VI SA/Wa 2368/16
WyrokWSA w Warszawie2017-07-13
Skład orzekający: Aneta Lemiesz, Pamela Kuraś-Dębecka, Ewa Frąckiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Komisja Nadzoru Finansowego prawidłowo odmówiła wyrażenia zgody na powołanie osoby na stanowisko prezesa zarządu banku spółdzielczego, opierając się na przesłance braku rękojmi należytego wykonywania obowiązków, pomimo braku formalnych upomnień w okresie pełnienia funkcji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Komisja Nadzoru Finansowego prawidłowo odmówiła wyrażenia zgody na powołanie kandydatki na stanowisko prezesa zarządu banku spółdzielczego. Odmowa oparta na przesłance braku rękojmi należytego wykonywania obowiązków była uzasadniona, ponieważ zebrany materiał dowodowy, w tym wyniki kontroli i oceny sytuacji finansowej banku, wskazywały na nieefektywne zarządzanie, słabą jakość portfela kredytowego i niski współczynnik kapitałowy, co budziło zastrzeżenia co do bezpieczeństwa środków deponentów. Sąd uznał, że nawet jeśli formalne upomnienia nie zostały wydane, to całokształt działań i wyników pracy kandydatki uzasadniał istnienie wątpliwości co do jej zdolności do ostrożnego i stabilnego zarządzania bankiem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Rady Nadzorczej banku na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) utrzymującą w mocy odmowę zgody na powołanie Pani L. B. na stanowisko prezesa zarządu banku spółdzielczego. KNF odmówiła zgody, uznając, że kandydatka nie daje rękojmi należytego wykonywania obowiązków, co wykazały wyniki kontroli i oceny sytuacji finansowej banku. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych (doręczenia, czynny udział strony) oraz prawa materialnego (art. 22aa Prawa bankowego).Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2017 r. sprawy ze skargi R. w L. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie zgody na powołanie na stanowisko prezesa zarządu banku spółdzielczego oddala skargę
Decyzją z dnia [...] września 2016 r. nr [...] działając na podstawie art. 22b ust. 3 pkt 1 w związku z art. 22b ust. 1 i art. 22aa ust. 1 oraz w związku z art. 20a ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 128 ze zm.) oraz na podstawie z art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej "k.p.a.") w zw. z art. 11 ust. 5 i 6 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 174 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku z dnia 25 maja 2016 r., złożonego 30 maja 2016 r. przez Radę Nadzorczą [...] ("Bank", "[...] Bank") o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Komisji Nadzoru Finansowego ("Komisja", "KNF") z dnia [...] maja 2016 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na powołanie Pani L. B. na stanowisko Prezesa Zarządu [...] [...], Komisja Nadzoru Finansowego, zwana dalej także "KNF", "organem" utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] maja 2016 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na powołanie Pani L. B. na stanowisko Prezesa Zarządu [...]
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Na wniosek Rady Nadzorczej Banku z dnia [...] stycznia 2014 r., doręczony organowi nadzoru dnia [...] stycznia 2014 r., KNF wszczęła postępowanie w sprawie wyrażenia zgody na powołanie Pani L. B. ma stanowisko Prezesa Zarządu [...] Banku . Decyzją z dnia [...] maja 2016 r., znak: [...], Komisja odmówiła wyrażenia zgody na powołanie Pani L. B. na stanowisko Prezesa Zarządu Banku.
Na wniosek Rady Nadzorczej [...] Banku z dnia [...] maja 2016 r., otrzymany dnia [...] maja 2016 r., Komisja wszczęła postępowanie o ponowne rozpatrzenie sprawy o wyrażenie zgody na powołanie Pani L. B. na stanowisko Prezesa Zarządu Banku.
Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] maja 2016 r. Komisja Nadzoru Finansowego powołała się na następujące przepisy prawne. Wskazała, że zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 grudnia 2000 r. o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających (tekst jednolity: Dz.U. z 2015 r., poz. 2170 ze zm.), przez bank spółdzielczy należy rozumieć bank będący spółdzielnią. Banki spółdzielcze są szczególnym rodzajem podmiotów działających na rynku bankowym, ze względu na fakt, że prawną formą ich działania jest spółdzielnia. Z tego powodu stosuje się do nich zarówno ustawę - Prawo spółdzielcze (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r., poz. 21), ustawę - o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających oraz ustawę - Prawo bankowe. Takie rozumienie wynika wprost z art. 2 pkt 1 ustawy o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających.
Przepis art. 20a ustawy Prawo bankowe stanowi, że do [...] stosuje się odpowiednio przepisy art. 22-22b przedmiotowej ustawy. W wymienionym zbiorze przepisów mieści art. 22b, w którym ustawodawca podkreśla, że powołanie prezesa zarządu banku następuje za zgodą KNF. Z wnioskiem o wyrażenie zgody na powołanie prezesa występuje rada nadzorcza.
W art. 22b ust. 3 ustawy Prawo bankowe ustawodawca enumeratywnie wymienia katalog przesłanek, których spełnienie warunkuje odmowę wyrażenia przez Komisję zgody na powołanie danej osoby na stanowisko prezesa zarządu banku. KNF odmawia wyrażenia zgody, gdy osoba której dotyczy wniosek:
1) nie spełnia wymogów określonych w art. 22aa,
2) była karana za przestępstwo umyślne lub przestępstwo skarbowe, z wyłączeniem przestępstw ściganych z oskarżenia prywatnego,
3) nie spełnia obowiązku, o którym mowa w art. 138 ust. 4a - w przypadku osoby pełniącej funkcję członka zarządu banku,
4) nie posiada udowodnionej znajomości języka polskiego.
W art. 22aa ustawy Prawo bankowe zostały wskazane cechy, którymi powinni charakteryzować się członkowie zarządu i rady nadzorczej, w szczególności powinni mieć wiedzę, umiejętności i doświadczenie, odpowiednie do pełnionych przez nich funkcji i powierzonych im obowiązków, oraz dawać rękojmię należytego wykonywania tych obowiązków.
Dalej organ wskazał, co należy rozumieć pod pojęciem "rękojmia".
Stanowi ona nieostrą przesłankę odmowy wyrażenia przez Komisję zgqdy na powołanie prezesa zarządu banku, mającą charakter klauzuli generalnej, której wykładnia (konkretyzacja) należy do kompetencji KNF. Wykładni tej Komisja dokonuje samodzielnie w każdej indywidualnej sprawie, w drodze decyzji administracyjnej, w ramach swobody decyzyjnej, mając w szczególności na względzie ustanowione przez art. 133 ust. 1 ustawy Prawo bankowe cele nadzoru bankowego, to jest zapewnienie bezpieczeństwa środków pieniężnych gromadzonych na rachunkach bankowych oraz zgodności działalności banków z przepisami ustawy Prawo bankowe, Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych, zmieniające rozporządzenie (UE) nr 648/2012, ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim, ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi oraz statutem banku.
Rekonstruując znaczenie pojęcia "rękojmia" w pierwszej kolejności zdaniem organu należy odnieść się do wykładni gramatycznej. W języku polskim słowo "rękojmia" oznacza "poręczenie", "zagwarantowanie czegoś", "gwarancję", "zabezpieczenie i pewność", "zapewnienie o czymś" oraz "przyrzeczenie czegoś" (M. Szymczak (red.) Słownik języka polskiego, Warszawa 1999, s. 56, t. III). Rękojmia oznacza gwarancję, a więc obiektywny brak niedających się usunąć wątpliwości co do zaistnienia w przyszłości określonego stanu. W świetle przepisu art. 22b ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo bankowe odnośnie kandydata na prezesa zarządu, podlegającego ocenie KNF nie powinny zachodzić wątpliwości, iż będzie on wykonywał obowiązki prezesa zarządu banku w sposób należyty, a więc właściwy, prawidłowy, stosowny, odpowiedni, a przede wszystkim uczciwy i praworządny, osiągając zamierzone cele bez uszczerbku dla prawidłowego - zgodnego z przepisami prawa, ostrożnego i stabilnego oraz bezpiecznego dla gromadzonych środków - zarządzania bankiem. Jeżeli takie wątpliwości pojawią się i nie dają się usunąć w toku postępowania w danej sprawie, należy uznać, iż dana osoba rękojmi nie daje. Prawidłowe, ostrożne i stabilne zarządzanie bankiem oznacza, że działania podejmowane w ramach zarządzania bankiem są nie tylko zgodne z obowiązującymi przepisami, ale też rozsądne, podejmowane z należytą rozwagą i bez nadmiernego ryzyka (ostrożność), zaś efekty tych działań są proporcjonalne do ich skali, nie powodują gwałtownych, nagłych zmian w sytuacji ekonomiczno-finansowej banku oraz nie wpływają negatywnie na postrzeganie banku jako instytucji godnej zaufania, należycie dbającej o bezpieczeństwo gromadzonych środków (stabilność).
Zdaniem organu odnosząc się do przesłanki rękojmi nie sposób pominąć roli prezesa zarządu w kierowaniu bankiem. Wskazane w art. 22aa ust. 1 wykonywanie obowiązków prezesa zarządu banku należy odnosić nie tylko do zadań powierzonych prezesowi w ramach podziału kompetencji w zarządzie banku, lecz także do zadań realizowanych przez zarząd kolegialnie w ramach zarzadzania bankiem. Zgodnie z art. 48 § 1 ustawy Prawo spółdzielcze to zarząd spółdzielni kieruje działalnością spółdzielni i reprezentuje ją na zewnątrz, z czego domniemywać należy, że zarząd kolegialnie ponosi odpowiedzialność za skutki kierowania działalnością spółdzielni i reprezentowania jej na zewnątrz. Błędnym byłoby przyjęcie rozumowania, w którym wyłączymy indywidualną odpowiedzialność członków zarządu. W kolektywnym zakresie działania zarządu, podejmuje on bowiem uchwały, które są wspólną świadomą decyzja poszczególnych członków zarządu, wyrażającą się w akcie głosowania nad dana uchwałą. Taka indywidualna odpowiedzialność poszczególnych członków zarządu za działania związane z kierowaniem działalnością spółdzielni i reprezentowania jej na zewnątrz wynika wprost z art. 58 ustawy Prawo spółdzielcze, zgodnie z którym członek zarządu odpowiada wobec spółdzielni za szkodę wyrządzoną działaniem lub zaniechaniem sprzecznym z prawem lub postanowieniem statutu spółdzielni, chyba że nie ponosi winy. Szczególną odpowiedzialność indywidualną za skutki kierowania działalnością spółdzielni i reprezentowania jej na zewnątrz przypisać należy prezesowi spółdzielni, który kieruje pracami zarządu i dla którego, przepisy ustawy Prawo bankowe przewidują w związku z tym szczególną rolę. Zgodnie z art. 20a ust. 1, w związku z art. 22a ust. 3 i 4 ustawy Prawo bankowe, prezes zarządu banku kieruje pracami zarządu.
Zadania prezesa zarządu są związane nie tylko z kierowaniem bieżącą działalnością banku tj. nadzorowaniem, kontrolowaniem przebiegu działalności oraz rozstrzyganiem wyłaniających się problemów, lecz powinny być utożsamiane z zarządzaniem w szerokim tego słowa znaczeniu, to jest świadomym podejmowaniu decyzji mających za przedmiot rozstrzyganie spraw istotnych dla funkcjonowania banku i dokonywania wyboru celów, sposobów i środków działania, przejawiających się w szczególności w:
- organizowaniu działalności - ustalaniu struktury organizacyjnej i sposobu, w jaki mają być wykonywane poszczególne operacje i inne czynności (procedury),
- wytyczaniu polityki, w tym globalnej strategii - ogólnych kierunków działania w średnim, kilkuletnim okresie, jak również polityki szczegółowej, obejmującej konkretne zadania mające prowadzić do głównego celu,
- analizowaniu uzyskiwanych wyników i wyciąganiu wniosków praktycznych dla dalszej działalności.
Bank będąc podmiotem zaufania publicznego powinien zapewnić bezpieczeństwo gromadzonych środków pieniężnych swoich klientów. Odpowiednie działania banku mają bezpośredni wpływ na funkcjonowanie i stabilność całej gospodarki, z tego względu członkom zarządu i radzie nadzorczej banku są stawiane szczególne wymagania przewidziane w art. 22b ust. 3 ustawy Prawo bankowe. Organ zwrócił uwagę na art. 22a ust. 7 przytoczonej ustawy, zgodnie z którym członkowie zarządu i rady nadzorczej banku są obowiązani pełnić swoje funkcje w sposób uczciwy i rzetelny oraz kierować się niezależnością osądu, aby zapewnić skuteczną ocenę i weryfikację podejmowania i wykonania decyzji związanych z bieżącym zarządzaniem bankiem.
Dokonując oceny spełniania przez Panią L. B. ustawowych wymogów stawianych członkom zarządu banku, KNF w postępowaniu pierwszoinstancyjnym wzięła pod uwagę następujące okoliczności faktyczne:
1) okres zatrudnienia w sektorze bankowym, zajmowane stanowiska oraz zakres obowiązków,
2) wyniki kontroli kompleksowej przeprowadzonej w Banku w dniach od [...] października 2010 r. do [...] listopada 2010 r.,
3) wyniki kontroli dotyczącej jakości aktywów i zarządzania ryzykiem kredytowym w Banku, przeprowadzonej w okresie od [...] kwietnia 2013 r. do [...] maja 2013 r.,
4) strategię zarządzania i rozwoju [...] [...] na okres co najmniej 3-letni (tj. lata 2014-2016),
5) sytuację ekonomiczno-finansową Banku według stanu na [...] grudnia 2015 r.
6) wyniki Badania i Oceny Nadzorczej ([...]) według stanu na [...] grudnia 2014 r.
7) wyniki kontroli doraźnej przeprowadzonej na prośbę Urzędu przez Departamentu Audytu Banku B. S.A. w dniach [...], [...] maja 2015 r.
W wyniku dokonanej oceny zgromadzonego materiału dowodowego w postępowaniu pierwszoinstancyjnym KNF stwierdziła, iż "w przypadku L. B. brak jest wystarczających przesłanek ku pozytywnej prognozie, iż pełniąc funkcje Prezesa Zarządu [...] [...] będzie w stanie w przyszłości wykonywać obowiązki prezesa sposób należyty, tj. właściwy, prawidłowy, ostrożny, stosowny, odpowiedni, a przede wszystkim uczciwy i praworządny, osiągając zamierzone cele bez uszczerbku dla prawidłowego - zgodnego z przepisami prawa, ostrożnego i stabilnego oraz bezpiecznego dla gromadzonych środków sprawowania funkcji prezesa. Wyniki przeprowadzonych kontroli oraz Badań i Oceny Nadzorczej obejmujące okres ostatnich 6 lat, w którym Pani L. B. sprawowała w [...] Banku Spółdzielczym funkcje Członka Zarządu, Zastępcy Prezesa Zarządu oraz pełniąc obowiązki Prezesa Zarządu nie pozwalają na uznanie, iż obowiązki te były realizowane w sposób rzetelny, prawidłowy, właściwy, ostrożny, i odpowiedni dla powierzonej funkcji.
W ocenie Komisji Nadzoru Finansowego, sformułowanej na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, brak jest gwarancji, że działania podejmowane przez L. B., na stanowisku Prezesa Banku (od którego oczekuje się świadomego podejmowania decyzji mających za przedmiot rozstrzyganie spraw istotnych dla funkcjonowania banku, dokonywania wyboru celów, sposobów i środków działania), będą rozsądne, podejmowane z należytą rozwagą i bez nadmiernego ryzyka, a efekty tych działań będą proporcjonalne do ich skali, nie spowodują gwałtownych, nagłych zmian w sytuacji ekonomiczno-finansowej Banku oraz nie wpłyną negatywnie na postrzeganie Banku jako instytucji godnej zaufania, należycie dbającej o bezpieczeństwo gromadzonych środków."
Komisja Nadzoru Finansowego zwróciła uwagę, że we wniosku z dnia [...] maja 2016 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] maja 2016 r. Rada Nadzorcza Banku nie zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenia przepisów prawa materialnego ani przepisów prawa procesowego.
Dokonując ponownej oceny spełnienia przez Panią L. B. ustawowych wymogów określonych w art. 22b ust. 3 Prawo bankowe KNF w postępowaniu o ponowne rozpatrzenie sprawy wzięła pod uwagę następujące funkcje kierownicze i zarządcze, do których były przyporządkowane następujące kompetencje:
"1) od [...].10.2013 r. - członek zarządu pełniący obowiązki prezesa Zarządu:
- nadzór nad całokształtem działalności Banku i jego jednostkami organizacyjnymi,
- kierowanie pracami Zarządu, nadzorowanie wykonania zadań przez poszczególnych Członków Zarządu,
- w zakresie zarzadzania ryzykiem kredytowym - nadzór nad przeglądem i klasyfikacją ekspozycji kredytowych oraz tworzenia rezerw celowych,
- zarządzanie ryzykiem braku zgodności w podległym pionie,
- bezpośredni nadzór prac komórki audytu i kontroli wewnętrznej,
- nadzór nad zespołem analityków kredytowych, zespołem przeglądu należności i windykacji, zespołem organizacyjno-administracyjnym, zespołem obsługi prawnej kontrolą wewnętrzną i audytem;
2) w latach 2003-2013 - zastępca prezesa Zarządu:
- podejmowanie kolegialnych uchwał Zarządu,
- członkostwo w komitecie zarządzania ryzykami,
- zarzadzanie ryzykiem braku zgodności w podległym pionie,
- kontrola prawidłowości księgowania dokumentów, kontrola gospodarki pieniężnej sald w kasach i bankomatach,
- zapewnienie bezpieczeństwa informacji, danych osobowych,
- zastępstwo prezesa zarządu w czasie jego nieobecności."
Organ uwzględnił również sytuację ekonomiczno-finansową Banku według stanu na [...] marca 2016 r. a mianowicie:
[...] Bank zgodnie ze statutem prowadzi działalność na terenie województwa małopolskiego. Działalność ta jest prowadzona za pośrednictwem [...] placówek. W Banku zatrudnionych jest [...] pracowników. Liczba udziałowców Banku wynosi [...] osoby.
Suma bilansowa [...] Banku na [...] marca 2016 r. wyniosła 382 476 tys. zł, a portfel kredytowy [...] tys. zł. Wynik finansowy netto uzyskany w 2015 r. ([...] tys. zł) był o połowę niższy, niż w 2014 r. W I kwartale 2016 r. wynik netto był o 10% niższy, niż w I kwartale 2015 r. W ciągu roku fundusze własne wzrosły o 23% do kwoty 23 [...] tys. zł (stan na [...] marca 2016 r.), w wyniku przeznaczenia na fundusz zasobowy całego zysku netto za 2014 r. w kwocie [...] tys. zł. Fundusze wzrosły również z tytułu pożyczki podporządkowanej z B. S.A. w wysokości [...] tys. zł. Takie działanie zrekompensowało obniżenie funduszy, które wystąpiło w wyniku znacznego zmniejszenia funduszu udziałowego (z uwagi na wycofanie i amortyzację udziałów) - w ciągu roku z [...] tys. zł do [...] tys. zł. Fundusz udziałowy stanowić obecnie 1,55% funduszy własnych.
W badanym okresie łączny współczynnik kapitałowy wynosił 14,07% (średnia w grupie 17 19%) i należy do najniższych w grupie rówieśniczej. Rentowność aktywów utrzymuje się na poziomie niższym, niż średnia w grupie rówieśniczej (ROA netto na dzień [...] marca 2016 r wyniósł 0,68% w Banku i 0,76% średnia w grupie). Uwagę zwraca utrzymujący się niski poziom wskaźnika dźwigni finansowej - na [...] grudnia 2015 r. w Banku 5,19% (średnia w grupie 8,49%), na koniec I kwartału 2016 r. w Banku 5,03% (średnia w grupie 8,5%). Wskaźniki kosztowe nadal utrzymują się na niekorzystnym poziomie, aktywa i zysk brutto przypadające na zatrudnionego należą do niższych w grupie rówieśniczej (zysk brutto na zatrudnionego w Banku [...] tys. zł, w grupie [...] tys. zł).
Portfel kredytowy stanowi poniżej połowy aktywów (46,79%). Udział kredytów zagrożonych w portfelu brutto wyniósł 7,83% (średnia w grupie 5,12%), rok wcześniej 7,29%. Niekorzystnie kształtuje się udział portfela przeterminowanego powyżej 3 miesięcy w portfelu kredytowym (6,7% w Banku, średnia w grupie 4%). W grupie należności zagrożonych dominujący jest udział kredytów w kategorii stracone, które stanowiły 5,37% portfela kredytowego. Najsłabszą jakością charakteryzują się kredyty na nieruchomości komercyjne i inwestycyjne - na [...] marca 2016 r. ich "szkodowość" wyniosła w Banku odpowiednio 18,53 % i 12,7% (średnia w grupie odpowiednio 7,18% i 3,37%). Na niekorzystnie niskim poziomie utrzymuje się relacja odpisów z tytułu utraty wartości do portfela kredytowego z utratą wartości (13,58% w Banku, 32,66% średnia w grupie). Jest to jeden z najniższych wskaźników w grupie.
Pismem z dnia [...] marca 2016 r. ze względu na słabą ocenę [...] Bank otrzymał zakaz wypłaty dywidendy z zysku za 2015 r. Również z uwagi na utrzymywanie się współczynnika kapitałowego w ostatnich latach poniżej zalecanego poziomu Bank otrzymał dwukrotnie zakaz wypłaty dywidendy z zysku za 2013 r. i 2014 r. Taki zakaz obowiązywał także w latach 2011-2012 w związku z realizacją postępowania naprawczego.
Biorąc pod uwagę wyniki oceny sytuacji ekonomiczno-finansowej [...] Banku , inspekcji kompleksowej przeprowadzonej w okresie od [...] października 2010 r. do [...] listopada 2010 r. oraz inspekcji problemowej przeprowadzonej w okresie od [...] kwietnia 2013 r. do [...] maja 2013 r. organ wskazał, iż poziom bezpieczeństwa środków gromadzonych na rachunku bankowym budzi zastrzeżenia. Utrzymująca się słaba jakość portfela kredytowego, niski współczynnik kapitałowy oraz niekorzystny poziom relacji odpisów z tytułu utraty wartości do portfela kredytowego z utratą wartości wskazują, że dotychczasowa działalność Zarządu Banku i jego poszczególnych członków jest nieefektywna. W celu zapewnienia stabilnego funkcjonowania [...] Banku niezbędne jest zapewnienie odpowiednio wykwalifikowanej i doświadczonej kadry zarządczej, dającej rękojmię ostrożnego i stabilnego zarządzania Bankiem.
KNF omówiła także wyniki kontroli doraźnej przeprowadzonej w banku. Wskazała, że w dniach [...], [...]maja 2015 r. pracownicy Departamentu Audytu B. S.A. w ramach audytu wewnętrznego przeprowadzili inspekcję w [...] Banku. W wyniku kontroli według stanu na dzień [...] kwietnia 2015 r.:
1) stwierdzono brak spójności w przepisach wewnętrznych obowiązujących w Banku, m.in. zwrócono uwagę na konieczność zmiany w przepisach Regulaminu organizacyjnego oraz w Strukturze organizacyjnej w celu dostosowania i osiągnięcia spójności ze Statutem Banku oraz Regulaminem działania Zarządu,
2) zwrócono uwagę na konieczność podpisania aktów regulujących zakres czynności Członków Zarządu oraz Strukturę organizacyjną Banku przez Radę Nadzorczą,
3) stwierdzono brak badania przez Bank zdolności kredytowej przez cały okres trwania umowy kredytowej, a jedynie przez okres prognozowanych 3 najbliższych lat, co stanowi naruszenie art. 70 ust. 1 ustawy Prawo bankowe,
4) zidentyfikowano brak badania bieżącej zdolności kredytowej dla ekspozycji o numerze [...] oraz [...],
5) Bank nie dokonywał dokładnego i jednolitego opisu wszystkich odstępstw od standardowych warunków kredytowania zarówno w propozycji kredytowej, decyzji kredytowej jak i umowie kredytowej,
6) za 2011 r. oraz 2012 r. nie dokonano wymaganego monitoringu sytuacji ekonomiczno-finansowej,
7) stwierdzono brak klasyfikacji punktowej i pomijanie oceny mierników ilościowych i jakościowych w procesie klasyfikacji należności; podczas prowadzenia monitorowania sytuacji ekonomiczno-finansowej oraz badania terminowości spłat,
8) uznano niewłaściwą klasyfikację ekspozycji kredytowej klienta, który został zakwalifikowany przez Bank do grupy należności "normalne", biorąc pod uwagę ryzyko transakcji oraz brak posiadania bieżącej zdolności kredytowej, która może zagrażać terminowej spłacie obsługi zadłużenia, a kredytobiorca powinien być zakwalifikowany do kategorii "poniżej standardu",
9) stwierdzono brak należytej staranności ze strony Banku w procesie weryfikacji udziału własnego, zadeklarowanego przez klienta.
O nieprawidłowościach w zarządzaniu zdaniem KNF świadczą również wyniki przeprowadzonej w 2015 r. analizy zza biurka, która wykazała, że Bank dokonuje pomniejszenia podstawy tworzenia rezerw celowych z naruszeniem prawa. Rezerwy celowe są tworzone przez banki w celu zrównoważenia skutków ryzyka, wynikającego z ich działalności oraz zapewnienia bezpieczeństwa zgromadzonych na rachunkach środków deponentów. Szczegółowy sposób i tryb tworzenia rezerw regulują przepisy Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie zasad tworzenia rezerw na ryzyko związane z działalnością banków ("RMF"). Bank korzystał z możliwości pomniejszania podstawy tworzenia rezerw celowych w odniesieniu do ekspozycji kredytowych nie przestrzegając w pełni zasad określonych w RMF i w sposób nieuzasadniony ostrożnościowego punktu widzenia. W wyniku analizy stwierdzono nieprawidłowości w zakresie ustalania przez Bank okresu opóźnienia w spłacie kredytów, od którego uzależniona jest możliwość pomniejszania podstawy tworzenia rezerw celowych, zgodnie z § 5 ust. 4 RMF. W przypadku kredytów, których opóźnienia w spłacie były dłuższe niż 51 miesięcy, Bank nie tworzył żadnej rezerwy celowej, co stanowiło naruszenie RMF. Bank również nie respektuje przepisu § 5 ust. 1 pkt 1 RMF stanowiącego, iż postawę tworzenia rezerw celowych można pomniejszyć o wartość zabezpieczeń tylko wówczas, gdy jest możliwa do uzyskania podczas ewentualnego postępowania egzekucyjnego, biorąc pod uwagę ograniczenia prawne, ekonomiczne i faktyczne, mogące wpłynąć na rzeczywistą możliwość zaspokojenia banku z przedmiotu zabezpieczenia. W Banku występują ekspozycje kredytowe zaklasyfikowane do grupy "zagrożone" od kilku lat, dla których nie są tworzone rezerwy celowe. Takie zaniechanie świadczy o wadliwie dokonywanych przeglądach i klasyfikacji ekspozycji kredytowych.
Pismem z dnia [...] maja 2015 r. Urząd KNF skierował do Banku zalecenia dotyczące wyeliminowania uchybień po wspomnianej kontroli doraźnej, a także utworzenia rezerw celowych adekwatnie do występującego ryzyka i zgodnie z zasadami w określonymi w RMF. Dnia [...] sierpnia 2015 r. Bank poinformował KNF o dotworzeniu rezerwy celowej w wysokości [...] tys. zł.
W [...] Banku w dniach od [...] sierpnia do [...] sierpnia 2015 r. Departament Audytu B. S.A. przeprowadził kontrolę wewnętrzną według stanu na [...] czerwca 2015 r. Kontrola obejmowała m.in.: przegląd wszystkich ekspozycji kredytowych z grupy zagrożone pod kątem prawidłowego zakwalifikowania ekspozycji do poszczególnych kategorii ryzyka, faktycznego okresu opóźnienia w spłatach, oceny dotychczasowych rezultatów w odzyskaniu należności i wyznaczenia wartości należności możliwych do uzyskania w trakcie ewentualnego postępowania egzekucyjnego, utworzenie rezerw celowych adekwatnie do występującego ryzyka, zgodnie z RMF.
Kontrola według stanu na [...] czerwca 2015 r. wykazała, że Bank podjął działania celem realizacji zaleceń pokontrolnych m.in. dokonał przekwalifikowania ekspozycji kredytowych zgodnie z wymogiem RMF, nie mniej jednak Departament Audytu B. S.A. zgłosił zastrzeżenia w zakresie klasyfikacji niektórych ekspozycji kredytowych. Ponadto audytorzy stwierdzili m.in.:
1) brak spójności przepisów w funkcjonujących regulacjach wewnętrznych Banku,
2) niezgodność praktyki bankowej z obowiązującymi przepisami w instrukcji monitoringu zabezpieczeń,
3) nieprawidłowości w zakresie księgowania kredytów,
4) konieczność usprawnienia procesu monitorowania i klasyfikacji należności.
Liczne błędy i braki ujawnione w trakcie kontroli świadczą zdaniem KNF o uchybieniach ze strony Zarządu Banku, w skład którego wchodzi p.o. Prezesa Zarządu Pani L. B. odpowiedzialna m.in. za nadzór nad przeglądem i klasyfikacją ekspozycji kredytowych oraz tworzenie rezerw celowych. Brak należytej staranności przy ocenie zdolności kredytowej klientów, znajduje negatywne odzwierciedlenie w obecnej słabej kondycji portfela kredytowego Banku. Zarząd Banku nie zapewnił odpowiednich mechanizmów kontrolnych w zakresie akceptowania i podejmowania decyzji kredytowych, prowadzenia monitoringu zabezpieczeń oraz klasyfikacji ekspozycji kredytowych.
W dalszej części uzasadnienia KNF dokładnie omówiła kwestie związane z przystąpieniem banku do Systemu Ochrony Zrzeszenia [...]. Podkreśliła, że pomimo spełnienia warunków przystąpienia do Systemu Ochrony Zrzeszenia B. kondycja finansowa banku, zwłaszcza związana z portfelem kredytowym budzi zastrzeżenia. Podwyższone ryzyko kredytowe oraz brakujące rezerwy celowe wywołują obawy co do bezpieczeństwa środków pieniężnych gromadzonych na rachunkach bankowych.
Komisja Nadzoru Finansowego ustosunkowała się też do sporządzonej przez Panią L. B. Strategii działania na lata 2015-2019. Podkreśliła, że w decyzji z dnia [...] maja 2016 r. wskazała na braki w Strategii na lata 2014-2016. Sporządzona przez kandydatkę strategia nie przedstawiła analizy konkretnych celów strategicznych, nie precyzowała metod przy pomocy których Bank chce osiągnąć wyznaczone cele. Strategia na lata 2014-2016 nie identyfikowała podstawowej grupy klientów, nie porównywała oferty banku na tle konkurencji, nie zawierała analizy zainteresowania klientów ofertę, brakowało analizy potrzeb marketingowych oraz związanych z tym nakładów finansowych.
Sporządzona przez Panią L. B. Strategia działania na lata 2015-2019 również nie realizuje wskazanych wyżej wymogów.
Brak w niej jest skonkretyzowanej koncepcji dalszego funkcjonowania banku. Charakteryzacja celów banku ogranicza się do ogólnych stwierdzeń bez przedstawienia konkretnych metod i działań zapewniających stabilny i długotrwały rozwój banku. Nie zidentyfikowano rzeczywistych potrzeb banku. Komisja podkreśliła również, że brak jest sprecyzowanych działań podejmowanych przez Zarząd Banku w zakresie nowego modelu zrzeszenia funkcjonującego w ramach systemu ochrony instytucjonalnego co świadczy negatywnie o przewidywanym wpływie Pani L. B. na sytuację [...] Banku .
Komisja podniosła, że nadzorcza ocena dotychczasowej pracy kandydatki na stanowiskach kierowniczych i zarządczych w [...] Banku jest negatywna, co uzasadnia ocenę, że nie daje ona rękojmi należytego wykonywania obowiązków Prezesa Zarządu Banku.
W wyniku inspekcji kompleksowej prowadzonej w okresie od [...] października 2010 r. do [...] listopada 2010 r., w trakcie pełnienia przez Panią L. B. funkcji członka zarządu, stwierdzono liczne naruszenia przepisów prawa, w tym art. 70 ustawy Prawo bankowe oraz Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie zasad tworzenia rezerw na ryzyko związane z działalnością banków. Ponadto stwierdzono, iż sytuacja ekonomiczno-finansowa Banku stanowi na datę inspekcji zagrożenie dla bezpieczeństwa środków gromadzonych na rachunkach bankowych. Poziom ryzyka kredytowego uznano za wysoki, a ryzyka płynności, stopy procentowej i operacyjnego jako umiarkowany. Jakość zarządzania tymi ryzykami oceniono jako niedostateczną. Wynik finansowy oceniono jako niekorzystny, pozycję Banku pod względem funduszy własnych jako niewystarczającą, a zarządzanie Bankiem jako wadliwe, z tych względów [...] Bank został zobowiązany do przedstawienia programu postępowania naprawczego.
Komisja Nadzoru Finansowego podniosła, że przy ocenie kandydatury Pani L. B. należy również wziąć pod uwagę fakt, iż pismem z dnia [...] stycznia 2011 r. zarząd banku, w skład którego wchodziła Pani L. B., pełniąc funkcję Zastępcy Prezesa Zarządu, otrzymał upomnienie za prowadzenie działalności w sposób stwarzający zagrożenie dla bezpieczeństwa środków pieniężnych gromadzonych na rachunkach bankowych oraz za prowadzenie działalności bankowej z naruszeniem postanowień obowiązujących przepisów prawa.
W okresie od [...] kwietnia 2013 r. do [...] maja 2013 r. w banku przeprowadzono inspekcję problemową, w wyniku której stwierdzono nieprawidłowości w zakresie oceny jakości portfela kredytowego i zarządzania ryzykiem kredytowym, dotyczące zarządzania ryzykiem kredytowym oraz skuteczności systemu kontroli wewnętrznej. Jakość zarządzania ryzykiem kredytowym oceniono jako budzącą zastrzeżenia.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, w szczególności zakres odpowiedzialności Pani L. B. pełniącej od [...] października 2013 r. obowiązki Prezesa Zarządu Banku Komisja stwierdziła, że kandydatka pełniąc tę funkcję miała bezpośredni wpływ na obecną sytuację banku, w tym w szczególności w zakresie ryzyka kredytowego, ryzyka kapitałowego oraz ryzyka wyniku finansowego, których poziom i jakość zarządzania budzą poważne zastrzeżenia nadzorcze.
Na podstawie analizy całokształtu dotychczasowych działań i wyników pracy Pani L. B. jako Członka Zarządu [...] Banku komisja uznała, że wobec Pani L. B. istnieją niedające się usunąć obiektywne wątpliwości, czy będzie ona zarządzać Bankiem w sposób ostrożny i stabilny, tj. że działania podejmowane przez nią w ramach zarządzania Bankiem (świadomego podejmowania decyzji mających za przedmiot rozstrzygnięcie spraw istotnych dla funkcjonowania banku, dokonywania wyboru celów, sposobów i środków działania) będą rozsądne, podejmowane z należytą rozwagą i bez nadmiernego ryzyka, a efekty tych działań będą proporcjonalne do ich skali, nie spowodują gwałtownych, nagłych zmian w sytuacji ekonomiczno-finansowej Banku oraz nie wpłyną negatywnie na postrzeganie Banku jako instytucji godnej zaufania, należycie dbającej o bezpieczeństwo gromadzonych środków.
Z tych wszystkich względów Komisja Nadzoru Finansowego orzekła o utrzymaniu w mocy swojej poprzedniej decyzji z dnia [...] maja 2016 r.
Na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] września 2016 r. Rada Nadzorcza [...] w [...] złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając jej:
I) rażące naruszenie prawa proceduralnego tj. przepisu art. 40 § 2 w zw. z art. 32 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak doręczania ustanowionemu pełnomocnikowi decyzji i pozostałej korespondencji w niniejszej sprawie, pomimo iż wymogi proceduralne narzucają bezwzględny obowiązek w tym zakresie, gdyż celem przepisów dotyczących doręczeń jest przede wszystkim zagwarantowanie praw strony do prawidłowego postępowania i strona nie może ponosić negatywnych konsekwencji zaniedbań organu administracyjnego, w szczególności w sytuacji wadliwości doręczenia negatywnej dla niej decyzji; w przypadku gdy strona ustanowiła pełnomocnika, przepis art. 40 § 2 zdanie pierwsze k.p.a. wyłącza doręczanie pism stronie oraz nie daje organowi prawa wyboru, czy uznaniowości, komu doręczać pisma w toku postępowania administracyjnego; pominięcie pełnomocnika strony w czynnościach postępowania jest równoznaczne z pominięciem strony, stanowi naruszenie procedury administracyjnej, w szczególności prawa do aktywnego udziału w sprawie – tego rodzaju naruszenie stanowi podstawę do uchylenia decyzji kwestionowanej w trybie instancyjnym;
II) naruszenie prawa proceduralnego tj. przepisu art. 10 ust. 1 k.p.a. poprzez zlekceważenie zasady czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania, a w szczególności uniemożliwienie Radzie w Nadzorczej [...] odbycia spotkania z Zarządem UKNF bądź wyznaczenia rozprawy administracyjnej w celu przedstawienia przez Radę Banku wszelkich wyjaśnień, dokumentów oraz przygotowanych planów przyszłego działania Banku pod kierownictwem pani L. B.; sprowadzenie instytucji wypowiedzenia się strony odnośnie zebranego materiału wyłącznie do "fasadowego" zapewnienia stronie możliwości przedłożenia pisemnego stanowiska, tym samym doprowadzenie do rażącego pozbawienia strony możliwości obrony swoich spraw w postępowaniu administracyjnym, pozbawienia strony merytorycznego prawa do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego, pozbawienia strony czynnego udziału w postępowaniu i jego nieważności;
III) naruszenie prawa materialnego mogące mieć wpływ na wynik sprawy tj. przepisu art. 22aa ust. 1 ustawy - Prawo bankowe ze względu na przyjęcie, że kandydatka L. B. nie daje rękojmi należytego wykonywania obowiązków prezesa zarządu [...], pomimo iż pełniła obowiązki prezesa zarządu Banku od [...] października 2013 roku do chwili złożenia niniejszej skargi (zatem niemal równo 3 lata), w okresie tym Bank nie otrzymał żadnych upomnień, w szczególności w trybie postępowania nadzorczego określonego w art. 138 ust. 3 ustawy - Prawo bankowe, realizował i wdrażał wszelkie zalecenia Komisji Nadzoru Finansowego, w tym podtrzymywane zalecenia dotyczące zakazu wypłaty dywidendy lub oprocentowania udziałów, które spowodowały lawinowe wypowiedzenia udziałów przez spółdzielców Banku, a przez to obniżenie niektórych wskaźników płynności finansowej Banku, które następnie Komisja uznała za przesłanki negatywnej oceny kandydatki, a przecież w żaden sposób nie zawinione przez nią;
IV) naruszenie norm prawa proceduralnego tj. art. 8, 11, 12, 77 § 1 i 80 k.p.a. ze względu na brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, zwłaszcza w zakresie rzetelnej i prawidłowej oceny działalności [...] Banku , naruszenie zasady prawdy obiektywnej poprzez przeprowadzenie wyłącznie negatywnej analizy merytorycznej danych finansowych miarodajnych dla tej oceny, interpretowanych w sposób wybiórczy i tendencyjny, podważenie zaufania do organu administracyjnego prowadzącego sprawę, pozbawienie strony możliwości obrony swych praw ze względu na pomijanie jej pełnomocnika przy wszelkich czynnościach postępowania, nieuwzględnienie słusznego interesu strony poprzez zbyt długie rozpatrywanie przedmiotowej sprawy i utrudnianie prawidłowego funkcjonowania Banku.
W oparciu o wyżej przedstawione zarzuty skarżąca wniosła o:
1) uwzględnienie skargi i uchylenie w całości decyzji Komisji Nadzoru Finansowego w Warszawie z dnia [...].09.2016 r. (znak: [...]) utrzymującej w mocy a decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...].05.2016 ([...]) w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na powołanie pani L. B. na stanowisko Prezesa Zarządu [...] [...] i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania,
2) rozstrzygnięcie o kosztach niniejszego postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła powyższe zarzuty.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie w dniu [...] lipca 2017 r. skarżąca dodatkowo podniosła, że postępowanie zostało wszczęte przed nowelizacją ustawy Prawo bankowe tj. wtedy kiedy art. 22aa ust. 1 jeszcze nie obowiązywał. Nie było zaś przepisów przejściowych dlatego też należało stosować przepisy obowiązujące w dacie złożenia wniosku. Wtedy w tym zakresie obowiązywał przepis art. 12 ustawy o funkcjonowaniu banków spółdzielczych. Niezależnie od powyższego doszło do naruszenia art. 10 kpa albowiem przed wydaniem zaskarżonej decyzji nie umożliwiono stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta w myśl § 2 tego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Oznacza to, że sąd administracyjny ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie, akt bądź inną czynność z zakresu administracji publicznej pod kątem ewentualnych naruszeń przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie kieruje się natomiast względami słuszności czy też zasadami współżycia społecznego.
Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja z dnia [...] maja 2016 r. nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Odnosząc się do pierwszego zarzutu skargi należy stwierdzić, że istotnie zarówno decyzja z [...] maja 2016 r. jak i z dnia [...] września 2016 r. zostały doręczone stronie z pominięciem ustanowionego pełnomocnika, jednakże uchybienie art. 40 § 2 kpa nie pozbawiło strony możliwości obrony swoich spraw albowiem wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy jak i skarga do sądu administracyjnego zostały wniesione w ustalonym terminie.
Odnosząc się zaś do kwestii pominięcia pełnomocnika strony w czynnościach postępowania wskazać należy, że w piśmie z dnia [...] kwietnia 2014 r. Przewodniczący Rady Nadzorczej poinformował, że do kontaktu w sprawie wyboru kandydata na Prezesa Zarządu Rada Nadzorcza wskazała pana R. S. - Członka Zarządu.
Zostało to dodatkowo potwierdzone w piśmie z dnia 22 maja 2014 r., gdzie Przewodniczący Rady Nadzorczej Banku wyraźnie wskazał, że wprawdzie pozostawia pełnomocnictwo udzielone panu mec. J. S. , to jednak wszelkie zapytania i korespondencje kierować należy bezpośrednio do wyznaczonej przez Radę Nadzorczą osoby, tj. pana R. S. - Członka Zarządu. Tym samym strona zmieniła adres do doręczeń korespondencji wskazany uprzednio we wniosku. Organ nadzoru prawidłowo zatem uznał, że pomimo utrzymania pełnomocnictwa dla mec. S., wolą jego mocodawcy jest, aby korespondencja w sprawie kierowana była jednak do banku. W dalszym postępowaniu jako właściwy adres do doręczeń przyjęto siedzibę Banku [...], [...]. Należy zatem przyjąć, że bank zapewnił swojemu Pełnomocnikowi dostęp do korespondencji otrzymywanej od organu nadzoru w toku postępowania administracyjnego, a sam pełnomocnik miał możliwość zapoznania się z aktami postępowania. Świadczyć za tym mogą poniższe okoliczności faktyczne:
1) W ramach postępowania w pierwszej jak i drugiej instancji pisma UKNF kierowane były do banku jako strony postępowania (łącznie 14 pism) i na żadnym etapie prowadzonych postępowań pełnomocnik strony nie podnosił faktu naruszenia art. 40 § 2 k.p.a.;
2) Pismem z dnia [...] marca 2016 r. Rada Nadzorcza Banku poinformowała organ nadzoru, że upoważnia pana mec. J. S. do reprezentowania Rady Nadzorczej w zakresie wglądu do dowodów, materiałów oraz zgłoszonych żądań, zebranych w postępowaniu administracyjnym w sprawie wyrażenia zgody na powołanie Prezesa Zarządu banku [...]. RN potwierdziła również stawiennictwo ww. Pełnomocnika w siedzibie organu nadzoru w dniu [...] marca 2016 r. Pełnomocnik skorzystał z ww. upoważnienia własnoręcznie poświadczając, że w dniu [...] marca przejrzał akta postępowania oraz że wykonał zdjęcia części dokumentów;
3) Pełnomocnik nie kwestionował uchybienia art. 40 § 2 k.p.a. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ponadto organ słusznie zaznaczył, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] maja 2016 r., otrzymany dnia [...] maja 2016 r., został złożony przez Radę Nadzorczą Banku i również tylko Rada Nadzorcza Banku brała czynny udział w postępowaniu, w tym m.in. wypowiedziała się jako strona postępowania, co zaznaczyła w piśmie skierowanym do UKNF dnia [...] września 2016 r., że nie skorzysta z uprawnienia do przeglądania akt sprawy, stwierdzając, że: "...W toku uprzedniego postępowania nasz przedstawiciel zapoznał się już ze wszystkimi zgromadzonymi w tej sprawie materiałami, do których Rada Nadzorcza Banku [...] nie wniosła uwag."
Z tych wszystkich względów niedoręczanie pism pełnomocnikowi skarżącej nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.
Za bezzasadny Sąd uznał zarzut drugi skargi tj. naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez zlekceważenie zasady czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania. Należy podkreślić, że dla wykazania słuszności tego zarzutu strona powinna wykazać, że zarzucane uchybienie organu uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Jak to wynika z wyjaśnień organu w dniu [...] marca 2016 r. pełnomocnik strony przeglądał akta postępowania i zapoznał się osobiście ze zgromadzonym materiałem dowodowym.
Ponadto w toku postępowania w II instancji, strona w odpowiedzi na pismo w trybie art. 10 § 1 k.p.a., umożliwiającym wypowiedzenie się co do zebranych w niniejszej sprawie dowodów, materiałów oraz zgłoszonych żądań, a także przeglądania akt sprawy w każdym stadium postępowania, poinformowała organ, że "Rada Nadzorcza Banku [...], jako strona postępowania, nie skorzysta z uprawnienia do przeglądania akt sprawy, związanych z decyzją KNF z dnia [...] maja 2016 r. W toku uprzedniego postępowania nasz przedstawiciel zapoznał się już ze wszystkimi zgromadzonymi w tej sprawie materiałami, do których Rada Nadzorcza Banku [...] nie wniosła uwag."
Odnosząc się do zarzutu niewyznaczenia rozprawy administracyjnej należy wskazać, że zgodnie z art. 89 § 1 k.p.a. organ administracji zobowiązany jest do przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, gdy 1) zapewni to przyśpieszenie lub uproszczenie postępowania lub gdy 2) wymaga tego przepis prawa.
Ponadto, zgodnie z art. 89 § 2 k.p.a. organ administracji powinien przeprowadzić rozprawę, gdy 1) zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy 2) jest to potrzebne dla wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin.
Żadna z sytuacji przewidzianych w art. 89 k.p.a. nie miała miejsca zatem wyznaczenie rozprawy administracyjnej było zbędne. Analogicznie skoro organ dysponował materiałem dowodowym na piśmie a także przesłuchał kandydatkę na Prezesa nie było potrzeby wyznaczania spotkania z Zarządem KNF.
Wbrew twierdzeniom skargi, badając czy L. B. spełnia przesłankę rękojmi należytego wykonywania obowiązków Prezesa Zarządu Banku organ przeprowadził obszerne i wnikliwe postępowanie dowodowe, przez co nie doszło do naruszenia art. 8, 11, 12, 77 § 1 i 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Dokonując ponownej oceny spełnienia przez panią L. B. ustawowych wymogów określonych w art. 22b ust. 3 ustawy Prawo bankowe, KNF w postępowaniu o ponowne rozpatrzenie sprawy wzięła pod uwagę następujące okoliczności faktyczne:
a) informacje dotyczące kandydatki,
b) informacje dotyczące oceny sytuacji ekonomiczno-finansowej Banku według stanu na [...] marca 2016 r.,
c) wyniki kontroli doraźnej (w dniach [...], [...] - [...] maja 2015 r. pracownicy Departamentu Audytu B. S.A. w ramach audytu wewnętrznego przeprowadzili inspekcję w [...] Banku),
d) plan przystąpienia Banku do Systemu Ochrony Z.[...],
e) ocena Strategii działania na lata 2015-2019,
f) ocena nadzorcza dotychczasowej pracy kandydatki w Banku.
Analiza materiału dowodowego, zgromadzonego w sprawie doprowadziła organ do słusznego wniosku, że kandydatka nie daje rękojmi należytego wykonywania obowiązków Prezesa Zarządu.
Na podkreślenie zasługuje negatywna ocena działań podejmowanych przez Panią L. B. p.o. Prezesa Zarządu Banku na ostrożne i stabilne zarządzenie bankiem w świetle jego niezadowalającej sytuacji ekonomiczno-finansowej. Jak podkreślił organ pod zarządem Pani L. B. w Banku utrzymuje się słaba jakość portfela kredytowego niski współczynnik kapitałowy oraz niekorzystny poziom relacji odpisów z tytułu utraty wartości do portfela kredytowego z utratą wartości, a poziom bezpieczeństwa środków gromadzonych na rachunku bankowym budzi zastrzeżenia. W wyniku analizy stwierdzono utrzymywanie się ryzyka kapitałowego na podwyższonym poziomie, a poziom ryzyk wyniku finansowego i kredytowego jest wysoki. Oceniając sytuację ekonomiczno-finansową Banku należy brać pod uwagę nie tylko poziom ryzyka w poszczególnych obszarach, ale także jakość zarządzania. W latach 2014-2015 w wyniku przeprowadzonych analiz [...] stwierdzono pogorszenie jakości zarządzania, w tym zarządzania portfelem kredytowym, co skutkowało obniżeniem ogólnej oceny [...] z 2,70 na 3,00.
Aktualna sytuacja ekonomiczno-finansowa [...] Banku stanowi odzwierciedlenie działań podejmowanych przez Zarząd, w tym przez p.o. Prezesa Zarządu Panią L. B., która z racji sprawowanej funkcji oraz przypisanego zakresu obowiązków odpowiada za kierowanie całością działalności [...] Banku .
Przywołane w skardze wyrywkowe dane finansowe, wskazujące na wzrost od 2013 r. przychodów, liczby klientów, ilości rachunków same w sobie nie świadczą o dobrej sytuacji ekonomicznej banku. Z tego względu Sąd uznał, że nie doszło do naruszenia art. 22aa ust. 1 Prawa bankowego.
Odnosząc się do zarzutu, sformułowanego przez skarżącą na rozprawie w dniu 13 lipca 2017 r. Sąd stwierdza, że istotnie przepis art. 22aa Prawa bankowego nie obowiązywał w dacie złożenia wniosku przez Radę Nadzorczą Banku [...], jednakże wobec braku przepisów przejściowych należy stosować przepisy obowiązujące w dacie wydania decyzji w I instancji (zasada bezpośredniego działania ustawy nowej). Niezależnie od powyższego art. 12 ustawy o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, na który powołuje się strona w ust. 2 przewidywał, konieczność spełnienia przesłanki rękojmiowej przez kandydata na Prezesa i jego powołanie uzależniał od wyrażenia zgody przez Komisję Nadzoru Finansowego (ust. 3). Nie nastąpiła więc radykalna zmiana przepisów co do wymogów stawianych kandydatom na Prezesów Banku ani odnośnie trybu ich powołania.
Z tych wszystkich względów uznając zarzuty skargi za bezzasadne Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło