II GSK 943/18

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-05-19

Skład orzekający: Zbigniew Czarnik, Cezary Pryca, Urszula Wilk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, uznając, że przedsiębiorca nie miał wpływu na powstanie naruszenia i nie mógł przewidzieć jego zaistnienia, mimo braku uzyskania decyzji o odstępstwie od warunków zezwolenia?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, uznając zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. za uzasadniony. Sąd pierwszej instancji nie przedstawił wystarczających wyjaśnień co do oceny przesłanek z art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, co uniemożliwiło merytoryczną kontrolę rozstrzygnięcia i ocenę zarzutów naruszenia prawa materialnego. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę transportowego za wykonywanie przewozu regularnego z naruszeniem ustalonej trasy przejazdu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji, uznając, że przedsiębiorca podjął kroki w celu uzyskania odstępstwa od warunków zezwolenia z powodu remontu drogi i złożył stosowny wniosek, co wyłączało jego odpowiedzialność na podstawie art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł skargę kasacyjną, zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia del. WSA Urszula Wilk po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 stycznia 2018 r. sygn. akt III SA/Wr 730/17 w sprawie ze skargi K. C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu; 2. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w całości. I Wyrokiem z dnia 10 stycznia 2018 r. sygn. akt III SA/Wr 730/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, działając na podstawie ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325; dalej jako: "p.p.s.a.") uchylił zaskarżoną przez K. C. (dalej jako: "skarżący") decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2017 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2017 r. w przedmiocie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 3000 zł. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 3000 zł. W uzasadnieniu decyzji podano, że karę administracyjną nałożono za wykonywanie przewozu regularnego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, zaświadczeniu na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego albo potwierdzenia zgłoszenia przewozu w publicznym transporcie zbiorowym dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków. W dniu 19 kwietnia 2017 r. o godzinie [...] w miejscowości Ś. na ul. K. ([...]) podjęto bowiem kontrolę drogową autobusu marki M. o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował osobiście skarżący. Przewóz wykonywany był w imieniu i na rzecz tego przedsiębiorcy działającego pod firmą "[...]". W momencie kontroli pojazd oznaczony był tablicą kierunkową z przodu: S. Ś. W kontrolowanym autobusie, jako pasażer, jechał nieumundurowany inspektor Inspekcji Transportu Drogowego wykonujący przejazd na całej trasie kontrolowanego pojazdu. Zeznał on, pod rygorem odpowiedzialności karnej, że kierowca wykonujący przewóz jechał trasą nieuwzględnioną w rozkładzie jazdy, będącym załącznikiem do zezwolenia (tj. drogą alternatywną dla drogi wojewódzkiej nr [...] przez miejscowości S. i P.). Kierowca do kontroli drogowej okazał dowód osobisty, prawo jazdy, dowód rejestracyjny, wypis z zezwolenia nr [...] na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym na linii regularnej Ś. – S. wraz z rozkładem jazdy do tego zezwolenia oraz potwierdzenie przyjęcia wniosku o odstępstwo od warunków określonych w wymienionym zezwoleniu wraz z załącznikami, wydane przez Biuro Obsługi Klienta Starostwa Ś. w dniu [...] marca 2017 r. Jednakże kierowca nie okazał do kontroli decyzji o odstąpieniu od warunków określonych w zezwoleniu. Skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w ustalonym stanie faktycznym zaszły przesłanki do uznania, że w chwili kontroli doszło do naruszenia przez skarżącego przepisów prawa w zakresie obowiązku posiadania uprawnień na wykonywanie transportu drogowego osób, ponieważ z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynikało, że w dniu kontroli drogowej przewoźnik jechał trasą nieuwzględnioną w rozkładzie jazdy, będącym załącznikiem do wymienionego zezwolenia. Powyższe potwierdzał protokół kontroli drogowej, a także protokół przesłuchania w charakterze świadka Inspektora Transportu Drogowego, który był pasażerem kontrolowanego pojazdu. Z opisu stwierdzonego naruszenia wynika, że kierowca wykonujący przewóz jechał trasą nieuwzględnioną w rozkładzie jazdy zawartym w załączniku do właściwego zezwolenia, tj. drogą alternatywną dla drogi wojewódzkiej nr [...] przez miejscowości S. i P. Przeprowadzone postępowanie dowodowe jednoznacznie wykazało, że w dniu kontroli kierowca wykonywał przewóz regularny z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym na trasie Ś. - S. Przepis art. 20a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1907 ze zm.; dalej jako: "u.t.d.") pozwala na odstąpienie od przestrzegania warunków określonych w zezwoleniu w przypadku wystąpienia niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności uniemożliwiających wykonywanie przewozów zgodnie z określonym w zezwoleniu przebiegiem trasy przewozów. Określone w art. 20a ust. 1 u.t.d., odstępstwo od warunków określonych w zezwoleniu, bez konieczności dokonywania zmian w odniesieniu do zezwolenia, dopuszczalne jest jedynie w sytuacji, gdy niezależne od przewoźnika okoliczności trwają nie dłużej niż 14 dni. Natomiast jeśli przeszkody te trwają dłużej, przewoźnik powinien wystąpić do właściwego organu o wydanie decyzji w sprawie odstąpienia od warunków określonych w zezwoleniu. Organ odwoławczy nie stwierdził możliwości zastosowania wskazanego przepisu w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym, albowiem w jego przekonaniu sam fakt starania się o odstępstwo od warunków określonych w posiadanym zezwoleniu na wykonywanie przewozów regularnych nie jest równoznaczny z uzyskaniem takiego zezwolenia. Organ zgodził się przy tym z twierdzeniem organu pierwszej instancji, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera żadnych przesłanek, które dawałyby możliwość zastosowania art. 92c u.t.d., do naruszenia bowiem przepisów ustawy o transporcie drogowym doszło w wyniku działań skarżącego, ponieważ wykonywał usługi przewozu osób nie posiadając stosownych uprawnień. Dlatego brak jest podstaw do zmiany decyzji. Skarżący zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Sąd pierwszej instancji uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, wskazując w uzasadnieniu m.in., że skarżący w dniu 15 marca 2017r. złożył niezwłocznie po zapoznaniu się z informacją o wyłączeniu drogi z użytkowania wniosek o wydanie decyzji stanowiącej odstępstwo od warunków określonych w zezwoleniu w związku z niemożliwością wykonywania przewozów zgodnie z obowiązującym i określonym w zezwoleniu przebiegiem linii komunikacyjnej do właściwego organu, co odzwierciedlają akta administracyjne sprawy. W ocenie Sądu pierwszej instancji został więc spełniony wymóg ciążący bezwzględnie na przewoźniku określony w art. 20a ust. 2 u.t.d. Organ w toku postępowania nie kwestionował bowiem faktu, że wniosek został złożony. Inną zaś kwestią zdaniem Sądu pierwszej instancji był brak załatwienia takiego wniosku poprzez wydanie decyzji o odstąpieniu od warunków zezwolenia w sytuacji zwłaszcza, gdy toczy się w odrębnym postępowaniu spór na tym tle. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że z samego brzmienia art. 20a ust. 2 u.t.d., wynika, że w razie złożenia stosownego wniosku obowiązkiem organu jest wydanie decyzji w tej sprawie (użyto bowiem zwrotu imperatywnego "wydaje decyzję"). Z rozmaitych względów może jednak nie dojść w krótkim czasie (i w terminie określonym w art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst. jedn. - Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., zwana dalej k.p.a.) do wydania decyzji w takiej sprawie. Z akt wynikało, że skarżący podjął w odrębnym postępowaniu administracyjnym środki prawne i zaskarżył czynność Starosty Ś. o pozostawieniu jego wniosku z dnia (data wpływu) 15 marca 2017 r. bez rozpatrzenia. W piśmie bowiem Starostwa Powiatowego w Ś., skierowanym do organu pierwszej instancji, z dnia 4 maja 2017 r., podano, że: "Obecnie toczy się przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Wałbrzychu, postępowanie z zaskarżenia tutejszego Starosty przez skarżącego z dnia 21 kwietnia br. w przedmiotowej sprawie, tj. zawieszenia postępowania i nie wydania przedsiębiorcy decyzji o odstępstwie od posiadanego zezwolenia nr [...]" Sąd pierwszej instancji za uzasadnione uznał zatem, w świetle powyższych powodów, wyłączenie odpowiedzialności administracyjnej skarżącego na tle art. 92c ust.1 pkt 1 u.t.d., zgodnie z którym nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d., na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. II Skargę kasacyjną wniósł skarżący kasacyjnie organ, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając: 1. naruszenie przepisów postępowania - art. 133 § 1, art. 141 § 4 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 1 lit. e), art. 18b ust. 1 pkt 7, art. 20 ust. 1 i ust. 1a, art. 20a ust. 2 i art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, przejawiające się w tym, że Sąd pierwszej instancji z jednej strony zarzucając organom administracji zbyt pochopne wnioski co do wywiązania się przez skarżącego z ciążących na nim obowiązków przewidzianych w art. 20a ust. 2 ustawy o transporcie drogowym (ze względu na zawisłość sprawy przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym), a tym samym niewyjaśnienie wszystkich okoliczności co do dochowania przez przedsiębiorcę należytej staranności w realizacji przewozów, nie uznał za konieczne ponowne rozpoznanie sprawy w tym aspekcie przez organy administracji, lecz niejako a priori przesądził, że w sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, wyłączające całkowicie odpowiedzialność skarżącego za stwierdzone naruszenie; 2. naruszenie przepisów postępowania - art. 133 § 1, art. 141 § 4 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że organ nie analizował dokładnie stanu faktycznego w zakresie przystanków na trasie obsługiwanej (zgodnie z zezwoleniem) przez skarżącego ani nie odniósł się do tego, czy skarżący przemieszczał się pojazdem zgodnie ze zorganizowanym przez zarządcę drogi objazdem, podczas gdy okoliczności te zostały ustalone przez organ i były bezsporne, tj., że skarżący poruszał się po drodze zgodnie z wyznaczonym objazdem, przy czym na trasie objętej zezwoleniem a zamkniętej w czasie kontroli z uwagi na jej remont skarżący nie miał wyznaczonych przystanków, których wyznaczenia domagał się dopiero na trasie objętej wnioskowanym odstępstwem, co skutkowało wystosowaniem przez Starostę Ś. wezwania do sprecyzowania treści żądania i w konsekwencji wobec braku odpowiedzi strony w wyznaczonym terminie - pozostawieniem wniosku bez rozpoznania przez ten organ, przy czym naruszenie stypizowane pod Ip. 2.2.3 załącznika do ustawy o transporcie drogowym sankcjonuje już sam fakt wykonywania przewozu niezgodnie z ustaloną w zezwoleniu trasą przejazdu, niezależnie od tego, czy skarżący przestrzegał wskazanych w zezwoleniu przystanków, wobec czego zarzuty Sądu w tym zakresie nie mogły mieć żadnego znaczenia w sprawie; 3. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 1 lit. e), art. 18b ust. 1 pkt 7, art. 20 ust. 1 i ust. 1a, art. 20a ust. 2 u.t.d., poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, jakoby samo złożenie przez przedsiębiorcę wniosku o odstępstwo od warunków określonych w zezwoleniu na wykonywanie regularnych przewozów osób, mogło być uznane za wystarczające do realizacji tych przewozów niezgodnie z warunkami zezwolenia bez narażenia się na zarzut realizacji przewozów z naruszeniem przepisów ustawy (Ip. 2.2.3 załącznika nr 3 do u.t.d.), podczas gdy z treści art. 20a ust. 2, w powiązaniu z art. 18b ust. 1 pkt 1 lit. e) i art. 20 ust. 1 i ust. 1a u.t.d. wynika jednoznacznie, że wykonywanie tych przewozów niezgodnie z warunkami określonymi w zezwoleniu, już choćby w samym tylko zakresie ustalonej trasy przejazdu, w sytuacji gdy okoliczności uniemożliwiające ich realizację w zgodzie z zezwoleniem trwają dłużej niż 14 dni, wymaga bezwzględnego uzyskania stosownej decyzji właściwego organu i dopiero po jej uzyskaniu prawnie dopuszczalne jest świadczenie usług na zmienionej trasie; 4. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. 92c ust. 1 pkt 1 w związku z art. 18 ust. 1 pkt 1 lit. e), art. 18b ust. 1 pkt 7, art. 20 ust. 1 i ust. la, art. 20a ust. 2 oraz art. 92a ust. 1 i ust. 6 u.t.d. a także Ip. 2.2.3 załącznika nr 3, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, przejawiające się w przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, że skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia i jego zaistnienia nie mógł przewidzieć, skoro został pozbawiony możliwości przestrzegania ustalonej trasy przejazdu i wyznaczonych przystanków wskutek wielomiesięcznego remontu drogi, a przy tym złożył wniosek zgodnie z art. 20a ust. 2 u.t.d., podczas gdy skarżący nie dopełnił obowiązków przewidzianych w art. 20a ust. 2 u.t.d., tj. nie uzyskał decyzji pozwalającej na odstępstwo od warunków określonych w zezwoleniu wskutek własnego zaniedbania, a pomimo tego z pełną świadomością naruszania prawa wykonywał przewozy na danej linii komunikacyjnej niezgodnie z warunkami wskazanymi w zezwoleniu, co wbrew stwierdzeniu Sądu w oczywisty sposób wykluczało możliwość zastosowania w sprawie dyspozycji normy prawnej przewidzianej w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Podnosząc te zarzuty skarżący kasacyjnie organ wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie, uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi strony, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, a także o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. III Skarżący nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną. IV Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec takich regulacji poza sporem winna pozostawać okoliczność, iż wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Z treści skargi kasacyjnej wynika, że skarżący kasacyjnie organ odwołuje się do obu podstaw kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a., a to oznacza, że stawia sądowi pierwszej instancji zarzuty dotyczące zarówno naruszenia prawa materialnego jak i zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Przed przystąpieniem do rozpoznania zarzutów skargi kasacyjnej, wskazać należy, że istota sporu prawnego w rozpatrywanej sprawie dotyczy kwestii prawidłowości stanowiska Sądu pierwszej instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2017 r. utrzymującą w mocy decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2017 r. w przedmiocie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 3000 zł, stwierdził, że nie jest ona zgodne z prawem. Przechodząc do oceny zarzutów skargi kasacyjnej, wskazać należy, zarzuty skarżącego kasacyjnie organu dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego w istocie sprowadzają się do twierdzenia, że Sąd pierwszej instancji naruszył art. 133 § 1, art. 141 § 4 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 1 lit. e), art. 18b ust. 1 pkt 7, art. 20 ust. 1 i ust. la, art. 20a ust. 2 i art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., które miały istotny wpływ na wynik sprawy, przejawiający się w tym, że Sąd pierwszej instancji z jednej strony zarzucając organom administracji zbyt pochopne wnioski co do wywiązania się przez skarżącego z ciążących na nim obowiązków przewidzianych w art. 20a ust. 2 u.t.d. (ze względu na zawisłość sprawy przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym), a tym samym niewyjaśnienie wszystkich okoliczności co do dochowania przez przedsiębiorcę należytej staranności w realizacji przewozów, nie uznał za konieczne ponowne rozpoznanie sprawy w tym aspekcie przez organy administracji, lecz niejako a priori przesądził, że w sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., wyłączające całkowicie odpowiedzialność skarżącego za stwierdzone naruszenie. W konsekwencji Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, że skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia i nie mógł przewidzieć jego zaistnienia, skoro został pozbawiony możliwości przestrzegania ustalonej trasy przejazdu i wyznaczonych przystanków wskutek wielomiesięcznego remontu drogi, a przy tym złożył wniosek zgodnie z art. 20a ust. 2 u.t.d. Zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy skarżący kasacyjnie organ wskazał w skardze kasacyjnej m.in. na przepis art. 141 § 4 p.p.s.a., wyjaśniając przy tym, że nie sposób zgodzić się z wyrokiem Sądu pierwszej instancji, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. W kontekście zaistnienia w sprawie przesłanek z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.., skarżący kasacyjnie organ podniósł również, że skarżący powinien być zdawać sobie sprawę, iż wobec nieuzyskania wymaganej decyzji o charakterze prawo-kształtującym, o której mowa w art. 20a ust. 2 u.t.d., powinien powstrzymać się z realizacją przewozów, albowiem narusza warunki wydanego zezwolenia. Nie można bowiem było przyjąć, a do czego prowadziła argumentacja Sądu pierwszej instancji, że samo tylko złożenie przez przewoźnika wniosku, o którym mowa w art. 20a ust. 2 u.t.d., choćby nawet nieodpowiadającego wymogom formalnym i pozostawionego przez organ bez rozpatrzenia, o czym zawiadomiono wnioskodawcę, mogło być uznane za dochowanie należytej, a więc wymaganej w danych stosunkach gospodarczych od profesjonalnego podmiotu staranności. W niniejszej sprawie zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. należało uznać za uzasadniony. Zauważyć należy, że zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a., prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera natomiast wystarczających wyjaśnień Sądu pierwszej instancji, co do oceny, dlaczego w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., w konsekwencji oznaczające, że skarżący dochował należytej, wymaganej w danych stosunkach gospodarczych od profesjonalnego podmiotu staranności. Rozważenie tej kwestii w sposób lakoniczny mogło zaś mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Brak w uzasadnieniu Sądu pierwszej instancji dokonania własnej oceny i analizy wyżej wymienionej kwestii, bez konstruktywnej polemiki ze stanowiskiem organów, powoduje, że uzasadnienie nie spełnia warunków określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a. Trudno rozważania Sądu pierwszej instancji uznać za wystarczające by stwierdzić, że skarżący nie miał wpływu na powstanie przedmiotowego naruszenia. Nie można w niniejszej sprawie nie zauważyć, że przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że uzasadnione jest w niniejszym stanie faktycznym wyłączenie odpowiedzialności administracyjnej skarżącego na tle art. 92c ust.1 pkt 1 u.d.p., w konsekwencji uznanie, że skarżący nie miał wpływu na powstanie przedmiotowego naruszenia, nie zostało przez Sąd pierwszej instancji wystraczająco wyjaśnione. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie, przy ocenie prawidłowości wyłączenie odpowiedzialności administracyjnej skarżącego na tle art. 92c ust.1 pkt 1 u.d.p., Sąd zobowiązany był do oceny argumentów odnoszących się do tego, czy w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., czy i w jaki sposób skarżący dochował należytej, wymaganej w danych stosunkach gospodarczych od profesjonalnego podmiotu staranności. Kwestia ta nie została w niniejszej sprawie poprzedzona wywodem, mogącym uwidocznić sposób wystarczający rozumowania Sądu pierwszej instancji, co zatem nie pozwala na dokonanie kontroli rozstrzygnięcia pod względem merytorycznym – a tym samym na dokonanie oceny podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego - skoro bowiem nie wiadomo, dlaczego Sąd pierwszej instancji uznał za nieprawidłowe stanowisko organu odwoławczego, skoro brak jest wystarczającej oceny czy skarżący przedstawił prawidłowe argumenty usprawiedliwiające wyłączenie jego odpowiedzialności administracyjnej na tle art. 92c ust.1 pkt 1 u.t.d. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za usprawiedliwioną, skoro nie była możliwa merytoryczna kontrola toku rozumowania, które doprowadziło Sąd pierwszej instancji do podjętego rozstrzygnięcia, a w konsekwencji na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu winien ocenić czy skarżący przedstawił prawidłowe argumenty odnoszące się do wyłączenia jego odpowiedzialności administracyjnej na tle art. 92c ust.1 pkt 1 u.d.p. Winien zbadać, czy zaistniały przesłanki egzoneracyjne z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Wskazać należy, że przesłanki te podlegają ocenie na tle konkretnych okoliczności sprawy, wykazywanych przez przewoźnika - skarżącego. Okoliczności te - z racji wymogu ich łącznego spełnienia - muszą więc potwierdzać nie tylko, że właśnie z powodu owych okoliczności przewoźnik – skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a jednocześnie, że okoliczności tych (z powodu których doszło do naruszenia) nie mógł przewidzieć. W oparciu o art. 207 § 2 p.p.s.a. w związku z treścią art. 203 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny postanowił odstąpić od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w całości.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło