VI SA/Wa 1006/17
WyrokWSA w Warszawie2018-01-11
Skład orzekający: Marzena Milewska - Karczewska, Izabela Głowacka - Klimas, Pamela Kuraś - Dębecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie zezwolenia na wykonywanie działalności brokerskiej w zakresie ubezpieczeń jest zasadne, jeśli broker nie posiadał ważnej umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej z tytułu wykonywania tej działalności, nawet jeśli w okresie braku ubezpieczenia nie wykonywał faktycznie czynności brokerskich?Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak ważnej umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej z tytułu wykonywania działalności brokerskiej stanowi podstawę do cofnięcia zezwolenia, niezależnie od tego, czy broker faktycznie wykonywał czynności brokerskie w danym okresie. Obowiązek posiadania takiego ubezpieczenia wynika z samego faktu posiadania zezwolenia i jest wymogiem niezbędnym do jego utrzymania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P. K. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) cofającą mu zezwolenie na wykonywanie działalności brokerskiej w zakresie ubezpieczeń. Powodem cofnięcia zezwolenia było niespełnianie od dnia 15 kwietnia 2015 r. wymogu posiadania ważnej umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej z tytułu wykonywania działalności brokerskiej. Skarżący podnosił, że w okresie braku polisy nie wykonywał czynności brokerskich i że organ wydał decyzję przed upływem terminu do zapoznania się z aktami sprawy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Milewska - Karczewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka Protokolant st. sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na wykonywanie działalności brokerskiej oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2017r. nr [...] Komisja Nadzoru Finansowego (dalej: KNF) utrzymała w mocy decyzję własną z dnia [...] września 2016r. nr [...] cofającą zezwolenie na wykonywanie działalności brokerskiej w zakresie ubezpieczeń nr [...] z dnia [...] sierpnia 2000r. brokerowi ubezpieczeniowemu P. K. z uwagi na niespełnianie od dnia [...] kwietnia 2015r. warunku określonego w art. 28 ust.3 pkt 1 lit. g ustawy z dnia 22 maja 2003r. o pośrednictwie ubezpieczeniowym (Dz.U z 2014r. poz. 1450 z późn. zm. – dalej: ustawa o pośrednictwie ubezpieczeniowym), tj. z uwagi na brak zawartej umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej z tytułu wykonywania działalności brokerskiej.
Przedmiotowa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Po wszczęciu z urzędu i przeprowadzeniu postępowania KNF decyzją z dnia [...] września 2016r. (numer wskazany na wstępie) cofnął zezwolenie na wykonywanie działalności brokerskiej w zakresie ubezpieczeń nr [...] z dnia [...] sierpnia 2000r. brokerowi ubezpieczeniowemu P. K. z uwagi na niespełnianie od dnia [...] kwietnia 2015r. warunku określonego w art. 28 ust.3 pkt 1 lit. g.) ustawy o pośrednictwie ubezpieczeniowym, tj. z uwagi na brak zawartej umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej z tytułu wykonywania działalności brokerskiej.
P. K. od w/w decyzji złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy KNF decyzją z dnia [...] lutego 2017r. (nr wskazany na wstępie), utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] września 2016r. cofającą P. K. zezwolenie nr [...] z dnia [...] sierpnia 2000r. na wykonywanie działalności brokerskiej w zakresie ubezpieczeń.
W uzasadnieniu organ wskazał, że po ponownym rozpatrzeniu sprawy należy stwierdzić, że osoby posiadające zezwolenie na wykonywanie działalności brokerskiej obowiązane są spełniać wszystkie wymogi łącznie wynikające z art. 28 ust. 3 pkt 1 ustawy o pośrednictwie ubezpieczeniowym, w tym wymóg zawarcia umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej z tytułu wykonywania działalności brokerskiej, o którym mowa w art. 28 ust.3 pkt 1 lit. g) w/w ustawy. Organ podniósł również, że zgodnie z art. 22 ust.1 w/w ustawy, broker ubezpieczeniowy z tytułu wykonywania działalności brokerskiej podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu odpowiedzialności cywilnej, co oznacza m. in. że podmiot legitymujący się zezwoleniem na wykonywanie działalności brokerskiej oraz wpisany do rejestru brokerów do czasu utraty statusu brokera ubezpieczeniowego obowiązany jest mieć zawartą umowę ubezpieczenia OC z tytułu wykonywania działalności brokerskiej. Powyższy obowiązek zdaniem organu wynika z samego faktu posiadania przez podmiot zezwolenia na wykonywanie działalności brokerskiej, gdyż ustawa nie uzależnia zawarcia umowy od stopnia aktywności brokera, wagi prowadzonych spraw czy liczby obsługiwanych podmiotów. Uchybienie zatem temu obowiązkowi, zdaniem KNF, oznacza wykonywanie przez brokera działalności z naruszeniem wskazanych przepisów prawa.
Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy organ uznał w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, że rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne jest prawidłowe, gdyż P. K. nie posiada zawartej umowy ubezpieczenia OC z tytułu wykonywania działalności brokerskiej, a tym samym nie spełnia warunków niezbędnych do posiadania zezwolenia na wykonywanie działalności brokerskiej, gdyż naruszył wymóg art. 28 ust.3 pkt 1 lit. g) ustawy o pośrednictwie ubezpieczeniowym. Organ wskazał również, że od dnia wydania zaskarżonej decyzji nie zaistniały okoliczności mogące podważać dokonane ustalenia, gdyż do organu nadzoru nie wpłynął w szczególności wniosek na podstawie art. 46 ust.1 w zw. z art. 44 ust.1 pkt 8 w/w ustawy o zmianę danych w rejestrze brokerów ubezpieczeniowych w zakresie numeru polisy potwierdzającej zawarcie umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej z tytułu wykonywania działalności brokerskiej, terminu obowiązywania tej umowy ubezpieczenia oraz nazwy zakładu ubezpieczeń, z którym zawarto tę umowę. A jak wynika z ostatniej przekazanej organowi nadzoru przez skarżącego polisy potwierdzającej zawarcie stosownej umowy ubezpieczenia, wystawionej przez P. S.A. ochrona ubezpieczenia wygasła z dniem [...] kwietnia 2015r.
Organ podkreślił także, że w świetle brzmienia art. 34 ust.1 pkt 1 ustawy o pośrednictwie ubezpieczeniowym organ nadzoru został zobligowany przez ustawodawcę do cofnięcia zezwolenia na wykonywanie działalności brokerskiej, jeżeli broker ubezpieczeniowy przestał spełniać wymogi niezbędne do wykonywania działalności brokerskiej, określone w/w ustawą.
Niezgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem P. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na w/w decyzję KNF z dnia [...] lutego 2017r. (nr wskazany na wstępie).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w treści zaskarżonego orzeczenia.
W dniu [...] stycznia 2018r. (za pośrednictwem poczty elektronicznej) i w dniu [...] stycznia 2018r. (za pośrednictwem poczty) do Sądu wpłynęło pismo P. K. ze stanowiskiem dot. sprawy, w którym skarżący podtrzymał w całości złożoną skargę oraz wskazał, że w okresie gdy nie posiadał polisy OC nie wykonywał czynności brokerskich a także, że organ przed wyznaczonym przez siebie terminem do zapoznania się przez stronę z aktami sprawy wydał w sprawie rozstrzygnięcie. Poinformował również, że aktualnie posiada polisę OC. Tym samym zdaniem skarżącego nie ma obecnie przesłanki do cofnięcia mu zezwolenia na prowadzenie działalności brokerskiej.
We wskazanym wyżej dniu za pośrednictwem poczty elektronicznej do Sądu wpłynął również wniosek skarżącego wnoszący o odroczenie rozprawy, gdyż w dniu [...] stycznia 2018r. skarżący nie może się stawić ze względu na nagłą chorobę żony i konieczność przejęcia opieki nad czwórką małoletnich dzieci.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie Sąd wskazuje, że wniosek skarżącego, który wpłynął do Sądu w dniu rozprawy tj. 11 stycznia 2018 (za pośrednictwem poczty elektronicznej) o odroczenie rozprawy ze względu na niemożność stawiennictwa się skarżącego w tej dacie, został przez Sąd oddalony. Sąd wskazuje bowiem, że stawiennictwo strony skarżącej na rozprawie nie było obowiązkowe. A zatem w myśl art. 107 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jt. Dz.U z 2017r. poz. 1369- dalej: p.p.s.a.), nieobecność strony lub jej pełnomocnika nie wstrzymuje rozprawy. Nadto zgodnie z art. 99 p.p.s.a. Sąd nawet na zgodny wniosek stron może odroczyć posiedzenie tylko z ważnej przyczyny a w myśl art. 109 p.p.s.a. rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności.
W niniejszej sprawie skarżący co prawda wyraził wolę uczestniczenia w rozprawie, jednakże prócz wskazania, że niemożność stawiennictwa wynika z choroby żony i konieczności opieki nad małoletnimi dziećmi w żaden sposób powyższego nie uprawdopodobnił ani nie wskazał, że nie jest wstanie tej przeszkody przezwyciężyć, tym samym Sąd nie miał uzasadnionych podstaw by sprawę odroczyć.
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd na wstępie jest zobligowany zauważyć, iż prawidłowość wydanego w sprawie rozstrzygnięcia Sąd bada na dzień jego wydania, w niniejszej sprawie na dzień [...] lutego 2017r. Po dokonaniu takiej analizy Sąd uznał, iż skarga jest niezasadna a orzeczenie KNF jest prawidłowe i zgodne z prawem.
Zgodnie z art. 34 ust. 1 pkt 1 ustawy o pośrednictwie ubezpieczeniowym organ nadzoru cofa zezwolenie, w drodze decyzji, jeżeli broker ubezpieczeniowy przestał spełniać wymogi niezbędne do wykonywania swojej działalności, określone ustawą. Z kolei w myśl art. 28 ust.3 pkt 1 lit g) w/w ustawy zezwolenie wydaje się na wniosek osoby fizycznej, która zawarła umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej z tytułu wykonywania działalności brokerskiej.
Niewątpliwie zatem jednym z wymogów niezbędnych do wykonywania działalności brokerskiej jest posiadanie zezwolenia a aby je uzyskać broker musi m. in. przedstawić dokument potwierdzający zawarcie umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej z tytułu wykonywania działalności brokerskiej.
A zatem niewątpliwie skarżący winien legitymować się przez cały czas posiadania zezwolenia na prowadzenie działalności brokerskiej stosownym ubezpieczeniem. Tymczasem jak wynika ze zgromadzonego w sprawie przez organ materiału dowodowego (akta sprawy), posiadane przez skarżącego ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej obowiązywało do dnia [...] kwietnia 2015r. A począwszy od dnia [...] kwietnia 2015r. skarżący nie posiadał stosownego ubezpieczenia – co nie jest również negowane przez skarżącego na żadnym etapie postępowania.
Brak zatem tego rodzaju umowy, zdaniem Sądu, powoduje konieczność cofnięcie zezwolenia na prowadzenie działalności brokerskiej przez organ, bez względu na to czy osoba taka w danym okresie wykonuje działalność brokerską, czy też jej nie wykonuje. Wykonywanie działalności brokerskiej nie stanowi bowiem warunku niezbędnego do uzyskania zezwolenia na prowadzenie działalności brokerskiej.
Sąd nie dopatrzył się również w niniejszej sprawie naruszenia przepisu art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącemu zapoznania się z aktami sprawy na etapie postępowania odwoławczego. Należy bowiem zauważyć, iż w aktach sprawy znajduje się pismo KNF z dnia [...] listopada 2016r. informujące stronę o prawie do zapoznania się z aktami i wypowiedzenia w sprawie i wyznaczające stronie 7 dniowy termin na dokonanie tych czynności. Doręczenie wskazanej przesyłki godnie z art. 44 k.p.a. miało miejsce w dniu [...] grudnia 2016r. (fikcja doręczenia) a zatem termin do zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia w sprawie upływał w dniu [...] grudnia 2016r. Decyzja została natomiast przez organ wydana w dniu [...] lutego 2017r. Należy również zauważyć, że postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016r. organ wyznaczył w trybie art. 36 k.p.a. nowy termin do załatwienia sprawy określając go na 2 miesiące liczone od dnia doręczenia postanowienia. Powyższe oznacza, że sprawa najpóźniej przez ten organ winna być załatwiona w wyznaczonym terminie. Oznacza to również, że organ mógł w terminie wcześniejszym rozpoznać sprawę przed upływem terminu wskazanego w/w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2016r. a strona do czasu wydania rozstrzygnięcia mogła zapoznawać się z aktami sprawy.
Jak wynika jednak z akt zarówno w terminie wyznaczonym w oparciu o przepis art. 10 k.p.a., jak również później strona jednak nie zapoznawała się z aktami. Tym samym Sad wskazany zarzut uznał za niezasadny.
Sąd wyjaśnia również mając na względzie stanowisko skarżącego zawarte w piśmie z dnia [...] stycznia 2017r., że dla rozpoznania niniejszej sprawy przez Sąd bez znaczenia pozostaje fakt, iż skarżący w dniu [...] stycznia 2018r. zawarł umowę ubezpieczenia OC. Sąd bada bowiem prawidłowość wydanego przez organ rozstrzygnięcia na datę jego wydania a w tej dacie skarżący nie posiadał stosownego ubezpieczenia.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło