VII SA/Wa 599/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Asesor WSA Karolina Kisielewicz (spr.), Protokolant st.sekr.sąd. Sylwia Rosińska-Czaykowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] grudnia 2016 r. (znak: [...]) uchylającą decyzję organu I instancji (Wojewody [...]) z [...] lipca 2016 r. o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie udzielenia [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej. Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że Starosta [...] decyzją z [...] października 2012 r. (nr [...]) zatwierdził projekt budowlany i udzielił [...] Sp. z o.o. pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej nr [...] wraz z infrastrukturą techniczną na działce o nr ew. [...] w miejscowości M., obr. M., gm. U.. W dniu [...] listopada 2012 r. Organ przeniósł tę decyzję na [...] Sp. z o.o. R.R. w piśmie z [...] lipca 2015 r. oraz I. H. i T.K. w pismach z [...] marca 2016 r. zwrócili się Wojewody [...] z wnioskami o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Po rozpoznaniu tych wniosków, organ I instancji decyzją z [...] lipca 2016 r. (znak: [...]) wydaną na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzył to postępowanie. Wojewoda [...] podał, w postępowaniu nadzwyczajnym w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę i w postępowaniu o wydanie decyzji - pozwolenia na budowę ma zastosowanie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem, stronami w sprawach pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Obszar oddziaływania to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy terenu (art. 3 pkt 20 prawa budowlanego). Zdaniem organu, wnioskodawcy nie wykazali, że są właścicielami (użytkownikami wieczystym) nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego, tzn. że ta planowana inwestycja będzie wpływać na ich nieruchomości i godzić w ich konkretne uprawnienia w zakresie zagospodarowania tych nieruchomości. Organ podał, że R. R. jest właścicielem piętnastu działek (o nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. [...], [...], [...] w obr. S., gm. U.), niemniej żadna z nich nie znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie inwestycji (działka nr [...] obr. S. jest oddalona od tej inwestycji o ok. 650 m). Działki I. H. (o nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w M.) są położone jeszcze dalej od działki przeznaczonej pod zainwestowanie (najbliższa działka jest oddalona od działki nr [...] o ok. 1080 m.) T. K. jest natomiast współwłaścicielem kilkunastu nieruchomości w M., niemniej żadna z nich nie sąsiaduje z działką przeznaczoną pod zainwestowanie (działka najbliższa inwestycji jest oddalona o ok. 210 m.) Z powyższego wynika, że nie ma przeszkód do zagospodarowania tych nieruchomości zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa (§ 12, § 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie). T. K. i I. H. w piśmie z [...] sierpnia 2016 r. wnieśli odwołania od tej decyzji. Odwołujący się podnieśli, że mają interes prawny we wszczęciu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę spornej inwestycji. W myśl ustawy z 20 maja 2016 r. o szczególnych zasadach realizacji inwestycji w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 961), nie jest możliwe swobodne zagospodarowanie nieruchomości, które znajdują się w określonej odległości od "wiatraka". Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] grudnia 2016 r. wydaną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a, uchylił zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy stwierdził, że I. H., T.K. i R.R. są legitymowani do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwolenie na budowę elektrowni wiatrowej nr [...] na działce nr [...] w M., ponieważ ograniczenia w zagospodarowaniu ich nieruchomości wynikają z ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, budynek mieszkalny (budynek o funkcji mieszanej) powinien być oddalony od elektrowni wiatrowej na odległość większą od dziesięciokrotności wysokości elektrowni wiatrowej mierzonej od poziomu gruntu do najwyższego punktu budowli, wliczając elementy techniczne, szczególności wirnik wraz z łopatami (całkowita wysokość elektrowni wiatrowej). Według art. 5 ust. 1 tej ustawy, odległość, o której mowa w art. 4 ust. 1 to najkrótszy odcinek pomiędzy: 1) rzutem poziomym istniejącego budynku mieszkalnego (budynku o funkcji mieszanej), albo 2) granicą terenu objętego decyzją o warunkach zabudowy, na którym możliwa jest lokalizacja tej inwestycji, albo 3) linią rozgraniczającą teren, którego sposób zagospodarowania określony w planie miejscowym dopuszcza realizację inwestycji, o której mowa w pkt 1, a okręgiem, którego promień jest równy połowie średnicy wirnika wraz z łopatami, środek jest środkiem okręgu opisanego na obrysie wieży istniejącej elektrowni wiatrowej, albo 4) linią rozgraniczającą teren, którego sposób zagospodarowania określony w planie miejscowym dopuszcza budowę elektrowni wiatrowej. Z analizy projektu budowlanego wynika, że całkowita wysokość elektrowni wiatrowej wynosi 148 m, natomiast promień równy połowie średnicy wirnika wraz z łopatami 46,5 m. Zatem działki znajdujące się w odległości mniejszej niż 1480 m od okręgu, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy, mogą polegać ograniczeniom w zagospodarowaniu. Wynika z tego, że T. K., I. H.i R. R. mają interes prawny w kwestionowaniu (także w trybie nadzwyczajnym) decyzji o pozwoleniu na budowę spornej inwestycji. Organ I instancji niezasadnie więc umorzył to postępowanie. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. w skardze na tę decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła o jej uchylenie i o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 prawa budowlanego w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 2 i art. 5 ust. 1 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych przez nieuzasadnione przyjęcie, że T. K., I. H. i R. R. mają interes prawny w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę elektrowni wiatrowej [...] i w konsekwencji naruszenie art. 138 § 2 w zw. z art. 105 § 1, art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP. Według Spółki organ określając strony postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji powinien uwzględnić przepisy prawa materialnego obowiązujące w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Nie ma podstaw prawnych do stosowania w tej sprawie art. 4 ust. 1 pkt 2 i art. 5 ust. 1 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. Skarżąca zarzuciła ponadto naruszenie art. 13 ust. 2 i ust. 3 tej ustawy. W uzasadnieniu tego zarzutu podała, że zgodnie z art. 13 ust. 3 ustawy, postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę wszczęte i niezakończone do dnia wejścia w życie tej ustawy (16 lipca 2016 r.), prowadzi się na podstawie przepisów dotychczasowych. Tym bardziej w postępowaniu nadzwyczajnym należy stosować przepisy dotychczasowe. W świetle art. 13 ust. 2 ustawy, pozwolenia na budowę dotyczące elektrowni wiatrowych wydane przed dniem wejścia w życie ustawy oraz wydane w ramach postępowania, o którym mowa w art. 13 ust. 3 ustawy, zachowują moc, o ile w ciągu 3 lat od dnia wejścia w życie ustawy, wydana zostanie decyzja o pozwoleniu na użytkowanie. Spółka dodała, że dla spornej inwestycji zostało wydane pozwolenie na użytkowanie i na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z decyzji PINB w Powiecie [...] z [...] stycznia 2016 r. o pozwoleniu na użytkowanie dla tej inwestycji. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż Sąd nie podziela argumentów przytoczonych w jej uzasadnieniu. W zaskarżonej do Sądu decyzji organ odwoławczy organ (Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego) przyjął, że legitymację strony do złożenia wniosku o wszczęcie postepowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę elektrowni wiatrowej, należy oceniać z uwzględnieniem przepisów ustawy z dnia 20 maja 2016 r., która weszła w życie w dniu 16 lipca 2016 r., a więc po złożeniu przez strony wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji (lipiec 2015 r, marzec 2016 r.), a przed wydaniem przez organ I instancji w dniu [...] lipca 2016 r. decyzji o umorzeniu postepowania o stwierdzenie nieważności decyzji. Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w okolicznościach tej sprawy, legitymację do wszczęcia postępowania nadzwyczajnego należy oceniać z uwzględnieniem art. 4 i art. 5 tej ustawy. Z przepisów tych wynikają bowiem ograniczenia w zagospodarowaniu działek znajdujących się w określonej odległości od inwestycji. Sąd orzekający w tym składzie nie podziela tego stanowiska, ponieważ nie znajduje on oparcia w przepisach prawa oraz w okolicznościach sprawy. Zdaniem Sądu, organ oceniając czy dany podmiot, który nie brał udziału w postepowaniu zakończonym decyzją której dotyczy postępowanie nadzwyczajne, ma legitymację do żądania wszczęcia tego postępowania, powinien wziąć pod uwagę przepisy prawa materialnego z dnia złożenia tego wniosku. Jet to bowiem "nowa" sprawa, odrębna od sprawy zakończonej decyzją wydaną w trybie zwykłym, objętą wnioskiem o stwierdzenie nieważności. Jeżeli więc przepisy prawa nie stanowią inaczej, w takim przypadku ma zastosowanie zasada ogólna według której do określonych zdarzeń stosuje się prawo obowiązujące w czasie ich zaistnienia, co oznacza, że legitymacja do wniesienia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji podlega ocenie na podstawie prawa obowiązującego w chwili złożenia tego wniosku. Nie inaczej jest ze stosowaniem prawa służącego ocenie decyzji będącej przedmiotem postępowania nadzwyczajnego o stwierdzenie nieważności decyzji. Skoro wówczas chodzi o zbadanie legalności decyzji z punktu widzenia przesłanek określonych w art. 156 1 k.p.a. to podstawą tej oceny może być jedynie prawo obowiązujące w chwili wydania tej decyzji (por. np. uchwałę pełnego składu Izby Cywilnej i Administracyjnej Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 1984 r., sygn. III AZP 8/83, OSNCP 1985 nr 10, poz. 143, wyrok WSA w Warszawie z 20 grudnia 2017 r., VII SA/Wa 546/17). Z przedstawionych powodów Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Organ odwoławczy niezasadnie uchylił decyzję organu I instancji o umorzeniu postępowania i odwołał się do przepisów ustawy z 20 maja 2016 r., które obowiązywały od 16 lipca 2016 r. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 w zw. z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).