VII SA/Wa 435/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), Sędziowie sędzia WSA Maria Tarnowska, sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi W. K. na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] listopada 2016 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania oddala skargę [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny B. postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. nr [...] działając na podstawie art. 59, art. 58 § 1 i § 2, art. 148 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016r., poz. 23 ze zm.) po rozpoznaniu wniosku z dnia 17 sierpnia 2016 r. W.K. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] listopada 2014r. nr [...] odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] listopada 2014r. nr [...]. Zażalenie na w. postanowienie złożył W. K.. Główny Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 58 § 1 i 2, 144, 148 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego i art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2015 r. poz. 1412, ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...].09.2016 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie została wydana decyzja [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia [...].10.2014 r., nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u W. K. choroby zawodowej - boreliozy. Strona złożyła skargę na powyższą decyzję, którą, wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił. W. K. złożył do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. w dniu [...].08.2016 r. (data wpływu do Powiatowej Stacji Sanitarno -Epidemiologicznej w S. - [...].08.2016r.) wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. oraz o wznowienie postępowania w tej sprawie w trybie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Obydwa wnioski Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. przekazał do [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B.. [...]Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. pismem z dnia 05.09.2016r. wezwał W.K. do sprecyzowania, w jakiej konkretnie dacie rozmawiał z pracownikiem Biura Obsługi Interesanta Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, uzyskując informacje o możliwości złożenia wniosku o wznowienie postępowania. W dniu 12.09.2016r. do Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w B. wpłynęło pismo W. K., w którym poinformował, iż rozmowę z pracownikiem Biura Obsługi Interesanta Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przeprowadził w dniu 11 lub 12 sierpnia 2016 r. Organ podkreślił, iż zgodnie z art. 148 § 1 i 2 K.p.a. termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania wynosi jeden miesiąc licząc od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a w przypadku podstawy wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. termin ten biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Zachowanie ustawowego terminu jest zatem jednym z warunków skuteczności wniosku o wznowienie postępowania. Organ dalej wskazał, że zgodnie z art. 58 K.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Nie stanowi przesłanki do przywrócenia terminu określonego w art. 148 § 1 K.p.a. okoliczność, że W. K. rzekomo dopiero w "ostatnich dniach" przed złożeniem przedmiotowego wniosku uzyskał od pełnomocnika informację o istnieniu dokumentu [...] w B. z dnia [...].05.2015 r. i zapoznał się z jego treścią, uznając, że jest to istotny dowód nie istniejący w chwili wyrokowania i nie znany organowi administracji. Nie ma też znaczenia dla oceny tej okoliczności uzyskanie wiedzy o możliwości wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania dopiero w rozmowie telefonicznej z pracownikiem WSA. W aktach sprawy znajduje się pismo W. K. z dnia 4 marca 2016r. skierowane do [...] Urzędu Wojewódzkiego zatytułowane "Skarga na zachowanie Inspektora Sanitarnego w S. i B.", do którego jako załącznik dołączono m.in. odpowiedź [...] w B. [...] z 18.05.2015 r. W konsekwencji powyższego organ uznał, iż W.K. faktycznie posiadł wiedzę o istnieniu i treści przedmiotowego dokumentu w dniu 4 marca 2016r. - w momencie sporządzenia skargi na zachowanie inspektorów sanitarnych. Jako przyczynę uchybienia terminu W.K. wskazał m. in., nieznajomość obowiązujących przepisów w tej mierze oraz uzyskanie informacji w Biurze Obsługi Interesanta Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Organ wskazał, iż o braku winy nie może świadczyć nieznajomość prawa. W świetle art. 58 § 1 K.p.a. "przeoczenie" wynikające ze słabej znajomości procedury również nie może być uznane za uprawdopodobnienie, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego. Okoliczności przemawiające za uznaniem braku winy w uchybieniu terminowi muszą mieć charakter wyjątkowy niezależny od wnioskodawcy. O braku winy w zachowaniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy zainteresowany działał z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody. Organ wskazał, że orzecznictwo sądowe zwraca również uwagę na fakt, że przeszkody związane z dopełnieniem czynności proceduralnych mogą co prawda utrudnić dokonanie czynności w postępowaniu administracyjnym i w konsekwencji powodować uchybienie terminu, to jednak zasadność przywrócenia terminu możliwa jest wyłącznie wtedy, gdy zainteresowany napotyka przeszkody w dokonaniu czynności, których usunięcie było niemożliwe (zob. post. NSA z 30.3.1999 r., III SA 7060/98, Lex Nr 37862). Tym samym przy ocenie rodzaju uchybienia należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Zajęcie odmiennego stanowiska wprowadziłoby do stosunków procesowych niedopuszczalny element dowolności. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody niedającej się przezwyciężyć. Organ odwoławczy stanął na stanowisku, że okoliczności przedstawione przez skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu nie uprawdopodobniały braku jego winy w uchybieniu terminu w rozumieniu art. 58 § 1 K.p.a. Za taką nie można bowiem uznać braku świadomości skarżącego co do możliwości złożenia wniosku o wznowienie postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia powzięcia informacji o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Mając na uwadze powyższe wskazał, że [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wydał postanowienie o odmowie przywrócenia terminu z zachowaniem wymogów wskazanych w procedurze administracyjnej, opierając swoje rozstrzygnięcie o analizę całokształtu zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego. Wobec powyższego organ utrzymał w mocy ww. postanowienie. Skargę do Wojewódzkiego Sąd administracyjnego w Warszawie złożył W. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 58 § 1 i 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji nie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] - [...], pomimo spełnienia wszystkich wymaganych przepisami prawa przesłanek do przywrócenia takiego terminu, b) art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt. 1 i § 2 k.p.a. i art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a. poprzez: - brak dokładnego wyjaśnienia przez Głównego Inspektora Sanitarnego stanu faktycznego niniejszej sprawy i nie załatwienia sprawy w ten sposób, aby uchylić postanowienie nr [...][...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] września 2016 r. jako niezgodne z przepisami prawa, w wyniku czego nie został uwzględniony słuszny interes skarżącego, - brak należytego sporządzenia przez Głównego Inspektora Sanitarnego uzasadnienia faktycznego postanowienia i brak ustosunkowania się w uzasadnieniu postanowienia Głównego Inspektora Sanitarnego na jakiej podstawie i na jakich dokładnie sprecyzowanych dowodach oparł swoje postanowienie i stanowisko stwierdzając, że skarżący nie uprawdopodobnił faktu braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, - utrzymanie w mocy postanowienie [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] września 2016 r., nr [...], pomimo istnienia powodów do jego zmiany/uchylenia, c) art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez nie przeprowadzenie w sposób wyczerpujący postępowania dowodowego w sprawie i nie rozpatrzenie zebranego materiału dowodowego w ten sposób, by dokonać prawidłowej i wszechstronnej oceny czy rzeczywiście doszło do naruszenia przepisów warunkujących przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, w wyniku czego Główny Inspektor Sanitarny oparł swoje rozstrzygnięcie na nieprawidłowo ustalonym stanie faktycznym, a w związku z powyższym: 2) naruszenie interesu prawnego skarżącego, co uniemożliwiło skuteczne złożenie wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, pomimo istnienia ku temu bardzo ważnych przesłanek i finalnie - uniemożliwienie nabycie stosownych uprawnień wynikających ze stwierdzenia u mnie choroby zawodowej - boreliozy. W związku z powyższymi zarzutami wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonego postanowienia Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] listopada 2016 r., znak [...] oraz poprzedzającego go postanowienia [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] września 2016 r., nr [...], 2) zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w warszawie zważył, co następuje. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2017 r. poz. 1369). Po dokonaniu kontroli zaskarżonego postanowienia, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty i argumenty, Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska organu wyrażonego w tym postanowieniu. Postanowienie to znajduje bowiem podstawy w prawie materialnym, jego wydanie zaś poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom procesowym. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] listopada 2016 r. utrzymujące w mocy postanowienie [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...].09.2016 r., odmawiające skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Podstawę prawną, która legła u podstaw wydania zaskarżonego postanowienia stanowi przepis art. 58 § 1 K.p.a. Stosownie do jego treści w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 K.p.a.). Z powyższego przepisu wynika, że do przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej (np. do złożenia wniosku o wznowienie postępowania) niezbędne jest, aby łącznie zostały spełnione następujące przesłanki: 1) zainteresowany złożył prośbę o przywrócenie terminu; 2) uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy został przez niego uprawdopodobniony; 3) prośba o przywrócenie terminu została złożona w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi; 4) zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin jednocześnie ze złożeniem prośby o przywrócenie terminu. W ocenie Sądu, prawidłowo uznał [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny B., a za nim Główny Inspektor Sanitarny, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione wszystkie przesłanki określone w art. 58 § 1 i 2 K.p.a., tym samym brak było podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania. Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje okoliczność, że skarżący uchybił terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Skarżący wskazał jako podstawę wznowienia art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., tj. przepis wskazujący, że wznowienie postępowania jest możliwe, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydal decyzję. Nowe okoliczności nieznane wcześniej zdaniem skarżącego to uzyskanie informacji w "ostatnich dniach" przed złożeniem wniosku, o istnieniu dokumentu [...] w B. z dnia [...].05.2015 r. i zapoznanie się z jego treścią. Następnie skarżący sprecyzował w piśmie z dnia 8 września 2016 r., że o możliwości złożenia wniosku o wznowienie postępowania dowiedział się w dniu 11 lub 12 sierpnia 2016 r. Przy czym wskazać należy, że w treści ww. pisma wyjaśniającego skarżący w ogóle nie odniósł się do daty zapoznania się z pismem [...] w B.z dnia 18.05.2015 r. Jak słusznie zatem wskazały organy administracji o istnieniu tego dokumentu skarżący dowiedział się wcześniej, bowiem najpóźniej w dniu 4 marca 2016 r., kiedy dołączył ten dokument do skargi "na zachowanie inspektorów sanitarnych z S. i B.". Wniosek o wznowienie oparty na ww. dokumencie skarżący złożył w dniu 18 sierpnia 2016 r., a zatem z ponad pięciomiesięcznym uchybieniem terminu. Nie ma zatem żadnych wątpliwości, że skarżący nie dochował terminu 1 miesiąca do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Przechodząc do omówienia prawidłowości odmowy przywrócenia terminu do wznowienia postępowania wskazać należy, że zdaniem Sądu prawidłowo organy administracyjne uznały, że w sprawie nie można było przywrócić uchybionego terminu. Wynika to z okoliczności, iż skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu. Skarżący we wniosku o przywrócenie terminu, a następnie w piśmie z dnia 8 września 2016 r. wskazał, że podczas rozmowy telefonicznej z Biurem Obsługi Interesantów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dniu 11 lub 12 sierpnia 2016 r. dowiedział się o możliwości złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Zatem jako przyczynę uchybienia terminu wnioskodawcza wskazał nieznajomość prawa. Z treści art. 58 § 1 K.p.a. wynika, że koniecznym warunkiem do przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie, że uchybienie nastąpiło bez winy wnioskodawcy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że zainteresowany przywróceniem terminu powinien wykazać, że mimo należytej staranności - przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku - nie udało mu się zachować terminu, tak by umożliwić organowi administracji publicznej powzięcie przekonania o prawdopodobieństwie braku winy w uchybieniu terminowi po stronie zainteresowanego. Przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa. Do okoliczności uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez stronę zalicza się między innymi przerwę w komunikacji, chorobę wymagającą hospitalizacji, czy inną nagłą – obłożną chorobę, która nie pozwoliła na dokonanie czynności procesowej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego - z dnia 14 stycznia 2000r., sygn. akt I SA/Gd 794/99, LEX nr 40381 oraz z dnia 14 kwietnia 2010r., sygn. akt II OSK 22/09, LEX nr 597496). W kontekście przywołanych wyżej okoliczności Sąd podziela stanowisko, że nieznajomości prawa nie można utożsamiać z brakiem winy. Okoliczności przemawiające za uznaniem braku winy w uchybieniu terminowi, jak zaznaczono, muszą mieć charakter wyjątkowy i niezależny od wnioskodawcy. A takiego charakteru nie mają okoliczności związane z nieznajomością prawa. W konsekwencji brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć jedynie wówczas, gdy strona nie była w stanie pokonać przeszkody przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując zdrowiem (własnym bądź innych), życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe. Taką przeszkodą z całą pewnością nie jest nieznajomość prawa, czy też nieumiejętność jego samodzielnej interpretacji. Przeszkoda ta, przy zachowaniu należytej staranności o własne interesy, da się bowiem usunąć w każdym czasie poprzez zasięgnięcie profesjonalnej porady prawnej. W ocenie Sądu, skarżący nie uprawdopodobnił swojej staranności w zakresie prowadzenia własnych spraw. Tym bardziej, że jak wynika z akt administracyjnych na wcześniejszym etapie sprawy korzystał z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, który powinien takich informacji skarżącemu udzielić. Skarżący nie wskazał zatem żadnych okoliczności, które w sposób obiektywny uzasadniałyby przywrócenie terminu W tej sytuacji, wobec braku przesłanek z art. 58 § 1 K.p.a. organ był uprawniony do odmowy przywrócenia terminu. Dalsze przesłanki określone w art. 58 § 1 K.p.a - związane z zachowaniem 7 dniowego terminu do złożenia wniosku o wznowienie od daty ustania przyczyny uchybienia terminu, w kontekście powołanych wyżej okoliczności, związanych z niewykazaniem braku winy w uchybieniu terminu, są bez znaczenia dla wyniku sprawy. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że w kontekście ww. okoliczności nie można uznać, by w sprawie doszło do naruszenia art. 58 § 1 i 2 K.p.a. Również nie można organom zarzucić naruszenia przepisów art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt. 1 i § 2 k.p.a. i art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a. Sprawa została wyjaśniona w sposób wyczerpujący, a materiał zebrany w sprawie pozwalał na wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia. Również organ w uzasadnieniu zaskarżanego postanowienia w sposób jasny wskazał przyczyny, na których oparł swoje stanowisko i podstawy prawne takiego działania. W konsekwencji nie można zarzucić organom naruszenia art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez nie przeprowadzenie w sposób wyczerpujący postępowania dowodowego w sprawie i nie rozpatrzenie zebranego materiału dowodowego. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako nieuzasadnioną oddalił.