IV SA/Wa 2497/16
WyrokWSA w Warszawie2016-12-29
Skład orzekający: Anna Szymańska, Alina Balicka, Wanda Zielińska-Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska prawidłowo utrzymał w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy, uznając, że planowana zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna wraz z infrastrukturą, realizowana na trzech działkach o łącznej powierzchni przekraczającej 0,5 ha, stanowi przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a tym samym podlega zakazom obowiązującym na obszarze chronionego krajobrazu?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska niezasadnie zastosował przepis § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Sąd stwierdził, że suma parametrów kilku przedsięwzięć tego samego rodzaju może być brana pod uwagę tylko w ramach jednego zakładu lub obiektu, a zespół trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych, realizowanych przez tego samego inwestora na sąsiadujących działkach, nie stanowi jednego obiektu w rozumieniu tego przepisu. W związku z tym, każda inwestycja powinna być oceniana odrębnie, a ponieważ teren zabudowy na każdej z działek nie przekracza 0,5 ha, przedsięwzięcie nie kwalifikuje się jako mogące znacząco oddziaływać na środowisko.Stan faktyczny
Skarżący A. i A. P. wnieśli skargę na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (GDOŚ), które utrzymało w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ) odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z infrastrukturą na nieruchomościach stanowiących działki nr ew. [...], położonych w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu. RDOŚ odmówił uzgodnienia, uznając projekt za niezgodny z uchwałą Sejmiku Województwa w sprawie wyznaczenia Obszaru Chronionego Krajobrazu, ze względu na zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. GDOŚ podtrzymał tę decyzję, argumentując, że planowana zabudowa, w związku z sumowaniem powierzchni zabudowy i powierzchni przeznaczonej do przekształcenia na trzech działkach, przekracza 0,5 ha i kwalifikuje się jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i zasądził od niego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Szymańska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Alina Balicka Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi A. P. i A. P. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz A. P. i A. P. solidarnie kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez A. i A. P. (dalej skarżący lub inwestorzy) postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r. (nr [...]) Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska po rozpoznaniu zażalenia skarżących na postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w O. z dnia [...] czerwca 2016 r. (nr [...]), którym odmówiono uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z infrastrukturą na nieruchomości stanowiącej działkę nr ew. [...], obręb [...], gmina [...], położonej w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a., utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Stan faktyczny sprawy jest następujący:
Wójt Gminy [...] pismem z dnia [...] maja 2016 r., zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w O. o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji wyżej opisanej.
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w O., postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r., znak:[...], odmówił uzgodnienia przedmiotowego projektu decyzji, wskazując, że jest on niezgodny z § 5 ust. 1 pkt 2 Uchwały Nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. w sprawie wyznaczenia Obszaru Chronionego Krajobrazu [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z 2015 r., poz. [...]), tj. z zakazem realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. W uzasadnieniu wywiedziono również, że w stosunku do planowanej zabudowy nie mają zastosowania odstępstwa wymienione we wskazanej Uchwale.
Wskutek wniesienia zażalenia przez inwestorów Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie zwracając uwagę na następujące kwestie.
Przedmiotowa działka zlokalizowana jest w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu [...], na terenie którego obowiązuje Uchwała Nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. w sprawie wyznaczenia Obszaru Chronionego Krajobrazu [...].
W kwestii naruszenia prawa własności skarżących organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 31 ust. 3 Konstytucji ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Źródłem stosowanych ograniczeń prawa własności mogą być również przepisy prawa powszechnie obowiązującego o charakterze miejscowym, jednakże wydawane na podstawie i w zakresie upoważnienia zawartego w ustawie. Przepisy tego rodzaju zawiera Uchwała Nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., wydana w oparciu o upoważnienie ustawowe zawarte w art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2015 r., poz. 1651).
Dalej stwierdzono, że z przedłożonego projektu decyzji o warunkach zabudowy wynika, że obszar inwestycji stanowi niezabudowana nieruchomość o powierzchni około 0,31 ha, z gruntami ornymi IV klasy bonitacji (RIVa i RIVb) oraz nieużytki N. Z mapy stanowiącej załącznik do projektu decyzji o warunkach zabudowy wynika, że przyległe nieruchomości, tj. nr [...], nr [...], nr [...] - droga, a także nr [...] i nr [...] (nieruchomości po przeciwnej stronie drogi) są niezabudowane, natomiast na działkach nr [...], nr [...] i nr [...] powstaje nowa zabudowa. Na podstawie Systemu Ewidencji Przestrzennej Urzędu Gminy [...] organ także stwierdził, że na działce nr [...] znajduje się nieużytek - N, o powierzchni około 0,32 ha, który na zdjęciach satelitarnych dostępnych na stronie internetowej Geoserwis.gdos.gov.pl, widoczny jest jako zbiornik wodny.
GDOŚ zwrócił uwagę, że zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 2 Uchwały, w granicach ww. obszaru chronionego zakazuje się realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 353), dalej: ustawa OOŚ. Zgodnie z kolei z § 3 ust. 1 pkt 53 lit. b tiret 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213 poz. 1397, z późn. zm.) do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się zabudowę mieszkaniową wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą, nieobjętą ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo miejscowego planu odbudowy, o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż 0,5 ha na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 - 5, 8 i 9 ustawy o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy, przy czym przez powierzchnię zabudowy rozumie się powierzchnię terenu zajętą przez obiekty budowlane oraz pozostałą powierzchnię przeznaczoną do przekształcenia w wyniku realizacji przedsięwzięcia. Kwestią wymagającą ustalenia jest powierzchnia zabudowy, tj. powierzchnia terenu zajęta przez obiekty budowlane oraz pozostała powierzchnia przeznaczona do przekształcenia w wyniku realizacji przedsięwzięcia. Przedłożony projekt decyzji o warunkach zabudowy dotyczy realizacji trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z infrastrukturą techniczną na działce nr [...], o powierzchni około 0,31 ha. Bezspornym jest zatem fakt, iż planowana zabudowa (w postaci budynku mieszkalnego jednorodzinnego i ewentualnej infrastruktury towarzyszącej) nie przekroczy powierzchni 0,5 ha, a tylko w przypadku takiej powierzchni zabudowy inwestycja kwalifikowałaby się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko na podstawie przepisu § 3 ust. 1 pkt 53 lit. b tiret 1 ww. rozporządzenia. Należy jednak podkreślić, iż zgodnie z § 3 ust. 2 pkt 3 ww. rozporządzenia, do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się przedsięwzięcia nieosiągające progów określonych w ust. 1, jeżeli po zsumowaniu parametrów charakteryzujących przedsięwzięcie z parametrami planowanego, realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju, znajdującego się na terenie jednego zakładu lub obiektu, osiągną progi określone w ust. 1. Takowym obiektem jest również zespół zabudowy mieszkaniowej. Należy przy tym wyjaśnić, iż istotnym kryterium stosowania powyższego przepisu jest tożsamość obiektu, którą można stwierdzić m.in. w przypadku, kiedy inwestorem jest ten sam podmiot. W tym miejscu należy podkreślić, iż na działkach nr [...] Skarżący planują realizację łącznie ośmiu domów jednorodzinnych, położonych w sąsiedztwie. Nie ulega zatem wątpliwości, iż przedmiotowa inwestycja, wchodzi w skład zespołu zabudowy mieszkaniowej planowanego do realizacji przez jednego inwestora (tu: A. i A.P.).
W niniejszej sprawie kluczowe było zatem ustalenie, jaka jest powierzchnia zabudowy zespołu zabudowy mieszkaniowej planowanego do realizacji na działkach [...]. Rozpatrując przedmiotową kwestię zdaniem GDOŚ należy w pierwszej kolejności określić powierzchnię planowanej zabudowy mieszkaniowej wraz z towarzyszącą infrastrukturą poprzez zsumowanie powierzchni zabudowy ośmiu budynków mieszkalnych jednorodzinnych, planowanych do realizacji na ww. działkach ewidencyjnych. Wykonując powyższe, trzeba mieć na uwadze, iż "powierzchnia przeznaczona do przekształcenia", o której mowa w § 3 ust. 1 pkt 53 lit. b tiret 1 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, oznacza powierzchnię terenu, której rzeczywisty sposób zagospodarowania ulegnie zmianie w związku z realizacją przedsięwzięcia. Należy zwrócić uwagę, że przedsięwzięcia, które opisywane są za pomocą "powierzchni przeznaczonej do przekształcenia", to różnego rodzaju zabudowy z towarzyszącą im infrastrukturą. Za powierzchnię przeznaczoną do przekształcenia należy uznać tę powierzchnię, która uległa zmianie w związku z realizacją przedsięwzięcia. Należy zatem do niej zaliczyć m.in. powierzchnię parkingów, dróg dojazdowych, chodników, placów budowy, placów składowych, podjazdów, inne powierzchnie utwardzone czy płaty roślinności, które zostaną usunięte, a teren urządzony zgodnie z wolą inwestora (np. poprzez wprowadzenie zieleni urządzonej). Z powyższego należy wywieźć, że przekształceniu ulegnie cała powierzchnia nieruchomości (tj. działki nr [...]). Analiza przedstawionych do uzgodnienia projektów decyzji wskazuje, że powierzchnia, która ulegnie przekształceniu w wyniku prowadzonych prac budowlanych (działka nr [...] o powierzchni 0,3023 ha, działka nr [...] o powierzchni 0,3102 ha, działka nr [...] o powierzchni 0,3096 ha), przekroczy 0,9 ha. Powyższe oznacza, że planowany zespół zabudowy kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko na podstawie przepisu § 3 ust. 1 pkt 53 lit. b tiret 1 ww. rozporządzenia.
Niemniej zarówno w ww. Uchwale, jak i w ustawie o ochronie przyrody, przewidziano odstępstwa, które w pewnych sytuacjach umożliwiają realizację inwestycji. W § 5 ust. 3 Uchwały Sejmiku Województwa [...] wskazano, że zakaz, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, nie dotyczy:
- realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko wykazała brak znacząco negatywnego wpływu na ochronę przyrody obszaru chronionego krajobrazu;
- realizacji przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla których regionalny dyrektor ochrony środowiska stwierdził brak konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
Po przeanalizowaniu materiału dowodowego organ odwoławczy stwierdził, że odstępstwa takie nie występują.
Na zakończenie GDOŚ przypomniał, że Organ I instancji odmówił realizacji inwestycji także ze względu na kolizję z zakazem lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej. Jednakże zdaniem GDOŚ Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w O. nie wyjaśnił w sposób wystarczający przedmiotowej kwestii. Z powodu jednak kolizji inwestycji z innym z zakazów obowiązujących na omawianym terenie, Organ odwoławczy nie przeprowadzał dodatkowego postępowania wyjaśniającego w tym zakresie. Stąd § 5 ust. 1 pkt 8 Uchwały Nr [...] Sejmiku Województwa [...] tj. zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, nie stanowił podstawy odmowy uzgodnienia projektu decyzji.
Skargę na powyższe postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] lipca 2016r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. P. i A.P..
Skarga wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia jako naruszającego prawo własności oraz przepisy Konstytucji RP. Skarżący zarzucają w pierwszej kolejności dokonanie błędnych ustaleń faktycznych tj. przyjęcie, że w odległości mniejszej niż 100 m od terenu inwestycji znajduje się zbiornik wodny. Ich zdaniem zdjęcia przedstawiają stan z okresu niesprawności systemu odwadniającego na działce nr ew. [...]. Ponadto nie jest prawda, że staw na działce nr ew. [...] stanowi zbiornik naturalny, gdyż został wykonany w 2001 r. jako sposób zagospodarowania nieużytku.
Nie zgadzają się także ze stwierdzeniem, iż działki położone są w strefie SW jako tereny rolniczej przestrzeni produkcyjnej. Zgodnie z opracowywanym projektem planu miejscowego tereny te mają mieć funkcję osadniczą o dominacji mieszkaniowej wraz z infrastrukturą techniczną.
Podkreślają ponownie kwestię ochrony prawa własności.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga podlegała uwzględnieniu jako zasadna, choć zarzuty w niej podniesione nie miały wpływu na taki wynik sprawy.
Otóż w pierwszej kolejności Sąd stwierdza, że podstawą odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy przez organ ochrony środowiska był § 5 ust. 1 pkt 2 Uchwały Nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. w sprawie wyznaczenia Obszaru Chronionego Krajobrazu [...] (Dz. Urz. Woj. [...]. z 2015 r., poz. [...]) w zw. z § 3 ust. 1 pkt 53 lit. b tiret 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213 poz. 1397, z późn. zm.), dalej rozporządzenie. Przepisy te generalnie ustanawiają zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 353) na wskazanych obszarach. Jakie konkretnie to przedsięwzięcia, wynika z rozporządzenia, wydanego na podstawie art. 60 ustawy O.O.Ś. § 1 tego rozporządzenia stanowi bowiem, że rozporządzenie określa rodzaje przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Jak natomiast wynika z rozważań GDOŚ organ ten nie uznał za wystarczająco wyjaśnioną kwestie zastosowania ewentualnie innego zakazu, określonego w § 5 ust. 1 pkt 8 Uchwały Nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. i przyjęcia, że odmowa uzgodnienia warunków zabudowy podyktowana jest również zakazem polegającym na wykluczeniu lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych.
W niniejszej sprawie przedmiotem inwestycji jest zabudowa mieszkaniowa wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą, nieobjęta ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo miejscowego planu odbudowy na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 - 5, 8 i 9 ustawy o ochronie przyrody. Kwalifikuje się zatem co do zasady pod regulację zawartą w z § 3 ust. 1 pkt 53 lit. b tiret 1 rozporządzenia. Niemniej jednak norma wynikająca z tego przepisu wymaga aby powierzchnia zabudowy wynosiła nie mniej niż 0,5 ha, przy czym przez powierzchnię zabudowy przepis rozumie powierzchnię terenu zajętą przez obiekty budowlane oraz pozostałą powierzchnię przeznaczoną do przekształcenia w wyniku realizacji przedsięwzięcia. Jednym zatem z problemów, który podlegał rozważeniu była kwestia rozumienia legalnej definicji powierzchni zabudowy mieszkaniowej i towarzyszącej jej infrastruktury skonstruowanej na potrzeby stosowania w § 3 ust. 1 pkt 53 lit. b tiret 1.
Organ bowiem uznał, że powierzchnia zabudowy w tej sprawie jest tożsama z powierzchnią terenu inwestycyjnego tj. w tym wypadku powierzchnią działki inwestycyjnej, na której ma zostać zlokalizowana zabudowa. Przy czym słusznie organ wywodzi, że "powierzchnia przeznaczona do przekształcenia", o której mowa w § 3 ust. 1 pkt 53 lit. b tiret 1 rozporządzenia oznacza powierzchnię terenu, której rzeczywisty sposób zagospodarowania ulegnie zmianie w związku z realizacją przedsięwzięcia. Zasadnie zdaniem Sądu za powierzchnię przeznaczoną do przekształcenia organ uznał tę powierzchnię, która uległa zmianie w związku z realizacją przedsięwzięcia. Należy zatem do niej zaliczyć m.in. powierzchnię parkingów, dróg dojazdowych, chodników, placów budowy, placów składowych, podjazdów, inne powierzchnie utwardzone czy płaty roślinności, które zostaną usunięte, a teren urządzony zgodnie z wolą inwestora (np. poprzez wprowadzenie zieleni urządzonej).
Sąd stoi na stanowisku, że jeżeli teren inwestycyjny obejmuje powierzchnię powyżej 0,5 ha wówczas konieczne jest przedłożenie przez organ prowadzący postępowanie główne wraz z projektem decyzji o warunkach zabudowy także projektu zagospodarowania terenu inwestycyjnego spójnego z parametrami ustalonymi w projekcie warunków zabudowy. Musi on zatem uwzględniać powierzchnię planowanych obiektów budowlanych oraz powierzchni terenu, która w związku z inwestycją ulegnie przekształceniu. Przy czym jeśli chodzi o rozumienie pojęcia obiektów budowlanych zasadne jest posiłkowanie się definicją zawartą w prawie budowalnym, jako że warunki zabudowy stanowią etap procesu inwestycyjnego, który zawiera w sobie wydanie pozwolenia na budowę w celu realizacji zabudowy mieszkaniowej. Tym samym podlega regulacjom prawa budowlanego. Zgodnie zaś z art. 3 pkt 1) ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016r, poz. 290 ze zm.) przez obiekt budowlany rozumie się budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Poza obiektami budowlanymi przepis rozporządzenia definiuje jako pozostałą powierzchnię przeznaczoną do przekształcenia w wyniku realizacji przedsięwzięcia. Na ile zatem cała powierzchnia działki ulegnie przeobrażeniu i przekształceniu, zdaniem Sądu uzależnione jest od konkretnej i w każdym wypadku indywidualnej sytuacji. Może się bowiem zdarzyć, że ze względu na konkretne uwarunkowania nie cała powierzchnia działki ewidencyjnej ulegnie przeobrażeniu wskutek realizacji zabudowy mieszkaniowej. Pozostawienie natomiast części działki bez żadnych przeobrażeń związanych z budową zabudowy mieszkaniowej powoduje, że część ta nie może zostać zakwalifikowana jako "pozostała powierzchnia przeznaczona do przekształcenia". W ocenie Sądu rozumienie tego pojęcia co do zasady zostało wyjaśnione w sposób prawidłowy przez organ, niemniej doprowadziło do przedwczesnej konkluzji. Bez przeprowadzenia bowiem dodatkowego postępowania wyjaśniającego, co jest dopuszczalne w świetle art. 106 § 4 k.p.a. organ uznał, że cały teren inwestycyjny ulegnie przeobrażeniu. Trzeba przyznać w tym miejscu, że z reguły jako teren inwestycyjny w projektach decyzji wskazywana jest działka ewidencyjna jako całość. To może prowadzić do nieuzasadnionego utożsamienia terenu inwestycyjnego z pojęciem "powierzchnia zabudowy". Niemniej jednak stanowisko takie w niniejszej sprawie jest błędne, podjęte bowiem bez należytego wyjaśnienia stanu faktycznego względem przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie.
Powyższe zagadnienie jednak pozostaje bez znaczenia dla samego wyniku sprawy bowiem działka ewidencyjna w tej sprawie, jak i dwóch pozostałych, które pozostają w związku z niniejszą, nie przekracza powierzchni 0,5 ha.
Natomiast wbrew stanowisku organu - i to stanowi istotę sprawy – nie ma podstaw do skumulowania wszystkich trzech inwestycji podejmowanych przez skarżących w celu uznania łącznie tych przedsięwzięć jako mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia. Przepis ten stanowi, że do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się przedsięwzięcia nieosiągające progów określonych w ust. 1, jeżeli po zsumowaniu parametrów charakteryzujących przedsięwzięcie z parametrami planowanego, realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju, znajdującego się na terenie jednego zakładu lub obiektu, osiągną progi określone w ust. 1. Takowym obiektem jest zdaniem organu również zespół zabudowy mieszkaniowej. Jako natomiast źródło łączące te wszystkie trzy inwestycje organ wskazuje na prawo własności przysługujące skarżącym do owych trzech działek inwestycyjnych.
Stanowisko powyższe nie zasługuje na akceptację. Otóż zdaniem Sądu § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia znajdzie zastosowanie nie do wszystkich przedsięwzięć wymienionych w ust. 1. Należy dokonywać wykładni tego przepisu w sposób ścisły i zawężający mając na uwadze brzmienie tej normy w powiązaniu do rozumienia pojęć użytych w tym przepisie, a zdefiniowanych w przepisach szeroko pojętej ochrony środowiska. Co prawda aktem rangi ustawowej, w którym została zawarta delegacja do wydania omawianego rozporządzenia, jest ustawa O.O.Ś. Jednak kompleksowe i jednolite rozumienie pojęć prawnych używanych w aktach prawnych dotyczących szeroko pojętej ochrony środowiska i przedsięwzięć, które ingerują w to środowisko przemawia za tym, aby legalne definicje zawarte w akcie prawnym jakim jest ustawa z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (tj. Dz. U. z 2016, poz.672 ze zm.) przenieść na potrzeby wykładni pojęć zawartych w aktach wykonawczych wydanych na gruncie innej ustawy, jednak z zakresu ochrony środowiska.
I tak zgodnie z art. 3 pkt 48 ustawy o ochronie środowiska przez zakład rozumie się jedną lub kilka instalacji wraz z terenem, do którego prowadzący instalacje posiada tytuł prawny oraz znajdującymi się na nim urządzeniami. Jako instalacje rozumie się stacjonarne urządzenie techniczne, zespół stacjonarnych urządzeń technicznych powiązanych technologicznie, do których tytułem prawnym dysponuje ten sam podmiot i położonych na terenie jednego zakładu, budowle niebędące urządzeniami technicznymi ani ich zespołami, których eksploatacja może powodować emisję. Urządzenie to z kolei niestacjonarne urządzenie techniczne (art. 3 pkt 42), a tytuł prawny to prawo własności, użytkowanie wieczyste, trwały zarząd, ograniczone prawo rzeczowe albo stosunek zobowiązaniowy. Analiza tych wszystkich pojęć prowadzi do wniosku, że zespół budynków zabudowy mieszkaniowej nie spełnia ustawowych kryteriów zakładu według definicji wyżej przytoczonych, zarówno ze względu na charakter, jak i rodzaj przedsięwzięcia.
Jeśli chodzi natomiast o rozumienie pojęcia "obiektu", o którym mowa w § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia, to nie zostało ono zdefiniowane w ustawie p.o.ś. Brak regulacji nastręcza trudności interpretacyjne. Niemniej przytoczony przepis należy tak odczytywać, aby sumowanie parametrów kilku przedsięwzięć tego samego rodzaju odbywało się w ramach jednego zakładu czy też jednego obiektu. Jak wynika z definicji pojęcia "obiekt" zawartym w Uniwersalnym Słowniku Języka Polskiego PWN, Warszawa, 2003r, obiekt to budynek lub zespół budynków użyteczności publicznej. O tyle byłoby możliwe traktowanie kliku budynków jako jednego obiektu o ile wykazane byłoby, że tworzą one jedną, łącznie funkcjonująca całość. Tymczasem organ kwalifikuje kilka odrębnych budynków mieszkalnych jako obiekt wyłącznie z tego powodu, że z wnioskiem o wydanie warunków zabudowy występuje ten sam właściciel wszystkich trzech działek.
Przy rozpoznawaniu natomiast spraw o ustalenie warunków zabudowy pozostają bez znaczenia kwestie tytułu prawnego do terenu inwestycyjnego. W konsekwencji wykładnia przyjęta przez organ poprzez połączenie poprzez osobę inwestora tych przedsięwzięć powodowałaby sytuację, że aby ominąć ten zakaz - z wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy występowałyby różne osoby, które po ich otrzymaniu przenosiłyby prawo z decyzji na właściciela działki (art. 63 ust. 5 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
Poza wszystkim najważniejsze jest rozumienie przedmiotowe słowa obiekt i nie jest dopuszczalna wykładnia rozszerzająca, aby jako obiekt traktować odrębne i samodzielne budynki zabudowy mieszkaniowej z tego powodu, że mają być realizowane jednocześnie i przez jeden podmiot. Organ uzgodnieniowy musiałby zatem wykazać, że między powstającą zabudową istniałby taki związek funkcjonalny, że łącznie wszystkie te budynki tworzyłyby jeden obiekt.
Rozumienie ponadto jako obiektu kilku budynków zabudowy mieszkaniowej powodowałoby, że każdy nowy budynek, który byłby budowany w ramach istniejącej już zabudowy traktowany byłby jako element tej zabudowy i jego parametry doliczane byłyby do istniejących już budynków, w sytuacji gdyby realizował tę inwestycję ten sam podmiot. Z tych wszystkich powodów zdaniem Sądu nieuprawnione było zastosowanie normy § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia w niniejszym stanie faktycznym. Oznacza to, że nie jest dopuszczalne sumowanie powierzchni zabudowy każdej z trzech działek, co skutkuje koniecznością przyjęcia, że każda inwestycja winna być oceniana odrębnie. W konsekwencji, skoro bezspornie teren zabudowy nie przekracza 0,5 ha, to przedsięwzięcie nie stanowi przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko i tym samym nie znajduje zastosowania § 5 ust. 1 pkt 2 uchwały.
Pozostaje zatem do rozważenia, czy trafnie organ I instancji przyjął jako podstawę odmowy uzgodnienia także § 5 ust. 1 pkt 8 uchwały.
Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżone postanowienie przyjmując, że doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy – na podstawie art. 145 § 1 pkt a) p.p.s.a. O kosztach orzeczono na postawie art. 200 i 210 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło