II OSK 3183/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej B. K. i E. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 5 lipca 2018 r. sygn. akt II SA/Bk 895/17 w sprawie ze skargi B. K. i E. K. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia 4 października 2017 r. nr ... w przedmiocie odmowy uchylenia we wznowionym postępowaniu decyzji w sprawie umorzenia postępowania oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 5 lipca 2018 r. sygn. akt II SA/Bk 895/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę B. K. i E. K. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia 4 października 2017 r. nr ... w przedmiocie odmowy uchylenia we wznowionym postępowaniu decyzji w sprawie umorzenia postępowania. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że zaskarżona decyzja została wydana w trybie wznowienia postępowania. Sąd zauważył, że w niniejszej sprawie zachodziła konieczność dokonania analizy sprawy w kontekście legitymacji procesowej wnioskodawców, zasadnie poprzedziło ją postanowienie, o jakim mowa w art. 149 § 1 ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257). Przeprowadzona w drugiej fazie postępowania wznowieniowego analiza doprowadziła do konstatacji, że wniosek o wznowienie postępowania nie pochodzi od strony postępowania prowadzonego w sprawie dobudowy przy stodole stanowiącej własność A. M., zlokalizowanej na działce oznaczonej nr ..., położonej w M. Okoliczność ta skutkowała wydaniem decyzji, odmawiającej uchylenia decyzji organu pierwszej instancji z dnia 22 czerwca 2017 r. umarzającej ww. postępowanie. Z powyższym nie zgadzają się skarżący, którzy wywodzą, że jako właścicielom działki sąsiedniej, przysługuje im przymiot strony. Zdaniem Sądu, istota sporu w sprawie, sprowadzała się zatem do wyjaśnienia, czy skarżącym, jako właścicielom działki sąsiadującej z działką, na której posadowiony jest obiekt budowlany, względem którego toczyło się postępowanie z art. 67 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), przysługiwał w tym postępowaniu przymiot strony. Sąd wskazał, że przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie art. 67 Prawa budowlanego była dobudowa przy stodole, o wymiarach 8,30 m x 3,15 m, posadowiona w centralnej części działki A. M., z dala od granicy z działką skarżących. Ani z akt przedmiotowej sprawy, ani z akt administracyjnych nr ..., w żaden sposób nie wynika, aby – w szczególności z uwagi na zakres oddziaływania ww. obiektu budowlanego, wynik postępowania w przedmiocie jego rozbiórki, mógłby dotyczyć interesu prawnego skarżących. Sami skarżący także nie wskazują w tym zakresie na jakiekolwiek okoliczności ani przepisy prawa materialnego, w oparciu o które można byłoby wywieść przysługujący im rzekomy interes prawny w udziale w ww. postępowaniu. Zdaniem Sądu, za jego źródło nie można uznać samego tylko faktu posiadania tytułu prawnego do działki sąsiedniej względem tej, na której posadowiony jest przedmiotowy obiekt budowlany. Sąd uznał, że skarżący posiadają wyłącznie interes faktyczny w niniejszym postępowaniu, który nie jest wystarczający dla uznania ich za stronę przedmiotowego postępowania. Skoro zatem skarżącym w prowadzonym postępowaniu nie przysługiwał status strony, nie mogło być mowy o ziszczeniu się w sprawie przesłanki wznowienia polegającej na pozbawieniu strony możliwości udziału w postępowaniu, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd zauważył, że wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2011 r., II OSK 1927/09, na który powołują się skarżący, uzasadniając postulowane przez nich twierdzenie o przysługującym im przymiocie strony w ww. postępowaniu, zapadł w takim stanie faktycznym, w którym inwestor realizował budowę obiektu z naruszeniem odległości obiektów i urządzeń budowlanych od innych obiektów i granic nieruchomości. NSA wskazał, że nie można wówczas, niejako z urzędu, uznać, iż właścicielom znajdującym się w obszarze oddziaływania tego obiektu nie przysługuje przymiot strony w świetle art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego, z którym to twierdzeniem tut. Sąd zgadza się w całej rozciągłości (ww. wyrok dostępny w CBOSA). Tymczasem z akt przedmiotowej sprawy nie wynika, aby zachodziły w niej okoliczności uzasadniające choćby uznanie, że nieruchomość skarżących znajduje się w obszarze oddziaływania dobudowy do stodoły posadowionej na działce stanowiącej własność A. M. W ocenie Sądu pierwszej instancji, brak było zatem podstaw aby automatycznie uznać, że przedmiotowa dobudowa w jakikolwiek sposób oddziałuje na działkę stanowiącą własność skarżących, która to okoliczność mogłaby ewentualnie stanowić punkt wyjścia do prowadzenia hipotetycznych rozważań odnośnie legitymacji procesowej skarżących. Wobec zaś braku takiego oddziaływania, brak było podstaw, aby poszukiwać w okolicznościach niniejszej sprawy interesu prawnego skarżących. W wyniku dokonanej kontroli, Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Zauważył przy tym, że ani niezadowolenie strony z zapadłego rozstrzygnięcia, ani też jej subiektywne przekonanie o wadliwości zaskarżonej decyzji, co więcej nie poparte żadnymi logicznymi argumentami lub dowodami, nie mogą same w sobie stanowić podstawy uwzględnienia skargi. Argumentację wywiedzioną zaś na jej poparcie, Sąd uznał za dowolną polemikę ze stanowiskiem organów obu instancji, nie znajdującą oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W skardze kasacyjnej B. K. i E. K. zaskarżyli powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie na rzecz pełnomocnika skarżących kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, albowiem koszty te nie zostały uiszczone ani w całości, ani w części. Nadto wniesiono o zwrócenie się przez Sąd do Wójta Gminy P., P. ..., ... P., o nadesłanie akt sprawy administracyjnej o rozgraniczenie nieruchomości, prowadzonej pod znakiem: ..., a następnie przeprowadzenie dowodu z nadesłanych akt – na okoliczność prowadzenia przez Wójta Gminy P. postępowania administracyjnego o rozgraniczenie nieruchomości, położonych w obrębie M., oznaczonych w ewidencji gruntów jako: działka ewidencyjna nr ..., będąca własnością H. M., oraz działka ewidencyjna nr ..., będąca własnością B. E. K. i E. M. K. Zaskarżonemu orzeczeniu na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niezawieszenie z urzędu przez Sąd pierwszej instancji postępowania w sprawie w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku toczącego się postępowania administracyjnego, prowadzonego przez Wójta Gminy P., o rozgraniczenie nieruchomości, położonych w obrębie M., oznaczonych w ewidencji gruntów jako: działka ewidencyjna nr ..., będąca własnością H. M., oraz działka nr ..., będąca własnością B. E. K. i E. M. K., znak sprawy: ... Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Zarzut naruszenia art. 125 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie jest zasadny. Prowadzone postępowanie rozgraniczeniowe nie daje podstaw do wyprowadzenia interesu prawnego. Podstawą do wyprowadzenia interesu prawnego są przepisy materialnego prawa administracyjnego. W skardze kasacyjnej nie powołano przepisów ustawy Prawo budowlane, które dają podstawę do wyprowadzenia interesu skarżącego. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd wskazał na okoliczności faktyczne, które mogą uzasadniać wyprowadzenie interesu prawnego na podstawie art. 67 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Z samego tytułu własności nieruchomości, sporu o rozgraniczenie nieruchomości nie ma podstaw do wyprowadzenia interesu prawnego, a tym samym do zastosowania art. 125 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionej podstawie, na mocy art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. Do rozpoznania wniosku o przyznanie nieopłaconej pomocy prawnej właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku (art. 254 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).