II SA/Gl 1043/17

WyrokWSA w Gliwicach2017-12-20

Skład orzekający: Maria Taniewska-Banacka, Bonifacy Bronkowski, Artur Żurawik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy roboty budowlane polegające na budowie zadaszonego tarasu dobudowanego do budynku mieszkalnego, polegające na przesunięciu i powiększeniu tarasu, wymianie elementów konstrukcyjnych oraz pokrycia dachu, stanowią remont, czy też rozbudowę budynku, a w konsekwencji jakie przepisy Prawa budowlanego mają zastosowanie do ich legalizacji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że roboty budowlane polegające na budowie zadaszonego tarasu, obejmujące jego przesunięcie, powiększenie, wymianę elementów konstrukcyjnych i pokrycia dachu, nie stanowią remontu, lecz rozbudowę budynku mieszkalnego. W związku z tym, legalizacja tych robót powinna nastąpić na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, a nie przepisów dotyczących remontu czy przebudowy. Sąd podkreślił, że nawet gdyby uznać te roboty za remont, to fakt, iż taras został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę w latach 1994-2015, skutkuje koniecznością jego legalizacji na podstawie przepisów Prawa budowlanego obowiązujących w dacie budowy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. R. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. zobowiązujące K. R. do przedłożenia dokumentów dotyczących rozbudowy budynku mieszkalnego o zadaszony taras. Organ pierwszej instancji uznał, że budowa tarasu stanowi samowolę budowlaną i wymaga legalizacji. Organ odwoławczy uchylił postanowienie w części dotyczącej terminu wykonania obowiązków, ale w pozostałym zakresie je utrzymał. Skarżąca kwestionowała kwalifikację robót jako rozbudowy, twierdząc, że był to remont, a także podnosiła zarzuty proceduralne.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę K. R. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi K. R. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie obowiązku przedłożenia określonych dokumentów dotyczących rozbudowy nieruchomości oddala skargę. W piśmie do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. (dalej jako PINB) z dnia [...] r. A. D. wniósł o dokonanie kontroli legalności rozbudowy przez K. R. budynku mieszkalnego na działce nr 1 w miejscowości M.. Po wszczęciu i przeprowadzeniu w tej sprawie postępowania dowodowego PINB w P. postanowieniem nr [...] z dnia [...] r., wydanym na podstawie art. 123 Kpa oraz art. 48 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (obecnie Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm., zwanej też dalej Prawem budowlanym lub p.b. lub ustawą) zobowiązał K. R. do przedstawienia w terminie do [...] r. dokumentów dotyczących rozbudowanej samowolnie części budynku mieszkalnego na działce nr 1 w M. (obręb F.), obejmującej zadaszony taras tj: 1. czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem autora dokumentacji o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, 2. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, 3. ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu przedmiotowej działki. Stwierdził, że po dostarczeniu w/w dokumentacji zostanie ustalona w drodze postanowienia wysokość opłaty legalizacyjnej, zaś w przypadku nie spełnienia obowiązków zostanie orzeczony nakaz rozbiórki objętej postanowieniem części przedmiotowego budynku. W uzasadnieniu postanowienia organ opisał szczegółowo przebieg przeprowadzonego postępowania dowodowego oraz treść zgromadzonych w jego toku dowodów. W oparciu o te dowody ustalił, że budowa budynku mieszkalnego została zrealizowana w oparciu o pozwolenie na budowę Wójta Gminy M. z dnia [...] r., wydanego na rzecz M. i A. małżonków D. i przeniesione decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] r. na rzecz K. K., który też w tym samym dniu zgłosił zakończenie robót budowlanych objętych tym pozwoleniem, przystąpienie do użytkowania obiektu, które to zgłoszenie zostało przyjęte. Pomimo podjętych działań nie udało się uzyskać ani pozwolenia na budowę z [...] r. ani objętego nim całego projektu budowlanego. Uznając za wiarygodne oświadczenie małżonków D., na których zostało wydane pozwolenie na budowę i którzy zrealizowali budynek, organ pierwszej instancji ustalił, że w chwili jego sprzedaży K. K. w [...] r. budynek był zrealizowany w stanie surowym zamkniętym bez tarasu oraz z otworem okiennym w miejscu obecnie usytuowanego otworu drzwiowego prowadzącego na taras. Wiarygodność tego oświadczenia potwierdza przedłożona przez K. R. niepotwierdzona ze zgodność kopia fragmentów projektu budowlanego. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy trudno, zdaniem organu, domniemywać, aczkolwiek nie można też zdecydowanie wykluczyć, że realizacja zabudowy (w zakresie wskazanym na zdjęciach przedstawionych przez K. R.) przy budynku (elewacja południowa) miała miejsce wraz z budową budynku mieszkalnego. Z pisma Wójta Gminy M. wynika, że "zgłoszenie" o oddaniu do użytkowania budynku, zostało skutecznie przyjęte. Należy zatem domniemywać, że obiekt zrealizowano zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, ewentualnie z nieistotnymi odstępstwami, do których nie można zaliczyć wykonania tarasu przy budynku. W sprawie możliwym jest, że zabudowa przy budynku mieszkalnym (elewacja południowa), w stanie określonym na zdjęciach przedstawionych przez K. R., powstała samowolnie, po dacie, dopełnienia formalności w Urzędzie Gminy M., związanych z zakończeniem budowy budynku mieszkalnego, a jej inwestorem był K. K. (który dokonał wcześniejszego zgłoszenia budynku do użytkowania). Niezależnie od powyższego należy, zdaniem PINB, stwierdzić, co wynika z analizy oświadczeń K. R., jak również z przedłożonych przez nią zdjęć, przedstawiających, według jej twierdzeń, stan zabudowy w momencie przejęcia nieruchomości od K. K., że w wyniku realizacji robót budowlanych, w latach [...] -[...] przez K. R., poprzedni obiekt został, de facto, rozebrany, a w jego miejsce powstał nowy obiekt o innych parametrach. Wobec tego, zdaniem organu, bezsprzeczne ustalenie czy roboty budowlane zrealizowane przez K. K. zostały wykonane w ramach istotnego odstępstwa od pozwolenia na budowę, czy też jako roboty budowlane bez wymaganego pozwolenia, po dacie zakończenia budowy budynku mieszkalnego, nie ma w rozpatrywanej sprawie znaczenia. Podniósł przy tym PINB, że w zakresie tym brak jest możliwości prowadzenia dalszych czynności dowodowych, gdyż zostały one już wyczerpane. Dokonując oceny robót budowlanych, zrealizowanych przy tarasie przez K. R., organ stwierdził, że istotnym jest wyjaśnienie pojęcia remontu na tle obowiązujących przepisów Prawa budowlanego. Definicja remontu zawarta jest w art. 3 pkt 8 ustawy Prawo budowlane, przez który należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyte w stanie pierwotnym. Z przepisu tego wynika, że po zrealizowaniu remontu nie może powstać obiekt budowlany o innych parametrach technicznych niż obiekt pierwotny. Nie stanowi remontu sytuacja, gdy roboty budowlane polegają na wykonaniu faktycznie nowego obiektu budowlanego, choć z wykorzystaniem elementów konstrukcyjnych pozostałych po innym obiekcie budowlanym. Naprawa lub wymiana wszystkich lub prawie wszystkich elementów budynku, w praktyce oznaczają jego rozbiórkę w znacznej części lub w całości i ponowne wzniesienie obiektu przy zastosowaniu nowych i innych wyrobów budowlanych, niż użyto w stanie pierwotnym, nie może być rozumiana jako remont. Nie dochodzi też do remontu w rozumieniu art. 3 pkt 8 ustawy Prawo budowlane, gdy inwestor bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia rozbiera po kolei poszczególne części obiektu, stawiając w ich miejsce nowe traktując to jako odtworzenie pierwotnego stanu; takie działania inwestora mieszczą się w definicjach budowy (art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane) lub przebudowy (art. 3 pkt 7a ustawy Prawo budowlane). Z analizy zdjęć przedstawiających zabudowę przy budynku, przed wykonaniem robót w latach [...] -[...] i porównując stan aktualny, co znajduje również odniesienie w oświadczeniu K. R., która w trakcie przesłuchania wskazała zakres zrealizowanych przez nią robót budowlanych należy stwierdzić, że w realiach niniejszej sprawy, inwestor wymienił prawie wszystkie elementy tarasu, o ile nie wszystkie, a z całą pewnością wszystkie elementy konstrukcyjne, zmieniając jednocześnie parametry charakterystyczne tarasu. W konsekwencji zrealizowane roboty budowlane nie można zakwalifikować jako remont czy też przebudowę, lecz jako wykonanie tarasu. Powierzchnia tarasu wliczana jest do powierzchni zabudowy budynku, a kubatura tarasu obliczona do wysokości balustrady wliczana jest do kubatury budynku. Uznać zatem należy, że budowa tarasu powiększyła charakterystyczne parametry budynku mieszkalnego, tj. powierzchnię zabudowy, kubaturę, wymiary budynku w rzucie. Brak jest definicji legalnej tarasu a w języku potocznym opisywany jest jako odkryta, płaska część budynku, otoczona balustradą, umieszczona na parterze (często połączona schodami z ogrodem), piętrze lub płaskim dachu (por. Słownik języka polskiego pod red. M. Szymczaka, t. III, str. 480, PWN Warszawa 1979); rodzaj dużego balkonu, umieszczonego na parterze, na piętrze lub płaskim dachu, względnie również określone ukształtowanie terenu (zob. Słownik PWN, http://sjp.pwn.pl). Taras stanowi część budynku, co wynika z § 12 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422, zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych). Stanowi całość funkcjonalno-użytkową z budynkiem mieszkalnym, zapewniając jego obsługę. Jego istnienie rzutuje na podniesienie wartości użytkowych samego budynku, który zyskuje element mogący stanowić miejsce wypoczynku oraz dodatkową możliwość bezpośredniej komunikacji z ogrodem. Objęty postępowaniem obiekt spełnia wszystkie te cechy. Ustalając, że taras w istniejącym kształcie został zrealizowany w latach [...] -[...], zaś postępowanie legalizacyjne zostało wszczęte w dniu [...]. PINB zwrócił uwagę, że z dniem 28 czerwca 2015 r., a więc w okresie pomiędzy zrealizowaniem spornych robót budowlanych, a wszczęciem postępowania naprawczego weszła w życie nowelizacja ustawy Prawo budowlane wprowadzona ustawą z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 443). Przepisy tej ustawy będą miały zastosowanie w niniejszej sprawie a to w związku z zawartym w jej art. 6 ust. 1 przepisem przejściowym, zgodnie z którym do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe. Ponieważ przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte po 28 czerwca 2016 r. to w zakresie procedury legalizacyjnej mają w nim zastosowanie przepisy Prawa budowlanego o treści wprowadzonej w/w ustawą nowelizacyjną. Analizując przepisy ustawy Prawo budowlane, w dacie dokonania przedmiotowej samowoli budowlanej, PINB stwierdził, że objęte samowolą roboty budowlane, które w świetle art. 3 pkt 6 p.b. kwalifikowane są jako rozbudowa obiektu budowlanego stanowiącego budynek mieszkalny jednorodzinny, prowadzone były bez wymaganego wówczas, przepisem art. 28 tego prawa, pozwolenia na budowę. Według zaś art. 29 ust. 1 pkt 1a obowiązującego od dnia 28 czerwca 2015 r. pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących budynków mieszkalnych jednorodzinnych, których obszar oddziaływania mieści się w całości na działce lub działkach, na których zostały zaprojektowane. Budowa taka wymaga zgłoszenia, gdyż zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy, zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-2b, 3, 3a, 9, 11, 12, 14-17, 19, 19a, 20b oraz 28 ustawy. Reasumując PINB stwierdził, że w momencie realizacji inwestycji tj, w latach [...] -[...], przedmiotowe roboty budowlane wymagały uzyskania pozwolenia na budowę, a nie zgłoszenia właściwemu organowi. Biorąc jednak pod uwagę przepisy przejściowe zawarte w ustawie nowelizującej, jak również orzecznictwo sądowe, zgodnie z którym, zastosowanie przepisów dotyczących usuwania skutków samowoli uzależnione jest od okoliczności konkretnej sprawy, z zachowaniem zasady, że organy wydają decyzję według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydawania decyzji, celem zastosowania właściwej procedury legalizacyjnej, w rozpoznawanej sprawie należy przyjąć, że przedmiotowa rozbudowa budynku mieszkalnego została zrealizowana bez wymaganego zgłoszenia. Zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Przepis ten ma zatem zastosowanie zarówno do budowy obiektu lub jego części bez wymaganego pozwolenia, jak również bez wymaganego zgłoszenia, we wskazanym w nim zakresie. Stąd też przyjęcie, na gruncie obowiązujących przepisów, iż roboty zrealizowano bez wymaganego zgłoszenia nie ma znaczenia, gdy chodzi o zastosowanie właściwych przepisów do usuwania skutków samowoli budowlanej. Z dokonanych ustaleń wynika zdaniem organu pierwszej instancji, że w sprawie zachodzą określone w art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego przesłanki do legalizacji objętej postępowaniem samowolnej rozbudowy budynku mieszkalnego. Zrealizowana inwestycja nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Ponieważ na obszarze, na którym zrealizowano inwestycję nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego to do legalizacji inwestycji konieczne jest uzyskanie przez inwestora ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W zażaleniu na powyższe postanowienie K. R. wniosła o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Zarzuciła, że organ pierwszej instancji dokonał błędnych ustaleń faktycznych powołując się w nich na nieobiektywne informacje uzyskane od jej sąsiadów M. i A. D., którzy od dłuższego czasu pozostają z nią w konflikcie, m.in. w sporze sądowym o zaniechanie immisji. Organ nie wyjaśnił również różnie w powierzchni użytkowej budynku jaka jest podana z zgłoszenia budynku do użytkowania oraz w akcie notarialnym zakupu przez nią budynku, która jej zdaniem wskazuje, że w dacie zgłoszenia taras był już wybudowany i taka inwestycja jako wykonana z nieistotnymi odstępstwami od zatwierdzonego pozwolenia na budowę została tym zgłoszeniem przyjęta. Fakt istnienia już wówczas tarasu potwierdzają również zeznania świadków J. G.-S. oraz W. H. Wbrew stanowisku organu, wykonane przez nią roboty budowlane stanowiły remont a nie wykonanie nowego tarasu. Ponieważ powierzchnia tarasu nie przekracza 35 m² to ani obecnie ani przed nowelizacją Prawa budowlanego takie roboty nie wymagały pozwolenia na budowę. Podniosła też, że objęty postanowieniem obiekt nie zapewnia obsługi budynku, gdyż nie posiada stałych schodków i jest używany czasowo jako miejsce wypoczynku, a czasowo jako miejsce przechowywania mebli ogrodowych i innych sprzętów. Posiada więc funkcję gospodarczą. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach(dalej jako ŚWINB) po rozpoznaniu zażalenia zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa oraz art. 80 ust. 7, art. 81, art. 81c ust. 2 i art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego uchylił orzeczenie organu pierwszej instancji w części dotyczącej terminu wykonania obowiązków i w tym zakresie wyznaczył nowy termin do 31 stycznia 2018 r., a w pozostałym zakresie orzeczenie to utrzymał w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podzielił ustalenia organu pierwszej instancji i ich ocenę prawną co do zakwalifikowania zrealizowanych w latach [...] -[...] robót jako rozbudowy budynku mieszkalnego. Świadczy o tym przesunięcie i powiększenie powierzchni tarasu wraz z wymianą jego wszystkich elementów konstrukcyjnych. W konsekwencji również, zdaniem organu odwoławczego, doszło faktycznie do wybudowania nowego tarasu a nie do wyremontowania czy przebudowy tarasu istniejącego wcześniej. W związku z połączeniem tarasu z budynkiem nie można też przyjąć, że doszło do powstania nowego obiektu lecz do rozbudowy budynku mieszkalnego. W skardze do sądu administracyjnego na powyższe postanowienie ŚWINB K. R. wniosła o jego uchylenie wraz z poprzedzającym go postanowieniem organu pierwszej instancji oraz umorzenie postępowania administracyjnego, nadto wniosła o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. Zarzuciła, że postanowienia te zostały wydane z I. mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów prawa materialnego: 1. art. 102 § 2 w zw. z art. 49 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w zakresie ustalenia, że doszło do samowolnej rozbudowy części budynku mieszkalnego obejmującego zadaszony taras, 2. art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w zakresie ustalenia, że przepis ten znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie, a zadaszony taras nie jest na tyle samodzielny i niezależny od budynku mieszkalnego, że może być rozebrany bez istotnej ingerencji w budynek mieszkalny, 3. art. 50 oraz art. 51 ustawy Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że przepisy te nie mogą znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie, 4. art. 103 § 2 w zw. z art. 49 ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że wykonane roboty związane z renowacją tarasu wymagały pozwolenia na budowę. 5. art. 103 § 2 w zw. z art. 49 ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że wykonanie wiaty tarasowej nastąpiło bez wymaganego pozwolenia na budowę. II mogących mieć wpływ na wynik sprawy przepisów postępowania: 1. art 8 Kpa poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób pomijający interes społeczny i naruszający zasadę pogłębiania zaufania obywateli do państwa, co przejawiało się rozstrzygnięciem na niekorzyść skarżącej wątpliwości dotyczących stanu faktycznego i prawnego, 2. art. 15 Kpa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez zapewnienie wyłącznie w sposób iluzoryczny postępowania dwuinstancyjnego oraz częściowe utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji, stosując jednak inną kwalifikację oraz inną podstawę prawną w zakresie spornego obiektu, 3. art. 7, art. 8, art. 11, art. 107 § 1 i § 3 Kpa poprzez brak dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, nierozpoznanie twierdzeń, zarzutów i dowodów podniesionych przez skarżącą w zażaleniu, 4. art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 Kpa poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego przez przyjęcie, że budowa wiaty tarasowej nastąpiła pod rządami obecnie obowiązującego Prawa budowlanego i w związku z tym do postępowania mają zastosowanie przepisy obecnie obowiązującego Prawa budowlanego. W uzasadnieniu skargi powtórzono w ogólnym zakresie argumentację przedstawioną wcześniej w zażaleniu. Dodatkowo wskazano, że ewentualnie legalizacja wiaty tarasowej jako zrealizowanej przed nabyciem przez nią nieruchomości powinna nastąpić w oparciu o przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. W odpowiedzi na skargę ŚWINB w Katowicach wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Orzekając na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z treścią art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej ustawą ppsa) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem wbrew jej zarzutom brak jest podstaw do przyjęcia, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa dającym podstawę do jego wzruszenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lub pkt 2 ustawy ppsa. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego za prawidłowe i dokonane zgodnie z obowiązującymi przepisami należy uznać zarówno ustalenia faktyczne poczynione przez organy orzekające jak i ich ocenę prawną. Istotne dla rozstrzygnięcia sprawy ustalenia nie budzą przy tym w świetle materiału dowodowego wątpliwości i wbrew zarzutom skarżącej nie zostały one poczynione w oparciu o twierdzenia małżonków D.ch, z którymi jest ona niewątpliwie w związku z procesami cywilnymi skonfliktowana i co rzeczywiście mogłoby podważać ich wiarygodność. Ustalenia co do mających decydujące znaczenie w sprawie zakresu robót budowlanych zrealizowanych przez skarżącą w latach [...] -[...] organy dokonały bowiem w oparciu o jej zeznania (protokół z przesłuchania z [...] r.) jak i w oparciu o przedłożone przez nią fotografie przedstawiające wygląd objętego postępowaniem tarasu przed zrealizowaniem tych robót, a także w oparciu o wyniki przeprowadzonych oględzin. Brak jest zatem jakichkolwiek podstaw do przyjęcia aby dowody te uznać za nieobiektywne. Wynika z nich w sposób niebudzący wątpliwości, tak jak to ustaliły organy orzekające, że w następstwie zrealizowania tych robót powstał nowy zadaszony taras dobudowany do istniejącego budynku mieszkalnego, względnie iż doszło do odbudowy istniejącego wcześniej w tym miejscu tarasu (po jego wcześniejszej rozbiórce) czyli, że doszło do rozbudowy tego budynku w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. W żadnym wypadku zrealizowanych wówczas robót polegających, według zeznań skarżącej, na przesunięciu i powiększeniu tarasu o 55 cm, wymienienie wszystkich drewnianych elementów konstrukcyjnych w postaci słupów, zastrzałów, krokwi, wykonaniu nowych punktowych betonowych fundamentów oraz wymianie pokrycia dachu nie można uznać za remont w rozumieniu art. 3 pkt 8 p.b. Porównanie wyglądu tarasu na fotografiach z lat [...] -[...] oraz obecnie daje jednoznaczne podstawy do przyjęcia, że mamy do czynienia z całkowicie nowym obiektem, w tym również gdy chodzi o dach i sposób jego połączenia z budynkiem. Nie zmienia tego ewentualne wykorzystanie (według twierdzeń skarżącej) niektórych elementów poprzedniego pokrycia dachu przy realizacji nowego pokrycia. Brak jest także podstaw do przyjęcia, że taras nie jest konstrukcyjnie związany z budynkiem skoro jak to wynika m.in. z pisma skarżącej z dnia [...] r. drewniane krokwie zadaszenia tarasu wsparte są na belce, która jest przymocowana do południowej ściany budynku. Mocowanie to, jak wynika z protokołu oględzin z dnia [...] r., polega na przykręceniu śrubami. Nadto jak to wynika z tego protokołu do ściany tej przykręcona jest blacha kontowa, do której z kolei przykręcone są główne belki tarasu. Bez takiego mocowania krokwi zadaszenia jego wykonanie nie byłoby w takim kształcie możliwe. W konsekwencji w żadnym wypadku nie można przyjąć, czego domaga się też skarżąca, że taras ten mógłby być kwalifikowany jako wiata, a tym bardziej jako wiata wolnostojąca, o jakiej mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, co dawałoby, jej zdaniem, podstawę do zastosowania w postępowaniu legalizacyjnym procedury z art. 49 tego aktu prawnego. Brak jest podstaw prawnych do przyjęcia, że obiekt jest wolnostojący tylko dlatego, że łączące go połączenie z innym budynkiem (jak w niniejszym przypadku) może być zlikwidowane bez uszkodzenia tego budynku, gdy jednocześnie bez tego połączenia taras w obecnym kształcie nie mógłby istnieć. Zasadnie ustaliły też organy orzekające, biorąc pod uwagę usytuowanie konstrukcji i wykorzystanie tarasu, że zapewnia on obsługę budynku, podnosi jego walory użytkowe i stanowi wraz z budynkiem całość funkcjonalno-użytkową. Do odmiennych w tym względzie ustaleń i oceny prawnej nie może prowadzić okoliczność, że nie jest on wyposażony w stałe schody prowadzące na część ogrodową działki. Nawet, gdyby przyjąć, że przedmiotowy obiekt stanowi wolnostojącą wiatę to z uwagi na jego powierzchnię zabudowy przekraczającą 25 m² w dacie jego budowy w latach [...] -[...] wymagał on nie zgłoszenia a pozwolenia na budowę, w związku z ówczesnym brzmieniem art. 29 ust. 1 pkt 2 i art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Oceniając zaś w tej materii wymagania na dzień wydania zaskarżonego postanowienia i mając na uwadze treść art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 443), zasadnie przyjęły organy orzekające, że jako rozbudowa jednorodzinnego wolnostojącego budynku mieszkalnego, o jakim mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2a, realizacja związanych z nim robót budowlanych wymagałaby co prawda jedynie zgłoszenia (art. 30 ust. 1 pkt 1 p.b.) to jednak ich legalizacja jest możliwa, nie jak tego domaga się skarżąca na podstawie art. 49b, lecz jak to zasadnie przyjęły i zastosowały organy orzekające na podstawie art. 48 Prawa budowlanego w związku z treścią ust. 1 pkt 2 tego przepisu. Wbrew stanowisku skarżącej, brak jest podstaw do przeprowadzenia w niniejszej sprawie postępowania legalizacyjnego na podstawie ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r., Nr 38, poz. 229 ze zm., zwanej dalej Prawem budowlanym z 1974 r.), nawet jakby przyjąć, że roboty zrealizowane w latach [...] -[...] stanowiły jedynie remont zadaszonego tarasu. Należało bowiem wykazać, czego nawet skarżąca wprost nie podnosi i na co brak jakichkolwiek dowodów, że taras w kształcie istniejącym wcześniej został zrealizowany do końca [...] r. W świetle przedłożonej przez skarżącą kserokopii rzutu parteru i pietra budynku mieszkalnego objętego pozwoleniem na budowę z dnia [...] r. nie można mieć wątpliwości, że pozwolenie to nie obejmowało przedmiotowego tarasu. W projektowanym budynku od tej jego strony były przewidziane dwa okna a nie drzwi, które mogłyby prowadzić na taras. W świetle dokonanego w dniu [...] r. zgłoszenia do użytkowania budynku mieszkalnego przez K. K., który nabył od małżonków D. nieruchomość wraz z rozpoczętą na niej budową w dniu [...] r., nie może ulegać wątpliwości, że zgłoszenie to nie obejmowało spornego tarasu. Określona w tym zgłoszeniu powierzchnia zabudowy w rozmiarze 118 m² odpowiadała bowiem takiej powierzchni wynikającej z przedłożonej przez skarżącą kopii projektu budowlanego, obejmującego parter budynku. Niezrozumiałe jest powoływanie się przez skarżącą na wymienioną w zgłoszeniu powierzchnię użytkową budynku w rozmiarze 168 m², skoro musiała ona obejmować powierzchnię parteru i piętra budynku mieszkalnego. Gdyby dotyczyła też tarasu to niewątpliwie byłaby znacznie większa. Nadto brak jest, w związku z treścią art. 40, art. 41 i art. 42 Prawa budowlanego z 1974 r., podstaw do przyjęcia, że zgłoszenie to zostałoby przyjęte bez sprzeciwu przez właściwy organ administracji państwowej w sytuacji wybudowania tarasu w dacie tego zgłoszenia, skoro nastąpiłoby to w warunkach samowoli budowlanej. Nie negując zatem (czego nie uczyniły zresztą również organy orzekające) twierdzeń skarżącej i zeznań świadka W. H., że zadaszony taras istniał już w dacie zakupu przez nią nieruchomości, należało dojść do wniosku, że przez poprzednika skarżącej K. K. został on wybudowany bez wymaganego pozwolenia już podczas obowiązywania Prawa budowlanego z 1994 r. Wykonanie takich robót w latach [...] -[...] wymagało zaś, w świetle obowiązującej wówczas treści art. 28 Prawa budowlanego, pozwolenia na budowę a nie zgłoszenia, nawet gdyby uznać, że doszło wówczas do realizacji wiaty. Nawet zatem wówczas obowiązek legalizacji tych robót spoczywałby na skarżącej jako następczyni prawnej K. K.. Bez znaczenia, w świetle przepisów Prawa budowlanego, jest w tym względzie podnoszona przez skarżącą okoliczność, że przy sprzedaży została zapewniona przez sprzedającego, iż nabywa budynek nie obciążony wadami prawnymi. Należy jednak zwrócić uwagę, że w akcie notarialnym nabycia nieruchomości z [...] r. powierzchnia użytkowa domu została określona tylko na 120 m². W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym zwłaszcza przedłożonych przez skarżącą kserokopii rzutów przyziemia i piętra budynku, powierzchnia ta jako użytkowa budynku nie odpowiada rzeczywistości i niewątpliwie odnosiła się do powierzchni zabudowy, która nie mogła zatem obejmować tarasu. Nie zostały naprowadzone żadne dowody, aby skarżąca ten niewątpliwy błąd w jakikolwiek sposób starała się usunąć chociaż jako z zawodu architekt (vide treść zażalenia) musiałaby zdawać sobie sprawę jakie mogą wyniknąć z tego konsekwencje w przyszłości, na gruncie przepisów Prawa budowlanego. Nie można bowiem zakładać, że nie były jej znane pojęcia powierzchni zabudowy i powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego. Jako obeznana z przepisami prawa budowlanego skarżąca powinna też zabezpieczyć dowody, z których wynikałoby według jej twierdzeń, że jej poprzednik wybudował zadaszony taras zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami. Dowodów takich jednak nie przedłożyła. Wobec powyższego, gdyby nawet przyjąć, czego domaga się skarżąca, że zrealizowane przez nią w latach [...] -[...] roboty budowlane stanowiły remont to i tak nie miałoby to w sprawie żadnego znaczenia skoro dotyczył on części budynku, względnie samodzielnego obiektu budowlanego zrealizowanego pod rządami Prawa budowlanego z 1994 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Nie jest też trafny zarzut wydania zaskarżonego postanowienia z naruszeniem art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego. Zawarte w tych przepisach normy nie odnoszą się bowiem do robót budowlanych stanowiących budowę, zrealizowanych po zakończeniu robót objętych pozwoleniem na budowę, lub po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie obiektu, względnie (gdy miało to miejsce w czasie obowiązywania prawa budowlanego z 1974 r.) po przyjęciu bez sprzeciwu zawiadomienia o oddaniu obiektu do użytku. Roboty budowlane, wykonane w terminie późniejszym nie mogły być już zatem traktowane jako odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego. W sprawie nie doszło też do naruszenia art. 15 Kpa, gdyż wbrew zarzutowi skargi, organ odwoławczy ponownie rozpoznał sprawę (uzupełnił nawet materiał) i nie dokonał innej kwalifikacji prawnej jej stanu faktycznego. Jak wynika z powyższych wywodów, sprawa została wyjaśniona należycie do końcowego jej załatwienia. Ustalony przez organy orzekające stan faktyczny znajduje potwierdzenie w prawidłowo zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, który też został prawidłowo przez organy orzekające oceniony i rozważony z punktu widzenia mogących mieć zastosowanie przepisów prawa materialnego. Z urzędu (w związku z treścią art. 134 ppsa) należy jedynie stwierdzić, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 10 § 1 Kpa w zw. z art. 144 i art. 140 Kpa. Naruszenie to w okolicznościach niniejszej sprawy nie mogło mieć jednak istotnego wpływu na wynik sprawy. Z tych względów, skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy ppsa. mr

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło