IV SA/Wa 2117/17
WyrokWSA w Warszawie2017-12-19
Skład orzekający: Joanna Borkowska, Alina Balicka, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przewoźnik wykonujący regularne przewozy osób w międzynarodowym transporcie drogowym ponosi odpowiedzialność administracyjną za przywiezienie do granicy RP cudzoziemca, który nie posiadał ważnej wizy, mimo że kierowca autobusu posiadał zezwolenie na przewóz wydane innemu podmiotowi, a umowa użyczenia pojazdu i umowa o pracę kierowcy wskazywały na inny podmiot jako faktycznego wykonawcę przewozu?Ratio decidendi
Przewoźnik wykonujący regularne przewozy osób w międzynarodowym transporcie drogowym ponosi odpowiedzialność administracyjną za przywiezienie do granicy RP cudzoziemca bez ważnych dokumentów uprawniających do wjazdu, jeśli kierowca podczas kontroli okazał zezwolenie na przewóz wydane na rzecz tego przewoźnika. Okoliczności takie jak umowa użyczenia pojazdu czy umowa o pracę kierowcy z innym podmiotem nie zwalniają przewoźnika z odpowiedzialności, jeśli nie udokumentował on prawidłowo powierzenia przewozu innemu przewoźnikowi zgodnie z przepisami. Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny i nie zależy od winy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary administracyjnej na przewoźnika za przywiezienie do Polski cudzoziemca, który nie posiadał ważnej wizy. Organ pierwszej instancji nałożył karę, którą utrzymał w mocy organ odwoławczy. WSA uchylił poprzednią decyzję organu odwoławczego, wskazując na potrzebę ponownego zbadania dowodów. W ponownym postępowaniu organ odwoławczy ponownie utrzymał w mocy decyzję, uznając, że mimo umów użyczenia pojazdu i zatrudnienia kierowcy przez inny podmiot, to skarżący był przewoźnikiem odpowiedzialnym za przewóz, ponieważ kierowca okazał zezwolenie wydane na jego rzecz. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych, w tym skierowanie decyzji do niewłaściwego podmiotu i brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Borkowska, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.), sędzia WSA Przemysław Żmich, Protokolant st. ref. Agnieszka Jastrzębska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary administracyjnej na przewoźnika oddala skargę
Komendant Główny Straży Granicznej decyzją nr [...], z [...] czerwca 2017 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) w zw. z art. 462 ust. 6 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2016 r., poz. 1990, ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] nr [...]z [...] stycznia 2016 r., w sprawie nałożenia kary administracyjnej na przewoźnika: [...].
Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:
Komendant Placówki Straży Granicznej w [...] decyzją [...] stycznia 2016 r. nałożył na przewoźnika [...] karę administracyjną w wysokości 3.000 EUR, co w przeliczeniu na złote wg średniego kursu ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski w dniu wydania decyzji o nałożeniu kary administracyjnej wynosiło 13 003,50 PLN (słownie: trzynaście tysięcy trzy złote, 50/100).
Komendant Główny Straży Granicznej decyzją z [...] maja 2016 r. utrzymał w mocy ww. rozstrzygnięcie organu I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy ze skargi [...] na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z [...] maja 2016 r., uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd polecił, aby organ II instancji w ponownie przeprowadzonym postępowaniu poddał analizie wszystkie znajdujące się w aktach sprawy dowody, w tym rozkład jazdy (będący załącznikiem do [...] zezwolenia na przewóz osób udzielonemu skarżącemu) i przedstawione przez skarżącego umowy, dla wyjaśnienia roli skarżącego w dniu 7 listopada 2015 r. Organ powinien wyjaśnić, kto w oparciu o obowiązujący rozkład jazdy realizował przewóz osób w tym dniu, także z uwzględnieniem informacji zawartej bezpośrednio na bilecie wystawionym cudzoziemcowi, na którym jako przewoźnik wskazany jest podmiot [...]. Nadto, wskazał, iż przedmiotowe postępowanie organ przeprowadzi z zachowaniem zasad określonych w art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.
Komendant Główny Straży Granicznej, ponownie rozpatrując sprawę zważył co następuje:
W dniu 1 czerwca 2017 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935). Zgodnie z art. 16 przywołanej ustawy, do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia niniejszej ustawy w życie ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, z tym, że do tych postępowań stosuje się przepisy art. 96a-96n ustawy zmienianej w art. 1.
Przedmiotowa sprawa administracyjna dotyczy stwierdzenia istnienia podstaw do nałożenia na przewoźnika: [...] kary administracyjnej z tytułu przywiezienia do granicy Rzeczypospolitej Polskiej cudzoziemca, który w dniu przekraczania granicy, tj. [...] listopada 2015 r. nie posiadał ważnej wizy lub innych ważnych dokumentów uprawniających do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i do pobytu na tym terytorium. Znajdująca się w paszporcie cudzoziemca wiza rozpoczynała termin ważności w dniu [...] listopada 2015 r.
Podstawą materialnoprawną kontrolowanych w niniejszej sprawie rozstrzygnięć są przepisy art. 459 i art. 462 ustawy o cudzoziemcach. Zgodnie z art. 459 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach przewoźnik, któiy drogą powietrzną lub morską przywiózł cudzoziemca do granicy, jest obowiązany do podjęcia działania dla upewnienia się, że cudzoziemiec zamierzający wjechać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej posiada ważny dokument podróży uprawniający do przekroczenia granicy, wymaganą wizę lub inny ważny dokument uprawniający do wjazdu i pobytu na tym terytorium, zezwolenie na wjazd do innego państwa lub zezwolenie na pobyt w innym państwie, jeżeli zezwolenia takie są wymagane. Obowiązek, o którym mowa w ust. 1, dotyczy także przewoźników wykonujących regularne przewozy osób w międzynarodowym transporcie drogowym, z wyjątkiem ruchu przygranicznego, (art. 459 ust. 2 ustawy).
Z kolei zgodnie z art. 462 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, na przewoźnika, który drogą powietrzną lub morską przywiózł do granicy cudzoziemca nieposiadającego ważnego dokumentu podróży uprawniającego do przekroczenia granicy, wymaganej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zezwolenia na wjazd do innego państwa lub zezwolenia na pobyt w innym państwie, jeżeli zezwolenia takie są wymagane, nakłada się karę administracyjną w wysokości stanowiącej równowartość od 3000 do 5000 euro za każdą przywiezioną osobę, z tym że suma kar za jednorazowy przywóz grupy osób nie może przekroczyć równowartości 500 000 euro. Przepis, o którym mowa w ust. 1, dotyczy także przewoźników wykonujących regularne przewozy osób w międzynarodowym transporcie drogowym, z wyjątkiem ruchu przygranicznego.
Zgodnie z art. 462 ust. 3 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach odpowiedzialności wynikającej z art. 462 ust. 1 nie podlega przewoźnik, który mimo dołożenia należytej staranności nie mógł stwierdzić, że cudzoziemiec nie posiada ważnego dokumentu podróży uprawniającego do przekroczenia granicy, wymaganej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawiającego do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i pobytu na tym terytorium, zezwolenia na wjazd do innego państwa lub zezwolenia na pobyt w innym państwie.
Z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, że obywatel [...], pan V. V., w dniu 7 listopada 2015 r. był pasażerem autokaru, którym był wykonywany przewóz osób w transporcie międzynarodowym, na rzecz przewoźnika [...]. Cudzoziemiec nie posiadał ani ważnej wizy, ani innych ważnych dokumentów uprawniających go do wjazdu i pobytu na terytorium RP w tym dniu. Znajdująca się w dokumencie podróży cudzoziemca wiza rozpoczynała swą ważność dopiero w dniu 10 listopada 2015 r. Komendant Placówki Straży Granicznej w [...] w dniu [...] listopada 2015 r. wydał decyzję o odmowie wjazdu na terytorium RP panu V. V., a następnie w dniu [...] listopada 2015 r. wszczął postępowanie w sprawie nałożenia na przewoźnika kary administracyjnej, o której mowa w art. 462 ust. 1-2 i 4-5 ustawy o cudzoziemcach.
Organ odwoławczy wskazał, że za działalność przewoźnika - przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy - zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo i na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje i to niezależnie od charakteru stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z taką osobą. Przepisy ustawy o cudzoziemcach ustanawiają odpowiedzialność administracyjną przewoźnika wykonującego regularne przewozy osób w międzynarodowym transporcie drogowym z wyjątkiem ruchu przygranicznego. Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny - znajduje zastosowanie do podmiotu wykonującego przewóz osób w przypadku wystąpienia zakazanego ustawą skutku, niezależnie od tego, kto w imieniu przewoźnika niewłaściwie wywiązał się z powierzonych mu obowiązków.
W związku z powyższym, rolą organu kontroli granicznej jest ustalenie jaki przewoźnik realizuje kurs, oraz sprawdzenie czy dokumenty okazane do kontroli przez przywiezionych przez niego cudzoziemców uprawniają do wjazdu i pobytu na terytorium RP, a co za tym idzie na terytorium państw obszaru Schengen, a nie badanie kto jest właścicielem pojazdu, którym wykonywany jest transport międzynarodowy osób oraz czyim pracownikiem jest kierowca dokonujący przewozu.
Organy rozpatrujące przedmiotową sprawę, określając stronę postępowania, nie kierowały się danymi posiadacza - właściciela pojazdu znajdującymi się w dowodzie rejestracyjnym pojazdu marki [...] nr rej. [...]. Kluczowe, dla określenia strony postępowania, są okazane do kontroli granicznej przez kierowcę dokumenty potwierdzające fakt wykonywania transportu międzynarodowego osób na rzecz przewoźnika [...], tj. wypis nr [...] z zezwolenia nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. na wykonywanie regularnych przewozów osób w międzynarodowym transporcie drogowym, wydanego przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz będący integralną częścią tegoż zezwolenia rozkład jazdy.
W ocenie organu odwoławczego, ustalenia poczynione przez organ I instancji na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego były wystarczające do stwierdzenia, iż istniała podstawa do nałożenia kary administracyjnej na przewoźnika [...] Wykazano bowiem, że kurs autokaru, na pokładzie którego przywieziono cudzoziemca bez dokumentów uprawniających go do wjazdu na terytorium RP - co było skutkiem nieprawidłowego wypełnienia przez przewoźnika obowiązków kontrolnych, określonych w art. 459 ustawy o cudzoziemcach realizowany był na rzecz tegoż przewoźnika, w oparciu o wypis nr [...] z zezwolenia nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. na wykonywanie regularnych przewozów osób w międzynarodowym transporcie drogowym wydanym przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego.
Odnosząc się do zarzutu odwołania, że zdarzenie z dnia 7 listopada 2015 r. nie dotyczy przewoźnika [...], gdyż nie świadczył on w tym dniu usług przewozu, lecz robił to podmiot [...] któremu przewoźnik użyczy! autokaru, na dowód czego przedłożył kserokopię umowy użyczenia oraz umowę o pracę zawartą pomiędzy panem R., kierowcą rzeczonego autokaru, a firmą [...], organ odwoławczy wskazał, że przepisy art. 87 ustawy z dnia 6 września 200) r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1414 ze zm.) jasno wskazują katalog dokumentów, jakie obowiązany jest posiadać i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli kierowca podczas wykonywanego przewozu drogowego, tj. m.in. wypisu zezwolenia wraz z obowiązującym rozkładem jazdy. Ponieważ kierowca autobusu na pokładzie, którego przyjechał obywatel [...], pan V. V. przedstawił wypis nr [...] z zezwolenia Głównego Inspektora Transportu Drogowego w [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. na wykonywanie regularnych przewozów w międzynarodowym transporcie drogowym w relacji [...] dla firmy [...], brak było podstaw do uznania, iż zdarzenie z dnia [...] listopada 2015 r. nie dotyczy przewoźnika [...]. Zezwolenie powinno znajdować się w pojeździe przez cały czas trwania przewozu i być okazywane przez kierowcę na żądanie uprawnionego organu kontroli (art. 87 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy o transporcie drogowym). Zezwolenie me może być odstąpione osobie trzeciej, przy czym nie jest odstąpieniem zezwolenia powierzenie wykonywania przewozu innemu przewoźnikowi, o którym mowa w art. 5 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe (Dz. U. z 2015 r. poz. 915), albowiem w myśl tegoż przepisu, przewoźnik może powierzać wykonywanie przewozu innym przewoźnikom na całej przestrzeni przewozu lub jej części, jednakże ponosi odpowiedzialność za ich czynności jak za swoje własne. W takim przypadku powinien udokumentować, iż taka sytuacja miała miejsce.
Komendant Główny Straży Granicznej, po przeanalizowaniu dowodów, tj. umowy użyczenia pojazdu, umowy o pracę wiążącą kierowcę autokaru z podmiotem ukraińskim, rozkładu jazdy (będącego załącznikiem do [...] zezwolenia na przewóz osób udzielonego skarżącemu, jak też informacji zawartej na blankiecie biletu, stwierdził, że dowody te pozostają bez znaczenia dla uznania, iż przewoźnikiem dokonującym przewozu w dniu [...] listopada 2015 r. była polska firma [...]. Umowa użyczenia pojazdu nie jest wystarczającym dokumentem do określenia strony postępowania albowiem dla przedmiotu postępowania nieistotnym jest kto jest właścicielem autobusu, i czyim pracownikiem pozostaje jego kierowca. Również umowa o pracę wiążącą kierowcę autokaru z podmiotem [...] nie może w żadnym wypadku stanowić podstawy uznania wskazanej przez skarżącego firmy, jako strony postępowania. Przyjmując taki tok rozumowania, można by uznawać za przewoźnika dowolnie wskazaną przez kierowców firmę, mimo iż przeczyłyby temu okazywane przez nich dokumenty wymagane przepisami prawa.
Organ odwoławczy zaznaczył, że nie neguje tego, że kierowca wykonujący w dniu 7 listopada 2015 r. transport międzynarodowy jest zatrudniony w [...] firmie [...], niemniej jednak, bez znaczenia dla przedmiotu postępowania jest fakt kto jest właścicielem autobusu, i czyim pracownikiem pozostaje jego kierowca. Istnienie współpracy odwołującego się z podmiotem [...] nie wyklucza roli skarżącego jako przewoźnika w dniu zdarzenia. Roli skarżącego, jako przewoźnika nie wyklucza również umowa użyczenia pojazdu ponieważ to strony umowy decydują o zakresie użyczenia. W ocenie organu odwoławczego, użyczający, będący właścicielem autokaru może w każdej chwili z niego korzystać mimo istnienia takiej umowy. Może również korzystać z usługi kierowcy zatrudnionego przez inny podmiot, jako podwykonawcy lub podmiotu współdziałającego.
Dalej organ odwoławczy podkreślił, że zarówno [...] firma [...], jak i firma [...][...] posiadają odrębne zezwolenia na wykonywanie przewozów na terytorium RP. Zatem, gdyby kurs w tym dniu realizowany był przez [...] przewoźnika [...] kierowca okazałby zezwolenie wystawione na tegoż przewoźnika. Mając na uwadze powyższe regulacje, adnotacja znajdująca się w uwagach do zezwolenia nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. na wykonywanie regularnych przewozów w międzynarodowym transporcie drogowym w relacji [...] dla firmy [...] świadczy jedynie, iż linia jest prowadzona we współpracy z firmą [...]. Z samej adnotacji nie można wywodzić uprawnienia dla wykonywania przewozu na tymże zezwoleniu przez firmą [...]. Kierowca autobusu nie posiadał w dniu kontroli żadnych dokumentów świadczących o wykonywaniu transportu międzynarodowego na rzecz [...] przewoźnika [...]. Treść znajdującego się w aktach sprawy protokołu przesłuchania kierującego autobusem, p. R. z dnia 7 listopada 2015 r., również świadczy, iż podmiotem dokonującym przewozu w dniu 7 listopada 2015 r. nie był [...] przewoźnik.
Również w ocenie organu odwoławczego, informacje zawarte na blankiecie biletu pozostają bez, bowiem nie istotnym jest jakim biletem posługiwał się cudzoziemiec i kto mu ten bilet sprzedał (jaki przewoźnik jest na nim wskazany), istotnym jest jaki przewoźnik dokonał przewozu cudzoziemca na terytorium RP. Z kopii biletu nie wynika, iż dotyczy on pana V. V. Także treść rozkładu jazdy, będącego załącznikiem do [...] zezwolenia na przewóz osób udzielonego skarżącemu nie ma istotnego wpływu na wynik rozpatrywanej sprawy, albowiem istotnym dla sprawy pozostaje okazany przez kierowcę autobusu na pokładzie, którego przyjechał obywatel [...], pan V. V. wypis nr [...] z zezwolenia Głównego Inspektora Transportu Drogowego w [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. na wykonywanie regularnych przewozów w międzynarodowym transporcie drogowym w relacji [...] dla firmy [...] wraz z obowiązującym rozkładem jazdy, stanowiącym jego integralną część. Należy jednak zauważyć, że z treści tegoż rozkładu jazdy jednoznacznie wynika, iż zarówno przyjazdy i odjazdy realizowane przez firmę [...] przewidziane są na wszystkie dni tygodnia wobec czego w oparciu o obowiązujący rozkład jazdy przewoźnik [...] realizował przewóz osób w dniu 7 listopada 2015 r,
Wobec powyższego, na gruncie obowiązującego prawa, brak było podstaw w ocenie organu odwoławczego do uznania, że zdarzenie z dnia 7 listopada 2015 r. nie dotyczy przewoźnika [...].
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z [...] czerwca 2017 r. wniósł [...]. Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.: I. art. 28 k.p.a. poprzez skierowanie decyzji do niewłaściwego podmiotu tj. J. M., przy jednoczesnym pominięciu jako strony postępowania podmiotu, który rzeczywiście i bezpośrednio wykonywał przewóz międzynarodowy tj. podmiotu prawa [...][...],
II. art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i przeanalizowania materiału dowodowego w sprawie objawiające się przez pominięcie zaleceń Sądu zawartych w wyroku z 15 grudnia 2016 r. (sygn. akt: IV SA/Wa 1970/16) w zakresie ponownego rozpoznania sprawy tj.:
1. powtórne całkowicie wadliwe uznanie, wbrew jasnemu stanowisku Sądu kierującego zalecenia odnośnie ponownego rozpoznania sprawy, iż sam fakt posłużenia się zezwoleniem transportowym skarżącego i zeznania kierowcy per se w sposób niebudzący wątpliwości dowodzą udziału skarżącego jako przewoźnika w niniejszej sprawie (vide: strona 13 uzasadnienia wyroku),
2. brak wyjaśnienia charakteru adnotacji zalegającej na zezwoleniu transportowym nr [...] iż linia obsługiwana jest we współpracy z podmiotem [...] tj. [...] (vide: strona 12 uzasadnienia wyroku) - celem prawidłowego ustalenia przewoźnika,
3. brak podjęcia jakichkolwiek czynności zmierzających do wyjaśnienia zasad współpracy skarżącego z podmiotem [...] tj. [...] poprzez przesłuchanie (vide: strona 14 uzasadnienia wyroku) - celem prawidłowego ustalenia przewoźnika,
4. całkowicie niezrozumiałe i absurdalne wskazanie, iż kopia biletu zalegającego w aktach sprawy ma nie dotyczyć V. V. (na którym to dokumencie została oparta zaskarżona decyzja) jak również nie ma znaczenia dla rozpoznania niniejszej sprawy i prawidłowego ustalenia przewoźnika,
5. gołosłowne i niepoparte prawidłowo przeprowadzonymi procedurami ustalenie, iż to skarżący J. M. był przewoźnikiem wykonującym regularne przewozy osób w międzynarodowym transporcie drogowym w zakresie objętym niniejszą sprawą - podczas gdy wnikliwe i prawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego jednoznacznie prowadziłoby do wniosku, iż skarżący J. M. zawarł z podmiotem prawa [...] umowę użyczenia pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] w okresie od 14 sierpnia 2015 r. przez co był jedynie użyczającym pojazd,
6. pomimo ustalenia, iż podmiot prawa [...] tj. [...] posiada odrębne zezwolenie transportowe - brak zwrócenia się do GITD o przedłożenie ww. zezwolenia wraz z rozkładem jazdy i przeprowadzenia dalszego postępowania dowodowego w tym zakresie (vide: strona S in fine zaskarżonej decyzji).
W konsekwencji powyższych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Komendant Główny Straży Granicznej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wojewódzkie sądy administracyjne w oparciu m. in. o art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. uprawnione są do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego. Należy nadto zauważyć, iż w myśl art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nadto w myśl art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie, czyli w rozpatrywanej sprawie dotyczy to wyroku WSA w Warszawie z 15 grudnia 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 1970/16.
Sąd, dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna.
Organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego ustawy o cudzoziemcach.
Zgodnie z art. 462 ust. 1 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2206, ze zm.) na przewoźnika, który drogą powietrzną lub morską przywiózł do granicy cudzoziemca nieposiadającego ważnego dokumentu podróży uprawniającego do przekroczenia granicy, wymaganej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, (...) jeżeli zezwolenia takie są wymagane, nakłada się karę administracyjną w wysokości stanowiącej równowartość od 3.000 do 5.000 euro za każdą przywiezioną osobę, z tym że suma kar za jednorazowy przywóz grupy osób nie może przekroczyć równowartości 500.000 euro.
Zasada ta dotyczy także przewoźników wykonujących regularne przewozy osób w międzynarodowym transporcie drogowym, z wyjątkiem ruchu przygranicznego (art. 262 ust. 3 ustawy). Przepisów tych nie stosuje się jedynie jeżeli przewoźnik:
1) przywiózł do granicy cudzoziemca, który podczas kontroli granicznej złożył wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej;
2) mimo dołożenia należytej staranności nie mógł stwierdzić, że cudzoziemiec nie posiada ważnego dokumentu podróży uprawniającego do przekroczenia granicy, wymaganej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i pobytu na tym terytorium (...).
Wskazać przy tym należy, że sformułowanie zawarte w art. 462 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach wskazuje, że organ administracji w drodze uznania może jedynie miarkować wysokość samej kary, ale nie jej zastosowanie.
Z ustalonego stanu faktycznego wynika, że obywatel [...], V. V., w dniu 7 listopada 2015 r. był pasażerem autobusu, którym był wykonywany przewóz osób w transporcie międzynarodowym, na rzecz przewoźnika [...]. V. V. nie posiada ważnej wizy lub innych ważnych dokumentów uprawniających do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i do pobytu na tym terytorium. Znajdująca się w dokumencie podróży cudzoziemca wiza rozpoczynała termin ważności dopiero w dniu 10 listopada 2015 r. W sprawie zachodziła więc przesłanka do wszczęcia postępowania na podstawie art. 462 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. W toku takiego postępowania organ bada również, czy nie zachodzi przesłanka, określona w art. 462 ust. 2 cyt. ustawy uwalniająca przewoźnika z odpowiedzialności za przewiezienie osoby nieposiadającego ważnego dokumentu podróży.
[...], jak wynika z akt sprawy (wypis nr [...] z zezwolenia nr [...]) jest podmiotem wykonujący regularne przewozy osób w międzynarodowym transporcie drogowym, wobec tego podlega reżimowi odpowiedzialności z art. 462 ust. 1 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach.
W toku przesłuchania w Placówce Straży Granicznej w [...] w dniu [...] listopada 2015 r. V.V.zeznał, że jechał do [...] do [...] do pracy. Nie wiedział, że jego wiza jest nieważna i rozpoczyna swoją ważność dopiero 10 listopada 2015 r. Jak wsiadał do autokaru w [...], wtedy kierowca sprawdzał jego paszport i wizę.
Przesłuchany w dniu 7 listopada 2015 r. kierowca autobusu – B. R. zeznał, że jest kierowcą autobusu marki [...] nr rej. [...]. Jeździ tym autobusem na trasie [...]. Pracuje dla firmy przewozowej [...], która ma siedzibą w [...]. Pracuje w tej firmie od ośmiu miesięcy. Autobus ten należy do firmy [...]. Zezwolenie na wykonywanie regularnych przewozów osób w międzynarodowym transporcie drogowym należy do firmy [...], na podstawie tego zezwolenia w dniu 7 listopada 2015 r. wykonywał przewóz osób. W każdym miejscu gdzie autokar według rozkładu ma swój przystanek na [...] jest obecna osoba wyznaczona przez firmę do kontroli czy pasażerowie mają ważne dokumenty uprawniające do wjazdu i pobytu na terytorium Polski i państw Schengen.
W ocenie Sądu, pracownik przewoźnika nie dokonał należytego sprawdzenia dokumentów V. V.
W ocenie Sądu, ustalenia organów orzekających w niniejszej sprawie są prawidłowe. Za prawidłowe również należy uznać stanowisko organów dotyczące braku wystąpienia przesłanek z 462 ust. 2 cyt. ustawy zwalniających przewoźnika z nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. W wyroku z 9 kwietnia 2015 r. sygn. akt II OSK 2130/13 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że profesjonalny przewoźnik wykonujący regularne przewozy osób w międzynarodowym transporcie drogowym, z wyjątkiem ruchu przygranicznego, i zatrudnieni przez przewoźnika pracownicy, obowiązani są dokonywać badania dokumentów cudzoziemca, przed zawarciem z cudzoziemcem umowy przewozu, dla upewnienia się, że cudzoziemiec zamierzający wjechać na terytorium RP, posiada ważny dokument podróży uprawniający do przekroczenia granicy, wymaganą wizę lub inny ważny dokument uprawiający do wjazdu i pobytu na terytorium, zezwolenie na wjazd do innego państwa lub zezwolenie na pobyt w innym państwie, jeżeli dokumenty takie są wymagane. W granicach tego obowiązku mieści się dokonanie oględzin każdego z tych dokumentów dla stwierdzenia w szczególności, że dokument w dacie wjazdu na terytorium RP jest już ważny bądź nadal jest ważny; że nie ma widocznych śladów przerobienia lub podrobienia. Przewoźnik i zatrudniony przezeń pracownik (np. kierowca autobusu rejsowego) obowiązani są wykonać ten obowiązek ze szczególną starannością, znamionującą profesjonalistę. Instrumentem prawnym przysługującym przewoźnikowi jest odmowa zawarcia z cudzoziemcem umowy przewozu do granicy i uniemożliwienie cudzoziemcowi wejścia na pokład autobusu. Pogląd ten w realiach niniejszej sprawy Sąd podziela. W ocenie Sądu przy dołożeniu należytej staranności pracownik skarżącego, powinien bez trudności ustalić, że wiza przedstawiona przez cudzoziemca jest w dniu podróży nieważna. Brak takiego ustalenia obciąża przewoźnika.
Cudzoziemiec nie złożył również wniosku o jakim mowa w art. 462 ust. 3 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach.
Z akt administracyjnych wynika, że w dniu 7 listopada 2015 r. zgłaszając się do kontroli granicznej na kierunku wjazdowym do [...], kierowca autobusu marki [...] nr rej. [...], B. R., okazał zezwolenie na wykonywanie regularnych przewozów osób w międzynarodowym transporcie drogowym należące do firmy [...] i oświadczył, że na podstawie tego zezwolenia dzisiaj, tj. w dniu 7 listopada 2015 r. wykonywał przewóz osób. Zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2200, ze zm.), podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując przewóz drogowy osób, przy wykonywaniu przewozów regularnych i regularnych specjalnych - odpowiednie zezwolenie lub wypis z zezwolenia wraz z obowiązującym rozkładem jazdy. Kierowca autobusu w czasie kontroli granicznej okazał wypis nr [...] z zezwolenia nr [...] na wykonywanie regularnych przewozów osób w międzynarodowym transporcie drogowym dla [...] na wykonywanie regularnych przewozów osób w międzynarodowym transporcie drogowym w przewozie dwustronnym w relacji [...] przez [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], przez przejście graniczne [...] z ważnością od 29 grudnia 2014 r. do 12 grudnia 2017 r. Z dołączonego do wypisu z zezwolenia rozkładu jazdy [...] wynika, że przejazdy w obie strony na ww. trasie odbywały się przez siedem dni w tygodniu.
Wobec powyższego nieuzasadniony jest zarzut skargi naruszenia art. 28 k.p.a. poprzez skierowanie decyzji do niewłaściwego podmiotu, tj. do J. M., zamiast do podmiotu prawa [...][...]. Żadne dowody zgromadzone w sprawie nie wskazują, że przewóz osób w międzynarodowym transporcie drogowym w dniu 7 listopada 2015 r. realizowany był przez firmę [...]. Przedłożona do akt sprawy kopia umowy o pracę B. R. z 15 stycznia 2015 r. dotyczy rejsów międzynarodowych na trasach [...], a zatem nie dotyczy przedmiotowego przewozu osób w międzynarodowym transporcie drogowym realizowanego w dniu 7 listopada 2015 r. Kopia biletu dołączonego do akt sprawy dowodzi, że bilet był sprzedany dla pasażera V. V. W przedmiotowej sprawie cudzoziemcem, który został w czasie kontroli zatrzymany na granicy za brak ważnej wizy był V. V. (kopia paszportu), a zatem są to dwie różne osoby. Z biletu tego wynika również, że dotyczy on przejazdu relacji [...]. Pasażer miał wsiąść do autobusu w dniu 6 listopada 2015 r. w [...] o godzinie 19:00 i dojechać do [...] w dniu 7 listopada 2015 r. o godzinie 9:00. Natomiast okazany w czasie kontroli granicznej wypis z zezwolenia nie dotyczy przejazdów w relacji [...], Ponadto z dołączonego do zezwolenia rozkładu jazdy wynika, że autobus z [...] wyjeżdża o godzinie 19:00 a do [...] przyjeżdża, jako do stacji przystankowej o godzinie 8:00. Z powyższego wynika, że dołączona do akt sprawy kopia biletu nie dotyczy przejazdu realizowanego według rozkładu jazdy dołączonego do zezwolenia wydanego firmie [...].
Z powyższego wynika, że wbrew zarzutom skargi, organ w zaskarżonej decyzji zebrał i przeanalizował materiał dowody zgodnie z zaleceniami WSA w Warszawie zawartymi w wyroku z [...] grudnia 2016 r. Organ odniósł się do poszczególnych dowodów wskazując, że nie mają one znaczenia w sprawie. Sąd w składzie orzekającym zgadza się z tą oceną. Gdyby prawdą było, że w dniu 7 listopada 2015 r. przewoźnikiem był [...], to w autokarze znajdowało by się zezwolenie wydane temu podmiotowi. Jeżeli autobus marki [...] nr rej. [...] był użyczony firmie [...], a firma [...] nie realizowała nim przewozów, to nie miał prawa znajdować się w tym pojeździe wypis nr [...] z zezwolenia nr [...] wydanego dla przedsiębiorcy [...]. Faktem jednak jest, że czasie kontroli granicznej, kierowca tego autobusu B. R., okazał zezwolenie na wykonywanie regularnych przewozów osób w międzynarodowym transporcie drogowym należące do firmy [...] i oświadczył, że na podstawie tego zezwolenia w dniu 7 listopada 2015 r. wykonywał przewóz osób. Wynika to z protokołu z przesłuchania w dniu 7 listopada 2015 r. kierowcy B. R. Przesłuchującym i sporządzającym protokół z przesłuchania świadka był Starszy Kontroler Zespołu Postępowań Granicznych Grupy ds. Cudzoziemców PSG w [...] chor. sztab. SG W. F. Wykonując te czynności działał w imieniu Państwa, jako osoba godna zaufania. Świadek przed przesłuchaniem został uprzedzony o odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 kodeksu karnego za składanie fałszywych zeznań lub zatajenie prawdy, co potwierdził własnym podpisem. Ponadto po odczytaniu protokołu, świadek B. R. podpisał protokół. W tej sytuacji brak podstaw do przyjęcia, że protokół nie odzwierciedla tego co zeznał świadek. Zatem twierdzenie skargi, że kierowcy podczas kontroli posiadali obydwa zezwolenia transportowe w autokarze – zezwolenie skarżącego oraz [...], i że w trakcie kontroli zostały przedłożone oba zezwolenia (tj. o nr [...] oraz [...]), jednakże kontrolujący wskazali, iż: "jesteśmy w [...] więc weźmiemy [...] zezwolenie" nie jest niczym poparte i sprzeczne z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, w tym z zeznaniami w charakterze świadka kierowcy – B. R. złożonymi po pouczeniu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań.
Sąd w niniejszym postępowaniu nie dostrzegł naruszenia przez organy orzekające w sprawie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie decyzji organów obu instancji wskazuje na podstawie jakich przesłanek uznano, że w sprawie zachodzi konieczność nałożenia na przewoźnika sankcji określonej w art. 462 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach. W sprawie ponad wszelką wątpliwość ustalono, że przewoźnik wykonujący regularne przewozy osób w międzynarodowym transporcie drogowym przywiózł do granicy cudzoziemca nieposiadającego ważnego dokumentu podróży uprawniającego do przekroczenia granicy, wymaganej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Organy prawidłowo również ustaliły, że brak było przesłanek do uznania, że odpowiedzialność ta została wyłączona w związku ze ziszczeniem się okoliczności o jakich mowa w art. 462 ust. 3 cyt. ustawy.
Nakładanie na przewoźnika kar administracyjnych za przywiezienie do granicy cudzoziemca, który dysponował wizą, której termin ważności w dacie przekraczania granicy RP jeszcze nie nadszedł, znajduje aprobatę w orzecznictwie Naczelnego Sąd Administracyjnego (por. wyrok z dnia 2 października 2014 r., sygn. II OSK 740/13).
Zaskarżona decyzja nie jest decyzją uznaniową, zatem brak w niej miejsca na uwzględnienie słusznego interesu strony. Również znajdujące się w aktach sprawy protokoły przesłuchań nie budzą zastrzeżeń Sądu. Wskazano w nich osobę przesłuchującą, przesłuchiwaną oraz sporządzającego protokół – wraz podaniem stopnia służbowego. Wysokość nałożonej kary mieści się w granicach wskazanych przez ustawodawcę.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło