II SAB/Wa 342/17
WyrokWSA w Warszawie2017-12-20
Skład orzekający: Stanisław Marek Pietras, Przemysław Szustakiewicz, Piotr Borowiecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Komendant Główny Policji pozostawał w bezczynności w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Komendant Główny Policji pozostawał w bezczynności, ponieważ udzielona odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej była lakoniczna, wymijająca i nie zawierała przekonującego uzasadnienia, co naruszało zasady postępowania administracyjnego. Sąd stwierdził jednak, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, gdyż wynikała z błędnego przekonania organu o wystarczalności udzielonej odpowiedzi, a nie z lekceważenia wniosku.Stan faktyczny
Skarżący W.B. zwrócił się do Komendanta Głównego Policji z wnioskiem o udostępnienie kopii raportów dotyczących śmierci I.S. w Komisariacie. Po otrzymaniu lakonicznej odpowiedzi, która odsyłała do MSWiA, a następnie do prokuratury prowadzącej postępowanie karne, skarżący wniósł skargę na bezczynność organu. Skarżący zarzucił naruszenie Konstytucji RP i ustawy o dostępie do informacji publicznej. Komendant Główny Policji wniósł o oddalenie skargi, twierdząc, że zainteresowany otrzymał odpowiedź w ustawowym terminie.Rozstrzygnięcie
1. zobowiązano Komendanta Głównego Policji do rozpatrzenia wniosku skarżącego w terminie 14 dni od doręczenia prawomocnego wyroku; 2. stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddalono skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądzono od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego W.B. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędziowie WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), Piotr Borowiecki, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi W. B. na bezczynność Komendanta Głównego Policji w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] maja 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Komendanta Głównego Policji do rozpatrzenia wniosku skarżącego W. B. z dnia [...] maja 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego W. B. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu [...] maja 2017 r. W.B. mailem zwrócił się z prośbą o udostępnienie kopii raportów Biura Spraw Wewnętrznych i policyjnego Biura Kontroli sporządzonych w czerwcu 2016 r. w związku ze śmiercią I.S. w Komisariacie [...]. W swoim mailu stwierdził, iż na te raporty powoływał się Wiceminister Spraw Wewnętrznych i Administracji J.Z. podczas posiedzenia sejmowej Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych z dnia [...] czerwca 2016 roku, a także podczas wypowiedzi z dnia [...] czerwca 2016 roku w [...]: "Ja znam ustalenia naszej kontroli oczywiście, ale, nawet podwójnej kontroli ponieważ jedna kontrola była przeprowadzona przez Departament Kontroli, czy też Biuro Policyjnej Kontroli, a druga przez BSW".
W tym samym dniu tj. [...] maja 2017 r. wnioskodawca uzyskał mailem odpowiedź z Komendy Głównej Policji. Rzecznik Prasowy KGP zaproponował wnioskodawcy zwrócenie się z tymi pytaniami do MSWiA, skoro z treści wniosku wynika, iż na te raporty powoływał się Sekretarz MSWiA.
W dniu [...] maja 2017 r. W.B. ponownie zwrócił za pomocą drogi elektronicznej do Rzecznika Prasowego KGP, przypominając w nim, iż pytania wysłał sześć dni temu i ciągle nie uzyskał. odpowiedzi.,
W dniu [...] czerwca 2017 r. Rzecznik Prasowy KGP udzielił W.B. odpowiedzi o następującej treści: "Uprzejmie informujemy, że obecnie - w opisanej sprawie prowadzone jest postępowanie przygotowawcze przez Prokuraturę Okręgową w [...]. Na etapie postępowania przygotowawczego wszelkie dokumenty i informacje dot. śledztwa może przekazać wyłącznie prokurator (art. 156 kodeksu postępowania karnego). Jednocześnie informujemy, że otrzymaliśmy kilka niemal identycznych pytań od różnych osób z [...], wobec czego zwracamy się z uprzejmą prośbą, aby w przyszłości › w celu usprawnienia przepływu informacji - pytania były nie powielane przez różne osoby z [...], a skoordynowane." Zdaniem organu udzielona wnioskodawcy odpowiedź w tym zakresie była wystarczająca.
W dniu [...] czerwca 2017 r. skargę na bezczynność Komendanta Głównego Policji wniósł W.B. Zarzucił on organowi naruszenie:
1) art. 61 ust. l i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.), w zakresie, w jakim przepis ten stanowi normatywną gwarancję prawa do informacji publicznej, poprzez bezpodstawne ograniczenie prawa do informacji;.
2) art. 13 ust. 1 i 2 w zw. z art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej poprzez brak wykonania wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Skarżący uważa, że nie budzi wątpliwości, iż Komendant Główny Policji jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, a jego wniosek z dnia [...] czerwca 2017 r. o udzielnie informacji publicznej nie został rozpoznany. Nadto orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzenie grzywny ma znaczenia z punktu widzenia aktualności wnioskowanych informacji — aktualnie ważny temat, Odkładanie odpowiedzi, utrudnianie uzyskania informacji, czy też wprowadzanie w błąd musi być napiętnowane, Rolą mediów jest kontrola działania władz oraz bieżące (aktualne) informowanie. W tym przypadku postepowanie Komendanta Głównego Policji utrudnia działanie mediów, co powoduje naruszenie art. 61 Konstytucji RP.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że zainteresowany otrzymał odpowiedź w ustawowym terminie, a żądane materiały zostały przekazane do Prokuratury Okręgowej w [...] w związku z toczącym się postępowaniem karnym w sprawie śmierci I.S. W tym zakresie podmiotem, który posiada dokumenty jest prokuratura, a w sprawie mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania karnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwanej dalej P.p.s.a.), obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. Natomiast z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności.
Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2005, s. 86).
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Rozwinięciem przepisów konstytucyjnych jest ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1764, dalej u.d.i.p.), która reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu, i z jakich przyczyn żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w niniejszej sprawie jest oczywiste, że żądana wnioskiem z dnia [...] maja 2017 r., informacja w postaci udostępnienie kopii raportów Biura Spraw Wewnętrznych i policyjnego Biura Kontroli sporządzonych w czerwcu 2016 r. w związku ze śmiercią I.S. w Komisariacie [...], stanowi informację publiczną, co wynika wprost z treści art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret drugi u.d.i.p. statuującego, iż informacją publiczną jest dokumentacja z przebiegu i efektów kontroli, zaś Komendant Główny Policji należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępniania żądanej informacji publicznej, zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 tej u.d.i.p..
W sprawie natomiast odpowiedź udzielona W.B. nie wskazywała, że istotnie organ żądanych informacji nie posiada, a nadto nie czyniła zadość żądaniu wskazanemu we wniosku skarżącego.
Przypomnieć bowiem należy, że orzecznictwo sądów administracyjnych oraz poglądy doktryny przyjmują, że bezczynność organu w zakresie udostępniania informacji publicznej może przejawiać się tym, że organ odpowiada na wniosek twierdząc, że informacji nie posiada, ale "powiadomienie wnioskodawcy o nieposiadaniu żądanych informacji należy rozpatrywać w kontekście art. 8, 9 i 11 Kpa., a zatem powiadomienie takie powinno zawierać informację dlaczego organ nie posiada żądanych informacji oraz inne dane, która mogą mieć wpływ na sytuację faktyczną i prawną wnioskodawcy [...] nie istniały podstawy do oddalenia skargi na bezczynność, skoro organ w pisemnym powiadomieniu wnioskodawcy ani w odpowiedzi na skargę nie zawarł informacji o braku możliwości realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej" (wyrok NSA z dnia 27 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 156/12, podobnie wyrok NSA z dnia 24 listopada 2009 r. sygn. akt
I OSK 851/09). Inaczej mówiąc "odmowa udzielenia informacji publicznej będzie bezczynnością wtedy, gdy zainteresowany otrzyma odmowę udzielenia informacji publicznej bez podania jakiekolwiek przyczyny, czy podstawy prawnej" (P. Sitniewski, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Wrocław 2011, s. 189). Bezczynność organu w tym zakresie polega zatem na tym, że organ w żaden sposób nie wskazuje na okoliczności, które wskazywałby na to, że nie jest w posiadaniu żądanej informacji lub odpowiedź na wniosek jest lakoniczna, nic z niej nie wynika. Trudno w takiej sytuacji uznać, że zobowiązany rzeczywiście nie ma informacji.
W tym zakresie odpowiedź udzielona W.B. mailem w dniu [...] czerwca 2017 r. wskazuje z względu na swoją lakoniczność oraz brak przekonującego uzasadnienia, co jest sprzeczne z zasadą przekonywania statuowaną w art. 8 § 1 K.p.a., że Komendant Główny Policji znajduje się w bezczynności. Skarżący bowiem został poinformowany podpisanym w sposób bezosobowy mailem "Sekretariat Rzecznika Prasowego Komendanta Głównego Policji"., że w interesującej go sprawie jest prowadzone postępowanie karne przez wskazaną jednostkę prokuratury oraz o tym, że na etapie postępowania przygotowawczego wszelkie informacje na temat śledztwa może przekazać prokurator. Jednak organ w żaden sposób tak sformułowanej odpowiedzi nie odnosi się do wniosku skarżącego, który jako dziennikarza na prawo na podstawie art. 3a ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. – Prawo prasowe (Dz.U. Nr 5 poz. 24 ze zm.) do złożenia wniosku w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Podnieść bowiem należy, że we wniosku z dnia [...] maja 2017 r. W.B. wskazał, że jego żądnie obejmuje dokumenty stanowiące zakończenie dwóch kontroli prowadzonych przez Biuro Spraw Wewnętrznych oraz Biuro Kontroli w związku ze śmiercią I.S. Tymczasem z otrzymanej przez wnioskodawcę odpowiedzi wynika jedynie, że toczy się postępowanie karne w interesującej go sprawie. Organ nie określił, czy i kiedy żądane informacje zostały przekazane do Prokuratury Okręgowej w [...] lub czy też nadal znajdują się w jego posiadaniu. Należy podkreślić, że w sytuacji, gdyby dokumenty żądane dokumenty nie zostały przekazane do jednostki prokuratury, to skoro nie znalazły się one w aktach postępowania – Komendant Główny Policji byłby zobowiązany je udostępnić. Tak sformułowana odpowiedź organy z dnia [...] czerwca 2017 r. jest w istocie wymijająca i nie można ją uznać za odpowiedź na wniosek skarżącego.
Jednocześnie w ocenie Sądu bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Nie wynikała bowiem z lekceważącego stosunku do złożonego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, o czym świadczy fakt natychmiastowego udzielenia odpowiedzi na wniosek, lecz z błędnego przyjęcia, żre udzielona odpowiedź jest wystarczająca. Zdaniem Sądu wymieniona kwalifikowana forma bezczynności winna być zarezerwowana do sytuacji oczywistych, niebudzących wątpliwości i niedających się usprawiedliwiać w żaden sposób. Z tego też powodu Sąd oddalił wniosek skarżącego o wymierzenie organowi grzywny.
Dlatego mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), a w zakresie kosztów postępowania – art. 223 § 1 tej ustawy, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło