IV SA/Wa 1371/16
WyrokWSA w Warszawie2016-10-24
Skład orzekający: Anita Wielopolska, Alina Balicka, Aneta Dąbrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi prawidłowo odmówił zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów rolnych klasy RIIIb o powierzchni 0,2748 ha pod lokalizację elektrowni wiatrowej, podczas gdy wyraził zgodę na przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów rolnych klasy RIIIa o większej powierzchni pod zabudowę mieszkaniową?Ratio decidendi
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi prawidłowo odmówił zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów rolnych klasy RIIIb pod lokalizację elektrowni wiatrowej, ponieważ w pierwszej kolejności należy wykorzystywać grunty o niższej przydatności produkcyjnej, a w sąsiedztwie znajdują się grunty klas IVa i IVb, które również posiadają korzystny układ komunikacyjny i mogą być wykorzystane pod inwestycję. Ochrona rolniczej przestrzeni produkcyjnej, zwłaszcza gruntów o wysokiej bonitacji, ma priorytet nad interesem ekonomicznym gminy.Stan faktyczny
Wójt Gminy wystąpił o zgodę na przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów rolnych klas IIIa i IIIb pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną oraz lokalizację elektrowni wiatrowej. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wyraził zgodę na przeznaczenie gruntów klasy IIIa pod zabudowę mieszkaniową, ale odmówił zgody na przeznaczenie gruntów klasy IIIb pod elektrownię wiatrową. Wójt Gminy wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym błędną wykładnię przepisów o ochronie gruntów rolnych i nadużycie uznania administracyjnego. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Iwaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2016 r. sprawy ze skargi Wójta Gminy P. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na przeznaczenie gruntów rolnych na cele nierolnicze oddala skargę
Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 127 § 3 Kpa (Dz. U. z 2016 r. poz. 23) oraz art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 roku o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 909 z późn. zm.) - po rozpatrzeniu wniosku Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2016 r. (brak znaku), o ponowne rozpatrzenie sprawy w części zakończonej negatywnie decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2016 roku, znak: [...], mocą której nie została wyrażona zgoda na przeznaczenie na cele nierolnicze 0,2748 ha gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klasy Rlllb, położonych w obrębie J., w granicach działki ozn. nr ewid. [...], w konturach oznaczonych na załącznikach graficznych, stanowiących integralne części wniosku Wójta Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2015 roku, znak: [...]- Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy ww swoją decyzję z dnia [...] lutego 2016 roku.
Stan sprawy przedstawiał się następująco.
Wójt Gminy [...] wnioskiem z dnia 24 sierpnia 2015 roku, znak: [...] wystąpił do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o wyrażenie zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze 0,7048 ha gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas III, w tym Rllla -o pow. 0,4300 ha i Rlllb - o pow. 0,2748 ha, położonych w obrębie Z. i J., przewidzianych w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na cele zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej oraz pod lokalizację turbiny elektrowni wiatrowej i drogi dojazdowej. Wniosek Wójta został pozytywnie zaopiniowany przez Marszałka Województwa [...] oraz Prezesa [...] Izby Rolniczej.
Rozpatrując wskazany wniosek Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, decyzją z dnia [...] lutego 2016 roku, znak: [...], wyraził zgodę na przeznaczenie na cele nierolnicze 0,4300 ha gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klasy Rllla, położonych w obrębie Z., w granicach działek ozn. nr ewid. 4/1-4/8, natomiast nie wyraził zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze 0,2748 ha gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klasy Rllib, położonych w obrębie J., w granicach działki ozn. nr ewid. [...]. Odnosząc się pkt 1-szego decyzji Minister wskazał, że grunty rolne objęte zgodą na zmianę przeznaczenia na cele nierolnicze, po zrealizowaniu na nich planowanych inwestycji, stanowić będą naturalne poszerzenie terenów zabudowanych. Przeznaczenie tych gruntów na cele nierolnicze pozwoli na utworzenia zwartej zabudowy przez jej skoncentrowanie, co przyczyni się do racjonalnego zagospodarowania przestrzennego oraz powstrzyma ekspansję inwestycji nie związanych z działalnością rolniczą w otwartą rolniczą przestrzeń produkcyjną. Natomiast analizując obszar gruntów rolnych klasy lllb, na które nie została wyrażona zgoda, Minister zwrócił uwagę, że województwo [...] posiada korzystne warunki przyrodnicze dla rozwoju rolnictwa zaś wnioskowane tereny położone w Gminie [...] predysponowane są przede wszystkim do uprawy roślin o wysokich wymaganiach pokarmowych. Dlatego też Minister uznał, że grunty rolne położone na tym terenie, którego podstawową funkcją gospodarczą jest produkcja rolna, powinny podlegać szczególnej ochronie przed wykorzystaniem na cele nierolnicze.
Wobec uzyskania decyzji odmownej Wójt Gminy [...] wnioskiem z dnia 7 marca 2016 r, (brak znaku), wystąpił do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o ponowne rozpatrzenie sprawy w tej części. Wójt przedstawił ponowne uzasadnienie potrzeby zmiany przeznaczenia wnioskowanych gruntów rolnych na cele nierolnicze, odnosząc się przede wszystkim do uwarunkowań środowiskowych, przestrzennych, społecznych, własnościowych, ekonomicznych, struktury gruntów rolnych w gminie oraz polityki przestrzennej określonej w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Ponadto, Wójt odwołał się do pozytywnych opinii Marszałka Województwa [...] oraz Prezesa [...] Izby Rolniczej.
Minister ponownie rozpoznając wniosek stwierdził, że nie mógł zostać uwzględniony, gdyż nie wnosi on żadnych nowych dowodów w niniejszej sprawie, a dodatkowe informacje, wskazujące na wybór miejsca pod planowane zamierzenia inwestycyjne potwierdzają jedynie, że zaskarżone rozstrzygnięcie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2016 roku było uzasadnione. Organ wskazał, że z załączonych do akt sprawy map jednoznacznie wynika, że w granicach obszaru objętego projektem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego występują znaczne obszary gruntów rolnych niższych klas bonitacyjnych, które w pierwszej kolejności powinny być wykorzystane na cele nierolnicze, w tym przypadku na posadowienie turbiny elektrowni wiatrowej. Użytki rolne klasy IVa i IVb stanowią zwarte obszary gruntów przewidzianych w projekcie planu na cele rolnicze. Natomiast z mapy określającej granice wnioskowanych gruntów rolnych klasy lllb (zał. nr 2 do wniosku), oznaczonych kolorem fioletowym, wynika również, że wskazane obszary gruntów rolnych niższych klas bonitacyjnych położone są w bliskiej odległości od gruntów, na których jest planowana budowa wiatraka. Dlatego też, pomimo ograniczonych możliwości lokalizowania elektrowni wiatrowych na gruntach rolnych niższych klas bonitacyjnych, z uwagi na wysoki udział na terenie gminy gruntów rolnych klas I-III (ok. 81%), w tym przypadku można jednak skorzystać z gruntów rolnych klas IVa i IVb, bez wkraczania na grunty rolne o wysokim potencjale produkcyjnym. Ponadto, grunty rolne klas IV, które położone są w sąsiedztwie wnioskowanych gruntów charakteryzują się również korzystnym układem komunikacyjnym. Przewidziana, zgodnie z projektem planu, droga wewnętrzna (KD.W.03), zapewniająca dojazd do planowanej elektrowni wiatrowej (03.EW), zapewnia również dojazd do ww gruntów rolnych klas IV, co oznacza, że taki układ funkcjonalno-przestrzenny terenu umożliwia lokalizowanie inwestycji także na gruntach słabszych klas. Minister nadto podkreślił, że pomimo dużego udziału gruntów rolnych klas l-lll na terenie gminy, to jednak grunty rolne klas IV-VI w ogólnej pow. gruntów rolnych w gminie stanowią ok. 19 %, co powoduje, że istnieją możliwości do lokalizowania inwestycji nierolniczych na tych gruntach o niższej przydatności produkcyjnej, które charakteryzują się gorszymi warunkami przyrodniczo-glebowymi jeśli chodzi o ich przydatność i wykorzystanie do produkcji rolniczej.
Organ podniósł również, iż poza okolicznością, że planowana inwestycja związana z budową elektrowni wiatrowej przyczyni się do rozwoju gospodarczego gminy oraz pozwoli na uzyskanie dodatkowej ilości energii elektrycznej ze źródła odnawialnego to jednak, w niniejszej sprawie, należy mieć na uwadze przede wszystkim racjonalne wykorzystywanie rolniczej przestrzeni produkcyjnej. Dynamiczny rozwój elektrowni wiatrowych w Polsce powoduje wyłączanie gruntów z produkcji rolniczej, co w efekcie prowadzi do zmniejszenia wielkości produkcji głównych ziemiopłodów. Tendencja ta może stanowić pewne zagrożenie dla samowystarczalności żywnościowej kraju, szczególnie jeżeli nie będą przestrzegane zasady racjonalnego gospodarowania przestrzenią rolniczą. Stąd też, elektrownie wiatrowe, w miarę możliwości, powinny być lokalizowane na gruntach najsłabszych, nieprzydatnych do upraw intensywnych gatunków roślin (takich jak pszenica, burak cukrowy, rzepak) lub na nieużytkach.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi również wskazał na okoliczność, że bez znaczenia jest podnoszony przez Wójta argument, w którym nawiązuje do koncepcji przestrzennego zagospodarowania gminy, ustalonej w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Nie można z tym zgodzić się, gdyż studium określa politykę przestrzenną gminy, w tym lokalne zasady zagospodarowania przestrzennego, ale nie jest aktem prawa miejscowego. W omawianym przypadku, w granicach opracowania planu znajdują się grunty rolne klasy lllb, wymagające uzyskania zgody Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na zmianę ich przeznaczenia. Wobec tego zadaniem Ministra jest dokładne zbadanie sprawy w celu podjęcia stosownej decyzji, przy czym nie może stanowić podstawy jej wydania przyjęta przez Wójta polityka przestrzenna zapisana w studium uwarunkowań i zagospodarowania przestrzennego gminy albowiem organ administracji publicznej rozpatrując wnioski z tego zakresu, nie jest związany ustaleniami studium.
Pozostałe argumenty Wójta, podnoszone we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jako, że nawiązują przede wszystkim do własności gruntów, potrzeb inwestycyjnych oraz do czynników ekonomicznych, w ocenie Ministra, wobec szerokiego uzasadnienia reprezentowanego przez organ stanowiska, również nie zasługiwały na uwzględnienie.
Skargę na powyższą decyzję wniósł Wójt Gminy [...] zarzucając naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy to jest art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 909 ze zm.) poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, iż brak jest uzasadnionych podstaw do przeznaczenia na cele nierolnicze użytków rolnych klasy RIIIb o powierzchni 0,2748 ha, podczas gdy w tej samej decyzji organ wyraża zgodę na przeznaczenie na cele nierolnicze użytków rolnych klasy RIIIa o powierzchni 0,4300 ha, oraz
2) przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 6, art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 w związku z art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), poprzez przekroczenie zasad uznania administracyjnego oraz dokonanie dowolnych, a nie swobodnych ustaleń faktycznych, które skutkowały odmową wyrażenia zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klasy RIIIb.
Mając powyższe na uwadze, Wójt wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi Wójt min. podniósł, że w sprawach pozostawionych przez przepisy uznaniu administracyjnemu, jeśli interes społeczny nie stoi temu na przeszkodzie i leży to w zakresie możliwości organu administracji, organ ten ma obowiązek załatwić sprawę w sposób pozytywny dla strony. Tworzy się więc niejako domniemanie pozytywnego rozstrzygnięcia, jest ono obowiązkiem organu chyba że: ustawa wyraźnie nakazywała wydanie decyzji odmownej albo też b) pozytywne rozstrzygnięcie sprawy było z wyraźnych faktycznych przyczyn niemożliwe (brak realnych możliwości), lub też wreszcie c) pozytywnemu rozstrzygnięciu stoi na przeszkodzie nie budzący wątpliwości interes społeczny. Istotne jest jednak to, że istnienie ww. przesłanek musi zostać przez organ bezspornie udowodnione, a prawidłowość tego dowodzenia zarówno co do faktu, jak i co do prawa podlega kontroli sądowej. Zdaniem Wójta organ w zaskarżonej decyzji dokonał nadużycia uznania administracyjnego poprzez jego użycie w innym celu i w inny sposób niż to przewidziała ustawa. Rozstrzygnięcie to narusza również konstytucyjne prawo proporcjonalności oraz pomocniczości stanowiąc niedopuszczalną i dowolną ingerencję w autonomię planistyczną jednostki samorządu terytorialnego. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zezwolił bowiem na przeznaczenie użytków rolnych o wyższej klasie bonitacyjnej oraz większej powierzchni na cele nierolnicze wyłącznie dla planowanej zabudowy mieszkaniowej, natomiast odmówił takiej zgody wobec gruntu rolnego niższej klasy bonitacyjnej i o mniejszej powierzchni, na którym planowana jest lokalizacja elektrowni wiatrowej. Natomiast z punktu widzenia przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie ma znaczenia na jaki nierolniczy cel przeznacza się grunty rolne, jedyną z punktu widzenia ustawy prawnie relewantną okolicznością jest to, iż grunt rolny nie będzie służył już celom rolniczym. Wskazując na klasyfikację gleboznawczą gruntów uregulowaną przez rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów (Dz. U. z 2012 r. poz. 1246), jak i tabelę gruntów, stanowiącą załącznik do rozporządzenia, którą wyróżnia się m.in. grunty orne klasy III a - gleby orne dobre oraz klasy III b - gleby orne średnio dobre, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi bezzasadnie zatem wyraził zgodę na przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów rolnych wyższej klasy bonitacyjnej (III a) o większym areale, natomiast nie zezwolił na takie nierolnicze przeznaczenie w stosunku do gruntów o niższej klasie bonitacyjnej (III b) i mniejszym areale. Powyższe wprost narusza normę prawną wywiedzioną z art. 6 ust. 1 cyt. ustawy, która stanowi, iż na cele nierolnicze i nieleśne można przeznaczać przede wszystkim grunty oznaczone w ewidencji gruntów jako nieużytki, a w razie ich braku - inne grunty o najniższej przydatności produkcyjnej. Taka konstrukcja przepisu oznacza, że właściwemu organowi pozostawiono ocenę każdej konkretnej sytuacji, gdyż brak jest generalnego zakazu zmiany przeznaczenia gruntów wyższych klas na grunty nieprodukcyjne. Organ zatem winien w sposób wyczerpujący rozważyć, czy interes społeczny będący podstawą żądania zmiany przeznaczenia gruntów, należy przedłożyć ponad ustawowy obowiązek ochrony gruntów rolnych.
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Organ podniósł, iż wbrew twierdzeniu skarżącego, nie został w przedmiotowej sprawie naruszony art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych ponieważ rozpatrując wniosek Wójta organ kierował się między innymi wskazanymi w tych przepisach przesłankami. Minister podkreślił, że wyrażając zgodę decyzją z dnia 18 kutego 2016 roku na przeznaczenie na cele nierolnicze wskazanego gruntu stanowiącego użytki rolne klasy R III a, wskazał, że grunty te stanowić będą naturalne poszerzenie terenów zabudowanych, skomasowanie zabudowy mieszkaniowej celem jej zintensyfikowania w jednym miejscu, bez niepotrzebnego rozproszenia na terenach uprawnych, tym samym uznając wniosek Wójta w tej części wniosku za całkowicie zasadny. Przeznaczenie tych terenów na cele nierolnicze pozwoli bowiem na utworzenie zwartej zabudowy co przyczyni się do racjonalnego zagospodarowania przestrzennego oraz powstrzyma ekspansję inwestycji nie związanych z działalnością rolniczą w otwartą rolniczą przestrzeń produkcyjną. Nie można natomiast jednocześnie uznać za zasadne przeznaczenie na cele nierolnicze pozostałych wnioskowych gruntów rolnych albowiem w granicach obszaru objętego projektem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego występują znaczne obszary gruntów rolnych niższych klas bonitacyjnych, które w pierwszej kolejności powinny być wykorzystane na cele nierolnicze, w tym przypadku na posadowienie turbiny elektrowni wiatrowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone m.in. przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Sąd, kierując się powyższymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanej wyżej ustawy doszedł do przekonania, że nie narusza ona przepisów w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.
W rozpatrywanej sprawie spornym jest pkt 2 decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2016 r., nie wyrażający zgody na przeznaczenie nierolnicze wskazanych wyżej gruntów zakwalifikowanych do kategorii R III b, o powierzchni 0,2748 ha, położonych w obrębie Z. i J., przewidzianych w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pod lokalizację turbiny elektrowni wiatrowej i drogi dojazdowej.
W świetle art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, wymagającego zgody, o której mowa w ust. 2, dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W myśl zaś art. 3 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 u.o.g.r.l, przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas l-lll - wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi, a wyrażenie takiej zgody następuje na wniosek wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Zgodnie z ust. 1 pkt 1 ww przepisu art. 3 ustawy uregulowana nią ochrona gruntów rolnych polega m.in. na ograniczaniu przeznaczania tych gruntów na cele nierolnicze lub nieleśne. Jest to zasada ogólna, która w dalszych przepisach ustawy zostaje sprecyzowana i rozwinięta m.in. w art. 6, który w ust. 1 stanowi, że na cele nierolnicze można przeznaczać przede wszystkim grunty oznaczone w ewidencji gruntów jako nieużytki, a w razie ich braku – inne grunty o najniższej przydatności produkcyjnej, ale również w art. 7, który podporządkowuje przeznaczanie gruntów rolnych na cele nierolnicze miejscowym planom zagospodarowania przestrzennego – pod warunkiem uzyskania zgody właściwych organów; w rozpatrywanej sytuacji organem takim, zgodne z art. 7 ust. 2 pkt 1 powołanej ustawy, jest Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Art. 10 ustawy określa z kolei zawartość wniosku o wyrażenie zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze. Zgodnie z tym przepisem na pierwszym miejscu wymagane jest uzasadnienie potrzeby zmiany przeznaczenia gruntów, która w opinii Sądu w rozpatrywanej sprawie nie została wystarczająco wykazana.
Należy mieć na względzie, że Minister nie ocenia wniosku o zmianę przeznaczenia gruntów rolnych tylko z punktu widzenia słuszności bądź prawidłowości zamierzeń inwestycyjnych miasta czy gminy, które mają być realizowane na terenie objętym wnioskiem, ale przede wszystkim z punktu widzenia ochrony zwartej przestrzeni rolniczej, uwzględniając również szanse ochrony określonych gruntów rolnych.
Należy zauważyć, iż województwo kujawsko-pomorskie w odniesieniu do obszaru kraju posiada korzystne warunki przyrodnicze dla rozwoju rolnictwa. Kompleksowa ocena podstawowych elementów środowiska przyrodniczego m.in. gleby, wyrażona wskaźnikiem waloryzacji rolniczej przestrzeni produkcyjnej wskazuje obszar powiatu [...] jako wysoce korzystny dla rozwoju rolnictwa. Gmina [...] charakteryzuje się wyżej wymienionym wskaźnikiem na poziomie 93,5 pkt, stąd wnioskowane tereny predysponowane są przede wszystkim do uprawy roślin o wysokich wymaganiach pokarmowych. Grunty rolne położone na terenie gminy [...], której podstawową funkcją gospodarczą jest produkcja rolna, powinny podlegać szczególnej ich ochronie przed wykorzystaniem na cele nierolnicze. Tym nierolniczym celom winny przede wszystkim służyć grunty oznaczone w ewidencji gruntów jako nieużytki, a w razie ich braku inne grunty o najniższej przydatności produkcyjnej. Realizacja przedsięwzięć mających na celu pozyskanie energii ze źródeł odnawialnych, nie musi powodować konieczności zmiany przeznaczenia gruntów rolnych, szczególnie tych o najwyższych klasach bonitacji na cele nierolnicze. Z załączników graficznych wynika, iż w granicach opracowania projektu planu usytuowane są grunty o niższej jakości produkcyjnej i to na nich w pierwszej kolejności powinny być lokalizowane inwestycje o charakterze nierolniczym. Należy zwrócić uwagę, iż gleba jest wytworem złożonego procesu glebotwórczego, który jest powolny i składa się: z oddziaływania organizmów roślinnych i zwierzęcych, klimatu, skały macierzystej oraz położenia i rzeźby terenu. Z tego względu glebę uznaje się za zasób w praktyce nieodnawialny i powinna ona podlegać szczególnej ochronie.
Nawiązując do czynników ekonomicznych, należy zauważyć, że argument ten przedstawiony we wniosku przez Wójta, w żaden sposób nie odnosi się do ochrony gruntów rolnych oraz do racjonalnego gospodarowania rolniczą przestrzenią produkcyjną; cel rozwoju ekonomicznego gminy nie może być realizowany poprzez przeznaczanie szczególnie chronionych gruntów rolnych na cele nierolnicze. Dlatego też pomimo pozytywnej opinii Marszałka Województwa [...] oraz [...] Izby Rolniczej, nie wiążącej jednak organu, w ocenie Sądu, stanowisko Ministra w tym zakresie jest prawidłowe. Sąd nie dopatrzył się żadnych rozbieżności i niekonsekwencji organu przy uwzględnianiu w części a w części nie przedmiotowego wniosku, ponieważ logicznym i zrozumiałym jest wywód Ministra szczegółowo wyjaśniający sens "odrolnienia" gruntów pod poszerzenie funkcji mieszkaniowej i jednoczesnej odmowy zmiany ich przeznaczenia w celu lokalizacji na nich planowanej inwestycji.
Generalnie organ zobowiązany jest analizować sprawę przede wszystkim z punktu widzenia zwartości rolniczej przestrzeni produkcyjnej. Bierze oczywiście pod uwagę argumenty zawarte w opiniach, ale organ dokonuje ich swobodnej oceny, na co zwrócił uwagę także Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyroku z dnia 28 września 2001 roku, sygn. akt II SA 1818/00 (LEX nr 53353) i rozstrzyga w granicach wskazanych w powołanej ustawie wskazującej na przesłanki, jakimi winien kierować się organ przy zmianie przeznaczenia gruntu rolnego na cele nierolnicze. Tylko w wyjątkowym przypadku Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi może wyrazić zgodę na przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów lepszej jakości, jednakże w przedmiotowej sprawie nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, gdyż w pierwszej kolejności należy lokalizować zamierzenia inwestycyjne na gruntach rolnych niższych klas bonitacyjnych, ograniczając wkraczanie z zabudową w otwartą przestrzeń produkcyjną najlepszych gruntów - chroniąc tym samym naruszenie rolniczego ładu przestrzennego. Zgodnie z poczynionymi ustaleniami, grunty rolne klas IV położone są w sąsiedztwie wnioskowanych gruntów i charakteryzują się również korzystnym układem komunikacyjnym. Przewidziana projektem planu droga wewnętrzna, zapewniająca dojazd do planowanej elektrowni wiatrowej zapewnia również dojazd do ww gruntów rolnych klas IV, co oznacza, że taki układ funkcjonalno-przestrzenny terenu umożliwia zlokalizowanie objętej projektem planu inwestycji także na tych słabszych gruntach.
Odnosząc się do całokształtu sprawy należy podkreślić, że z uzasadnienia obu decyzji wyraźnie wynika, że Minister, którego stanowisko Sąd popiera w całości, wyjaśnił bardzo dokładnie przesłanki jakimi się kierował przy rozstrzygnięciu sprawy, poddając przedmiotowy wniosek Wójta wnikliwej analizie zaś zarzuty skargi, wbrew twierdzeniom Wójta, nie mogły podlegać z powołanych wyżej przyczyn uwzględnieniu, jako nie znajdujące uzasadnienia zarówno w braku naruszenia procedury administracyjnej jak i naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego.
Mając zatem powyższe na uwadze działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło