II SA/Kr 1344/17

WyrokWSA w Krakowie2017-12-18

Skład orzekający: Jacek Bursa, Krystyna Daniel, Mariusz Kotulski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może odmówić wznowienia postępowania administracyjnego na wstępnym etapie, opierając się na stwierdzeniu, że wnioskodawca nie posiada przymiotu strony, jeśli kwestia posiadania tego przymiotu jest jednocześnie przesłanką wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.)?
Ratio decidendi
Organ administracji nie może odmówić wznowienia postępowania na wstępnym etapie, jeśli okoliczność, czy wnioskodawcy przysługuje status strony, stanowi jednocześnie przesłankę wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). W takiej sytuacji kwestia posiadania przymiotu strony powinna być badana po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, w ramach pełnowymiarowego postępowania administracyjnego, chyba że z treści samego wniosku wynika w sposób ewidentny i niebudzący wątpliwości, że pochodzi on od podmiotu niebędącego stroną.
Stan faktyczny
Spółka "P." S.A. złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę, twierdząc, że powinna być stroną w tym postępowaniu jako użytkownik wieczysty sąsiednich działek. Organy administracji odmówiły wznowienia postępowania, uznając, że spółce nie przysługuje przymiot strony, ponieważ inwestycja nie oddziałuje na jej nieruchomości zgodnie z przepisami Prawa budowlanego. Spółka zaskarżyła postanowienie o odmowie wznowienia, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych oraz błędne ustalenie obszaru oddziaływania inwestycji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody z dnia 28 lipca 2017 r. oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie: Sędzia WSA Krystyna Daniel (spr.) Sędzia WSA Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 grudnia 2017r. sprawy ze skargi "P." w K. S.A. na postanowienie Wojewody [...] z dnia 28 lipca 2017 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowalnego i udzielenia pozwolenia na budowę uchyla zaskarżone postanowienie Wojewody [...] z dnia 28 lipca 2017 r., znak: [...] oraz poprzedzające go postanowienie organu l instancji. Sygn. akt II SA/Kr [...] Uzasadnienie Prezydent Miasta K. postanowieniem z 23.01.2017 r., na podstawie art. 149 § 3 i art. 150 § 1 w zw. z art. 147 ustawy z 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) oraz art. 28 ust. 2 ustawy z 7.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz.290 t.j. ze zm.) po rozpoznaniu wniosku [...] S.A. w K. z 23.05.2013 r., odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Prezydenta Miasta K. Nr [...] z 21.12.2012 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dla zamierzenia inwestycyjnego pn. "budowa zespołu budynków mieszkalno-usługowych z garażami podziemnymi i infrastrukturą drogową; rodzaj obiektu bądź robót budowlanych: etap I- budowa dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych wraz z instalacjami wewnętrznymi: wod.- kan., elektrycznymi, c.o. i przyłączami: kanalizacji deszczowej wraz ze zbiornikami retencyjnymi, elektr., wod.-kan., liniami kablowymi SN i nN, stacją trafo, węzłem cielnym, przekładkami istn. sieci i przyłączy, wody, ks, kd; infrastrukturą techniczną i drogową, z parkingami, z wykorzystaniem istniejącego wjazdu (przebudowa na dz. nr [...] i [...]) oraz budową muru granicznego (na dz. Nr [...]); ul. [...], K. dz. nr [...], [...] oraz [...], [...] obr. [...] budowa sieci wodno-kanalizacyjnej na dz. nr [...] i [...], [...], [...] obr. [...]" wydanej na rzecz Firma A. w K. (sygnatura sprawy: [...] [...]), zmienionej decyzją Prezydenta Miasta K. nr [...] z 2.08.2013 r. znak: [...] o zatwierdzeniu zamiennego projektu budowlanego w zakresie następujących zmian: zmiana zagospodarowania terenu polegająca na zmianie lokalizacji placu zabaw, zmianie lokalizacji śmietnika oraz zmianie lokalizacji miejsc postojowych, W uzasadnieniu organ podał, że opisana wyżej decyzja z 21.12.2012 r., stała się ona ostateczna z dniem 17.01.2013 r. W dniu 2.08.2013 r. po rozpoznaniu wniosku Firma A. ul. [...], [...] wydana została decyzja Nr [...] zmieniająca pozwolenie na budowę Nr [...] z dnia 21.12.2012 r. oraz zatwierdzająca zamienny projekt budowlany. Warunki decyzji Nr [...] z 21.12.2012 r. pozostały bez zmian i nadal obowiązują. Decyzja stała się ostateczna z dniem 17.08.2013 r. W dniu 24.05.2013 r. do organu wpłynął wniosek [...] S.A. w K. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. Nr [...] z 21.12.2012 r. Jako podstawę wznowienia powołano art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zdaniem wnioskodawcy winien był przysługiwać mu przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu, jako użytkownikowi wieczystemu działek nr [...], [...], [...] obr. [...], które bezpośrednio graniczą z terenem planowanej inwestycji. Organ stwierdził, że wniosek został złożony z zachowaniem terminu określonego w art. 148 § 2 k.p.a. Ponadto odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych wskazał, że na wstępnym etapie badania wniosku o wznowienie postępowania zasadne jest zbadanie czy wniosek pochodzi od strony postępowania. W sytuacji, gdy organ po przeprowadzeniu wstępnego postępowania wyjaśniającego ustali, że wniosek nie pochodzi od strony postępowania, nie może wszcząć postępowania w przedmiocie wznowienia, gdyż naruszałoby to normę prawna określoną w art. 147 k.p.a., który dopuszcza możliwość wznowienia postępowania wyłącznie na wniosek strony. Brak jest także podstaw do odstąpienia od literalnej wykładni ww. przepisu, zwłaszcza, że taka jego wykładnia spójna jest z pozostałymi regulacjami dotyczącymi wznowienia postępowania, tj. art. 148 i 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stanowi lex specialis w stosunku do przepisu art. 28 k.p.a. Ustawodawca wprowadzając do treści ustawy Prawo budowlane zwrot "obszar oddziaływania obiektu", odsyła wprost do definicji legalnej tego pojęcia zawartej w art. 3 pkt 20. Z przepisu tego wynika, że w sprawie o pozwolenie na budowę na potrzeby konkretnej inwestycji organ administracji architektoniczno-budowlanej winien każdorazowo ustalić wszystkie przepisy odrębne, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu danego terenu i na ich podstawie wyznaczyć teren w otoczeniu projektowanego obiektu budowlanego. W postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji pozwolenia na budowę nr [...] z 21.12.2012 r. obszar oddziaływania obiektów, o którym mowa w art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, obejmował nieruchomości oznaczone jako działki nr [...], [...], [...], [...], [...] obręb [...], stąd przymiot strony w tym postępowaniu przysługiwał właścicielom tych nieruchomości. W postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji nr [...] z 2.08.2013 r. znak: [...] o zatwierdzeniu zamiennego projektu budowlanego obszar oddziaływania obiektów, o którym mowa w art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, obejmował nieruchomości oznaczone jako nr [...] i [...], obr. [...], j. ewid. [...] i nie powodował oddziaływania na sąsiednie nieruchomości, stąd przymiot strony w tym postępowaniu przysługiwał właścicielom tych nieruchomości. W przypadku obiektów budowlanych przepisami odrębnymi wyznaczającymi obszar oddziaływania obiektu są w szczególności warunki techniczne zawarte w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.), które zawierają wymogi dotyczące sytuowania obiektów budowlanych, w tym m.in. dotyczące odległości między budynkami ze względu na zacienienie czy usytuowanie budynków w stosunku do granic działki budowlanej. Organ poddał ponownie analizie projekt zagospodarowania terenu inwestycji celem określenia obszaru oddziaływania przedmiotowej inwestycji, pod kątem przepisów ww. rozporządzenia. Analiza projektu budowlanego w kontekście wymogów określonych w §12, § 10-13, oraz przepisy § 57-60, § 23, § 36, § 18-21, § 88, § 226-235 rozporządzenia doprowadziła organ do wniosku, że planowana inwestycja nie wpłynie na możliwość zagospodarowania ani na wykonywanie przez użytkownika wieczystego działek nr [...], [...], [...] obr. [...] przysługującego mu prawa, a także nie wpłynie na dotychczasowy sposób korzystania z tej nieruchomości. Wobec powyższego, w ocenie organu, wnioskującej o wznowienie spółce [...] nie przysługiwał ani nie powinien był przysługiwać status strony w przedmiotowym postępowaniu, gdyż brak było przepisów techniczno-budowlanych, które mogłyby w związku z planowaną inwestycją wprowadzać ograniczenia w zagospodarowaniu działek będących w użytkowaniu wieczystym wnioskodawcy. Organ podkreślił, że kwestię przyznania przymiotu strony [...] w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji Nr [...] z 21.12.2012 r. badał również Wojewoda oraz Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji Prezydenta Miasta K.. Zarówno Wojewoda w postanowieniu z 9.10.2013 r. odmawiającym wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Nr [...] z 21.12.2012 r., jak i Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w postanowieniu z 5.03.2014 r., znak: [...] utrzymującym w mocy ww. postanowienie Wojewody wskazali, że nieruchomości należące do [...] S.A. z całą pewnością nie znajdują się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji. Wojewódzki Sad Administracyjny w W. w dniu 20.01.2016 r. oddalił skargę [...] S.A. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 5.03.2014 r. [...] S. A. w K. wniosła zażalenie na ww. postanowienie, w którym zarzuciła, że ustalenie czy wnioskodawcy przysługują we wznowionym postępowaniu prawa strony winno nastąpić dopiero po jego wznowieniu. Zarzucono również, że wydane postanowienie jest nieprawidłowe i narusza obowiązujące przepisy prawa, w tym określone w art. 5 pkt 9 Prawa budowlanego. Argumentowano, że działka na której realizowana jest przedmiotowa inwestycja sąsiaduje z działką spółki, co w przyszłości może wpłynąć na sposób jej zagospodarowania. Wojewoda postanowieniem z 28.07.2017 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ podał, że wniesienie podania o wznowienie postępowania wszczyna postępowanie wstępne w organie administracji. Rozpoczyna się ono od badania przesłanek formalnych warunkujących dopuszczalność wznowienia postępowania. Na tym etapie postępowania wstępnego organ obowiązany jest ocenić, czy wniosek jest dopuszczalny z przyczyn podmiotowych i przedmiotowych oraz czy został wniesiony w terminie. Czynności w nim podejmowane zmierzają do ustalenia czy istnieją przesłanki formalne do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania. Ustalenie stron zarówno w postępowaniu zwykłym, jak i w postępowaniach nadzwyczajnych w sprawie pozwolenia na budowę, a więc między innymi w sprawie wznowienia postępowania, jak i stwierdzania nieważności decyzji, następuje w oparciu o art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego zawęża krąg stron w postępowaniu w sprawie pozwolenia budowlanego jedynie do wymienionych tam podmiotów, dla których planowana inwestycja może powodować ograniczenia w zagospodarowaniu ich nieruchomości. Ograniczenie to winno wynikać z przepisów odrębnych i musi ograniczać konkretne uprawnienia tych podmiotów do zagospodarowania własnej nieruchomości. W postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, ustalając obszar oddziaływania projektowanego obiektu budowlanego, organ administracji musi zbadać czy istnieje przepis prawa materialnego, który uzasadniałby uznanie działki sąsiedniej lub innych, dalszych działek jako objętych wpływem danej inwestycji. Ustalenia takie nie są dowolne. Musi istnieć konkretny przepis prawa (np. przepis z zakresu ochrony środowiska, prawa wodnego albo przepis ujęty w rozporządzeniach wykonawczych do prawa budowlanego), który w odniesieniu do tej konkretnej inwestycji, wskazywałby na naruszenie uprawnień sąsiada w użytkowaniu lub zagospodarowaniu działek. Ograniczenie to, choć dopuszczalne z punktu widzenia prawa, świadczy, że dana nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, a osoby, które posiadają do niej prawo, o którym mowa w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, są stronami postępowania administracyjnego. Zdaniem organu, wskazywane przez [...]" S.A. okoliczności, z których, w ich ocenie ma wynikać przymiot strony jak i materiał dowodowy, w sposób nie budzący wątpliwości pozwalają uznać że wnioskodawca nie jest stroną postępowania administracyjnego w ramach którego zostało udzielne pozwolenie na budowę zespołu budynków mieszkalno-usługowych na działce Nr [...], [...] oraz [...], [...] obr. [...] w K., które następnie zostało zmienione decyzją z 2.08.2013 r. Określona w projekcie budowlanym, zatwierdzonym decyzją Nr [...] z 21.12.2012 r., lokalizacja śmietnika, miejsc postojowych i placu zabaw, które mogły wpływać na sposób zagospodarowania działki, do której wnioskodawca ma tytuł prawny, została zmieniona decyzją Nr [...] z 2.08.2013 r., w wyniku czego nastąpiła zmiana lokalizacji ww. urządzeń budowlanych. Obecnie ta część inwestycji nie wpływa już na zagospodarowanie działek nr [...] i [...] obr. [...] będących we władaniu Firma B S.A. W odniesieniu natomiast do wpływu projektowanych budynków na zagospodarowanie działki wnioskodawcy, analizowano wpływ na to zagospodarowanie budynku "B" usytuowanego bliżej granicy. Budynek oznaczony na planie zagospodarowania jako "B" ma wysokość wynoszącą 10,395 m, a jego najmniejsza odległość od granicy z działką wnioskodawcy nr [...], wynosi 9,69 m. Należy uznać, że takie usytuowanie budynku również nie będzie wpływało na sposób zagospodarowania tej działki zakładając, że na niej będzie lokalizowana inwestycja o podobnym charakterze. Wnioskodawca może posiadać interes faktyczny związany z inwestycją, bowiem jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania podjęcia przez organ administracji stosownych działań. Odmowa przyznania spółce przymiotu strony miała miejsce również w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Firma B S.A. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na postanowienie Wojewody. Powyższemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie prawa administracyjnego materialnego i proceduralnego, tj: art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane w związku z art. 10 k.p.a. i art. 28 k.p.a., poprzez nieustalenie stron toczącego się postępowania, art. 28 k.p.a., poprzez brak wezwania do udziału w sprawie strony postępowania, które to naruszenie niewątpliwie miało wpływ na wynik sprawy, art. 149 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie dwuetapowego postępowania przed wydaniem postanowienia, art. 5 pkt 9 ustawy Prawo budowlane poprzez nieuwzględnienie jego treści w koniecznym zakresie chroniącym uzasadniony interes osób trzecich, Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia Wojewody oraz poprzedzającego je postanowienia Prezydenta Miasta K. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że argumentacja przedstawiona przez organy pozostaje w sprzeczności z obowiązującym w tym zakresie orzecznictwem sądów administracyjnych, w którym dominuje pogląd, że w przypadku gdy żądanie wznowienia postępowania oparte jest na podstawie wskazanej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., postanowienie o odmowie wznowienia postępowania nie może opierać się na ocenie, czy wnoszący podanie był stroną postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Tylko, gdy w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, że wniosek składa podmiot niebędący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany, organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia. W przeciwnym wypadku organ musi wznowić postępowanie. Postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi następnie podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Ponadto, zdaniem skarżącej, organ II instancji w sposób nieprawidłowy uznał, że nie przysługuje jej przymiot strony. We wniosku o wznowienie postępowania przedstawiła w sposób szczegółowy argumenty przemawiające za uznaniem jej jako stronę postępowania, zarzucając wadliwe określenie obszaru oddziaływania obiektu. Podkreśliła, że należące do niej działki bezpośrednio przylegają od strony południowej do terenu planowanej inwestycji, a określony przedmiotową decyzją o pozwoleniu na budowę sposób zagospodarowania tej działki niewątpliwie będzie miał wpływ na możliwość przyszłego sposobu zagospodarowania działek pozostałych. Na okoliczność oddziaływania planowanej inwestycji na nieruchomość skarżącej i jej zgodności z przepisami prawa, spółka przedłożyła opinię sporządzoną przez rzeczoznawcę budowlanego dr inż. arch. B. S., która znajduje się w aktach sprawy. Organ II instancji całkowicie pominął kwestię braku informacji o rzeczywistym poziomie wykopów projektowanych budynków, poziomów studzienek kanalizacji, co w konsekwencji doprowadziło do kolejnej istotnej kwestii, jak możliwość powstania zagrożenia zalewaniem działki skarżącej, zwiększenie obszaru zlewni, czy zagrożenie wystąpienia "leja depresyjnego", a zatem możliwości bezpośredniego oddziaływania na geotechniczne warunki posadowienia obiektów na terenie sąsiadującym z terenem inwestycji. Skarżąca podkreśliła, że dla prawidłowego ustalenia obszaru oddziaływania inwestycji, należy ograniczenia wynikające z przepisów odnosić nie tylko do istniejącego zagospodarowania działek sąsiednich, ale do możliwego ich zagospodarowania zgodnego z przepisami. Biorąc pod uwagę odległość objętego decyzją o pozwoleniu na budowę budynku "B" od granic działki nr [...] (wynoszącą 9,69 m) oraz mając na uwadze przepisy dotyczące odległości zabudowy od granic działki (min. 3-4 metry) należy stwierdzić, że dla spełnienia wymogów w zakresie przesłaniania oraz nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi (§ 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie) konieczne może okazać się odsunięcie od granicy działki nr [...] budynku projektowanego na działce nr [...] o ponad 6 metrów, co nie miałoby miejsca, gdyby objęty kwestionowaną decyzją o pozwoleniu na budowę obiekt nie został zrealizowany. Biorąc pod uwagę, że w objętym pozwoleniem na budowę budynku "B" od strony granicy z działką nr [...] przewiduje się realizację okien właściwie na poziomie terenu, wysokość przesłaniania w takim przypadku wyniesie prawie 16 metrów. Tym samym realizacja na działce nr [...] obiektu o wysokości 16 metrów będzie się obecnie wiązać z koniecznością jego odsunięcia od budynku na działce nr [...] o ok. 16 metrów (czyli o ponad 6 metrów od granicy działki nr [...]), co należy uznać za istotne ograniczenie w zagospodarowaniu działki nr [...], skutkujące objęciem tej działki granicami oddziaływania inwestycji w rozumieniu przepisu art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia może mieć miejsce w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Chodzi tu o naruszenie, które skutkuje przyjęciem, że bez jego popełnienia nie doszłoby do wydania rozstrzygnięcia określonej treści. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest zasadna. Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest ocenia legalności postanowienia Wojewody, utrzymującego w mocy postanowienie organu l instancji o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. Nr [...] z 21.12.2012 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dla zamierzenia inwestycyjnego obejmującego budowę zespołu budynków mieszkalno-usługowych z garażami podziemnymi i infrastrukturą drogową. Rozpatrując skargę w ramach opisanej na wstępie kognicji wojewódzki sąd administracyjny, nie przesądzając kwestii przysługiwania skarżącej przymiotu strony w poprzednio prowadzonym postępowaniu, stwierdza, że w toku postępowania administracyjnego organy obu instancji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania - to jest art. 149 § 1, 2 i 3 k.p.a. - w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozważania należy poprzedzić uwagami natury ogólnej odnośnie specyfiki postępowania wznowienionego. Otóż postępowanie administracyjne, po wpłynięciu podania o wznowienie postępowania, jest podzielone na dwa etapy. W pierwszym etapie, organ bada czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest na ustawowych przesłankach wznowienia, enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 K.p.a. oraz 145a K.p.a. oraz, czy zostało ono wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 K.p.a., a także czy wnoszący poddanie jest stroną tego postępowania. Negatywna weryfikacja którejkolwiek z tych przesłanek uprawnia organ do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania w oparciu o art. 149 § 3 k.p.a. Drugi etap obejmuje kontrolę merytoryczną tj. postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Kwestią dyskusyjną jest jednak uprawnienie do badania przez organ przymiotu strony na wczesnym, wstępnym etapie, w sytuacji, kiedy wnoszący podanie o wznowienie postępowanie powołuje się na brak swojego udziału w postępowaniu (145 § 1 pkt 4 k.p.a.), a tym samym uprawnienie do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania już na tym etapie z powołaniem się na tą okoliczność, że wnoszący podanie nie jest stroną postępowania zakończonego decyzją ostateczną. W sytuacji takiej organ administracji, przymiot strony podmiotu składającego podanie, powinien badać jako przyczynę wznowienia - a zatem po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Z zasady bowiem z wnioskiem takim występują podmioty pominięte przez organy administracji w ustalaniu kręgu stron danego postępowania administracyjnego, a które stoją na stanowisku (zasadnie lub niezasadnie), iż w postępowaniu tym powinny brać jako strony udział. Przyznanie lub odmowa przyznania statusu strony takiemu podmiotowi rozstrzyga o tym czy zaszła wskazana w art. 145 1 pkt 4 k.p.a. przyczyna wznowienia postępowania i z uwagi na tą okoliczność ustalenia, co do posiadania przymiotu strony przez wnoszącego podanie o wznowienie, powinno nastąpić w pełnowymiarowym postępowaniu administracyjnym a nie na wstępnym, formalnym jego etapie. Wyjątkiem od tej reguły może być ocena organu dokonana w oparciu o treść samego podania. Otóż jeżeli z tej treści w sposób ewidentny, nie budzący żądnej wątpliwości wynika, że pochodzi ono od podmiotu nie będącego stroną postępowania - co musi wynikać z samych twierdzeń w nim zawartych a nie z odmiennej oceny prawnej danego stanu faktycznego - organ może wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. Organ ma zatem podstawy wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania, negatywnie oceniając przymiot strony przez wnoszącego o wznowienie postępowania, jedynie wtedy, gdy okoliczność ta nie budzi żadnych wątpliwości. Konkludując, w ocenie sądu, jeśli okoliczność, czy danemu podmiotowi przysługuje status strony postępowania, stanowi jednocześnie przesłankę wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), to może być ona badana już po wszczęciu postępowania wznowieniowego. Zaprezentowane wyżej stanowisko znajduje potwierdzenie w najnowszym orzecznictwie sądów administracyjnym (por. wyrok NSA z 17.04.2012 r., II OSK [...], wyrok NSA z 5.04.2017 r., sygn. akt l OSK [...], wyrok NSA z 19.05.2017 r., sygn. II OSK [...]). Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 11.04.2017 r., sygn. II OSK [...] trafnie stwierdził, że nie sposób mówić o oczywistym (ewidentnym) braku przymiotu strony danego postępowania administracyjnego w odniesieniu do podmiotu, który składając wniosek o wznowienie tego postępowania powołuje się na własny interes prawny i dla weryfikacji twierdzeń którego - tak jak w rozpatrywanej sprawie, w której przymiot strony zależy od określenia rodzaju i zasięgu oddziaływania projektowanej inwestycji, co zwykle jest kwestią sporną - niezbędne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, obejmującego zwłaszcza badanie i ocenę określonego materiału dowodowego. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, sąd stwierdza, że brak interesu prawnego po stronie skarżącej w sprawie zakończonej decyzją o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę nie ma z pewnością charakteru ewidentnego. Okolicznością bezsporną jest, że skarżącemu przysługuje prawo wieczystego użytkowania działek nr [...], [...] i [...]. Działki nr [...] i [...] graniczą bezpośrednio z terenem inwestycji tj. działką [...]. W kontekście argumentów przedstawionych w postanowieniach obydwu instancji, sąd wskazuje, że w pełni przychyla się do stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w wyroku z 6.06.2013 r., sygn. akt II OSK [...] w którym sąd podniósł, że "nie sposób (...) przyjąć, że zachowanie przez daną inwestycję odległości przyjętych w przepisach określających warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przesądza o tym, że nieruchomości sąsiadujące nie znajdują się w obszarze jej oddziaływania. Należy mieć bowiem na względzie, że w definicji "obszaru oddziaływania obiektu" zawartej w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego jest mowa o terenie wyznaczonym w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Do przepisów odrębnych, w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego należą nie tylko przytoczone przez organ przepisy warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. (...) takimi przepisami odrębnymi mogą być np. także przepisy ustawy o ochronie przyrody, ustawy o drogach publicznych, czy też rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów. W konsekwencji, nie sposób przyjąć, że w sytuacji gdy inwestycja zgodna jest z przepisami techniczno-budowlanymi, to nie oddziałuje na okoliczne nieruchomości, a tym samym, że właścicielom tych nieruchomości nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę. Rozumowanie organów obu instancji oraz skarżącej Spółki prowadzi w konsekwencji do stwierdzenia, że o oddziaływaniu obiektu budowlanego można byłoby mówić wówczas, kiedy doszłoby do naruszenia przepisów techniczno-budowlanych. Ten sposób rozumowania pomija jednakże jedną istotną kwestię, a mianowicie, że dla inwestycji niezgodnej z przepisami techniczno-budowlanymi nie powinna zostać wydana decyzja zezwalająca na budowę. Dlatego też obszar oddziaływania obiektu budowlanego nie może być utożsamiany tylko i wyłącznie z zachowaniem przez inwestora wymogów określonych przepisami techniczno-budowlanymi. Obiekt budowlany może bowiem wprowadzać określone ograniczenie w zagospodarowaniu terenu, co nie oznacza, że jego realizacja jest niezgodna z przepisami techniczno-budowlanymi i co za tym idzie, że nie można będzie uzyskać na jego realizację pozwolenia na budowę." Skoro brak interesu prawnego po stronie skarżącej spółki w postępowaniu zakończonym decyzją o pozwoleniu na budowę z 21.12.2012 r. nie ma charakteru oczywistego, to niedopuszczalne było zakończenie postępowania wznowieniowego już na jego pierwszym etapie. Konieczne jest przeprowadzenie analizy sytuacji prawnej skarżącej w kontekście budowy objętej pozwoleniem na budowę przy zapewnieniu jej prawa do czynnego udziału w tym postępowaniu. Rozważania przeprowadzone przez organ I instancji należy więc uznać z jednej strony za przedwczesne, z drugiej zaś niekompletne, z uwagi na ograniczenie analizy wyłącznie do przepisów techniczno-budowalnych zawartych w rozporządzeniu o warunkach zabudowy jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, jak również całkowite pominięcie opinii sporządzonej przez rzeczoznawcę budowalnego dr inż. Arch. B. S., przedłożonej wraz zażaleniem na postanowienie Prezydenta Miasta K. z 17.07.2015 r. Mając na względzie stanowisko organów obu instancji - sprowadzające się w istocie do ustalenia, że sporna inwestycja nie będzie oddziaływać na nieruchomość skarżącej - nie budzi wątpliwości sądu, że w niniejszej sprawie doszło do merytorycznego rozpoznania wniosku [...] S.A. w K. - bez wymaganego w tym zakresie wznowienia postępowania. Jak wynika bowiem z art. 149 § 1 i 2 k.p.a. przeprowadzenie przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy następuje na podstawie postanowienia o wznowieniu postępowania. W konsekwencji należy uznać, że organy obu instancji orzekły o odmowie wznowienia postępowania z naruszeniem tych przepisów. Orzekając ponownie organ, mając na względzie poczynione wyżej uwagi, wyda stosowne rozstrzygnięcie, eliminując tym samym dotychczasowe naruszenie prawa. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło