II OSK 870/17

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-12-28

Skład orzekający: Robert Sawuła, Małgorzata Miron, Zdzisław Kostka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo umorzyły postępowanie w sprawie rozbudowy stacji bazowej telefonii komórkowej, uznając je za bezprzedmiotowe, mimo zarzutów skarżących dotyczących robót budowlanych wykonanych po wydaniu ostatniego pozwolenia na budowę?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzje organów nadzoru budowlanego. Sąd pierwszej instancji zasadnie stwierdził, że organy nadzoru budowlanego nieprawidłowo zakwalifikowały żądania skarżących, nie uwzględniając zarzutów dotyczących robót budowlanych wykonanych po wydaniu ostatniego pozwolenia na budowę, co czyniło umorzenie postępowania bezpodstawnym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji organów nadzoru budowlanego o umorzeniu postępowania w sprawie rozbudowy stacji bazowej telefonii komórkowej. Organy uznały postępowanie za bezprzedmiotowe, ponieważ aktualny stan stacji był zgodny z ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił te decyzje, stwierdzając, że organy nieprawidłowo zakwalifikowały żądania skarżących, które dotyczyły również robót wykonanych po wydaniu pozwolenia na budowę. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez inwestora.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Sprostowano zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w ten sposób, że w miejsce słów "w R." wpisano słowa "w R.".

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Robert Sawuła Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Miron sędzia NSA Zdzisław Kostka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 29 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Go 639/16 w sprawie ze skarg [...] Stowarzyszenia [...] w R. i [...] Komitetu [...] w Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1/ oddala skargę kasacyjną, 2/ prostuje zaskarżony wyrok w ten sposób, że w miejsce słów: "w R." wpisuje słowa: "w R.". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z 29 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Go 639/16, na skutek skarg [...] Stowarzyszenia [...] "[...]" w R. oraz [...] Komitetu [...].w Z. uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] czerwca 2016 r., którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z [...] marca 2016 r. o umorzeniu postępowania w sprawie rozbudowy stacji bazowej telefonii komórkowej położonej na działce nr [...] w Z. przy ul. [...] oraz utrzymaną tą decyzją decyzję organu pierwszej instancji. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] w decyzji z [...] marca 2016 r. wskazał, że postępowanie zostało wszczęte na skutek żądań skarżących i w jego wyniku ustalono, iż stacja bazowa w aktualnym stanie (to znaczy z uwzględnieniem aktualnie zamontowanych anten) funkcjonuje w oparciu o ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] czerwca 2016 r., na skutek odwołań skarżących, utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z [...] marca 2016 r., uznając, że ustalenia i wnioski organu pierwszej instancji są trafne. W obu tych decyzjach przedstawiono wydane w sprawie stacji bazowej decyzje i dokonane zgłoszenia, stwierdzając, że ostateczny kształt przebudowywanego obiektu budowlanego jest zgodny z ostateczną decyzją Prezydenta Miasta G. z [...] stycznia 2013 r. o pozwoleniu na jego przebudowę. W związku z tym organy nadzoru budowlanego nie mogą podjąć żadnych czynności, zaś postępowanie jest bezprzedmiotowe. Jest tak, jak wynika z tych decyzji, także mimo tego, że niektóre czynności, jak zgłoszenie z 8 stycznia 2008 r., są niezgodne z prawem, gdyż w ocenie organów aktualny stan stacji bazowej jest zgodny ze wskazanym ostatnim pozwoleniem na budowę. Sąd pierwszej instancji uwzględnił skargi skarżących z innych powodów niż zostały w nich podniesione. W ocenie Sądu pierwszej instancji nie jest jasne, co było przedmiotem postępowania organów nadzoru budowlanego w świetle żądań skarżących. Stwierdził, że żądania skarżących oraz wniesione przez nich środki zaskarżenia "są mało przejrzyste", lecz ich "właściwa kwalifikacja do określonego trybu postępowania należy tylko i wyłącznie do organu administracyjnego, który nie może dokonywać wyboru określonego trybu postępowania z pominięciem woli strony i dokładnego ustalenia żądania". Dalej wskazał, że z uzasadnień decyzji obu instancji wynika, iż zostały szczegółowo opisane wszystkie etapy postępowania inwestycyjnego i wydane w sprawie decyzje. Sąd zgodził się ze stwierdzeniem organów, że poczynając od pierwszej decyzji z [...] listopada 2000 r. i kończąc na decyzji z [...] stycznia 2013 r., co do zasady nie można mówić o samowoli budowlanej w zakresie robót budowlanych obejmujących budowę i rozbudowę stacji bazowej. Także rozbudowa stacji na podstawie niezgodnego z prawem zgłoszenia z 8 stycznia 2008 r. jest bezprzedmiotowa wobec tego, że później dokonano rozbudowy na podstawie pozwolenia na budowę z [...] stycznia 2013 r. Jednakże w ocenie Sądu pierwszej instancji nie decyduje to o bezprzedmiotowości postępowania, gdyż z podań skarżących nie wynikało, aby obejmowały one tylko okoliczności dotyczące okresu objętego wskazanymi decyzjami i sprowadzały się do zakwestionowania legalności robót budowlanych objętych pozwoleniami na budowę. Zdaniem Sądu pierwszej instancji organy administracji obu instancji nie uwzględniły tego, że skarżący zarzucali, iż niezgodna z prawem była rozbudowa stacji bazowej dokonana także po wydaniu decyzji z [...] stycznia 2013 r., co – jak stwierdził – jednoznacznie zostało stwierdzone na rozprawie przed Sądem pierwszej instancji w dniu 15 grudnia 2016 r. Sąd pierwszej instancji stwierdził też, że stan stacji bazowej, w szczególności liczba zamontowanych anten, wynikający z decyzji organów obu instancji nie jest zgodny ze stanem wynikającym z decyzji o pozwoleniu na budowę z [...] stycznia 2013 r. Ostatecznie Sąd pierwszej instancji doszedł do wniosku, że brak było podstaw do umorzenia postępowania i w związku z tym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a. skargi uwzględnił i uchylił decyzje organów obu instancji. Skargę kasacyjną wniósł uczestnik postępowania [...] S.A. w W., zarzucając naruszenie: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 61 § 1 k.p.a. poprzez bezzasadne uznanie, że organy administracji obu instancji samodzielnie sprecyzowały żądania skarżących, - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez bezzasadne uznanie, że organy obu instancji nie przeprowadziły dostatecznie wszechstronnego postępowania dowodowego w zakresie zgodności inwestycji z dokumentacją, - art. 135 p.p.s.a. poprzez uchylenie decyzji organów obu instancji mimo braku ku temu przesłanek. We wnioskach skargi kasacyjnej zażądano zmiany zaskarżonego wyroku i oddalenie skarg albo uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto wniesiono o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jednolity tekst ustawy - Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej podstawy, czyli wskazane naruszenia przepisów prawa. Rozpoznając zatem skargę kasacyjną w tak określonych granicach NSA uznał, że jest ona pozbawiona usprawiedliwionych podstaw. Przede wszystkim w skardze kasacyjnej w żaden sposób nie zakwestionowano stanowiska Sądu pierwszej instancji, które było zasadniczym powodem uwzględnienia skarg, mianowicie tego, że żądania skarżących, które były podstawą wszczęcia następnie umorzonego postępowania, dotyczyły także robót budowlanych wykonanych na stacji bazowej, której dotyczy sprawa, po wydaniu ostatniego pozwolenia na budowę, czyli decyzji z [...] stycznia 2013 r. Tego zagadnienia nie dotyczy żadna z przytoczonych podstaw kasacyjnych, zaś w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zagadnienie to zostało dotknięte jedynie w ten sposób, że po pierwsze, stwierdzono, iż "(w)brew błędnemu stanowisku sądu pierwszej instancji, organom nadzoru budowlanego nie umknęło Odnosząc się natomiast bardziej szczegółowo do podstaw kasacyjnych, zauważyć należy, że nie dają one podstaw do podważenia stanowiska Sądu pierwszej instancji z następujących powodów. W pierwszej z przytoczonych podstaw zarzuca się naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 61 § 1 k.p.a. poprzez bezzasadne uznanie, że organy administracji obu instancji samodzielnie sprecyzowały żądania skarżących, tymczasem stanowisko Sądu pierwszej instancji nie polega na tym, że twierdzi się, iż organy administracji samodzielnie (wbrew woli wnioskodawców) określiły żądania, lecz na tym, że niewłaściwie je odczytały, gdyż nie dostrzegły, że dotyczą one także robót budowlanych podjętych już po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę z [...] stycznia 2013 r. Następna podstawa kasacyjna po pierwsze, stanowi niedokończone i dlatego niezrozumiałe zdanie, po drugie, w zakresie który można zrozumieć zarzuca się w niej naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez bezzasadne uznanie, że organy obu instancji nie przeprowadziły dostatecznie wszechstronnego postępowania dowodowego w zakresie zgodności inwestycji z dokumentacją, gdy tymczasem istota stanowiska Sądu pierwszej instancji nie dotyczy tego, czy inwestycja jest zgodna z dokumentacją, tylko tego, że pewne roboty budowlane wykonano samowolnie, czyli bez dokumentacji, przy czym chodzi o roboty budowlane wykonane według skarżących po wydaniu decyzji o pozowleniu na budowę z [...] stycznia 2013 r. W końcu podstawa zawierająca zarzut naruszenia art. 135 p.p.s.a. ma bardzo ogólny charakter i w istocie w związku z treścią powołanego w niej przepisu, który umożliwia w razie uwzględnienia skargi objęcie rozstrzygnięciem wszystkich aktów w granicach sprawy nie nadaje się do kwestionowania podstaw uwzględnienia skargi, lecz tylko zakresu tego uwzględnienia. Z tego względu podstawa ta nie jest trafna. W tym stanie rzeczy NSA uznał, że skarga kasacyjna jest pozbawiona zasadnych podstaw kasacyjnych i w związku z tym, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił ją. Ponadto na podstawie art. 156 § 1 i 3 p.p.s.a. NSA sprostował oczywistą omyłkę w zaskarżonym wyroku, polegającą na podaniu niewłaściwej siedziby [...] Stowarzyszenia [...] "[...]" w R. Jak wynika ze znajdującego się w aktach odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego siedzibą tego skarżącego jest R., a nie R. Omyłka w określeniu prawidłowej siedziby jest w związku z tym oczywista, tym bardziej, że jej prawdopodobną przyczyną jest to, iż w skardze tego podmiotu użyto pieczątki z nazwą skarżącego, w której wskazano adres do doręczeń w R. Wobec tego, że skarżąca w skardze kasacyjnej zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony postępowania w terminie czternastu dni od dnia doręczenia im odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy, NSA – na podstawie art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. - skargę kasacyjną rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło