II OSK 1773/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędziowie: sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) sędzia del. WSA Piotr Broda po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 8 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Go 1039/17 w sprawie ze skargi R. L. na postanowienie Wojewody Lubuskiego z dnia [...] września 2017 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie. Wyrokiem z dnia 8 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Go 1039/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę R. L. na postanowienie Wojewody Lubuskiego z dnia [...] września 2017 r., nr SO-[...], w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym. W dniu 26 maja 2017 r. Wójt Gminy Żary wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wymeldowania R. L. z pobytu stałego z lokalu nr [...] w budynku nr [...], położonego w miejscowości S., stanowiącego własność Gminy Żary, po wykonaniu eksmisji przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Żarach (wyrok Sądu Rejonowego z dnia 30 grudnia 2013 r., sygn. akt I C 707/13). Decyzją z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...], Wójt Gminy Żary orzekł o wymeldowaniu R. L. ze wskazanego adresu. R. L. w dniu 6 sierpnia 2017 r. złożył wniosek w administracji Zakładu Karnego w Krzywańcu o sprostowanie decyzji orzekającej o jego wymeldowaniu. W powyższym wniosku podkreślił, że decyzja została błędnie sporządzona, gdyż w uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano imię "A.", a nie "R.". Wobec powyższego, Wójt Gminy Żary wydał postanowienie z dnia [...] sierpnia 2017 r. o sprostowaniu oczywistych błędów pisarskich. W dniu 20 sierpnia 2017 r. R. L. złożył odwołanie od decyzji organu I instancji orzekającej o jego wymeldowaniu. Postanowieniem z dnia [...] września 2017 r., nr [...], Wojewoda Lubuski stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy Żary z dnia [...] lipca 2017 r. Wskazał, że decyzja została skutecznie doręczona w dniu 31 lipca 2017 r., wobec czego termin na złożenie odwołania upłynął w dniu 14 sierpnia 2017 r. Zgodnie z datą stempla, odwołanie R. L. zostało złożone w dniu 20 sierpnia 2017 r. w administracji Zakładu Karnego w Krzywańcu. Wojewoda Lubuski podkreślił również, że z treści odwołania nie wynikało, aby R. L. zwracał się o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Zdaniem organu II instancji, żądanie strony o sprostowanie zapisu w treści uzasadnienia decyzji jego imienia nie wstrzymuje biegu do wniesienia odwołania. Sprostowany błąd nie miał wpływu na ustalenia stanu faktycznego sprawy, a ponadto zaskarżona decyzja Wójta Gminy Żary zawierała prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie złożenia odwołania. Na powyższe postanowienie Wojewody Lubuskiego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył R. L. Skarżący podniósł, że dotrzymał wszystkich terminów. Ponadto, wskazał na poprzednie postępowania w przedmiocie jego wymeldowania, które toczyły się przed organami obu instancji oraz przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym i ponownie wniósł o przywrócenie mu zameldowania na pobyt stały. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi Na rozprawie w dniu 8 marca 2018 r. pełnomocnik R. L. wskazał, że z ostatniego zdania pisma skarżącego z dnia 6 sierpnia 2017 r. wynika wola skarżącego złożenia odwołania. Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę. Sąd wskazał, że decyzja Wójta Gminy Żary z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...], w przedmiocie wymeldowania, została doręczona skarżącemu 31 lipca 2017 r., a odwołanie zostało złożone 20 sierpnia 2017 r., a zatem z przekroczeniem ustawowego terminu. Wskazana decyzja Wójta zawierała prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie złożenia odwołania. R. L. w piśmie z dnia 6 sierpnia 2017 r. zatytułowanym "sprostowanie decyzji" wskazał, że decyzja zawiera błędne oznaczenie strony tj. "A. L." zamiast "R. L." i wniósł o jej sprostowanie. Zdaniem Sądu, stanowisko organu uznające pismo skarżącego z dnia 6 sierpnia 2017 r. za wniosek o sprostowanie oczywistej omyłki w przedmiotowej decyzji było prawidłowe. Nie zmienia takiej oceny ostatnie zdanie zawarte w tymże piśmie: "proszę Wójta o sprostowanie abym mógł się odwołać". Sąd zwrócił uwagę, iż pismo nie zawierało jakichkolwiek zarzutów kwestionujących zasadność wydanej decyzji w przedmiocie wymeldowania. O zakwalifikowaniu żądania strony zawartego w piśmie procesowym jako określonej czynności procesowej decyduje uzewnętrznienie tej woli, a więc obiektywna treść wniosku, a nie subiektywne przekonanie strony (zob. wyrok NSA z dnia 29 września 2010 r., sygn. akt I OSK 478/10). W konsekwencji Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie treść pisma i wynikający z niej zamiar wnoszącego pismo są zgodne z oznaczeniem pisma. W ocenie Sądu, ewentualne błędne przekonanie skarżącego co do tego, iż odwołanie od decyzji jest możliwe dopiero po sprostowaniu przez organ zawartych w niej oczywistych omyłek, nie posiada znaczenia dla oceny zachowania terminu do wniesienia odwołania i prawidłowości zastosowania wobec spóźnionego odwołania dyspozycji art. 134 K.p.a. Jest to okoliczność należąca do sfery zawinienia strony lub braku winy w uchybieniu terminu i dlatego może być podnoszona w postępowaniu o przywrócenie terminu. Sąd dodał, że wydanie postanowienia w trybie art. 113 § 1 K.p.a. nie powoduje, iż termin do wniesienia odwołania liczy się od doręczenia stronie takiego postanowienia. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł R. L. Wyrok zaskarżył w całości. Zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy: 1. art. 128 K.p.a. poprzez błędne uznanie, iż oświadczenie o treści: "(...) proszę Wójta o sprostowanie, abym mógł się odwołać" zawarte w piśmie skarżącego datowane na 6 sierpnia 2017 r. wyrażające zamiar odwołania się od decyzji Wójta Gminy Żary z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] nie stanowi odwołania skarżącego od decyzji, w sytuacji gdy wyrażenie wprost zamiaru odwołania się jest wyrazem jego niezadowolenia z decyzji, co należy poczytywać jako odwołanie; 2. art. 64 § 2 K.p.a. poprzez brak wezwania skarżącego do sprecyzowania, czy pismo z dnia 6 sierpnia 2017 r. jest wnioskiem o sprostowanie decyzji, czy odwołaniem od niej, z pouczeniem, że nieusunięcie tego braku spowoduje uznanie pisma za wniosek o sprostowanie, a tym samym pozbawienie skarżącego możliwości skutecznego odwołania się z uwagi na upływ ustawowego terminu; 3. art. 7 w zw. z art. 77 K.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i naruszenia tym samym zasady słusznego interesu obywateli, poprzez zlekceważenie woli skarżącego odwołania się od decyzji z dnia 26 lipca 2017 r. i brak dbałości o to, by nie poniósł szkody z powodu nieznajomości prawa; 4. art. 9 K.p.a. poprzez naruszenie zasady należytego i wyczerpującego informowania skarżącego o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, a mianowicie niepoinformowanie skarżącego - w związku z procedurą sprostowania decyzji z dnia 26 lipca 2017 r. - możliwości upływu terminu do odwołania się od w/w decyzji; 5. art. 8 § 2 K.p.a. poprzez pominięcie faktu, że w wyniku omyłki pisarskiej Wójta Gminy Żary, wprowadzającej skarżącego w błąd co do mylnego przekonania o braku możliwości skutecznego odwołania od decyzji wobec wydania jej co do osoby o innych personaliach, co skutkowało wnioskiem o sprostowanie decyzji a jednocześnie upływem terminu do złożenia skutecznego odwołania. Mając powyższe na uwadze, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim; rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W skardze kasacyjnej zawarto wniosek o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Rozprawę wyznaczono na dzień 7 maja 2020 r. Sprawę zdjęto z wokandy zarządzeniem Przewodniczącego z dnia 13 marca 2020 r. w związku z zarządzeniem Prezesa NSA nr 7 z dnia 12 marca 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wstrzymania przyjmowania interesantów i ograniczenia obsad kadrowych w Naczelnym Sądzie Administracyjnym w związku z istotnym zagrożeniem zakażenia wirusem SARS-CoV-2. Zarządzeniem Przewodniczącego z dnia 12 sierpnia 2020 r., na podstawie art. 15zzs4 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374, ze zm.), poinformowano strony o zamiarze skierowania sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym. Poinformowano, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym będzie możliwe jeżeli wszystkie strony w terminie 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia wyrażą na to zgodę. Pismem z dnia 10 września 2020 r. Wójt Gminy Żary oświadczył o wyrażeniu zgodny na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Pismem z dnia 10 września 2020 r. Wojewoda Lubuski wyraził zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Zarządzeniem z dnia 19 listopada 2020 r., a następnie 14 stycznia 2021 r., na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem, i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.), skierowano sprawę na posiedzenie niejawne z uwagi na intensyfikację rozwoju epidemii, w związku z czym przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można jej przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Jednocześnie poinformowano strony o możliwości przedstawienia na piśmie stanowiska w sprawie w terminie 7 dni. W ocenie składu orzekającego, zachodziły przesłanki z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Wniosek pełnomocnika skarżącego o rozpoznanie sprawy na rozprawie został złożony w skardze kasacyjnej dniu 11 maja 2018 r., a więc przed ogłoszeniem stanu epidemicznego. Odnotować należy ponadto, że po ogłoszeniu stanu epidemii stronom dwukrotnie umożliwiono przedstawienie na piśmie stanowiska w sprawie, w granicach zarzutów skargi kasacyjnej. Jest oczywiste, że niezależnie od tego strony mają prawo do przedstawiania swojego stanowiska, w granicach skargi kasacyjnej, aż do zakończenia postępowania. Zwrócić należy także uwagę na to, że prawo do jawnego rozpoznania sprawy, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, nie ma charakteru absolutnego. Norma art. 45 ust. 2 Konstytucji RP przewiduje przypadki, w których może dojść do wyłączenia jawności rozprawy. Nadto, norma art. 31 ust. 3 Konstytucji RP wskazuje przypadki, w której możliwe jest ograniczenie w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw. W odniesieniu do ograniczenia jawności rozprawy, przewidzianego w art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, zachowany został wymóg ustawy oraz ochrony zdrowia. Stan rozwoju epidemii i brak możliwości zagwarantowania zdrowia osób uczestniczących w rozprawie uprawniają do przyjęcia, że zastosowanie w niniejszej sprawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, nie narusza prawa strony do sądu. Odnotować również warto, że nie została podważona zgodność z Konstytucją RP normy art. 10 P.p.s.a., zgodnie z którą, rozpoznanie spraw odbywa się jawnie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Rozważając dopuszczalność rozpoznania sprawy ze skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, nie można abstrahować od tego, że ustawodawca nie wyklucza, nawet w stanach zwyczajnych, rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych na posiedzeniach niejawnych. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej. Uchybienia procesowe zarzucane w skardze kasacyjnej sprowadzają się, mimo braku przywołania przepisów procedury sądowoadministracyjnej, do zaakceptowania przez Sąd pierwszej instancji naruszenia przez organ odwoławczy art. 134 K.p.a. poprzez stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia mimo błędnej oceny pisma skarżącego z dnia 6 sierpnia 2017 r. oraz braku należytego pouczenia skarżącego co do trybu składania odwołania. Zarzuty te nie są zasadne. Ustaleniu podlegają okoliczności istotne z punktu widzenia prawa materialnego. W niniejszej sprawie zaskarżone postanowienie jest rozstrzygnięciem w przedmiocie uchybienia terminu do złożenia odwołania. Norma art. 134 K.p.a., będąca niewątpliwie co do zasady normą procesową, ma więc w takiej sprawie charakter materialny. W ramach procesu zastosowanie tej normy mieści się ocena czynności procesowych dokonanych przez organ pierwszej instancji i przez samą stronę. Z uwagi na zarzut naruszenia art. 128 K.p.a., w pierwszej kolejności ustalić należało, czy adresat decyzji organu pierwszej instancji złożył odwołanie. Nie budzi wątpliwości fakt złożenia przez skarżącego pisma z dnia 6 sierpnia 2017 r. Kontrowersja sprowadza się do oceny, czy pismo to stanowiło odwołanie. Analizę rozpocząć trzeba od stwierdzenia, że odwołanie nie jest środkiem szczególnie sformalizowanym. Powinno odpowiadać wymogom każdego podania, określonym w art. 63 § 2 K.p.a. W myśl art. 128 K.p.a. odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeśli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z decyzji (patrz: Barbara Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", C.H. Beck 2017, s. 689-670). Z zestawienia art. 63 § 2 K.p.a. oraz art. 128 K.p.a. wynika, że wyrażenie niezadowolenia jest elementem koniecznym odwołania – niejako zastępuje szczegółowe uzasadnienie. Niezależnie od wyrażenia niezadowolenia, dla kwalifikacji pisma jako odwołania konieczne jest aby zawierało taką wypowiedź, która wskazuje na zamiar strony traktowania tego pisma jako odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Z użytych przez stronę sformułowań powinna wynikać wola strony – wniesienia odwołania. Odczytanie rzeczywistej woli strony powinno uwzględniać całość wniesionego pisma. Z pisma skarżącego sporządzonego w dniu 6 sierpnia 2017 r. nie wynika, że stanowi ono odwołanie. Jest ono zatytułowane "Sprostowanie decyzji". Jedyne zarzucane uchybienie, określone przez skarżącego jako "błędne sporządzenie" to użycie w decyzji imienia skarżącego "A." zamiast rzeczywistego imienia "R.". Skarżący uzasadnia domaganie się sprostowania tym, że po sprostowaniu decyzji będzie mógł się odwołać do Wojewody Lubuskiego. Ze stwierdzenia tego wprost wynika zatem, że pismo zatytułowane "Sprostowanie decyzji" nie jest jeszcze, w zamyśle skarżącego, odwołaniem. Nie ma natomiast żadnego prawnego skutku wynikająca z użytych przez skarżącego stwierdzeń wola wniesienia odwołania w przyszłości. Na przedstawioną kwalifikację pisma z dnia 6 sierpnia 2017 r. wpływa również skierowanie pisma do Wójta Gminy Żary, będącego organem pierwszej instancji, w sytuacji, w której skarżący jest zorientowany, że odwołanie należy złożyć do Wojewody Lubuskiego. Wbrew zarzutowi naruszenia art. 64 § 2 K.p.a., nie było więc podstaw do wzywania skarżącego do sprecyzowania, czy pismo z dnia 6 sierpnia 2017 r. stanowiło odwołanie, czy wniosek o sprostowanie decyzji. Złożony do właściwego organu wniosek o sprostowanie powinien być procedowany w przewidzianym dla takiego wniosku trybie. Stanowisko organów administracyjnych i Sądu pierwszej instancji w tej kwestii było prawidłowe. Skoro pismo sporządzone przez skarżącego w dniu 6 sierpnia 2017 r., które wpłynęło do Urzędu Gminy Żary w dniu 11 sierpnia 2017 r., nie stanowiło odwołania, to należało, w ramach stosowania art. 134 K.p.a., ustalić, czy odwołanie sporządzone w dniu 21 sierpnia 2017 r. zostało złożone w terminie. Warto przed tym odnotować, że pismo z dnia 21 sierpnia 2017 r. jest zatytułowane odwołanie, adresatem jest Wojewoda Lubuski, a pismo zostało wniesione za pośrednictwem Wójta Gminy Żary. Skarżący nie tylko sprecyzował żądanie jako odwołanie od decyzji Wójta Gminy w Żarach o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego w miejscowości S. [...]. Zawarł w piśmie uzasadnienie, w którym przestawił nie tylko swoje niezadowolenie z decyzji, ale także zarzuty merytoryczne, głównie natury procesowej (błędy faktyczne), ale także prawnej (m.in. zamiar powrotu z zakładu karnego do mieszkania w którym mieszkał od 47 lat). Organ odwoławczy prawidłowo ustalił, że odwołanie to zostało wniesione po upływie 14 dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji organu pierwszej instancji, a zatem z przekroczeniem terminu do wniesienia (art. 129 § 2 K.p.a.). Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 9 K.p.a. Decyzja Wójta Gminy Żary z dnia [...] lipca 2017 r. zawiera prawidłowe i pełne pouczenie o prawie wniesienia odwołania oraz trybie i terminie wniesienia odwołania. Z pouczenia tego nie wynikało, że zaistnienie okoliczności skutkujących koniecznością sprostowania decyzji stanowi przeszkodę do wniesienia odwołania lub wstrzymuje bieg terminu do wniesienia odwołania. Ponadto, zauważyć trzeba, o czym nie wspomniano w skardze kasacyjnej, że decyzja Wójta Gminy Żary nie była dotknięta wadliwością uniemożliwiającą identyfikację rzeczywistego adresata decyzji o wymeldowaniu. Sentencja decyzji zawiera przecież rozstrzygnięcie o "wymeldowaniu z pobytu stałego decyzja administracyjną Pana R. L. (nr PESEL [...])". W uzasadnieniu decyzji sześciokrotnie wskazano R. L. Także R. L. został wymieniony jako adresat decyzji pod tekstem decyzji i jako adresat przesyłki pocztowej zawierającej decyzję. Natomiast imię "A.", w odniesieniu do strony postępowania o nazwisku "L.", zostało użyte w decyzji trzykrotnie: jeden raz w części wstępnej decyzji oraz dwa razy w uzasadnieniu. Obiektywnie zatem nie było podstaw do potraktowania wad decyzji jako okoliczności uniemożliwiających odwołanie i wymagających uprzedniego sprostowania. Natomiast ewentualne subiektywne przyczyny dla których w rezultacie działań skarżącego doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania mogą stanowić, jak trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji, podstawę wniosku o przywrócenie terminu. Na zakończenie warto podkreślić, że unormowanie art. 134 K.p.a. nie jest przejawem nieuzasadnionego formalizmu ustawodawcy. Jest podyktowane potrzebą zapewnienia pewności i trwałości statusu prawnego tej strony, która nabyła prawa na podstawie kwestionowanej decyzji. Z tych powodów należy podzielić pogląd Sądu pierwszej instancji, według którego, z art. 134 K.p.a. wynika, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia, organ ma obowiązek wydania postanowienia przewidzianego w art. 134 K.p.a. Rozpatrzenie odwołania (czy też zażalenia), wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi przecież rażące naruszenie prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. (patrz: Barbara Adamiak, op. cit. s. 708). W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. W związku z zawartymi w skardze kasacyjnej wnioskami: o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, a także przyznanie skarżącemu prawa pomocy w części poprzez zwolnienie go od kosztów postepowania kasacyjnego w całości, należy odnotować, że postanowieniem WSA w Gorzowie z dnia 20 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Go 1039/17, po rozpoznaniu wniosku R. L., przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowiono adwokata. Przyznane skarżącemu prawo pomocy obejmuje także postępowanie kasacyjne. W tej sytuacji można tylko przypomnieć, że wniosek o przyznanie pełnomocnikowi, ustanowionemu w ramach prawa pomocy, wynagrodzenia z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej w postępowaniu kasacyjnym, podlega rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny, w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 P.p.s.a.