II SA/Wa 787/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędziowie WSA Danuta Kania, Janusz Walawski (spr.), Protokolant specjalista Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi D.D. na decyzję Rektora [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. zasądza od Rektora [...] na rzecz skarżącego D.D. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. D. D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Rektora [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...], którą została utrzymana w mocy decyzja Prorektora ds. kształcenia [...] z dnia[...] marca 2017 r. nr [...] o skreśleniu D. D. z listy studentów z powodu niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów w [...]. Skarżący zarzucił organowi, że wydając zaskarżona decyzję naruszył przepisy postępowania, tj. art. 7, art. 10, art. 77, art. 80, art. 81, art. 86 i art. 138 § 1 pkt K.p.a. oraz przepis prawa materialnego, tj. art. 190 ust. 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Podnosząc te zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji. Rektor [...] w W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...) Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uwzględniając skargę, sąd administracyjny uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania rozstrzygnięcia z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w k.p.a. lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm., zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). Stosownie do dyspozycji zawartej w art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn, niż podane w skardze. Z treści art. 63 K.p.a. w związku z art. 127 § 1 K.p.a. wynika, iż odwołanie jest podaniem w rozumieniu art. 63 K.p.a. i w związku z tym podlega określonym wymaganiom co do formy, danych podania i trybu jego wnoszenia. Art. 63 § 1 K.p.a. przewiduje, że podania mogą być wnoszone pisemnie, telegraficznie, za pomocą faksu lub ustnie do protokołu a także za pomocą innych środków komunikacji elektronicznej, pod warunkiem spełnienia wymagań określonych w tym przepisie. Art. 63 § 3 K.p.a. określa natomiast wyraźnie, że podanie wniesione pisemnie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego. Przez podpisanie podania rozumie się umieszczenie własnoręcznego podpisu przez wnoszącego. Nie ulega wątpliwości, że odwołanie skarżącego z dnia [...] marca 2017 r. jest podaniem pisemnym, o którym mowa w art. 63 § 1 K.p.a.. Odwołanie to nie zawierało w ogóle podpisu, zatem organ powinien wezwać skarżącego na podstawie art. 64 § 2 K.p.a. do jego podpisania. Organ obowiązku tego nie dopełnił i rozpatrzył odwołanie, które nie zostało skutecznie wniesione. Brak podpisu strony, gdy nie zostanie usunięty uniemożliwia wywołanie skutku prawnego wniesionego podania, tj. w przypadku odwołania niemożność jego rozpoznania. Tę ostatnią problematykę reguluje art. 64 § 2 K.p.a. stanowiący, że jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Należy podkreślić, że przepis art. 64 § 2 K.p.a. dotyczy wezwania do usunięcia braków możliwych do usunięcia w postępowaniu administracyjnym, a do takich braków z pewnością należy brak podpisu strony. Zaniechanie wezwania do uzupełnienia braku w postaci podpisu pod odwołaniem, o którym mowa w art. 64 § 2 K.p.a. stanowi rażące naruszenie art. 64 § 2 K.p.a. Zatem dla skuteczności pisma wnoszonego przez stronę za pomocą telefaksu konieczne jest opatrzenie go własnoręcznym podpisem, bowiem tylko taki podpis spełnia wymagania wynikające z art. 63 § 2 K.p.a.. Podpis, mimo że nie został wprost wymieniony w tym przepisie, należy do wymogów podstawowych, a to ze względu na charakter regulacji art. 63 § 3 K.p.a., która nie dopuszcza braku podpisu. Jest bowiem zasadą, że podanie wniesione pisemnie powinno być podpisane przez wnoszącego i mowa tu jest o podpisie własnoręcznym. Zatem na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek badania prawidłowości formalnej złożonych pism, dlatego wobec braku podpisu, organ winien był postąpić zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 64 § 2 K.p.a.. Artykuł ten w sposób jednoznaczny obliguje organ do wezwania wnoszącego do usunięcia wszelkich braków podania w terminie i ze skutkami wymienionym w tym przepisie. W trakcie podejmowanych czynności muszą być bowiem zachowane zasady określone w K.p.a., w przeciwnym razie nie będą one wywoływać skutków prawnych. Mając powyższe na uwadze decyzja Rektora [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. nie może się ostać, dlatego też, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach, obejmujących kwotę wpisu sądowego, Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.