I GSK 156/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz (spr.) Sędzia del. WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Protokolant Kacper Tybuszewski po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Zarządu Województwa Łódzkiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 stycznia 2018 r. sygn. akt III SA/Łd 1035/17 w sprawie ze skargi Gminy A na uchwałę Zarządu Województwa Łódzkiego z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia protestu bez rozpatrzenia 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Zarządu Województwa Łódzkiego na rzecz Gminy A 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 11 stycznia 2018 r., sygn. akt III SA/Łd 1035/17, na podstawie art. 66 ust. 2 pkt 2 ustawy z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1460 ze zm., dalej: ustawa wdrożeniowa) po rozpoznaniu sprawy ze skargi Gminy A na uchwałę Zarządu Województwa Łódzkiego z [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia protestu od wyniku oceny merytorycznej projektu stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo oraz orzekł o kosztach postępowania. Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym: W ramach ogłoszonego przez Instytucję Zarządzającą Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Łódzkiego na lata 2014 -2020 (Zarząd Województwa Łódzkiego), zwanej dalej: IZ RPO WŁ Konkursu Zamkniętego dla naboru nr RPLD.06.03.02-IZ.00-10-001/16 wniosków o dofinansowanie projektów w ramach Osi Priorytetowej VI Rewitalizacja i potencjał endogeniczny regionu, Działania VI.3 Rewitalizacja i rozwój potencjału społeczno-gospodarczego, Poddziałania Vl.3.2 Rewitalizacja i rozwój potencjału społeczno-gospodarczego Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020 Gmina A 17 lutego 2017 r. złożyła wniosek o dofinansowanie projektu o nr [...] pod nazwą: "[....]". W wyniku weryfikacji i przeprowadzonej oceny merytorycznej wniosku pismem z 7 września 2017 r. wnioskodawca został poinformowany o wyniku oceny merytorycznej projektu i uzyskaniu 64,77% maksymalnej liczby punktów. W piśmie tym wskazano, iż w wyniku uzyskanej punktacji projekt został umieszczony na 3 pozycji Listy rezerwowej projektów wybranych do dofinansowania w ramach naboru na podstawie podjętej uchwały Zarządu Województwa Łódzkiego nr [...] z dnia [...] września 2017 r. Komisja Oceny Projektów (KOP) poinformowała jednocześnie, że w momencie uwolnienia się środków finansowych w ramach tego konkursu istnieje możliwość otrzymania dofinansowania dla przedmiotowego projektu. W dniu 21 września 2017 r. do Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020 wpłynął pisemny protest złożony przez Gminę A w związku z oceną projektu. Wnioskodawca w proteście nie zgodził się z wynikiem przeprowadzonej oceny merytorycznej projektu i wniósł o pozytywne rozpatrzenie protestu, uwzględniające zarzuty, co do sposobu oceny kryteriów merytorycznych. Zarząd Województwa Łódzkiego uchwałą z [...] października 2017 r., nr [...] pozostawił bez rozpatrzenia protest Gminy A od negatywnej oceny merytorycznej projektu. W uzasadnieniu uchwały organ wskazał, że zgodnie z art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej w przypadku, gdy na jakimkolwiek etapie postępowania w zakresie procedury odwoławczej wyczerpana zostanie kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów właściwa instytucja, do której wpłynął protest, pozostawia go bez rozpatrzenia. Organ wskazał, że kwota alokacji dostępna na dofinansowanie projektów w ramach przedmiotowego Konkursu ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego wynosi 37.885.873,22 Euro, tj. 163.371.462,50 PLN (kurs Euro = 4,3122 PLN z 28 września 2017 r.). Po zakończeniu oceny projektów i utworzeniu listy ocenionych projektów Zarząd Województwa Łódzkiego, uchwałą z [...] września 2017 r. nr [...] wybrał do dofinansowania ze środków EFRR czternaście projektów na łączną kwotę dofinansowania ze środków EFRR 155.612.928,75 PLN. Następnie uchwałą z [...] września 2017 r. nr [...] wybrał do dofinansowania dwa dodatkowe projekty z listy rezerwowej, na obniżonym poziomie dofinansowania. W związku z pojawieniem się wolnych środków finansowych wynikających z różnic kursowych Zarząd Województwa Łódzkiego uchwałą z [...] października 2017 r. Nr [...] podniósł poziom dofinansowania dla projektów pierwotnie wyłonionych na obniżonym poziomie, tym samym cała dostępna alokacja dla przedmiotowego działania została wyczerpana. Gmina A złożyła skargę na uchwałę z [...] października 2017 r. wnosząc o uchylenie zaskarżonej uchwały w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ewentualnie o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację podniesioną w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uwzględniając skargę stwierdził, że zgodnie z treścią art. 66 ust. 2 ustawy wdrożeniowej kontrola sądowa w przypadku skargi na informację o pozostawieniu protestu bez rozpatrzenia ogranicza się jedynie do zbadania przesłanek pozostawienia protestu bez rozpatrzenia. Przedmiotem kontroli nie jest natomiast prawidłowość oceny projektu. Określony w art. 66 ustawy wdrożeniowej model kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny dopuszcza merytoryczną weryfikację oceny projektu przez sąd dopóty, dopóki nie zostały wyczerpane środki przeznaczone na dofinansowanie projektów w ramach działania. Ustawodawca uznał bowiem, że kontrola taka byłaby bezprzedmiotowa w przypadku, gdyby nie istniała jakakolwiek możliwość uzyskania dofinansowania przez podmiot inicjujący tę weryfikację. Wyjątkiem jest sytuacja, w której protest został merytorycznie oceniony przez właściwą instytucję, zaś dopiero na etapie postępowania przed sądem administracyjnym środki zostały wyczerpane. Wówczas, zgodnie z art. 66 ust. 2 pkt 2 ustawy wdrożeniowej, sąd, stwierdzając zasadność skargi może stwierdzić, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, lecz nie przekazuje sprawy do ponownego rozpatrzenia. Rozważając zgodność z prawem pozostawienia przez organ protestu bez rozpatrzenia w oparciu o art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej, Sąd nie podzielił stanowiska organu, co do interpretacji pojęcia "wyczerpania kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów w ramach działania". Zdaniem Sądu pojęcia "wyczerpania" kwoty na dofinansowanie nie można wiązać jedynie z przeznaczeniem tych środków na wybrane projekty. Użyte w ustawie pojęcie wskazuje na konieczność faktycznego "wyczerpania" kwoty przeznaczonej na dofinansowanie, nie zaś jedynie przeznaczenia jej do zużycia. Zgodnie bowiem z art. 52 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, podstawę dofinansowania projektu stanowi umowa o dofinansowanie projektu albo decyzja o dofinansowanie projektu. O ile przeznaczenie kwoty na dofinansowanie projektu dokonuje się w formie listy projektów przeznaczonych do dofinansowania, to jej wyczerpanie następuje dopiero w chwili jej rzeczywistego wydatkowania – rozumianego jako zawarcie umów, zobowiązujących do płatności kwot przeznaczonych na dofinansowanie projektów. Wyczerpanie kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów w ramach działania determinuje sposób załatwienia sprawy i zakończenie postępowania, wobec powyższego musi ono być wykazane przez organ dokumentem urzędowym, z którego wynika rzeczywiste wyczerpanie środków na finansowanie przedmiotowego zadania. W ocenie Sądu zarówno z uzasadnienia zaskarżonej uchwały jak i z przesłanej przez organ do Sądu odpowiedzi na skargę nie wynika, że w chwili podejmowania zaskarżonego aktu doszło do zawarcia umów bądź wydania decyzji o dofinansowanie wybranych projektów na kwotę, która uprawniałaby do stwierdzenia rzeczywistego wyczerpania środków na finansowanie przedmiotowego zadania. Wskazując w uzasadnieniu uchwały nr [...] na zasadność wydanego rozstrzygnięcia Instytucja Zarządzająca ograniczyła się jedynie do podania kwoty wsparcia Unii Europejskiej przeznaczonej na realizację Działania VI.3 Rewitalizacja i potencjału społeczno-gospodarczego, w ramach RPO WŁ na lata 2014-2020, mechanizmu alokacji tych środków na poszczególne Poddziałania realizowane w ramach Działania VI.3 oraz do przywołania uchwał podjętych w sprawie: wyboru projektów do dofinansowania (uchwała z [...] września 2017 r. nr [...], uchwała z [...] września 2017 r., nr [...]) oraz w sprawie podniesienia poziomu dofinansowania dla projektów pierwotnie wyłonionych na obniżonym poziomie (uchwała z [...] października 2017 r., nr [...]). W ocenie Sądu załączone do pisma procesowego z 3 stycznia 2018 r. dokumenty w postaci wyciągów z zawartych umów oraz aneksów do umów, potwierdzają, że o wyczerpaniu środków na dofinansowanie projektów w ramach konkurs zamkniętego można mówić dopiero z dniem 30 października 2017 r. Z uwagi bowiem na fakt, iż uchwałą Zarządu Województwa Łódzkiego z [...] października 2017 r. nr [...] doszło do zwiększenia kwoty dofinansowania na projekty złożone w ramach przedmiotowego konkursu, a 27 i 30 października 2017 r. podpisane zostały aneksy do umów zawartych wcześniej z Gminą i Miastem Y oraz Miastem Q - zwiększające przyznane uprzednio kwoty dofinansowania. W dniu podjęcia zaskarżonej uchwały, tj. [...] października 2017 r. Zarząd Województwa Łódzkiego nie był zatem uprawniony do pozostawienia bez rozpoznania protestu z 20 września 2017 r. wniesionego przez Gminę A, gdyż kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w ramach Poddziałania VI.3.2 Rewitalizacja i rozwój potencjału społeczno-gospodarczego RPO Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020 nie została jeszcze wyczerpana. W tej sytuacji w ocenie Sądu koniecznym było orzeczenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, bez przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, stosownie do art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy wdrożeniowej. Z dokumentów załączonych do pisma procesowego z 3 stycznia 2018 r. (wyciągi z zawartych umów wraz z aneksami) wynika bowiem, że w chwili orzekania przez sąd wyczerpana już została kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w ramach przedmiotowego poddziałania. Zarząd Województwa Łódzkiego wybrał bowiem 16 projektów na kwotę 163.371.462,50 zł rozdysponowując całą alokację, a ponadto wszystkie umowy na łączną kwotę 163.371.462,50 zł zostały zawarte do 27 października 2017 r., a aneksy zwiększające kwotę dofinansowania - do 30 października 2017 r. Zdaniem Sądu kwoty alokacji na dane działanie nie należy utożsamiać z kwotą przeznaczoną na dofinansowanie projektów w danym konkursie. Kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w konkursie (tj. alokacja na konkurs) musi mieścić się w alokacji na działanie i jest ustalana przez właściwą instytucję w ogłoszeniu o konkursie (art. 40 ust. 2 pkt 3 ustawy wdrożeniowej) i może być zwiększona po jego rozstrzygnięciu (art. 46 ust. 2 ustawy wdrożeniowej). W żadnym więc wypadku zastosowania art. 66 ust. 2 ustawy wdrożeniowej nie uzasadnia wyczerpanie kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów w danym konkursie. Sąd zwrócił uwagę, że umowy o dofinansowanie podlegają zmianom w trakcie ich wykonywania, w przypadku nieprawidłowości w projekcie, ulegają również rozwiązaniu, a środki wykorzystane w sposób nienależny podlegają zwrotowi. Relacja pomiędzy poziomem zakontraktowania a wysokością alokacji jest przy tym zmienna ze względu na zmienność kursu euro (w tej jednostce wyrażany jest w dokumentach programowych poziom alokacji) wobec złotego (w tej walucie wyraża się kwotę przyznanego w umowie dofinansowania). Okoliczności te powodują, że wyczerpanie alokacji w końcowej fazie wdrażania danego działania nie jest stanem pewnym i ostatecznym. Do momentu zamknięcia wdrażania programu może ono bowiem ulegać zmianie z uwagi na pojawienie się wolnych środków na skutek wzrostu kursu euro, czy rozwiązania umów o dofinansowanie. Jedynie całkowite i ostateczne wyczerpanie środków na dane działanie uzasadnia zastosowanie rozwiązania prawnego, o jakim mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej, gdyż w takim jedynie przypadku nie będzie możliwe zawarcie umowy o dofinansowanie realizacji projektu. Sąd uznał, że ocena projektu została przeprowadzona z sposób naruszający prawo a mianowicie z naruszeniem art. 66 ust. 2 pkt 1, art. 57 i art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Organ w sposób nieuprawniony uchylił się bowiem od merytorycznego rozpatrzenia protestu strony skarżącej, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W proteście strona skarżąca wniosła bowiem o ponowną weryfikację zgodności złożonego wniosku z kryteriami oceny merytorycznej. Zdaniem strony skarżącej powinna ona otrzymać o 14 punktów więcej. W związku z czym jej wynik (64,77 % maksymalnej liczby punktów) byłby wyższy i powinna otrzymać dofinansowanie (ostatni z wnioskodawców, który otrzymał dofinansowanie uzyskał 65,34 % przyznanych punktów). Zarząd Województwa Łódzkiego złożył skargę kasacyjną, w której zaskarżył wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Strona wniosła o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Skargę kasacyjną oparto na naruszeniu prawa materialnego, to jest art. 66 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 61 ust. 8 pkt 1 ppkt b ustawy wdrożeniowej poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że "wyczerpanie alokacji" następuje dopiero w chwili rzeczywistego jej wydatkowania rozumianego jako zawarcie umów zobowiązujących do płatności kwot przeznaczonych na dofinansowanie projektów, a nie tylko rozdysponowania tej kwoty na poszczególne wnioski, podczas gdy wyczerpanie alokacji następuje w chwili podjęcia uchwały przez Zarząd Województwa Łódzkiego z art. 46 ust. 1 ustawy wdrożeniowej zatwierdzającej listy projektów do dofinansowania. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Gmina A wniosła o jej oddalenie oraz orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego, w tym kosztach zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna. Zgodnie z art. 183 § 1 zd. pierwsze ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm.; dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Wnoszący skargę kasacyjną zarzucił błędną wykładnię art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej polegającą na przyjęciu, że "wyczerpanie alokacji" następuje dopiero w chwili jej wydatkowania rozumianego jako zawarcie umów zobowiązujących do płatności kwot przeznaczonych na dofinansowanie poszczególnych projektów, a nie tylko rozdysponowania tej kwoty na poszczególne wnioski w chwili podjęcia przez Zarząd Województwa Łódzkiego uchwały zatwierdzającej listę projektów do dofinansowania (w myśl art. 46 ust. 1 ustawy wdrożeniowej), co skutkowało stwierdzeniem – na podstawie art. 61 ust. 1 i ust. 8 pkt 1 lit. b) ustawy wdrożeniowej – że pozostawienie protestu bez rozpoznania było nieuzasadnione oraz przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania przez instytucję zarządzającą. W myśl art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej, w brzmieniu właściwym dla sprawy, w przypadku gdy na jakimkolwiek etapie postępowania w zakresie procedury odwoławczej wyczerpana zostanie kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w ramach działania, właściwa instytucja, do której wpłynął protest, pozostawia go bez rozpatrzenia, informując o tym na piśmie wnioskodawcę (...). Dokonując interpretacji tego przepisu należy wyjaśnić przede wszystkim znaczenie zwrotu "wyczerpana zostanie kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w ramach działania". Zdaniem organu do wyczerpania alokacji dochodzi wówczas, gdy wartość projektów wybranych do dofinansowania i umieszczonych na liście zgodnie z art. 46 ust. 4 ustawy wdrożeniowej osiągnęła wysokość kwoty przeznaczonej na dofinansowanie. Zatem, aby doszło do wyczerpania alokacji nie jest konieczne zawarcie umów o dofinansowanie projektów. Przeciwne zdanie w tej kwestii zajął natomiast Sąd I instancji. Odnosząc się do tak zakreślonego problemu należy stwierdzić, że stanowisko wnoszącego skargę kasacyjną nie znajduje oparcia w stanie prawnym obowiązującym w tej sprawie. Sąd I instancji prawidłowo wyłożył art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej oraz co należy rozumieć przez "wyczerpana zostanie kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów". Stosownie do art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Przepis ten ma więc charakter ramowych wytycznych dla organów przyznających dofinansowanie do projektów zgłoszonych do konkursów. Organ kierując się zasadami w nim wyrażonymi jest zobowiązany, przy pozostawieniu protestu bez rozpoznania, do wykazania, że środki przeznaczone na dofinansowanie projektów w ramach właściwego działania zostały w całości wyczerpane, ponieważ tylko stwierdzenie tej okoliczności powoduje, że rozpoznanie protestu staje się bezprzedmiotowe. Według SJP PWN słowo "wyczerpać" ma kilka znaczeń, niemniej jednak wszystkie z nich wskazują na definitywne zużycie, wyczerpanie czegoś (rzeczy, tematu, sił). Z tego względu, wbrew stanowisku wyrażonemu w skardze kasacyjnej, nie można uznać za "wyczerpanie" środków na działanie, w ramach którego jest prowadzone postępowanie konkursowe, sporządzenia listy rankingowej projektów wytypowanych do dofinansowania. Jak słusznie zauważył sam skarżący kasacyjnie organ, w toku mogą być prowadzone procedury związane z przydzielaniem środków, może też nie dojść do zawarcia z niektórymi podmiotami zakwalifikowanymi do dofinansowania umów o dofinansowanie, na skutek rezygnacji tych podmiotów lub też z innych przyczyn, co spowoduje uwolnienie się środków pieniężnych przeznaczonych na ten cel i otworzy się możliwość na dofinansowanie kolejnego projektu z listy. Tak więc dopiero podpisanie umów o dofinansowanie, na łączną kwotę rozdysponowującą przeznaczone na ten cel środki pieniężne w ramach działania, obiektywnie daje podstawę do uznania, że zostały one wyczerpane (por. wyrok NSA z 23 marca 2018 r., sygn. akt I GSK 159/18 oraz powołane w nim wyroki; publ.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Trzeba zatem podzielić pogląd Sądu I instancji, że przez wyczerpanie alokacji, o której mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej, należy rozumieć rozdysponowanie środków, potwierdzone zawarciem z beneficjentami umów o dofinansowanie lub wydanie decyzji o dofinansowanie, które zgodnie z art. 52 ust. 1 ustawy wdrożeniowej stanowią podstawę dofinansowania projektu. Przyjęcie odmiennej wykładni art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej, jak tego oczekuje wnoszący skargę kasacyjną organ, nie znajduje oparcia w powołanych w skardze kasacyjnej przepisach, tj. art. 37 ust. 1, art. 46 ust. 1 oraz art. 52 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, regulujących tryb postępowania konkursowego, a z których wynika jedyne, że konkurs jest postępowaniem służącym wyborowi przez właściwą instytucję projektu do dofinansowania, według kryterium wyboru projektu. W stanie sprawy dodatkową okolicznością podważającą słuszność zaprezentowanego przez organ poglądu jest sekwencja podejmowanych działań, jakie miały miejsce przy podziale środków – organ dwukrotnie zmieniał podjętą w tym zakresie uchwałę (w związku ze zmianą kursu euro zwiększyła się wysokość środków przeznaczonych na dofinansowanie), w wyniku czego dodatkowo dofinansowanie otrzymały dwa podmioty z listy rezerwowej, ulokowane bezpośrednio przed skarżącym. Można zadać więc pytanie retoryczne, jak wyglądałaby sytuacja tych podmiotów, gdyby strona wniosła protest przed 20 września 2017 r. i otrzymała wyższą punktację. Należy też zauważyć, że zgodnie z art. 52 ust. 2 ustawy wdrożeniowej, w brzmieniu właściwym dla sprawy, umowa o dofinansowanie projektu może zostać podpisana, a decyzja o dofinansowaniu projektu może zostać podjęta, jeżeli projekt spełnia wszystkie kryteria, na podstawie których został wybrany do dofinansowania. Oznacza to, że umieszczenie projektu na liście do dofinansowania ma charakter względnie wiążący, skoro może on być zweryfikowany bezpośrednio przed podpisaniem umowy lub wydaniem decyzji o dofinansowanie projektu. Dokonaną przez Sąd I instancji wykładnię art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej można też uzasadnić tym, że w myśl art. 65 tej ustawy procedura odwoławcza, o której mowa w art. 53 - 64, nie wstrzymuje zawierania umów z wnioskodawcami, których projekty zostały wybrane do dofinansowania. Może to bowiem wskazywać, że dopiero zawarcie przedmiotowej umowy czyni postępowanie wywołane protestem bezzasadnym. Konkludując, należy stwierdzić, że definitywne przyznanie dofinansowania następuje w drodze zawarcia umowy lub wydania decyzji o dofinansowaniu projektu, po uprzednim ponownym sprawdzeniu, czy przedmiotowy projekt spełnia wymogi konkursowe. Zatem, skoro samo sporządzenie i zatwierdzenie listy projektów wybranych do dofinansowania, podobnie jak i sama informacja o pozytywnej ocenie projektu może mieć jedynie walor deklaratoryjny (por. ww. wyrok z 23 marca 2018 r. oraz wyrok NSA z 13 marca 2018 r., sygn. akt II GSK 267/18), to nie może ono być równoznaczne z wyczerpaniem alokacji, o której mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej. Tym samym umieszczenie projektu na liście do dofinansowania nie stanowi wiążącego przyrzeczenia (zobowiązania), jak twierdzi wnoszący skargę kasacyjną. Z powyższych względów dokonana przez Sąd I instancji wykładnia art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej jest prawidłowa. W przeciwnym razie o sposobie rozpatrzenia protestu mogłyby decydować okoliczności, które nie odpowiadałyby standardom wyznaczonym przez art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Odnosząc się natomiast do pozostałych argumentów podniesionych w skardze kasacyjnej należy stwierdzić, że zamiarem Sądu I instancji nie było kwestionowanie tak oczywistych faktów, jak to, że wraz z zawarciem umowy o dofinansowanie projektu nie następuje wypłata kwoty dofinansowania, gdyż sposób jej wypłaty i wydatkowania następuje według przyjętego harmonogramu realizacji projektu, lub, że na skutek podjętych czynności kontrolnych może dojść do powstania obowiązku zwrotu przyznanych środków pieniężnych (w całości lub części), czy też ostatecznie zostanie wypłacone dofinansowanie w mniejszej wysokości. Jednakże te okoliczności pozostają bez wpływu na rozważaną kwestię, gdyż ustalenia i oceny, czy ziściła się przesłanka pozostawienia protestu bez rozpatrzenia dokonuje się na etapie procedury odwoławczej, a nie na etapie wdrażania programu, czy też realizacji umów o dofinansowanie. Podsumowując, skarga kasacyjna została oparta na nieusprawiedliwionych podstawach kasacyjnych. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) i pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jednolity: Dz. U. 2018 r., poz. 265). Koszty obejmują wynagrodzenie radcy prawnego w kwocie 360 zł.