II SA/Rz 1224/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Małgorzata Wolska Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Maciej Kobak /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania -skargę oddala- Przedmiotem skargi A. K. reprezentowanej przez r. pr. D. D. (dalej w skrócie: "skarżąca") jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej w skrócie: "SKO") z dnia [...] września 2017 r. nr [...] o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Marszałka Województwa [...] (dalej w skrócie: "organ I instancji") z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w sprawie umorzenia części kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych i rozłożenia pozostałej części na raty. Kwestionowane postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym. Decyzją z dnia [...] października 2015 r. nr [...] organ I instancji ustalił, że świadczenia rodzinne pobrane przez skarżącą w kwocie 9.846 zł są świadczeniami rodzinnymi nienależnie pobranymi i zobowiązał skarżącą do ich zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami, naliczonymi do dnia zapłaty. W dniu 20 grudnia 2016 r. skarżąca zwróciła się do Dyrektora Regionalnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] o umorzenie oraz rozłożenie na raty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych z uwagi na swoją bardzo trudną sytuację bytową i zdrowotną. Po rozpoznaniu wniosku skarżącej organ I instancji decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...]: 1) umorzył skarżącej część kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych wraz z odsetkami w wysokości 5.218 zł, 2) rozłożył pozostałą do spłacenia kwotę nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych wraz z odsetkami wraz z odsetkami na 36 rat pod warunkiem dokonywania regularnych spłat, 3) ustalił wysokość rat na kwotę 450 zł za wyjątkiem ostatniej raty, której wysokość zostanie powiększona o ostateczne rozliczenie odsetek do dnia całkowitej spłaty, 4) określił, że raty płatne są do końca każdego miesiąca począwszy od lipca 2017 r., 5) nie uwzględnił w pozostałym zakresie wniosku skarżącej. Decyzja ta została doręczona skarżącej w dniu 4 lipca 2017 r. wraz z pouczeniem o prawie wniesienia odwołania do SKO za pośrednictwem organu I instancji w terminie 14 dni od jej otrzymania. W dniu 21 lipca 2017 r. skarżąca nadała w placówce operatora pocztowego odwołanie od powyższej decyzji. Postanowieniem z dnia [...] września 2017 r. nr [...] SKO stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Jako podstawę prawną postanowienia SKO podało art. 127 § 1 i 2 w zw. z art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 – dalej w skrócie: "k.p.a."). W uzasadnieniu postanowienia SKO wskazało, że skarżąca złożyła odwołanie po upływie 14 dniowego terminu do jego wniesienia, który upłynął w dniu 18 lipca 2017 r. Wyjaśniło również, że termin do wniesienia odwołania jest terminem zawitym, a zatem jego przekroczenie skutkuje bezskutecznością wniesionego odwołania. Nie może on również zostać przedłużony lub skrócony. Jego uchybienie organ odwoławczy uwzględnia z urzędu, co przekłada się na obowiązek wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W ustawowym terminie skarżąca wniosła skargę na powyższe postanowienie SKO, w której zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła: - art. 77 § 1 k.p.a. poprzez jego nienależyte zastosowanie i niezgromadzenie przez organ wydający decyzję rzetelnego materiału dowodowego i nierozpatrzenie go w sposób odpowiadający ogólnie przyjętym zasadom proceduralnym, - naruszenie przepisów art. 6, art. 7, art. 7a § 1, art. 8, art. 9 k.p.a. poprzez ich błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, t. j. poprzez prowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, - art. 71 ust. 1 Konstytucji RP poprzez odebranie rodzinie skarżącej możności wniesienia odwołania. Wobec powyższego wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 28 czerwca 2017 r., a także zasądzenia na jej rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżąca przytoczyła treść kilku orzeczeń sądów administracyjnych dotyczących obowiązku zebrania i rozpatrzenia przez organ administracyjny całego materiału dowodowego, które w jej ocenie potwierdzają naruszenie przez SKO przepisów postępowania administracyjnego. Podniosła również, że uchybienie terminu nie nastąpiło z jej winy, albowiem wydana przez organ I instancji decyzja wywołała u niej obawy odnośnie jej sytuacji materialnej oraz możliwości utrzymania rodziny, przez co znalazła się w bardzo ciężkiej sytuacji psychicznej. Na koniec wskazała, że naruszony został art. 71 ust. 1 Konstytucji poprzez odebranie rodzinie skarżącej prawa do pomocy ze strony państwa. W odpowiedzi na skargę, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko SKO wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej w skrócie: "p.p.s.a."), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Przedmiotem skargi jest postanowienie wydane na podstawie art. 134 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Zgodnie natomiast z art. 129 § 1 i 2 k.p.a., odwołanie od decyzji wydanej w pierwszej instancji wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Dokonując kontroli kwestionowanego postanowienia Sąd stwierdza, iż nie narusza ono prawa, co przesądza o konieczności oddalenia skargi. W sprawie jest bezsporne, że skarżąca osobiście odebrała decyzję organu I instancji w dniu 4 lipca 2017 r., poświadczając ten fakt na zwrotnym potwierdzeniu odbioru własnoręcznym podpisem. Stosownie do zawartego w decyzji pouczenia, przysługiwało od niej odwołanie do SKO za pośrednictwem organu I instancji w terminie 14 dni od daty jej otrzymania. Treść pouczenia była prawidłowa i nie budzi żadnych wątpliwości. Skoro więc skarżąca odebrała decyzję w dniu 4 lipca 2017 roku, to termin do wniesienia odwołania upływał z końcem dnia 18 lipca 2017 roku (wtorek). Ponieważ skarżąca nadała odwołanie w placówce operatora pocztowego w dniu 21 lipca 2017 r., SKO prawidłowo wydało postanowienie stwierdzające uchybienie terminu, gdyż obligowała je do tego treść art. 134 k.p.a. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną, której stwierdzenie zobowiązuje organ odwoławczy do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie wydane na podstawie art. 134 k.p.a. nie ma charakteru uznaniowego, co oznacza, że organ nie ma żadnego marginesu swobody przy jego podejmowaniu. Tym samym zarzut naruszenia opisanych w skardze przepisów k.p.a., dotyczących ogólnych zasad postępowania administracyjnego oraz postępowania dowodowego nie mógł zostać uwzględniony. Na marginesie zauważyć należy, że z uzasadnienia skargi nie wynika na czym naruszenia te miałyby polegać. Zarzut naruszenia art. 71 ust. 1 Konstytucji RP również należy uznać za nietrafny. Rozpoznając skargę na postanowienie orzekające o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, Sąd ogranicza się jedynie do zbadania prawnych przesłanek wydania takiego postanowienia. W tej sytuacji odwoływanie się w skardze do wartości konstytucyjnych, dotyczących pomocy państwa rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej należy uznać za całkowicie chybione. Odnosząc się natomiast do podniesionej w skardze argumentacji, iż uchybienie terminu nie nastąpiło z winy skarżącej, należy stwierdzić, że kwestia ta również nie ma żadnego wpływu na wynik niniejszej sprawy. Okoliczności te mogłyby być ewentualnie rozważane w ramach postępowania o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.