V SA/Wa 747/17
WyrokWSA w Warszawie2017-12-20
Skład orzekający: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podmiot skupujący mleko, który nie wpłacił w terminie drugiej raty opłaty wyrównawczej, odpowiada jako płatnik, czy jako inkasent?Ratio decidendi
Sąd uznał, że podmiot skupujący, który nie wpłacił w terminie drugiej raty opłaty wyrównawczej, odpowiada jako płatnik, a nie inkasent. Podkreślono, że podmiot skupujący na mocy ustawy został upoważniony do żądania wykonania obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej w przypadku, gdy dostawca hurtowy nie wniesie opłaty dobrowolnie, co oznacza, że jedynie podmiot skupujący ma prawo dochodzenia niewpłaconych należności. Zgodnie z art. 8 Ordynacji podatkowej, płatnikiem jest podmiot obowiązany do obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go organowi podatkowemu, co odpowiada roli podmiotu skupującego w niniejszej sprawie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Prezesa Agencji Rynku Rolnego (ARR) uchylającej w części decyzję Dyrektora OT ARR o odpowiedzialności podmiotu skupującego (M. sp. z o.o.) za niewpłacenie w terminie drugiej raty opłaty wyrównawczej za przekroczenie kwot indywidualnych w roku kwotowym 2014/2015. Organ II instancji ustalił kwotę zobowiązania w wysokości 82,00 zł, uwzględniając wpłaty dokonane przez spółkę po wydaniu decyzji organu I instancji. Skarżąca kwestionowała swój status jako płatnika, twierdząc, że powinna być traktowana jako inkasent. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi M. sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia w części decyzji stwierdzającej odpowiedzialność podmiotu skupującego za przekroczenie kwoty indywidualnej oraz ustalenia kwoty opłaty z tytułu nadwyżek w dostawach oddala skargę.
Przedmiotem skargi, wniesionej przez M.D.Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: "Płatnik", "Skarżąca", "Spółka") do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Prezesa Agencji Rynku Rolnego (dalej: "Prezes ARR") z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] uchylająca decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w [...] (dalej: "Dyrektor OT ARR") nr [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. o odpowiedzialności płatnika, podmiotu skupującego, w przedmiocie wysokości kwoty, którą Skarżąca zobowiązana jest wnieść tytułem II raty opłaty, oraz ustalająca kwotę zobowiązania w wysokości 82,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi przez podmiot skupujący od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności do dnia zapłaty należności.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco.
Decyzją Dyrektora OT ARR z dnia [...] grudnia 2016 r. o wskazanym wyżej numerze stwierdzono odpowiedzialność płatnika podmiotu skupującego uczestniczącego w realizacji mechanizmu kwotowania produkcji mleka tytułem niewpłacenia na rachunek bankowy organu w terminie opłaty naliczanej w związku z przekroczeniem przez dostawców hurtowych w roku kwotowym 2014/2015 kwoty krajowej przeznaczonej dla dostawców hurtowych. Zgodnie z treścią decyzji Spółka zobowiązana była do zapłaty należności w kwocie 279.990,28 zł z tytułu opłaty oraz odsetek za zwłokę naliczonych od dnia 1 października 2016 r. do dnia zapłaty należności.
Po rozpatrzeniu odwołania Prezes ARR w dniu [...] stycznia 2017 r. wydał decyzję uchylającą zaskarżoną decyzję Dyrektora ARR w przedmiocie wysokości kwoty, którą Skarżąca zobowiązana jest wnieść tytułem II raty opłaty, oraz po uwzględnieniu wpłat dokonanych przez Spółkę po dniu wydania decyzji organu I instancji, ustalił kwotę zobowiązania w wysokości 82,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi przez podmiot skupujący od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności do dnia zapłaty należności.
Prezes ARR przytoczył treść przepisów mających zastosowanie w sprawie i wyjaśnił, że Strona jako podmiot skupujący, uczestniczący w realizacji mechanizmu kwotowania produkcji mleka, w oparciu o przepis § 9 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2015 r. w sprawie realizacji przez ARR zadania polegającego na rozkładaniu na raty opłaty należnej od producentów mleka za przekroczenie kwot indywidualnych w roku kwotowym 2014/2015 (Dz. U. z 2015 r. poz. 1105), dalej: "rozporządzenia z dnia 29 lipca 2015 r.", zobowiązany był do wniesienia II raty opłaty, ustalonej w drodze decyzji względem dostawców hurtowych, na rachunek bankowy OT ARR właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę dostawcy hurtowego w terminie określonym w art. 15 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 595/2004, tj. do dnia 30 września 2016 r. Płatnik uchybił temu obowiązkowi, ponieważ nie przekazał kwoty w wysokości 279 990,28 zł opłaty we wskazanym powyżej terminie.
Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji na dzień wydania decyzji o odpowiedzialności płatnika w związku z uchybieniem obowiązkowi określonemu w ustawie, tj. 2 grudnia 2016 r. prawidłowo ustalił kwotę niewpłaconą przez Stronę.
Jednakże, jak wskazał organ odwoławczy, w sprawie od dnia wydania decyzji pierwszoinstancyjnej, tj. od dnia [...] grudnia 2016 r. do dnia wydania decyzji na konto OT ARR w [...] wpłynęły wpłaty dokonane przez Płatnika tytułem II raty należnej opłaty za przekroczenie kwoty indywidualnej w roku kwotowym 2014/2015, tj.:
1. w dniu 5 grudnia 2016 r. wpłata w wysokości 232 675,41 zł, z czego kwota 1 140,11 zł została zaliczona na poczet odsetek, a kwota 231 535,30 zł została zaliczona na poczet należności głównej,
2. w dniu 19 grudnia 2016 r. wpłata w wysokości 1 310,00 zł, z czego kwota 7,60 zł została zaliczona na poczet odsetek, a kwota 1 302,40 zł została zaliczona na poczet należności głównej,
3. w dniu 28 grudnia 2016 r. wpłata w wysokości 47 314,87 zł, z czego kwota 306,29 zł została zaliczona na poczet odsetek, a kwota 47 008,58 zł została zaliczona na poczet należności głównej,
4. w dniu 18 stycznia 2017 r. wpłata w wysokości 62,00 zł zaliczona na poczet należności głównej.
Mając na uwadze wpłaty po dniu wydania zaskarżonej decyzji Prezes ARR zauważył, iż z dniem dokonywania sukcesywnych wpłat tytułem II raty należnej opłaty zmieniła się wysokość pozostałej do spłaty należności głównej, która na dzień wydania decyzji organu II instancji wynosi 82,00 zł.
Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Prezesa ARR, wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Dyrektora OT ARR, a także o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącej Spółki.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1) art. 8 i art. 9 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa w (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.), dalej: "O.p.", w zw. z art. 40 ust. 1 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych z dnia 20 kwietnia 2004 r. (Dz.U. Nr 93 poz. 897), dalej: "ustawa o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych", w brzmieniu nadanym przez nowelizację z dnia 13 kwietnia 2012 r. (Dz.U. z 2012 r. poz. 574) poprzez błędne uznanie, że Spółce przysługuje status płatnika a nie inkasenta w odniesieniu do obowiązku uiszczenia opłaty naliczanej w związku z przekroczeniem przez dostawców hurtowych kwoty indywidualnej, który to obowiązek wynika z ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych w brzmieniu nadanym przez nowelizację z dnia 13 kwietnia 2012 r.,
2) art. 30 § 2 O.p. w zw. z art. 40 ust. 1 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych w brzmieniu nadanym przez nowelizację z dnia 13 kwietnia 2012 r. poprzez brak uznania, że Spółka (jako inkasent) odpowiadać może jedynie za pobraną a niewpłaconą opłatę, naliczaną w związku z przekroczeniem przez dostawców hurtowych kwoty indywidualnej, który to obowiązek wynika z ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych w brzmieniu nadanym przez nowelizację z dnia 13 kwietnia 2012 r.,
3) art. 30 § 5 O.p. w zw. z art. 40 ust. 1 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych w brzmieniu nadanym przez nowelizację z dnia 13 kwietnia 2012 r. poprzez nieuwzględnienie, że odpowiedzialność płatnika jest wyłączona w przypadku niepobrania podatku z winy podmiotu zobowiązanego, którym w niniejszej sprawie jest Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe [...] sp. z o.o.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz.1369 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga nie jest zasadna.
Strona skarżąca podnosi, iż w zakresie obowiązku wniesienia opłaty wyrównawczej za dostawcę hurtowego wypełniała obowiązki inkasenta, a nie płatnika, jak twierdzi organ, który zaskarżoną decyzją orzekł o odpowiedzialności Skarżącej jako płatnika. Sąd nie podziela stanowiska Skarżącej.
Zgodnie z zasadą określoną w art. 15 ust. 1 rozporządzenia Komisji WE 595/2004 z dnia 30 marca 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady rozporządzenia Rady 1788/2003 ustanawiającego opłatę wyrównawczą w sektorze mleka i przetworów mlecznych (Dz.U. L 94 z dnia 31 marca 2004 r, s. 22), dalej: "rozporządzenie Komisji WE 595/2004", dostawca hurtowy jest obowiązany przed 1 października do wniesienia podmiotowi skupującemu opłaty ustalonej w stosunku do niego w drodze decyzji. Z tego przepisu wynika, że podmioty skupujące są odpowiedzialne za pobieranie opłat z tytułu nadwyżek w dostawach uiszczanych przez producentów.
Z kolei z art. 36 ust. 3 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych wynika, że podmiot skupujący, jest obowiązany przekazać opłatę na rachunek bankowy oddziału terenowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę dostawcy hurtowego w terminie określonym w art. 15 ust. 1 rozporządzenia 596/2004, tj. przed 1 października każdego roku. Podmioty odpowiedzialne za opłaty wyrównawcze wpłacają do właściwego organu kwotę zgodnie z zasadami ustanowionymi przez Państwo Członkowskie.
Pierwsza roczna opłata, stanowiąca co najmniej 1/3 łącznej należnej kwoty, wpłacana jest do dnia 30 września 2015 r. Do dnia 30 września 2016 r. wpłacana jest kwota stanowiąca co najmniej 2/3 łącznej należnej kwoty. Łączna należna kwota zostaje uregulowana do dnia 30 września 2017 r.
Zgodnie z art. 15 ust. 2 wskazanego rozporządzenia, w przypadku niewywiązania się z terminu płatności określonego w ust. 1 należne sumy zostają obciążone odsetkami rocznymi, w wysokości równej trzymiesięcznym stopom referencyjnym obowiązującym na dzień 1 października każdego roku, zgodnie z załącznikiem 2, zwiększonym o jeden punkt procentowy.
Skarżąca jako podmiot skupujący uczestniczący w realizacji mechanizmu kwotowania produkcji mleka, w oparciu o przepis § 9 rozporządzenia z dnia 29 lipca 2015 r. zobowiązana była do wniesienia II raty opłaty ustalonej w drodze decyzji względem dostawców hurtowych, na rachunek bankowy właściwego OT ARR do dnia 30 września 2016 r. jednakże nie przekazała w. wym. opłaty w tym terminie.
Według przepisu art. 40 ust. 1 i 2 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych, w sprawach nieuregulowanych w ustawie do opłat stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy Ordynacja podatkowa, z wyłączeniem przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności oraz rozkładania na raty, z zastrzeżeniem art. 15 ust. 2 rozporządzenia Komisji WE 595/2004. Uprawnienia organu podatkowego przysługują dyrektorowi oddziału terenowego Agencji (I instancja) i Prezesowi Agencji (II instancja).
Zgodnie z art. 8 O.p. płatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, obowiązana na podstawie przepisów prawa podatkowego do obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu. Natomiast zgodnie z art. 9 O.p. inkasentem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, obowiązana do pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu.
Zasadnie zatem, wbrew zarzutom skargi, organ przyjął, że do podmiotu skupującego mają zastosowanie przepisy dotyczące płatnika, a nie inkasenta. Należy podkreślić, że podmiot skupujący na mocy ustawy został upoważniony do żądania wykonania, w drodze egzekucji administracyjnej obowiązku z niej wynikającego w przypadku gdy dostawca hurtowy nie wniesie ustalonej w stosunku do niego opłaty dobrowolnie (art. 36 ust. 6 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych). Oznacza to, że jedynie podmiot skupujący ma prawo dochodzenia niewpłaconych przez dostawcę hurtowego należności. Potraktowanie podmiotu skupującego jako płatnika musi być rozpatrywane łącznie na podstawie art. 8 O.p. i art. 36 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych.
Sąd podziela stanowisko organu iż o tym, czy dany podmiot jest płatnikiem przesądzają zadania jakie wykonuje. Skarżąca nie była pośrednikiem między dostawcą hurtowym, a Agencją ale była podmiotem zobowiązanym jako płatnik na podstawie art. 30 § 1 i 2 O.p. Jako podmiot skupujący, uczestniczący w realizacji mechanizmu kwotowania produkcji mleka, w oparciu o przepisy ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych oraz rozporządzenia Komisji WE 595/2004 Skarżąca była zobowiązana zatem do wpłacenia należnej kwoty (II raty opłaty za przekroczenie kwoty indywidualnej w roku kwotowym 2014/2015 w wysokości 279 990,28 zł) na rachunek bankowy właściwej OT ARR do dnia 30 września 2016 r.
Na podstawie art. 30 § 4 O.p. organ ma obowiązek wydania decyzji o odpowiedzialności płatnika określającej wysokość niepobranego lub pobranego i niewpłaconego podatku, gdy stwierdzi, że płatnik nie wykonał obowiązków, o odpowiedzialności podatkowej podatnika. Ponadto, w myśl art. 53 § 1 i 4 O.p. naliczane są odsetki za zwłokę, przy czym podmiot skupujący ma obowiązek samodzielnego obliczenia odsetek (art. 53 § 3 O.p.) i wpłacenia ich bez wezwania.
Jednocześnie organ odwoławczy podejmując rozstrzygnięcie w tej sprawie uwzględnił wpłaty dokonane przez Skarżącą na konto OT ARR w [...] tytułem II raty należnej opłaty, po dniu wydania decyzji organu I instancji, do dnia wydania zaskarżonej decyzji.
Wobec powyższego nie można organom orzekającym w rozpoznawanej sprawie postawić zarzutu naruszenia wskazanych w skardze przepisów ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych oraz przepisów Ordynacji podatkowej, gdyż organy uwzględniły i oceniły wszystkie istotne dla sprawy fakty.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło