I OSK 1631/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge - Lissowska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Olga Żurawska - Matusiak Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 31 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Lu 883/16 w sprawie ze skargi A. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego w całości. Wyrokiem z dnia 31 stycznia 2017 r. sygn. akt II SA/Lu 883/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, w wyniku rozpoznania skargi A. R., uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...], w przedmiocie świadczenia wychowawczego. Wyrok powyższy zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Decyzją z [...] maja 2016 r. nr [...] Wójt Gminy Turobin odmówił A. R. przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko W. R., wskazując, że dochód rodziny w 2014 r. wyniósł 114 916,14 zł, zatem na osobę w czteroosobowej rodzinie – 2120,23 zł po uwzględnieniu utraty dochodu, co przekracza kryterium dochodowe. Utrzymując w mocy decyzję Wójta Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu wyjaśniło: W pierwszym okresie wypłaty świadczenia wychowawczego, który rozpoczyna się 1 kwietnia 2016 r. i kończy 30 września 2017 r., w przypadku ustalania prawa do świadczeń na wskazany powyżej okres, rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, jest rok kalendarzowy 2014, a w tym roku dochód rodziny A. R. wyniósł 114 916,14 zł i obejmował: wynagrodzenie A. R. (wydruk z systemu informatycznego Ministerstwa Finansów) – 20 870,54 zł, wynagrodzenie A. R. (wydruk z systemu informatycznego Ministerstwa Finansów) – 39 240.10 zł oraz dochód z odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego nr 6 położonego przy ulicy P. w T. w kwocie 60 000 zł, ponadto obejmował także dochód z gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,68 ha przeliczeniowych w wysokości 4 210,08 zł, a po odliczeniu składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne w skali miesiąca wyniósł 8 480,94 zł, co w przeliczeniu na członka rodziny (4 osoby) stanowiło kwotę 2 120,23 zł. W aktach sprawy nie ma orzeczenia o niepełnosprawności O. R., co podnosiła A. R. w odwołaniu, ale i tak nie ma to znaczenia w sprawie, gdyż dochód rodziny przekracza również kryterium dochodowe wymagane do uzyskania świadczenia wychowawczego na pierwsze niepełnosprawne dziecko (1 200 zł). W skardze A. R. podniosła jak i w odwołaniu, że zbycie mieszkania miało charakter czynności jednorazowej, a uzyskany z niej dochód niezwłocznie został w całości przeznaczony na cele mieszkaniowe – remont domu, w którym rodzina obecnie zamieszkuje, i z tego względu została zwolniona z podatku, a nadto, że utraciła dochód, gdyż z końcem 2014 r. wygasł jej stosunek pracy i od tamtej pory poszukuje pracy. Uwzględniając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wskazał: Z art. 5 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci wynika, że podstawową przesłanką przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko jest spełnienie kryterium dochodowego wynoszącego zasadniczo 800 zł, a w przypadku dziecka niepełnosprawnego 1 200 zł. Zarzut bezpodstawnego doliczenia do dochodu kwoty uzyskanej ze zbycia nieruchomości nie zasługuje na uwzględnienie, natomiast zasadny jest zarzut pominięcia przez organ dochodu utraconego, w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, lub po tym roku, ustalając dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego, a skarżąca wskazała, że z końcem 2004 r. (2014 r.) ustało jej zatrudnienie, co jest okolicznością powodująca utratę dochodu, a co organ powinien uwzględnić przy ustalaniu dochodu rodziny skarżącej za 2014 r. Przy ustalaniu dochodu organ powinien wziąć także pod uwagę, że młodsze dziecko skarżącej syn O., został zaliczony do osób niepełnosprawnych na podstawie orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Biłgoraju z dnia [...] maja 2016 r. (k. 7), bowiem w takim wypadku świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 1 200 zł. Jakkolwiek organ wskazał, że okoliczność ta nie miała znaczenia, bowiem dochód skarżącej wynosił ponad 2 000 zł, a więc przekraczał także wyższe kryterium dochodowe, tj. 1 200 zł, to jednak w sytuacji zmiany dochodu na skutek uwzględnienia dochodu utraconego niepełnosprawność syna skarżącej może mieć istotny wpływ na przyznanie świadczenia. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu, reprezentowane przez radcę prawnego, domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia w całości i oddalenia skargi, względnie uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi I instancji. Wyrokowi zarzucono: – naruszenie prawa procesowego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ p.p.s.a.), poprzez przyjęcie, że organ administracyjny dopuścił się naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, bowiem przy ustalaniu dochodu rodziny A. R. nie uwzględnił jej dochodu utraconego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sprawa mogła być rozpatrzona na posiedzeniu niejawnym, gdyż po otrzymaniu odpisu skargi kasacyjnej A. R. nie zażądała przeprowadzenia rozprawy, której zrzekło się Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Zamościu. Przyczyną uchylenia zaskarżonej przez A. R. decyzji było stwierdzenie przez Wojewódzki Sąd, iż organy, ustalając dochód rodziny skarżącej, nie uwzględniły utraty przez nią dochodu. Sąd uznał, że była to podstawa uchylenia, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369; dalej: p.p.s.a.), zatem naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania, gdyż o utraconym przez skarżącą dochodzie organ nie wiedział, bowiem ta okoliczność została podniesiona dopiero w skardze. Jednak lektura decyzji organu I instancji prowadzi do innego wniosku. Uzasadnienie decyzji Wójta Gminy Turobin jest dość lakoniczne, jednak wynikają z niego wszystkie istotne do rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, a przede wszystkim wysokość dochodu rodziny skarżącej. Wójt, ustalając, iż dochód rodziny skarżącej na jedną osobę w rodzinie wynosi 2 120,23 zł stwierdził, że jest to wysokość dochodu po jego utracie. Oznacza to, że utrata dochodu została uwzględniona już na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego. Nie było zatem podstaw do uchylenia przez Wojewódzki Sąd decyzji, gdyż nie wystąpiła w sprawie przesłanka wznowienia postępowania, bowiem o utracie dochodu przez A. R. organy wiedziały i uwzględniły tę okoliczność przy ustalaniu wysokości dochodu. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 188 i art. 207 § 2 p.p.s.a.