I OZ 1244/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 1607/17 odrzucające skargę A.P. na postanowienie Rektora Uniwersytetu Warszawskiego z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłaty za studia postanawia: oddalić zażalenie. Pismem z dnia 11 września 2017 r. A. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Rektora Uniwersytetu Warszawskiego z dnia [...] sierpnia 2017 r., w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłaty za studia. Jednocześnie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 22 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1607/17, referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Na skutek sprzeciwu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 16 marca 2018r. orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia. Następnie, postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie skarżącej złożone na postanowienie z dnia 6 kwietnia 2018 r. Postanowieniem z dnia 12 czerwca 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na w/w postanowienie z dnia 6 kwietnia 2018 r. Wnioskiem z dnia 29 października 2018 r. skarżąca po raz kolejny złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 23 listopada 2018 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Na skutek wniesienia sprzeciwu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 28 stycznia 2019 r.. orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia. Pismem z dnia 31 stycznia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wykonując zarządzenie Przewodniczącego Wydziału, wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to prawidłowo doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 26 lutego 2019 r., jednak nie uiściła ona należnego wpisu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 14 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 1607/17, odrzucił skargę A. P. na postanowienie Rektora Uniwersytetu Warszawskiego z dnia [...] sierpnia 2017 r., w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłaty za studia, z powodu jej nieopłacenia. Sąd wskazał, że wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi zostało prawidłowo doręczone skarżącej w dniu 26 lutego 2019 r., zatem ustawowy termin dla dokonania tej czynności upływał w dniu 5 marca 2019 r. Sąd wskazał, że odmowa przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów, na etapie wniesienia skargi, uzasadnia wezwanie strony o wpis, pod rygorem jej odrzucenia. Zdaniem Sądu kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy nie może dotyczyć etapu, w stosunku do którego prawomocnie orzeczono o braku podstaw do przyznania takiej pomocy i wywoływać skutków z mocą wsteczną. Wobec tego Sąd uznał, że kolejne wnioski o przyznanie prawa pomocy nie mogą już dotyczyć obowiązku uiszczenia wpisu. Na powyższe postanowienie skarżąca złożyła zażalenie wnosząc o wyłączenie sędziego WSA w Warszawie Danuty Kani od prowadzenia sprawy ze względu na brak bezstronności, poprzez naruszenie jej prawa dostępu do sądu ze względu na ubóstwo i niepełnosprawność. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że wniosek skarżącej o wyłączenie od orzekania w jej sprawie sędziego WSA w Warszawie – Danuty Kani – został odrzucony postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 października 2019 r. (k- 128 akt). Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 – dalej jako "p.p.s.a."), strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Stosownie zaś do art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a., Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych uregulowane są w art. 239 p.p.s.a., który przewiduje dwa rodzaje takich zwolnień – z mocy ustawy, bądź przyznane przez Sąd. Skarżąca nie korzystała w niniejszej sprawie z żadnego z tych zwolnień, nie zostało jej też przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia strony od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na postanowienie Rektora Uniwersytetu Warszawskiego z dnia [...] sierpnia 2017 r. w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłaty za studia. Wskazał też rygor odrzucenia skargi w razie nieuiszczenia wpisu. Pomimo tego jednak skarżąca nie wykonała wezwania Sądu, zatem skarga winna zostać odrzucona, co też Sąd I instancji uczynił. Należy bowiem zgodzić się z Sądem, że kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy nie może dotyczyć etapu, w stosunku do którego prawomocnie orzeczono o braku podstaw do przyznania takiej pomocy i wywoływać skutków z mocą wsteczną. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.