II SA/Lu 473/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej świadczeń wychowawczych I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia; II. uchyla postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], znak: [...]. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. odmówiło M. D. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta L. z dnia [...] maja 2016 r. o odmowie przyznania świadczeń wychowawczych na dzieci: S. B., A. B., S. B. i S. B. na okres od [...] 2017 r. W ocenie kolegium, prośba o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania powinna poprzedzać wniesienie odwołania. Tymczasem, jak podniosło kolegium, odwołanie w niniejszej sprawie zostało wniesione w dniu [...] września 2016 r., zaś wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania - w dniu [...] października 2016 r. Taka sytuacja formalnie czyni niedopuszczalnym pozytywne rozstrzygniecie wniosku o przywrócenie terminu. Zdaniem kolegium, nie jest ponadto możliwe pozytywne rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, gdyż ostatecznym postanowieniem z dnia [...] września 2016 r., znak: [...] kolegium stwierdziło uchybienie terminu do jego wniesienia. W treści postanowienia organ zawarł pouczenie o prawie do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. M. D. złożyła do kolegium wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, stosownie do treści pouczenia. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. utrzymało w mocy postanowienie własne z dnia [...] grudnia 2016 r., znak: [...] Skargę na postanowienie z dnia [...] lutego 2017 r. wniosła M. D., zarzucając naruszenie prawa poprzez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] maja 2016 r. i żądając uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do treści art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych względów niż wskazane w jej treści. Zaskarżone postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem art. 59 § 2 k.p.a., zgodnie z którym, o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Z treści cytowanego przepisu jednoznacznie wynika, że na postanowienie organu odwoławczego wydane w przedmiocie przywrócenia lub odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, które jest ostateczne, nie przysługuje zażalenie ani wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, lecz skarga do sądu administracyjnego. Użycie przez ustawodawcę sformułowania "ostateczne" oznacza, że tok instancji administracyjnej został w tym wypadku wyczerpany. Tymczasem, wbrew nie budzącej żadnych wątpliwości dyspozycji art. 59 § 2 k.p.a., kolegium rozpoznało wniosek o ponowne rozparzenie sprawy zakończonej postanowieniem tego organu o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, dopuszczając się tym samym rażącego naruszenia tej normy w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Stanowi to podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W związku z powyższym sąd nie analizował motywów tego rozstrzygnięcia pod kątem zarzutów skargi. Działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w związku z art. 135 p.p.s.a., sąd uchylił utrzymane w mocy zaskarżonym aktem postanowienie kolegium z dnia [...] grudnia 2016 r., znak: [...] o odmowie przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia odwołania z uwagi na istotne naruszenie prawa procesowego. Twierdzenie kolegium, że "prośba o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania powinna poprzedzać wniesienie odwołania", nie ma żadnego oparcia w przepisach prawa. Co więcej, regułą jest, że podmiot występuje najpierw z odwołaniem, a dopiero później z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Często bowiem wnoszący odwołanie dowiaduje się o tym, że uchybił terminowi do jego wniesienia wówczas, gdy doręczone zostanie mu postanowienie stwierdzające uchybienie tego terminu. Z akt sprawy wynika, że skarżąca otrzymała ostateczne postanowienie kolegium z dnia [...] września 2016 r., znak: [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania w dniu [...] października 2016 r. (k. 15), a wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania złożyła w dniu [...] października 2016 r. (k. 35). Wbrew stanowisku kolegium, wydanie na podstawie art. 134 k.p.a. postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do złożenia odwołania nie stanowi przeszkody procesowej do przywróceniu terminu do złożenia odwołania, jeżeli wniosek strony spełnia wymagania formalne i przesłanki merytoryczne określone w art. 58 § 1 i 2 k.p.a. Przywrócenie terminu do złożenia tego odwołania otwiera wówczas drogę do merytorycznego rozpoznania odwołania, mimo pozostawania w obrocie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia do wniesienia odwołania. Funkcjonowanie w obrocie prawnym ostatecznego postanowienia kolegium z dnia [...] września 2016 r., znak: [...] stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania nie stanowi zatem żadnej przeszkody do rozpoznania wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Ponownie rozpoznając sprawę, kolegium rozstrzygnie w przedmiocie wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta L. z dnia [...] maja 2016 r. o odmowie przyznania świadczeń wychowawczych, z uwzględnieniem przedstawionej powyżej wykładni przepisów procesowych. Mając na uwadze powyższe, sąd orzekł, jak w sentencji.