I SA/Łd 1008/17

Dnia 20 grudnia 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. P. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi w sprawie ze skargi T. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] , UNP: [...] w przedmiocie: ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok od dochodu nieznajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. p o s t a n a w i a: odmówić T. P. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi W dniu 29 września 2017 roku T. P. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] roku ustalającą wnioskodawcy zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. W skardze zawarty został wniosek o zwolnienie od wpisu sądowego od skargi. W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach skarżący wskazał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Jego jedynym źródłem utrzymania jest dochód z wynagrodzenia za pracę w wysokości 1.459 zł netto miesięcznie. Skarżący oświadczył, że nie posiada żadnego majątku, zamieszkuje w mieszkaniu użyczonym przez syna i nie ponosi kosztów związanych z jego utrzymaniem. W związku ze swoimi schorzeniami ponosi wydatki w wysokości 300 zł miesięcznie na leki i leczenie. Zobowiązany jest do zapłaty alimentów na rzecz swoich trojga nieletnich dzieci w łącznej wysokości 3.000 zł, ale oświadczył, że z tego tytułu płaci jedynie kwotę 300 zł miesięcznie, resztę dochodu przeznacza na własne utrzymanie. Do wniosku dołączył "kartę wynagrodzeń pracowników" mającą dokumentować wysokość jego miesięcznego wynagrodzenia (2.000 zł brutto). Ksero zajęcia komorniczego wynagrodzenia za pracę, oraz rachunku bankowego oraz kartę informacyjną leczenia szpitalnego. Wobec niepełności oświadczenia majątkowego wnioskodawcy oraz wątpliwości dotyczących autentyczności nadesłanych dokumentów zarządzeniem z 20 listopada 2017 roku pełnomocnik wnioskodawcy został zobowiązany do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy poprzez nadesłanie zeznań podatkowych wnioskodawcy za dwa ostatnie lata podatkowe, kopii umowy o pracę skarżącego oraz wyjaśnienie dlaczego mimo zajęcia wynagrodzenia strony nie są z niego czynione potrącenia, udokumentowanie wysokości miesięcznych kosztów utrzymania gospodarstwa domowego wnioskodawcy oraz faktu ich ponoszenia przez syna skarżącego, udokumentowanie wysokości świadczeń alimentacyjnych obciążających wnioskodawcę oraz wysokości posiadanych przez skarżącego zaległości w ich zapłacie, na co wskazuje we wniosku o prawo pomocy, wskazanie wszystkich podmiotów prawa handlowego (polskich i zagranicznych), których udziały lub akcje są w posiadaniu wnioskodawcy z podaniem ich wartości oraz udokumentowanie wielkości przychodów uzyskiwanych z tego tytułu przez skarżącego, w terminie 10 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie skarżący nadesłał informacje PIT-11 za 2015 i 2016 rok z których wynika, że z tytułu zatrudnienia w spółce A. uzyskał odpowiednio dochód w wysokości19.423 zł i 20.765 zł. Kopię umowy o pracę zawartej w imieniu spółki A. z samym sobą z której wynika, że w okresie od 1 grudnia 2011 roku do 31 grudnia 2015 roku był w niej zatrudniony na pełen etat na stanowisku Prezesa Zarządu z wynagrodzeniem 2.000 zł brutto. Nadto skarżący przedstawił kopię zawartej z synem umowy użyczenia nieruchomości z której wynika, że użycza od syna dom z 4 sypialniami, kuchnią salonem dwoma garderobami, oranżerią oraz dwoma garażami, oraz oświadczenie syna o pokrywaniu w całości kosztów utrzymania domu w którym zamieszkuje skarżący. Strona nadesłała także zajęcie wierzytelności dokonane w spółce B. sp. z o.o. z tytułu zaległości alimentacyjnych i alimentów bieżących., oraz swoje oświadczenie o nie posiadaniu udziałów ani akcji podmiotów prawa handlowego polskich bądź zagranicznych. Z danych Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że skarżący w spółce A. , w której pełni funkcje Prezesa zarządu posiada 23 udziały o wartości 11.500 zł. Dodatkowo skarżący pozostaje komandytariuszem w A.Spółka z Ograniczoną Odpowiedzialnością Spółka Komandytowa z wkładem w wysokości 1.000 zł. Nadto skarżący pozostaje Prezesem Zarządu w spółce B. Spółka z o.o. oraz spółce C. Spółce z o.o., a także samoistnym prokurentem w D.Spółce z o.o. , we wszystkich tych podmiotach większościowym udziałowcem pozostaje spółka E. z siedzibą w G.. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017r., poz. 1369 ze zm.) dalej "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi (punkt 4.1 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. W tym miejscu należy jeszcze podkreślić, że zasadniczym celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu tym podmiotom, które ze względu na swoją trudną sytuację ekonomiczną nie są w stanie uiścić kosztów sądowych, bądź z racji niedostatecznej wiedzy lub charakteru sprawy nie są w stanie prowadzić swych spraw samodzielnie, bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Tak rozumiane prawo pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia przez strony pełnych kosztów postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Skoro zaś przyznanie prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, okoliczności przytoczone przez stronę ubiegającą się o to prawo powinny uzasadniać takie (wyjątkowe) traktowanie (por. postanowienie NSA z 19 listopada 2004 r., FZ 463/04, niepubl.). W złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący oświadczył, że nie posiada żadnego istotnego majątku, samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania jest wynagrodzenie za pracę w wysokości 1.459 zł netto, z którego pokrywa on alimenty na rzecz dzieci w wysokości 300 zł miesięcznie, koszty leczenia 300 zł miesięcznie oraz 859 zł wydaje na wyżywienie ubranie, środki czystości. Koszty utrzymania domu, w którym strona zamieszkuje ponosi syn wnioskodawcy. W swoim oświadczeniu złożonym na potrzeby postępowania w przedmiocie prawa pomocy wnioskodawca przemilczał, że w spółce A., w której pełni funkcję Prezesa Zarządu posiada 23 udziały o wartości 11.500 zł. Okoliczności tej nie wskazał mimo wystosowanego w tym zakresie dodatkowego wezwania. Dodatkowo z danych Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że skarżący pozostaje komandytariuszem w A. Spółka z Ograniczoną Odpowiedzialnością Spółka Komandytowa z wkładem w wysokości 1.000 zł. Nadto skarżący pozostaje Prezesem Zarządu w spółce B. Spółka z o.o. oraz spółce C. Spółce z o.o., a także samoistnym prokurentem w D. Spółce z o.o. , we wszystkich tych podmiotach większościowym udziałowcem pozostaje spółka E. z siedzibą w G.. Podmioty te są ze sobą powiązane właśnie poprzez osobę skarżącego, co podważa wiarygodność jego oświadczeń o nieuzyskiwaniu innych dochodów poza wynagrodzeniem za pracę. Nadto oświadczenie skarżącego dotyczące jego zatrudnienia oraz uzyskiwanych z tego tytułu dochodów nie zostało poparte żadnymi wiarygodnymi dokumentami, przedstawiona umowa o pracę jest nieaktualna, tzw "karta wynagrodzeń pracowników", nie jest opatrzona pieczęcią, ani w żaden inny sposób nie pozwala na identyfikację pracodawcy skarżącego. Strona nie przedstawiła także mimo wezwania swoich zeznań podatkowych. W tym miejscu należy podkreślić, że rzeczą strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest wiarygodne wykazanie rzeczywistej sytuacji życiowej, materialnej, która zrealizuje ustawowe przesłanki przyznania tego prawa. Wiarygodne wykazanie rzeczywistej sytuacji materialnej wymaga co do zasady, wiarygodnego wykazania ponoszonych wydatków niezbędnego utrzymania oraz takiegoż wykazania rzeczywiście posiadanych środków finansowych służących ich pokryciu z podaniem źródła ich pochodzenia. Postawa skarżącego udzielającego wyrywkowych oraz niewiarygodnych informacji dotyczących rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej podważa wiarygodność oświadczeń złożonych na potrzeby postępowania w przedmiocie prawa pomocy. Badając oświadczenia wnioskodawcy referendarz jest uprawniony do ich oceny pod kątem wiarygodności. Nie jest zatem zobowiązany przyjmować bezkrytycznie wszystkich wyjaśnień strony, lecz może je oceniać przez pryzmat logiki i doświadczenia życiowego. Z akt sprawy oraz informacji znanych z urzędu wynika, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą w ramach podmiotów prawa handlowego jednak nie ujawnia uzyskiwanych z tego tytułu dochodów. Mimo wezwania nie przedstawił bowiem swoich zeznań podatkowych za ubiegłe lata a jedynie Informacje PIT-11. Wyjaśnić należy, że postawa strony, która wybiórczo przedstawia swoją sytuację majątkową, uniemożliwia uzyskanie pewności, co do jej rzeczywistej sytuacji finansowej (porównaj postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2008 roku, sygn. akt I FZ 287/08, Lex nr 494242). W konsekwencji, bez względu na wysokość wpisu od skargi nie można przyjąć, że obowiązek uiszczenia kosztów postępowania spowoduje zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej. Wyrywkowość oraz niewiarygodności oświadczeń wnioskodawcy dotyczących jego rzeczywistej sytuacji materialnej i finansowej uniemożliwia dokonanie rzetelnej oceny jego możliwości finansowych w zakresie partycypacji w kosztach zainicjowanego postępowania a tym samym stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przesądza o tym, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Ake.