V SA/Wa 521/17

WyrokWSA w Warszawie2017-12-19

Skład orzekający: Arkadiusz Tomczak, Piotr Piszczek, Bożena Zwolenik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest wznowienie postępowania egzekucyjnego w administracji w zakresie kosztów egzekucyjnych, jeśli nie wydano postanowienia ostatecznego w tej sprawie, a podstawą wniosku o wznowienie jest wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność z Konstytucją przepisów dotyczących ustalania tych kosztów?
Ratio decidendi
Wznowienie postępowania egzekucyjnego w administracji, nawet w przypadku stwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności z Konstytucją przepisów dotyczących kosztów egzekucyjnych, jest możliwe tylko wtedy, gdy postępowanie zakończyło się wydaniem ostatecznego postanowienia. Brak takiego postanowienia uniemożliwia wznowienie postępowania, a organ administracji ma prawo wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia.
Stan faktyczny
Województwo M. wniosło o wznowienie postępowania egzekucyjnego w administracji w zakresie kosztów egzekucyjnych, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność z Konstytucją przepisów dotyczących ustalania tych kosztów. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił wszczęcia postępowania, a Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał to postanowienie w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że brak ostatecznego postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych uniemożliwia wznowienie postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Protokolant - st. spec. Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi Województwa M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia (...) stycznia 2017 r. nr (...) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania; oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania. Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym: Naczelnik Urzędu–Skarbowego W. prowadził postępowanie egzekucyjne z majątku strony na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...].03.2013 r. wystawionego przez Ministra Finansów, obejmującego zaległość z tytułu wpłaty z przeznaczeniem na część regionalną subwencji ogólnej w kwocie [...] zł należności głównej. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie zawiadomienia z dnia [...].04.2014 r. nr [...] dokonano zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem tj. w Banku [...]. Przedmiotowe zawiadomienie doręczono stronie wraz z tytułem wykonawczym w dniu [...].04.2014 r., natomiast dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu [...].04.2016 r. w efekcie czego na rachunek organu egzekucyjnego wpłynęła kwota [...] zł. Pismem z dnia [...] września 2016 r. pełnomocnik Województwa [...] wniósł o wznowienie postępowania egzekucyjnego w administracji prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] w zakresie kosztów postępowania egzekucyjnego ustalonych i wyegzekwowanych w łącznej kwocie [...] zł. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik wskazał m.in., że organ egzekucyjny właściwy w niniejszej sprawie przeprowadził postępowanie egzekucyjne w celu wyegzekwowania należności z tytułu wpłaty do budżetu państwa z przeznaczeniem na część regionalną subwencji ogólnej dla województw należnej za grudzień 2013 r. w kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie [...] zł, jak również w zakresie kosztów postępowania egzekucyjnego w łącznej kwocie [...] zł. Na powyższą kwotę kosztów egzekucyjnych składało się 5% należności głównej wraz z odsetkami za zwłokę tytułem opłaty za czynności egzekucyjne oraz 1% tytułem opłaty manipulacyjnej, pobranych na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 oraz § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazał, że zgodnie z art. 145a § 1 Kpa można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Podkreślił, że wyrokiem z dnia 28 czerwca 2016 r. w sprawie o sygn. akt SK 31/14 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że: "Art. 64 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 599) w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Art. 64 § 6 ustawy powołanej w punkcie 1 i w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji." Wskazał, że Trybunał Konstytucyjny w powyższym wyroku uznał za niezgodne z Konstytucją przepisy art. 64 § 1 pkt 4 i 64 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego brak określenia maksymalnych stawek opłat, bez względu na nakład pracy organu egzekucyjnego związanych z wyegzekwowaniem należności powoduje, że regulacje zawarte w zaskarżonych normach prawnych, są nieadekwatne do podstawowego celu postępowania egzekucyjnego oraz, że opłaty te realizują w nadmiernym stopniu funkcję represyjną. Wyrok Trybunału został opublikowany w dniu 16.08.2016r. w Dzienniku Ustaw z dnia 16 sierpnia 2016 r. pod pozycją 1244 i z tą datą przepisy art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie, w jakim nie określają maksymalnej wysokości tych opłat, utraciły swoją moc obowiązującą i zostały wyeliminowane z obowiązującego systemu prawnego. Wyrok Trybunału orzekający o niekonstytucyjności oznacza, iż przepis był niezgodny z Konstytucją w dacie jego uchwalenia. Powołane przepisy były wyłączną podstawą prawną do ustalenia wysokości kosztów postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], zatem uznanie ich niekonstytucyjności uzasadnia wznowienie postępowania w tym zakresie. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2016r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. na podstawie art. 61a § 1 Kpa, odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania. W uzasadnieniu organ egzekucyjny wskazał, że w niniejszej sprawie zakończenie postępowania egzekucyjnego nastąpiło wskutek wyegzekwowania od zobowiązanego dochodzonej należności. Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewidują w takim przypadku wydawania odrębnego rozstrzygnięcia. Natomiast postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych mogło zostać wydane na wniosek zobowiązanego lub wierzyciela; skoro taki wniosek nie wpłynął, takowe orzeczenie nie zapadło. Od postanowienia pełnomocnik strony złożył zażalenie . Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 61a § 1 w zw. z art. 145 § 1 i art. 145a § 1 Kpa w zw. z art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a. W związku z powyższym wniósł o jego uchylenie i wznowienie postępowania egzekucyjnego w administracji. Wskazał na bezzasadność rozumowania organu I instancji i podanych przyczyn odmowy wznowienia postępowania. Podkreślił, że brak odpowiedniej regulacji w przepisach obowiązującego prawa w zakresie braku podstawy do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie zakończenia postępowania egzekucyjnego, nie może być podstawą do ograniczenia praw strony tego postępowania. Wskazał, że wznowienie postępowania, o którym mowa w art. 145 i nast. Kpa odnosi się niewątpliwie do postępowania administracyjnego, w tym egzekucyjnego, które zostało już zakończone - tak jak w niniejszej sprawie, co przyznał zresztą sam organ w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia. Zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 18 u.p.e.a., przepisy Kpa, mają odpowiednie zastosowanie, co oznacza, że niektóre stosuje się z odpowiednią modyfikacją adekwatną do zakresu regulacji wynikającej z postępowania egzekucyjnego w administracji. Jeżeli zatem postępowanie egzekucyjne w administracji, nie kończy się wydaniem rozstrzygnięcia kończącego to postępowanie, bo nie przewidują tego przepisy, nie powinno to ograniczać strony zakończonego postępowania w jej prawach, w przypadku zachodzenia przesłanek do jego wznowienia, w sytuacji gdy podstawą do wznowienia postępowania w niniejszej sprawie, jest fakt uznania za niekonstytucyjne przepisów o jakich jest mowa w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. w sprawie o sygn. akt SK 31/14., które to rozstrzygnięcie ponownie przytoczył. Podkreślił, że w przedmiotowej sprawie nie mogło być wydane postanowienie co do kosztów egzekucyjnych ponieważ strona nie została zawiadomiona o ich wysokości. Ponieważ organ egzekucyjny nie spełnił tego obowiązku, termin na wystąpienie w tej sprawie nie rozpoczął biegu, a kwestia ta winna zostać uregulowana zgodnie z orzeczeniem TK. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, wskazując, że podziela jego rozstrzygnięcie. Podkreślił, że jako podstawę wznowienia strona wskazała art. 147, art. 148 § 1 i art. 145a § 1 Kpa stwierdzając, że w wyroku z dnia 28.06.2016r. sygn. akt SK 31/14 Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodne z Konstytucją przepisy dotyczące ustalenia wysokości kosztów egzekucyjnych, tj. art. 64 § 1 pkt 4 i 64 § 6 u.p.e.a. Dyrektor wskazał, że z treści art. 145a § 1 Kpa wynika, że wznowienie postępowania może dotyczyć tylko sytuacji, w których Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja, co oznacza, że wznowienie postępowania dotyczy wyłącznie postępowań zakończonych decyzją. Z kolei art. 145 § 1 Kpa stanowi, że postępowanie wznawia się w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. W odniesieniu do powyższej sprawy Dyrektor zauważył, że w złożonym wniosku z dnia [...].09.2016r. strona wystąpiła o wznowienie postępowania egzekucyjnego w zakresie kosztów egzekucyjnych, zaś w sprawie brak jest rozstrzygnięcia (aktu administracyjnego) uprawniającego do wznowienia postępowania w tej sprawie, a wskazana przez stronę podstawa prawna wniosku o wznowienie postępowania, nie ma więc zastosowania do wznowienia postępowania egzekucyjnego. Wniosek o wznowienie może jedynie dotyczyć, w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego, postępowań zakończonych wydanym postanowieniem, na które służy zażalenie. Z akt sprawy wynika, że w dniu złożenia do urzędu skarbowego wniosku o wznowienie postępowania w zakresie kosztów egzekucyjnych nie było wydanego rozstrzygnięcia w trybie art. 64c § 1 i § 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w sprawie kosztów egzekucyjnych. Brak przedmiotu postępowania uzasadnia więc wydanie w trybie art. 61a § 1 Kpa postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania w zakresie kosztów postępowania egzekucyjnego. Zdaniem organu nadzoru przedmiotowe postępowanie w sprawie wznowienia postępowania nie mogło być wszczęte "z innych uzasadnionych przyczyn". W związku z treścią postanowienia pełnomocnik strony złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając naruszenie przepisów prawa mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. 1. art. 61 a § 1 w związku z art. 145 § 1 i art. 145a §1 Kpa w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 599, z późn. zm.) poprzez jego zastosowanie w niniejszej sprawie i wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania egzekucyjnego w administracji prowadzonego wobec Województwa [...] na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego przez Ministra Finansów w dniu [...] marca 2014 r. i ustalonych w nim kosztów egzekucyjnych, na podstawie przepisu, który nie ma w sprawach wznowienia postępowania zastosowania, 2. art. 149 § 3 Kpa poprzez jego niezastosowanie w sprawie odmowy wznowienia postępowania egzekucyjnego w administracji prowadzonego wobec Województwa [...] na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego przez Ministra Finansów w dniu [...] marca 2014 r., 3. art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 61a § 1, art. 144, art. 145 § 1 i art. 145a § 1 Kpa w związku z art. 18 u.p.e.a., poprzez utrzymanie przez organ II instancji w mocy zaskarżonego rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego pomimo jego wydania na podstawie przepisu niemającego zastosowania w sprawie odmowy wznowienia postępowania egzekucyjnego w administracji prowadzonego wobec Województwa [...] na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego przez Ministra Finansów w dniu [...] marca 2014 r., 4. art. 145 § 1 i art. 145a § 1 w związku z art. 149 Kpa oraz w związku z art. 18 u.p.e.a., poprzez dokonanie oceny przesłanek trybu wznowienia postępowania administracyjnego przed formalnym wznowieniem postępowania egzekucyjnego w administracji prowadzonego wobec Województwa [...] na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego przez Ministra Finansów w dniu [...] marca 2014 r. i ustalonych w nim kosztów egzekucyjnych. W związku z powyższym wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia poprzedzającego i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik rozwinął zarzuty skargi i wskazał m.in., że w przypadkach wydawania rozstrzygnięć w przedmiocie wznowienia postępowania podstawy prawnej w tym zakresie nie stanowi art. 61a Kpa tylko art. 149 Kpa, w szczególności § 3 tego artykułu, w przypadku odmowy jego wznowienia. Zatem już choćby z tego względu, z uwagi na zastosowanie w sprawie niewłaściwej podstawy prawnej, zaskarżone rozstrzygnięcia zasługują na ich wyeliminowanie z obrotu prawnego, co potwierdza również aktualne orzecznictwo sądów administracyjnych (patrz wyrok WSA w Białymstoku z dnia 20 stycznia 2015 r. w sprawie sygn. akt II SA/Bk 720/14 i powołane w nim orzecznictwo sądów administracyjnych). Wskazał również, że działania organów administracji w niniejszej sprawie stanowią również naruszenie przepisów art. 145 § 1 i art. 145a § 1 w związku z art. 149 Kpa, przede wszystkim dlatego, że przepis art. 145 § 1 Kpa, nie ma w ogóle w niniejszej sprawie zastosowania. Przesłanka wznowienia w niniejszej sprawie wynika bowiem wyłącznie z treści art. 145a. Sam przedmiot postępowania w sprawie wznowienia postępowania wyznacza natomiast art. 149 § 2 Kpa, zgodnie z którym należy ustalić, czy wznawiane postępowanie było dotknięte jedną z wad wyliczonych w art. 145 § 1 oraz art. 145a lub 145b Kpa. W drugiej kolejności przedmiotem takiego postępowania jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, która została wznowiona. Przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji publicznej bada jednak wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1, art. 145a § 1 lub art. 145b § 1 Kpa, oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 Kpa. Tylko w przypadku ujawnienia, że podanie o wznowienie nie wskazuje przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1, art. 145a § 1 lub art. 145b § 1 Kpa, bądź niezachowany został termin do jego złożenia przewidziany w art. 148, organ administracji publicznej może - na podstawie art. 149 § 3 Kpa - wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. W pozostałych przypadkach organ administracji publicznej ma obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania i przeprowadzić postępowanie zgodnie z zasadami określonymi w art. 150 i 151 Kpa (patrz wyrok NSA z 14 czerwca1999 r. sygn. akt IV SA 239/98). Ponadto pełnomocnik ponowił argumenty podnoszone już we wniosku o wznowienie postępowania i w zażaleniu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: skarga nie jest zasadna. Na wstępie należy wskazać, że w sprawie jest niesporne, że na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego przez Ministra Finansów, prowadzone było przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. postępowanie egzekucyjne przeciwko Województwu [...] w przedmiocie wpłaty z przeznaczeniem na część regionalną subwencji ogólnej w kwocie [...] zł należności głównej, odsetek od tej kwoty oraz kosztów egzekucyjnych, które zakończyło się wyegzekwowaniem całości dochodzonych kwot. W odniesieniu do wskazanego postępowania w zakresie kosztów egzekucyjnych pełnomocnik zobowiązanego złożył skargę o wznowienie postępowania powołując się na treść art. 145a Kpa i wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28.06.2016r. sygn. akt SK 31/14, w którym Trybunał uznał za niezgodne ze wskazanymi w wyroku przepisami Konstytucji przepisy dotyczące ustalenia wysokości kosztów egzekucyjnych, tj. art. 64 § 1 pkt 4 i 64 § 6 u.p.e.a. Spór w sprawie dotyczy tego, czy w przedmiotowej sprawie możliwe było wznowienie postępowania egzekucyjnego jak twierdzi strona, czy też nie - jak twierdzi organ, który na podstawie art. 61a §1 Kpa, odmówił wszczęcia postępowania egzekucyjnego, co powoduje, że istotą zarzutów skargi, jest naruszenie przez organy treści art. 61a § 1 Kpa poprzez jego zastosowanie – zamiast zastosowania art. 149 Kpa. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie, jest co do zasady zgodne z prawem, ponieważ w sprawie brak było podstaw do prowadzenia postępowania wznowieniowego i wydania w związku z tym na podstawie art. 149 § 1 Kpa postanowienia o wznowieniu postępowania. Należy przypomnieć w tym miejscu, że w myśl art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 17 § 1 u.p.e.a. o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli niniejsza ustawa lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia. Z kolei w oparciu o art. 126 Kpa do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 105, art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie, oraz do postanowień określonych w art. 134 - również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 i art. 158 § 1, wydaje się postanowienie. Zgodnie z art. 145 § 1 Kpa postępowanie wznawia się w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Z kolei art. 145a § 1 Kpa stanowi, że można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Natomiast § 2 tego przepisu stanowi, że w sytuacji określonej w § 1 skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Art. 145a Kpa stanowi dodatkową w stosunku do art. 145 Kpa podstawę wznowienia postępowania administracyjnego i poprzez art. 18 u.p.e.a. również postępowania egzekucyjnego, z tym zastrzeżeniem, że wznowienie może dotyczyć postanowień o jakich mowa w art. 126 Kpa czyli postanowień, od których służy zażalenie i postanowień wydanych w trybie art. 134 Kpa - czyli postanowień ostatecznych. W sprawie nie jest sporne, o czym była już mowa powyżej, że z racji specyfiki postępowania egzekucyjnego, które w związku z zastosowanym środkiem egzekucyjnym zakończyło się wyegzekwowaniem dochodzonych należności, w tym kosztów egzekucyjnych, nie zostało wydane żadne postanowienie a zatem i postanowienie ostateczne - co przyznaje również strona w skardze - uznając jednak, że fakt ten nie może stać na przeszkodzie w dochodzeniu jej praw. Ze stanowiskiem strony nie można się zgodzić, ponieważ wznowienie postępowania jak wynika z przytoczonych wyżej przepisów Kpa, mających odpowiednie zastosowanie w przedmiotowej sprawie, w sposób jednoznaczny powiązane zostało z istnieniem ostatecznego postanowienia. Tak więc wbrew stanowisku strony, mimo złożenia skargi w terminie i wskazania ustawowej przesłanki wznowienia, brak było podstaw do zastosowania przez organy treści art. 149 § 1 Kpa i wydania postanowienia o wznowieniu postępowania, w związku z czym organy trafnie uznały, że wznowienie postępowania jest niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych czyli "z innych przyczyn". Wprawdzie dały temu wyraz wydając postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 61a § 1 Kpa, zamiast wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 Kpa, ale naruszenie postępowania w tym zakresie, nie miało w ocenie Sądu zasadniczego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 61 § 1 Kpa, postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Z kolei art. 61a § 1 Kpa stanowi, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Sąd nie podziela stanowiska strony, że zastosowanie w podstawie prawnej zaskarżonego postanowienia i postanowienia go poprzedzającego, treści art. 61a § 1 Kpa, czyli przepisu mającego zastosowanie w sytuacji, gdy podanie zainteresowanego podmiotu, ma na celu zainicjowanie nowego postępowania w określonej sprawie administracyjnej w rozumieniu art. 1 pkt 1 Kpa, powoduje, że postanowienie to należy wyeliminować z obrotu prawnego. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że Sąd w pełni zgadza się ze stanowiskiem zawartym w wyroku WSA w Białymstoku z dnia 20 stycznia 2015 r. sygn. II SA/Bk 720/14, przywołanym w skardze, w którym stwierdzono, że "Zestawienie brzmienia przepisów art. 61a i art. 149 § 3 Kpa, uzasadnia ocenę, że pierwszy z nich reguluje ogólne przypadki, gdy nie jest dopuszczalne co do zasady wszczęcie postępowania administracyjnego. Z kolei art. 149 § 3 Kpa, jest regulacją szczególną wynikającą ze specyfiki nadzwyczajnego postępowania z wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego. I niewątpliwie w obu przypadkach odmowa wszczęcia każdego z postępowań może wynikać tak z przeszkód podmiotowych, jak i przedmiotowych" – ale uznaje, że nie potwierdza ono stanowiska skarżącego co do tego, że oparcie postanowienia organu na art. 61a § 1 Kpa, stanowi o tego rodzaju naruszeniu przepisu postępowania, które nakazuje wyeliminowanie zapadłych w sprawie postanowień z obrotu prawnego. Należy bowiem zwrócić uwagę, że zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a., Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik postępowania. W ocenie Sądu naruszenie przepisu art. 61a § 1 Kpa poprzez jego zastosowanie zamiast zastosowania art. 149 § 3 Kpa, nie mogło i nie miało wpływu na wynik postępowania. Należy bowiem zauważyć, że w świetle okoliczności faktycznych sprawy przy braku istnienia ostatecznego postanowienia, organy stosując treść art. 149 § 3 Kpa, musiałyby odmówić wszczęcia postępowania wznowieniowego, a więc skutek takiego postanowienia byłby identyczny jak w przypadku zaskarżonego postanowienia – czyli postępowanie nie mogłoby się toczyć i brak byłoby podstaw do prowadzenia postępowania w ramach art. 149 § 2 Kpa. Zauważenia przy tym wymaga, że z wyroku WSA w Białymstoku z dnia 20 stycznia 2015 r., na który powołuje się skarżący jako na dowód swoich racji wyraźnie wynika, że przedmiotem oceny tego Sądu, było postanowienie organu II instancji utrzymujące postanowienie organu I instancji odmawiające wszczęcia postępowania wznowieniowego w sprawie decyzji ostatecznej, w którym to postanowieniu organ I instancji wskazał zarówno art. 61a § 1 Kpa jak i art. 149 § 3 Kpa, przy czym już w uzasadnieniach organów była mowa o art. 61a § 1 Kpa. Sąd ten uznał to za uchybienie, które nie miało wpływu na wynik sprawy a więc za uchybienie nieistotne. Stanowisko to Sąd w przedmiotowej sprawie w pełni podziela i uznaje, że brak jest zatem podstaw do uwzględnienia zarzutu, którego dotyczy pkt 1 i 2 skargi. Bezzasadny jest również zarzut z pkt 3 i 4 skargi w związku z tym, że zdaniem skarżącego art. 145 § 1 Kpa nie miał w ogóle zastosowania w sprawie a jedynie art. 145a Kpa. Odnosząc się do tego zarzutu należy stwierdzić, że oczywiście skarżący jako podstawę wznowienia wskazał m.in. art. 145a Kpa ale art. 145 Kpa, ma w sprawie zastosowanie o tyle, że wskazuje w sposób jednoznaczny, iż wznowienie może dotyczyć jedynie postępowań zakończonych decyzją ostateczną /postanowieniem ostatecznym/. Należy wskazać, że skarżący twierdzi, że organ po ustaleniu, że strona wskazała przesłankę z art. 145a Kpa i po ustaleniu, że podanie o wznowienie wniosła w terminie, miał obowiązek wydać wyłącznie postanowienie o wznowieniu postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 149 § 1 Kpa, czego nie uczynił - bezpodstawnie dokonując oceny istnienia wskazanej przez nią przesłanki. Zarzut ten jest bezzasadny jak już bowiem wskazano do formalnych kwestii badanych przez organ należy również sprawdzenie, czy co do zasady istnieje możliwość wznowienia postępowania ze względu na istnienie ostatecznego orzeczenia, co do którego można byłoby przeprowadzić badanie w zakresie istnienia jego wady związanej z mającą miejsce ustawową przesłanką wznowienia. W przedmiotowej sprawie takie orzeczenie nie istniało a organ nie badał sprawy merytorycznie, zatem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Istotne, w przedmiocie spornych kosztów w toku postępowania nie zostało wydane postanowienie na podstawie art. 64c § 7 u.p.e.a. W konsekwencji – w ocenie Sądu- raz jeszcze podkreślić trzeba, że w sprawie brak było rozstrzygnięcia (aktu administracyjnego) uprawniającego do rozważenia kwestii wznowienia postępowania. W tej sprawie, zatem wskazana przez Stronę podstawa prawna wniosku o wznowienie postępowania nie mogła mieć zastosowania. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło