II OZ 1600/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. M. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 października 2017 r. sygn. akt II SA/Gd 663/17 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 23 sierpnia 2017 r., nr WOP.7721.114.2015.AM w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem postanawia: umorzyć postępowanie zażaleniowe Zaskarżonym zarządzeniem z dnia 6 października 2017 r., sygn. akt II SA/Gd 663/17, Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wezwał skarżącą A. M. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 23 sierpnia 2017 r., nr WOP.7721.114.2015.AM, w kwocie 500 zł, stosownie do § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Skarżąca otrzymała odpis tego zarządzenia w dniu 13 października 2017 r. W dniu 18 października 2017 r. skarżąca wniosła zażalenie na powyższe zarządzenie oraz w tym samym dniu wniosła o przyznanie je prawa pomocy w zakresie całkowitym. W zażaleniu A. M. wskazała, że jej zła sytuacja materialna nie pozwala na uiszczenie wpisu. Wysokość wpisu jest dla skarżącej barierą blokującą jej prawo do sądu. Postanowieniem z dnia 21 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Gd 663/17, starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku przyznał skarżącej prawo pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Postanowienie to skarżąca otrzymała w dniu 27 listopada 2017 r. Nie wpłynął sprzeciw od tego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie mogło być rozpoznane, gdyż postępowanie zażaleniowe podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1 i 2 tego przepisu stało się bezprzedmiotowe. Przepis ten ma zastosowanie w niniejszej sprawie. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że strona skarżąca, którą wezwano do uiszczenia opłaty sądowej, może skutecznie złożyć wniosek o zwolnienie jej od kosztów sądowych w terminie zakreślonym w wezwaniu do uiszczenia opłaty. Jeżeli więc strona, po doręczeniu wezwania do uiszczenia opłaty sądowej, ale przed upływem siedmiodniowego terminu na jej dokonanie, złoży wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, pierwotne wezwanie traci moc (por. postanowienie NSA z dnia 27 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OZ 343/12). Z akt niniejszej sprawy wynika, że wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi skarżąca odebrała w dniu 13 października 2017 r. W dniu 18 października 2017 r., a więc w siedmiodniowym terminie do uiszczenia wymaganego wpisu, skarżąca wniosła zażalenie na zarządzenie z dnia 6 października 2017 r. wzywające do uiszczenia wpisu oraz złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wskutek złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, utraciło moc. Z uwagi na przyznanie skarżącej postanowieniem z dnia 21 listopada 2017 r. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi, skarżąca nie ma już obowiązku jego uiszczenia. Postanowienie to zapadło wówczas, gdy zaskarżone zarządzenie nie było prawomocne, a więc ma skutek także w stosunku do materii nim objętej. W konsekwencji, bezprzedmiotowe stało się postępowanie wywołane zażaleniem na zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu sądowego. Stanowisko takie było już wcześniej prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienia NSA z dnia: 21 lutego 2017 r., sygn. akt II OZ 136/17, 28 marca 2017 r., sygn. akt II OZ 287/17, 8 czerwca 2017 r., sygn. akt II OZ 610/17). Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 197 § 1 i 2, art. 193 oraz art. 198 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.