II SAB/Kr 236/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Jacek Bursa (spr.) SWSA Małgorzata Łoboz SWSA Krystyna Daniel po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi E. S. i A. B. na bezczynność Inspektor Ochrony Środowiska Delegatura w T. w przedmiocie wszczęcia postępowania I. zobowiązuje Inspektor Ochrony Środowiska Delegatura w T. do wydania aktu w przedmiocie wniosku E. S. i A. B. z dnia [...] roku w terminie 14 dni; II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; III. stwierdza, że bezczynność [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w T. Delegatura w K. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; IV. oddala skargę w części dotyczącej wymierzenia grzywny; V. zasądza od Inspektor Ochrony Środowiska Delegatura w T. na rzecz skarżących E. S. i A. B. solidarnie kwotę [...](sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; E. S.-B. i A. B.-S. wnieśli skargę (pismo z dnia 21.09.2017 r. - data wpływu w dniu 26.09.2017 r.) na bezczynność, naruszenie praworządności oraz przewlekłość postępowania w przedmiocie rażącego przekroczenia terminu do załatwienia sprawy przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w K. - Delegatura w T., w sprawie: a) badania poziomu emitowanego hałasu w dzień i w nocy przez Firmę Usługowo-Handlowo-Transportową [...], S. 33, gmina D. w powiecie brzeskim na zabudowana działkę nr [...] - własność E. S.-B. i A. B.-S.; b) badania hałasu przy uruchomionym kluczu pneumatycznym przy otwartych drzwiach zakładu oraz na zewnątrz budynku, tuz przy ogrodzeniu (tak jak to robi właściciel); c) zbadania emisji spalin samochodowych na tereny sąsiednie w czasie postoju na nieruchomości nr [...] przy włączonym silniku samochodu (przeznaczonego do naprawy) oraz hali napraw na działce nr [...] ("zaciąganie spalin " z hali napraw, "brak filtrów "); d) sprawdzenie instalacji służącej do ogrzewania zakładu i jej oddziaływania na środowisko. Zarzucili naruszenie art. 7, art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 kpa, poprzez brak działania i koncentracji w prowadzeniu postępowania administracyjnego i merytorycznego załatwienia sprawy w ustawowym terminie oraz zakończenia wydaniem aktu administracyjnego poprzez WIOS w K. — Delegatura w T., oraz art. 323 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. nr 62 z 2001 r. póz. 627 poprzez ignorowanie przez WIOS w K. - Delegatura w T. interesu prawnego składających wniosek odnośnie wszczęcia przedmiotowego postępowania. Wnieśli o zobowiązanie Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w K. — Delegatura w T. do wydania aktu administracyjnego po przeprowadzeniu postępowania z udziałem składających wniosek jako strona w sprawie uciążliwości [...] Ł. P. w zakresie emisji hałasu oraz gazów i pyłów do środowiska, na naszą nieruchomość nr [...] w S., na budynek mieszkalny — w terminie 14 dni od daty zwrotu akt organowi; orzeczenie, że bezczynność a przez ten fakt brak dokładności w postępowaniu miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; wymierzenie WIOS w K. - Delegatura w T. grzywny w wysokości ustalonej przez Sąd; zasądzenie od WIOS w K. - Delegatura w T. na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu podkreślili, iż wniosek o wszczęcie postępowania złożyli 12 października 2016r. W odpowiedzi organ przeprowadził kontrolę w dniach 3 i 14 listopada 2016r. o której skarżący nie zostali powiadomieni, otrzymali jedynie ustalenia pokontrolne. Organ nie wydał żadnego aktu kończącego postępowanie. W odpowiedzi na skargę skarżony organ podał, iż w związku z wnioskiem z dnia 10 października 2016 r. została przeprowadzona kontrola pozaplanowa problemowa interwencyjna. W związku z powyższą kontrolą zostały poczynione przez organ ustalenia i czynności, szczegółowo opisane w tym przepisów prawa budowlanego co do użytkowanego budynku, ekranu akustycznego, ogrodzenia oraz formalnych wymogów prowadzenia działalności gospodarczej. Dokonano pomiaru poziomu hałasu i jego wyników przy uwzględnieniu, iż kontrolowany podmiot nie posiada decyzji określającej dopuszczalny poziom hałasu i nakładającej obowiązek wykonywania kontrolnych pomiarów hałasu, a także w zakresie emisji gazów lub pyłów do środowiska, nie stwierdzając w trakcie kontroli na terenie warsztatu, żadnego systemu odciągu spalin z pojazdów, ani innych źródeł emisji zorganizowanej. Obiekt warsztatu posiada wyłącznie wentylację grawitacyjną, podkreślono, iż nie jest wymagane w przedmiotowym przypadku pozwolenie na wprowadzenie gazów lub pyłów do powietrza oraz nie jest również wymagane zgłoszenie instalacji w trybie art. 152 ww. ustawy Prawo ochrony środowiska. M. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nie wszczynał żadnego postępowania administracyjnego po przeprowadzonej kontroli pozaplanowej problemowej interwencyjnej na terenie firmy. Z kolei Główny Inspektorat Ochrony Środowiska po rozpatrzeniu skargi, ustosunkował się do powyższej sprawy pismem znak: [...] z dn. 05 maja 2017 r. (data wpływu do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w K. Delegatury w T. w dn. 08 maja 2017 r.), w którym wskazał ponowne sprawdzenie stanu formalno prawnego w zakresie ustawy Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2017 r. póz. 1332 z późn. zmian.) obiektu budowlanego, tj.: kontrolnej stacji diagnostyczno - pomiarowej w m. [...], [...] oraz urządzeń technicznych przeznaczonych do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie sprzedaży detalicznej paliw do samochodów silnikowych i ustalenie czy spełniają wymagania określone przepisami prawa. W w/w sprawie, M. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska: - skierował wystąpienie do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. ws. wyjaśnienia nieważności decyzji z dn. 24.09.2010 r., znak: [...] udzielającej pozwolenia na użytkowanie budynku kontrolnej stacji diagnostyczno - pomiarowej w m. S. - zaplanował przeprowadzenie ponownej kontroli pozaplanowej na terenie Firmy Usługowo-Handlowo-Transportowej Ł. P., [...], [...], celem sprawdzenia czy obiekty budowlane i urządzenia techniczne przeznaczone do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie sprzedaży detalicznej paliw do samochodów silnikowych spełniają wymagania określone przepisami prawa. Po otrzymaniu odpowiedzi od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. została przeprowadzona kontrola problemowa pozaplanowa interwencyjna w dniach: 08 czerwca 2017 r. i 09 czerwca 2017 r., w trakcie której, zostały rozpatrzone w/w kwestie wynikające z pisma Głównego Inspektora Ochrony Środowiska znak: [...] z dn. 05 maja 2017 r. (data wpływu do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w K. Delegatury w T. w dn. 08 maja 2017 r.): - w zakresie stanu formalno - prawnego zgodnie z ustawą Prawo budowlane użytkowanych obiektów przez P. Ł. P. w m. [...], [...] poprzez skierowanie wystąpienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. ws. wyjaśnienia nieważności decyzji z dn. 24.09.2010 r., znak: [...] udzielającej pozwolenia na użytkowanie budynku kontrolnej stacji diagnostyczno - pomiarowej kanałowej w m. [...], [...]. W odpowiedzi Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. poinformował, że [...]i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dn. 09.03.2012 r. znak: [...] stwierdził nieważność w/w decyzji z dnia 24.09.2010 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B.. Następnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dn. 17.05.2012 r. znak: [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia 24.09.2010 r. Ł. P. dokonał w dn. 24.05.2012 r. zawiadomienia o zakończeniu budowy kontrolnej stacji diagnostyczno-pomiarowej w m. S. w trybie art. 54 ustawy Prawo budowlane do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B.. Obecnie w/w obiekt jest użytkowany w oparciu o przyjęte zgłoszenie zakończania budowy wskazane w decyzji o pozwoleniu na budowę jako właściwa forma zakończenia procesu budowlanego. - w dniu 08 czerwca 2017 r. przeprowadzono oględziny na terenie firmy, w trakcie których ustalono, że na w/w terenie znajdują się 2 zbiorniki z tworzywa sztucznego, pionowe, jednopłaszczowe, o pojemności 2,2 m3 (każdy), firmy [...]. Zbiorniki usytuowane są wewnątrz budynku – hali serwisowej, bezpośrednio przy ścianie działowej budynku w sąsiedztwie bramy wjazdowej. Zbiorniki nie są trwale związane z podłożem. Posadowione są na posadzce z płytek ceramicznych. Zbiorniki są umiejscowione obok siebie, jednak nie są bezpośrednio połączone ze sobą na zasadzie przelewowej. Każdy zbiornik napełniany jest osobno - poprzez otwór wlewowy znajdujący się na górze zbiornika. W chwili oględzin jeden ze zbiorników był napełniony do około połowy swojej objętości, natomiast drugi był pusty. Obydwa zbiorniki posiadają osobne węże wylewowe, które doprowadzone są do wspólnej pompy, za pomocą której paliwo jest podawane do pistoletu nalewczego. Zbiorniki nie posiadają widocznych zaworów odpowietrzających, oraz przyłączy uziemienia. Podczas oględzin nie stwierdzono w pobliżu zbiornika śladów zanieczyszczeń (plam oleju). Ł. P. na dzień kontroli przedstawił uproszczoną specyfikację dwóch zbiorników z tworzywa sztucznego, pionowych, jednopłaszczowych, o pojemności 2,2 m3 (każdy) -firmy [...] (którą otrzymał w chwili zakupu). Wg wyjaśnień właściciela kontrolowanego podmiotu, zbiorniki został umiejscowione na terenie Firmy Usługowo-Handlowo-Transportowej w m. S., w 2005 r. i są wykorzystywane do tankowania własnej flory pojazdów olejem napędowym ON oraz do zasilania kotła produkcji Buderus Logomatic G 115 o mocy około 20 kW. W trakcie kontroli nie przedstawiono żadnych dokumentów związanych ze zbiornikami dotyczących prawa budowlanego. Wg organu przedsiębiorca, który zakupił paliwo i magazynuje je w zbiorniku w celu tankowania własnych pojazdów nie jest przedsiębiorcą prowadzącym stację paliw w rozumieniu rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi przesyłowe, dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. 2014 poz. 1853 z późn. zm.). [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wystąpił na podstawie art. 17 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. 2016 póz. 1688 z późn. zm.) do Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w B., Dyrektora Oddziału Terenowego Urzędu Dozoru Technicznego z siedzibą w T., oraz Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. o podjęcie odpowiednich działań w ramach posiadanych kompetencji. Organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. Nr 270 ze zm.), w skrócie "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast § 2 cytowanego artykułu w pkt 8 w związku z pkt 4 precyzuje, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż z treści skargi wynika, iż dotyczy ona bezczynności Inspektor Ochrony Środowiska - Delegatura w T., a skarżący wyczerpali środki zaskarżenia w trybie art. 52 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 37 § 1 k.p.a. (w wersji obowiązującej na dzień wniesienia zażalenia) co wynika z pisma stron z dnia 30 marca 2017 r. (k.19 akt adm.). Oboje skarżący mają także interes prawny do zaskarżenia bezczynności organu w zakresie wskazanym we wniosku z dnia 10.10.2016 roku, z uwagi na lokalizację ich działki o nr [...] w bezpośrednim sąsiedztwie działek, na których prowadzona jest działalność gospodarcza, co do której skarżący wnieśli zastrzeżenia. Skarga na bezczynność Inspektor Ochrony Środowiska - Delegatura w T. jest uzasadniona. Bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub nawet gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności (T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 1999, s. 84). Jedna z podstawowych zasad postępowania administracyjnego została zawarta w art. 7 kpa, zgodnie z którym organy administracji są zobowiązane do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Niewątpliwie zaś w słusznym interesie obywateli leży, by organy administracji publicznej działały wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do załatwienia sprawy, co nakazuje art. 12 § 1 kpa ustanawiający zasadę szybkości postępowania. W celu zapewnienia ochrony tej zasadzie ustawodawca ustanowił wymogi proceduralne, które należy dochować w przypadku, gdy dana sprawa nie może być załatwiona w ustawowym terminie - art. 35-38 kpa zawierające reguły postępowania w zakresie terminowości załatwiania spraw. W niniejszej sprawie Inspektor Ochrony Środowiska - Delegatura w T. naruszył wyżej wskazane przepisy pozostając w bezczynności polegającej na nie rozstrzygnięciu wniosku skarżących dotyczącego emisji hałasu i spalin oraz funkcjonowania instalacji ogrzewania z terenu działek nr [...], [...] i [...] w miejscowości S., poprzez niewydanie w terminach przewidzianych przepisami, stosownego do rozstrzygnięcia sprawy aktu administracyjnego. Okoliczności sprawy wskazują bowiem, iż został przez skarżących złożony wniosek (żądanie) wszczęcia postępowania, zawierający konkretnie wskazane zarzuty względem prowadzonej na w/w działkach działalności. W tej sytuacji nie można mieć wątpliwości jaka była intencja wnioskodawcy – wszczęcie postępowania administracyjnego. Sprawa winna być zatem rozpoznana w normalnym trybie administracyjnym, zakończonym wydaniem stosownego aktu administracyjnego, a nie jak nieprawidłowo uczynił skarżony organ, poprzez kierowanie do skarżących pism o nie stwierdzeniu nieprawidłowości w zakresie podnoszonych przez nich zarzutów. Jeśli ewentualnie organ przyjmuje, iż brak jest podstaw do wszczęcia takiego postępowania, to winien w takim przypadku wydać akt administracyjny o odmowie wszczęcia postępowania (vide: art. 61a § 1 kpa). Nie można uznać za załatwienie sprawy, kierowania w opisanej sytuacji do strony jedynie pism wyjaśniających. Rozpatrzenie przez skarżony organ powyżej opisanego wniosku w takim trybie prowadzi de facto do uniemożliwienia uzyskania przez stronę kontroli sądowej działania organu, gdyż taki tryb jest wyłączony spod jurysdykcji sądów administracyjnych. Natomiast ewentualne postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, czy decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego podlega zaskarżeniu do sądu. Skoro skarżony organ zaniechał podjęcia wymaganych czynności w celu załatwienia sprawy administracyjnej to pozostaje w bezczynności, stąd Sąd zobowiązał organ do wydania aktu w przedmiocie wniosku z dnia 10 października 2016r. w terminie 14 dni, jak w pkt I i II wyroku (art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdził przy tym, że opisana bezczynność skarżonego organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, gdyż nie wydanie aktu trwa już ponad rok, pomimo ponawiania przez skarżących w tym czasie żądań (pkt III wyroku). Sąd nie uwzględnił przy tym wniosku o nałożenie na organ grzywny i w tym zakresie orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a. (pkt IV wyroku) biorąc pod uwagę, że organ podjął szereg faktycznych czynności związanych z wnioskiem skarżących, udzielił im odpowiedzi, a z okoliczności sprawy nie wynika aby brak wydania stosownego aktu administracyjnego stanowił element złej woli organu, lecz że bezczynność w tym zakresie wynikała z błędnej wykładni obowiązujących w tym zakresie przepisów. O kosztach (pkt V wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.