w Ł. III Wydział Cywilny Odwoławczy z dnia 13 czerwca 2016 r., sygn. akt III Ca 159/16, na skutek apelacji wnioskodawczyni, od postanowienia Sądu Rejonowego dla Ł. w Ł. z dnia 9 listopada 2015 r., sygn. akt I Ns 1836/13. Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone postanowienie w części, a mianowicie w zakresie wniosku o ustanowienie służebności przesyłu do napowietrznej linii energetycznej o napięciu 15 kV i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu dla Ł. w Ł. do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu ww. postanowienia zostało wyjaśnione, iż zakresem zaskarżenia został objęty jedynie fragment postanowienia Sądu Rejonowego, a dokładnie część, w jakiej Sąd ten uznał wniosek za nieusprawiedliwiony w zakresie dotyczącym linii elektroenergetycznej o napięciu 15 kV stanowiącej odgałęzienie od stacji przy ul. O - A. W pozostałym zakresie, tj. co do oddalenia wniosku o ustanowienie służebności przesyłu w odniesieniu do dwóch linii elektroenergetycznych o napięciu 0,4 kV i 110 kV, wspomniane postanowienie uzyskało walor prawomocności, wobec jego niezaskarżenia. Organ I instancji w zaskarżonej decyzji podniósł, iż nad nieruchomością oznaczoną jako działka nr [...], stanowiącej część dawnej działki nr [...], przebiega fragment linii elektroenergetycznej 110 kV. Na podstawie decyzji Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej Ł. z dnia [...] przeprowadzono generalny remont linii, polegający na wymianie przewodów prądowych i odgromowych oraz izolatorów, a także na wymianie 9 słupów na nowe, posadowieniu 2 nowych słupów przy czym przebieg trasy linii pozostawał bez zmian. Na przedmiotowej działce nigdy nie znajdowały się i nie znajdują się żadne słupy energetyczne linii 110 kV-J.. Jak zostało wyjaśnione w postanowieniu Sądu Rejonowego dla Ł. w Ł. z dnia 9 listopada 2015 r. linia napowietrzna 110 kV relacji J.-R. (Z.) została wybudowana na początku lat 50-tych. W uzasadnieniu orzeczenia sądowego nie wskazano natomiast decyzji administracyjnych stanowiących podstawę lokalizacji lub budowy linii 110 kV. Zdaniem organu II instancji słuszne jest stanowisko Prezydenta dotyczące bezzasadności żądania ustalenia odszkodowania w przedmiotowej sprawie, bowiem jak wynika z samej treści decyzji z dnia [...] Zakład Energetyczny Ł. uzyskał jedynie zezwolenie na wejście na teren nieruchomości, stanowiącej dawną własność J. i S. małż. B. celem wykonania czynności umożliwiających prawidłowe utrzymanie istniejących urządzeń przesyłowych. Przyjąć zatem trzeba, iż sama decyzja Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej Ł. z [...] sanowała jedynie istniejący w dniu jej wydania stan faktyczny. Wydane orzeczenie umożliwiło przedsiębiorcy przesyłowemu wejście na teren wykazanych w decyzji nieruchomości, celem remontu położonych na nich obiektów i przewodów infrastruktury technicznej, nie zaś wybudowania nowej sieci elektroenergetycznej. Skoro na podstawie decyzji z [...] doszło jedynie do kapitalnego remontu linii, to nie można skutecznie dochodzić odszkodowania za szkodę polegającą na zmniejszeniu wartości nieruchomości. Kluczowe znaczenie ma okoliczność, że przedmiotowa linia istniała już wcześniej tj. przed wydaniem decyzji zezwalającej na jej remont. Samo wydanie decyzji zezwalającej na przeprowadzenie prac kapitalnego remontu linii 110 kV nie pociąga za sobą obowiązku ustalenia odszkodowania. Obowiązek taki pojawiłyby się wówczas, gdyby wykazane zostało, że w wyniku prac podjętych w związku z wydaniem decyzji właściciel poniósł szkodę. Reasumując, zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W przedmiotowej sprawie nie jest możliwe ustalenie odszkodowania, w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego, w trybie przepisów art.128 ust.4 i 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n., bowiem nie wykazano szkody uzasadniającej takie roszczenie. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi G.G., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, podniosła, że nie jest prawdą, że wywłaszczony właściciel nie doznał szkody, bowiem linia już wcześniej istniała na działce. Przebieg linii został ustalony dopiero w wyniku remontu, na który zezwalała decyzja, co wynika z treści postanowienia sądu rejonowego. W wyniku decyzji przedsiębiorca nabył prawo do gruntu w postaci "służebności administracyjnej", a właścicielowi odjęto prawa własności, a jednocześnie stracił on prawo do żądania wynagrodzenia za ustanowienie służebności lub innego uregulowania tego korzystania w drodze cywilnej. Przepis art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. ma zastosowanie do tych wszystkich stanów faktycznych, w których nastąpiło odjęcie lub ograniczenie prawa własności bez ustalania należnego odszkodowania. Skarżąca wskazała, że organy wiążą doznane szkody jedynie z faktycznymi zmianami na działce oraz obniżeniem wartości nieruchomości, jednak szkoda w niniejszej sprawie wynika również z obciążenia gruntu prawem rzeczowym o charakterze administracyjnym, który pozbawia właścicieli możliwości uregulowania tego stanu w ramach stosownej służebności. Szkoda w majątku powstała w wyniku obciążenia decyzją z roku [...]. służebnością administracyjną, za którą nie otrzymali wynagrodzenia, nie zaś na skutek zmiany przebiegu linii energetycznej. Fakt, czy linia zmieniła czy nie zmieniła przebiegu jest bowiem bez znaczenia. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. W piśmie z dnia 22 lutego 2017 r. skarżąca podniosła, że należy odróżnić posadowienie na gruncie urządzeń, co samo w sobie nie jest wywłaszczeniem, lecz bezprawnym zajęciem gruntu od pozbawienia w drodze decyzji właściciela części prawa własności poprzez nakazanie mu znoszenia określonych ograniczeń, do których znoszenia nie był wcześniej prawnie zobowiązany. Odnosząc się do twierdzenia organu, że stan obciążenia gruntu był taki sam przed wydaniem decyzji i po jej wydaniu, to zdaniem skarżącej odpowiedzi wymaga pytanie, po co taka decyzja została w ogóle wydana. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem oceny w rozpoznawanej sprawie stała się decyzja Wojewody [...] z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł., wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, z dnia [...] o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania na rzecz G.G. w związku z kapitalnym remontem linii energetycznej 110 kV przebiegającej przez nieruchomość położoną w Ł. przy ul. A, oznaczoną w ewidencji gruntów, w obrębie [...], jako działka nr [...]. Punkt wyjścia do rozważań w rozpoznawanej sprawie stanowi fakt, że wnioskiem z dnia 7 stycznia 2016 r. skarżąca wystąpiła o wydanie decyzji o odszkodowaniu za wywłaszczenie nieruchomości położonej w Ł., oznaczonej jako działka nr [...], uregulowanej w księdze wieczystej KW Nr [...], na podstawie art. 129 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U z 2015 r., poz. 1774) – dalej u.g.n. W ocenie skarżącej wywłaszczenie nieruchomości nastąpiło w wyniku wydania decyzji Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej Ł. Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z dnia [...] . Powyższa decyzja oparta została na art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości i zezwalała na przeprowadzenie kapitalnego remontu linii 110 kV J. – Z., biegnącej m.in. przez nieruchomość należącą do poprzednika skarżącej. Podstawy prawnej dla ustalenia odszkodowania skarżąca upatruje w art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n., stosownie do którego starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu, gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie. Prawidłowo ustalił jednak organ, iż w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy nie wystąpiły przesłanki uzasadniające zastosowanie przepisu art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy. Podstawę prawną wydania decyzji z dnia [...] stanowiły przepisy art. 35 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Przyjmuje się, że przepis art. 35 ust. 1 tej ustawy odpowiada w swej treści przepisowi art. 124 ust. 1 u.g.n. Przepisy obu przywołanych ustaw przewidują odszkodowanie za: straty wynikłe z działań przewidzianych w art. 35 ust. 1 i 2 albo szkody powstałe wskutek zdarzeń, o jakich mowa w art. 120 i 124-126. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił m.in. w wyroku z dnia 16 kwietnia 2015 r., I OSK 2035/13, że przepis art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. ma zastosowanie zarówno do sytuacji pozbawienia praw do nieruchomości na skutek wywłaszczenia, jak i ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 120 i art. 124-126 tej ustawy, gdyż odszkodowanie, o jakim w nim mowa wynikać może zarówno z przepisu art. 128 ust. 1, jak i art. 128 ust. 4 tej ustawy. Co prawda ustawa rozróżnia pozbawienie praw (art. 129 ust. 5 pkt 3), wywłaszczenie (art. 128 ust. 1), zdarzenia, o których mowa w art. 120 i 124 - 126 (art. 128 ust. 4), wreszcie ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości (art. 124 ust. 1), to jednak sformułowanie "pozbawienie praw" nie oznacza tylko całkowitego pozbawienia prawa własności, a mieści w sobie również ograniczenie wynikających z niego uprawnień. W konsekwencji, jeśli mimo obowiązku ustalenia odszkodowania z tytułu pozbawienia praw (ograniczenia prawa własności) tego nie uczyniono pod rządami ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, zastosowanie znajdzie art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. O ile zatem w judykaturze nie budzi wątpliwości, iż art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. ma zastosowanie do spraw zaszłych, sprzed wejścia w życie u.g.n., to jednak wbrew twierdzeniu skarżącej nie sposób uznać, że w wyniku decyzji Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej Ł. Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z dnia [...] doszło do pozbawienia lub ograniczenia prawa własności skarżącej (poprzednika prawnego) do nieruchomości w rozumieniu art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. Decyzja Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej Ł. Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z dnia [...] nie stanowiła bowiem podstawy do zlokalizowania na nieruchomości urządzeń przesyłowych linii energetycznej, a jedynie do wstępu na tereny działek w określonym celu – dokonania remontu urządzeń już istniejących. Decyzja ta wywoływała zatem wyłącznie ograniczone czasowo skutki w zakresie udostępnienia nieruchomości poprzedników prawnych skarżącej przedsiębiorstwu przesyłowemu, natomiast nie spowodowała trwałego ograniczenia prawa własności. Takie ograniczenie wywołało zlokalizowanie linii energetycznej na nieruchomości, co nastąpiło w latach 50. XX w. Wbrew twierdzeniu autora skargi decyzja z dnia [...] nie ukształtowała zatem "służebności administracyjnej" odpowiadającej swoją treścią służebności przesyłu. Brak zatem podstaw do ustalenia odszkodowania na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. AG

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło