V SA/Wa 1856/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi C. P. na postanowienie Ministra Gospodarki (obecnie: Ministra Przedsiębiorczości i Technologii) z dnia (...) maja 2014 r. nr (...) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie z dnia 10 kwietnia 2014 r. 2. zasądza od Ministra Przedsiębiorczości i Technologii na rzecz C. P. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi z dnia ... czerwca 2014 r., wniesionej przez C. B. P. (dalej jako skarżący, wnioskodawca), jest postanowienie Ministra Gospodarki z dnia ... maja 2014 r. nr ... utrzymujące w mocy własne postanowienie nr ... z dnia ... kwietnia 2014 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. Postępowanie w niniejszej sprawie wszczęto w związku z wnioskiem z dnia ... lutego 2014r., złożonym przez C. B. P. w sprawie stwierdzenia nieważności "Decyzji Fundacji Małych i Średnich Przedsiębiorstw z dnia ... lutego 2006r., znak:... o odrzuceniu wniosku nr ... z przyczyn formalnych lub też wydanie decyzji o stwierdzeniu wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa". Skarżący ubiegał się o przyznanie dotacji zgodnie z przepisami ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju (Dz.U. Nr 116, poz. 1206, z późn.zm., dalej: ustawa o NPR), przewidującej m.in. wydatkowanie publicznych środków wspólnotowych na realizację programów operacyjnych. Fundacja Małych i Średnich Przedsiębiorstw (Regionalna Instytucja Finansująca – RIF) pismem z dnia ... lutego 2006 r. poinformowała wnioskodawcę, że złożony przez niego wniosek o dofinansowanie nr ... nie przeszedł pozytywnie oceny formalnej, w związku z tym nie został zakwalifikowany do dalszej oceny techniczno-ekonomicznej i merytorycznej. W dniu ... marca 2006 r. skarżący wniósł od powyższego rozstrzygnięcia RIF odwołanie do Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP). Agencja pismem z dnia ... kwietnia 2006 r. uznała złożone odwołanie za bezzasadne. W piśmie z dnia ... lutego 2014 r. skierowanym do organu, zatytułowanym "wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji", skarżący wniósł o wydanie przez Ministra Gospodarki decyzji stwierdzającej nieważność "Decyzji Fundacji Małych i Średnich Przedsiębiorstw z dnia ... lutego 2006roku – pismo znak .. o odrzuceniu wniosku nr ... z przyczyn formalnych lub też wydanie decyzji o stwierdzeniu wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa". W wyniku rozpoznania wniosku organ, na podstawie art. 61a § 1 w związku z art. 124 § 1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego wydał postanowienie z dnia ... kwietnia 2014 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności "Decyzji Fundacji Małych i Średnich Przedsiębiorstw z dnia ... lutego 2006 roku – pismo znak ... o odrzuceniu wniosku nr ... z przyczyn formalnych lub też wydanie decyzji o stwierdzeniu wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa". W dniu ... kwietnia 2014 r. skarżący zwrócił się do organu o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej ww. postanowieniem, wnioskując o jego uchylenie i stwierdzenie nieważności "Decyzji Fundacji Małych i Średnich Przedsiębiorstw". W uzasadnieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący zarzucił organowi niewłaściwe zastosowanie art. 61a § 1 k.p.a. Zdaniem skarżącego stanowisko organu jest błędne. Skarżący podniósł, iż ustawodawca nie rozstrzygnął, czy w postępowaniu o przyznanie dotacji należy stosować, bądź też nie, przepisy kpa. Rozbieżności w orzecznictwie rozstrzygnęła Uchwała 7 sędziów NSA z dnia 22 lutego 2007r. sygn. akt II GPS 3/06. Minister Gospodarki zupełnie pominął treść tej uchwały, co miało znaczenie w sprawie. Zdaniem skarżącego, argumenty organu, iż nie mamy do czynienia z władczym rozstrzygnięciem są oczywiście bezzasadne. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, postanowieniem z dnia ... maja 2014 r., organ utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, podtrzymując stanowisko w nim zawarte. W uzasadnieniu Minister Gospodarki wskazał - odnosząc się do argumentacji skarżącego zawartych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, że procedura przewidziana w ustawie o NPR wprost przewiduje, że udzielenie dofinansowania w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego Wzrost Konkurencyjności Przedsiębiorstw następuje na podstawie umowy o dofinansowanie zawieranej pomiędzy instytucją wdrażającą działającą na zlecenie instytucji zarządzającej, a podmiotem ubiegającym się o wsparcie. Jeśli udzielenie pomocy finansowej nie następuje w drodze decyzji administracyjnej, ale na podstawie umowy zawieranej między instytucją wdrażającą a podmiotem ubiegającym się o dotację, to przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania. Ustawodawca, rezygnując z formy decyzji administracyjnej, wprowadzając formę umowy cywilnoprawnej, jako podstawy do udzielenia pomocy finansowej ze środków publicznych, przesądził, że czynności związane z przyznawaniem tej pomocy nie mają charakteru administracyjnoprawnego. Konsekwencją odejścia przez ustawodawcę od drogi decyzji administracyjnej a zastosowanie formy umowy cywilnoprawnej, jako podstawy do udzielenia pomocy finansowej, jest uznanie, że taki też charakter mają czynności wstępne związane z zawarciem tej umowy. Na potwierdzenie powyższego Minister Gospodarki powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych. Jednocześnie wskazał, że choć środki finansowe, które przyznawane są beneficjentom zawierającym umowę o dofinansowanie należą do środków publicznych, nie odbiera to jednak tej czynności charakteru cywilnoprawnego. Sam przedmiot działania bowiem nie jest wystarczającą przesłanką do uznania, że instytucja wdrażająca może działać w tym zakresie tylko w formie decyzji administracyjnych. Organ podkreślił, iż aby dany akt mógł zostać uznany za decyzję administracyjną musi istnieć podstawa materialnoprawna dla organu administracji publicznej do wydania tego rodzaju rozstrzygnięcia w stosunku do indywidualnego podmiotu w określonym stanie faktycznym. W związku z powyższym organ stwierdził, że pismo Fundacji Małych i Średnich Przedsiębiorstw z dnia ... lutego 2006 r., znak: ... o odrzuceniu wniosku nr ... z przyczyn formalnych nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 104 i art. 107 kodeksu postępowania administracyjnego. Zawiera ono przekazywane przez RIF informacje, o których mowa w § 13 ust. 2 i § 14 ust. 5 rozporządzenia z dnia 27 sierpnia 2004 r. w sprawie udzielania przez Polską Agencją Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego – Wzrost Konkurencyjności Przedsiębiorstw (Dz.U. Nr 195, poz. 2010 ze zm.). W dniu ... listopada 2008 r. skarżący złożył powództwo cywilne o zapłatę tytułem odszkodowania za niedochowanie należytej staranności przy przeprowadzeniu oceny wniosku powoda złożonego w ramach programu operacyjnego SPO-WKP. Wyrokiem z dnia 6 maja 2009r. (sygn.akt ...) Sąd Okręgowy w W. powództwo oddalił. Sąd wskazał, iż działania organów były prawidłowe i zgodne z trybem postępowania przewidzianym w ustawie o NPR i rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 27 sierpnia 2004 r. Wnioskodawca nie zgodził się z powyższym rozstrzygnięciem, wnosząc skargę kasacyjną. Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 10 listopada 2010 r. (sygn. akt I CSK ...) odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Zdaniem organu, skoro wskazane przez wnioskodawcę pismo nie mieści się w kategorii decyzji administracyjnych, to tym samym zarzut naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego zgłoszony we wniosku jest niezasadny. Przepisy prawne będące podstawą rozpatrywania wniosków nie zawierają przesłanek pozwalających na wnioskowanie, że w ramach ogólnej sprawy o udzielenie wsparcia na podstawie umowy można wyodrębnić sprawę administracyjną, w której rozstrzyga się władczo o przyznaniu lub odmowie przyznania dofinansowania. W dniu ... czerwca 2014 r. skarżący wniósł od powyższego rozstrzygnięcia skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze przedstawił stan faktyczny sprawy i podtrzymał argumentację zawartą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy a dotyczącą niewłaściwego uznania przez organ, że czynności związane z przyznaniem pomocy na podstawie ustawy o Narodowym Planie Rozwoju nie mają charakteru administracyjnoprawnego, a w konsekwencji, że odrzucenie wniosku o dofinansowanie nie następuje w formie decyzji administracyjnej. Podniósł, iż w okolicznościach przedmiotowej sprawy zastosowanie znajdują poglądy wyrażone w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2004 r., sygn. akt II GPS 3/06. Ponadto skarżący podniósł, iż "decyzja" RIF jest bezskuteczna, ponieważ zgodnie ze statutem Fundacji Małych i Średnich Przedsiębiorstw Wiceprezes Zarządu nie był upoważniony do składania oświadczeń woli w jej imieniu samodzielnie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 marca 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 1642/14 skargę, o której wyżej mowa, oddalił. W uzasadnieniu ww. wyroku wskazano m.in., że Minister Gospodarki i Pracy rozporządzeniem z dnia 27 sierpnia 2004 r. w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego - Wzrost konkurencyjności przedsiębiorstw (zwanym dalej "rozporządzeniem w sprawie udzielania przez PARP pomocy finansowej"), określił szczegółowe przeznaczenie, warunki i tryb udzielania przez PARP pomocy finansowej w ramach tego programu (§ 1 ust. 1). Oparł się przy tym na delegacji wynikającej z art. 6b ust. 10 ustawy o utworzeniu PARP. Tryb udzielania wsparcia przedsiębiorcom unormowany został w Rozdziale 4 ww. rozporządzenia. I tak, wniosek o dofinansowanie składany jest przez przedsiębiorcę w regionalnej instytucji finansującej, dokonującej jego formalnej oceny (§ 13). W razie stwierdzenia uchybień formalnych we wniosku złożonym najpóźniej na 7 dni przed upływem danego terminu składania wniosków, regionalna instytucja finansująca wzywa przedsiębiorcę do usunięcia tych uchybień w terminie 3 dni roboczych od wezwania (ust. 3), przy czym RIF odrzuca wniosek zawierający uchybienia formalne, informując o tym przedsiębiorcę. Natomiast wnioski prawidłowe pod względem formalnym i techniczno-ekonomicznym regionalna instytucja finansująca przekazuje sukcesywnie Agencji (ust. 4). Zgodnie natomiast z § 14 rozporządzenia Agencja przeprowadza drugi etap oceny techniczno-ekonomicznej i ocenę merytoryczną wniosków, o których mowa w § 13 ust. 4, stosując kryteria oceny określone w przepisach wydanych dla Sektorowego Programu Operacyjnego - Wzrost konkurencyjności przedsiębiorstw na podstawie art. 11 ust. 5 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju (ust. 1). Agencja, w terminie 60 dni od dnia upływu danego terminu składania wniosków, przekazuje wyniki oceny wniosków, w postaci listy rankingowej, Instytucji Pośredniczącej Sektorowego Programu Operacyjnego - Wzrost konkurencyjności przedsiębiorstw (ust. 2). Instytucja Pośrednicząca weryfikuje wyniki oceny wniosków, o których mowa w ust. 2, a następnie w terminie 5 dni roboczych przekazuje zweryfikowaną listę rankingową Instytucji Zarządzającej (ust. 3). Instytucja Zarządzająca, kierując się zweryfikowanymi wynikami oceny, w terminie 30 dni od dnia przekazania przez Agencję listy rankingowej Instytucji Pośredniczącej zatwierdza listę rankingową wniosków kwalifikujących się do wsparcia, na podstawie której Agencja zawrze umowy o udzieleniu wsparcia. W przypadku wątpliwości co do oceny wniosku Instytucja Zarządzająca może zażądać od Agencji kopii wskazanego wniosku wraz z załącznikami (ust.4). Po zatwierdzeniu przez Instytucję Zarządzającą listy rankingowej wniosków kwalifikujących się do wsparcia Agencja niezwłocznie zawiadamia wnioskodawców o udzieleniu bądź odmowie udzielenia wsparcia (ust. 5). Zważywszy na wskazany stan prawny, zdaniem Sądu, działania podejmowane przez PARP odnośnie zgłaszanych wniosków nie mają charakteru władczego, a przekazywane przez nią informacje nie są decyzjami w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. W świetle przedstawionych regulacji RIF nie ma żadnych kompetencji decyzyjnych. Sąd stwierdził, że skoro pismo RIF z dnia ... lutego 2006 r. nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 107 k.p.a., nie służyły tym samym od niego środki zaskarżenia, w tym nadzwyczajne, jak stwierdzenie nieważności, przewidziane w tym kodeksie. Pismo RIF informujące o odrzuceniu wniosku, przyznaniu lub odmowie przyznania dofinansowania jest więc czynnością techniczną, której nie można przypisać cech władczego rozstrzygnięcia administracyjnego, podlegającego kontroli sądów administracyjnych. Z tych też względów chybione jest powoływanie się przez autora skargi na uchwałę siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt II GPS 3/06. Zagadnienie prawne, jakie zostało rozstrzygnięte w tej uchwale dotyczyło bowiem odmowy dofinansowania przez instytucję wdrażającą działającą w imieniu instytucji zarządzającej Podobne stanowisko prezentował w tym przedmiocie tut. Sąd w wyrokach z dnia 3 lipca 2012r. sygn. akt V SA/Wa 657/12 oraz V SA/Wa 2223/13. Skoro zatem pismu RIF nie można przypisać cech władczego rozstrzygnięcia administracyjnego podlegającego kontroli sądów administracyjnych, to tym samym nie mógł być wobec tych informacji zainicjowany tryb nadzorczy przewidziany w art. 156 k.p.a. Z tych samych względów bezpodstawny jest także zarzut podpisania pisma przez osobę nieuprawnioną. W następstwie rozpoznania skargi kasacyjnej od wyżej wymienionego wyroku wniesionej przez C. P. NSA orzeczeniem z dnia 21 lipca 2017 r. sygn. akt II GSK 3046/15 uchylił tenże wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi I instancji rozstrzygając jednocześnie o kosztach postępowania kasacyjnego. W uzasadnieniu własnego wyroku NSA stwierdził m.in. że sporne "pismo" Fundacji Małych i Średnich Przedsiębiorstw z dnia ... lutego 2006 r. lutego 2006 r. informujące, że wniosek skarżącej nie przeszedł pozytywnie oceny formalnej, zostało wydane w ramach kompetencji tej jednostki działającej jako regionalna instytucja finansująca, określonych w § 13 ust. 1-4 wyżej wspomnianego rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z 27 sierpnia 2004 r. Według § 13 ust. 2 tego rozporządzenia RIF odrzuca wniosek zawierający uchybienia formalne lub niespełniający zasad techniczno-ekonomicznych pierwszego etapu oceny, informując wnioskodawcę o tych uchybieniach (z zastrzeżeniem ust. 3). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym kwestia charakteru prawnego postępowania, dotyczącego załatwiania wniosków o dofinansowanie ze środków objętych ustawą o NPR oraz charakteru czynności i aktów podejmowanych i wydawanych w tych sprawach, budziła poważne wątpliwości, prowadzące do rozbieżności w orzecznictwie, przede wszystkim na tle art. 26 ustawy o NPR. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny – w powołanej w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 22 lutego 2007 r. sygn. akt II GPS 3/06 – stwierdził, że odrzucenie wniosku, o którym mowa w art. 26 ust. 1 ustawy o NPR, następuje w formie decyzji administracyjnej wydanej na podstawie art. 26 ust. 2 tej ustawy (ONSAiWSA 2007, nr 3, poz. 59). Przywołana uchwała dotyczyła innego stanu prawnego niż ten, który ma zastosowanie w rozpatrywanej sprawie. Niemniej jednak niektóre wypowiedzi Sądu zawarte w uzasadnieniu tej uchwały można odnieść do stanu faktycznego i prawnego tej sprawy. Kierując się treścią art. 26 ustawy o NPR skład siedmiu sędziów przyjął, że postępowanie w sprawach dotyczących dofinansowania z publicznych środków wspólnotowych projektów zgłaszanych w ramach sektorowych programów operacyjnych miało dwa wyraźnie wyodrębnione etapy, unormowane osobno: - pierwszy etap kończący się wydaniem na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy o NPR rozstrzygnięcia pozytywnego lub negatywnego, mającego charakter decyzji administracyjnej oraz w razie pozytywnej decyzji o przyznaniu dofinansowania, - drugi etap na podstawie art. 26 ust. 5 ustawy o NPR, w którym następuje zawarcie umowy określającej warunki dofinansowania projektu. Zdaniem składu siedmiu sędziów NSA, Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - instytucję publiczną, należy traktować jako organ administracji publicznej w znaczeniu funkcjonalnym wówczas, gdy jest powołana z mocy prawa do załatwiania spraw z zakresu administracji publicznej rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych (art. 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego). W świetle art. 26 ust. 2 ustawy o NPR, rozstrzygnięcia podejmowane w pierwszym etapie przedstawionej złożonej procedury, polegające np. na odrzuceniu wniosku o dofinansowanie, mają charakter indywidualnych rozstrzygnięć władczych i jednostronnych (są decyzjami administracyjnymi). W rozpatrywanej sprawie sporne pismo pochodzi od RIF działającej w imieniu instytucji wdrażającej, na podstawie porozumienia zawartego z PARP i wspomnianego § 13 ust. 2 rozporządzenia MGiP z 27 września 2004 r. W świetle tego przepisu RIF rozstrzyga o odrzuceniu wniosku z powodu uchybień formalnych, a więc w istocie decyduje o uprawnieniu wnioskodawcy do dofinansowania, zamykając mu drogę do uzyskania tego dofinansowania. Nie jest to więc jedynie informacja o jakimkolwiek rozstrzygnięciu lecz rozstrzygnięcie organu. RIF, działając w ten sposób w ramach porozumienia z PARP i w ramach kompetencji przyznanych jej w § 13 ust. 2 rozporządzenia MGiP z 27 sierpnia 2004 r. nie jest podmiotem "prywatnym" lecz organem administracji publicznej w znaczeniu funkcjonalnym. Owa "informacja", właściwie zaś odrzucenie wniosku o dofinansowanie, ma zatem cechy decyzji administracyjnej w znaczeniu materialnym. Takie właśnie stanowisko co do charakteru prawnego odrzucenia na podstawie § 13 ust. 2 i 3 rozporządzenia MGiP z 27 sierpnia 2004 r. wniosku o udzielenie dofinansowania zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 listopada 2007 r., sygn. akt II GSK 206/07. Fakt zatem, że w świetle obowiązujących regulacji dokonywanie oceny formalnej powierzono innym organom niż Instytucja Zarządzająca nie może prowadzić do wniosku, że odrzucenie wniosku – niewątpliwie skutkujące pozbawieniem wnioskodawcy możliwości otrzymania dofinansowania – nie ma cech władczego negatywnego rozstrzygnięcia w przedmiocie przyznania dofinansowania. W tym stanie rzeczy odmowa wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności informacji o odrzuceniu wniosku o dofinansowanie projektu – z uwagi na fakt, że nie ma ona charakteru decyzji administracyjnej – nie znajduje uzasadnienia. Sąd zważył, co następuje: Wniesienie skargi skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia. Na wstępie przypomnieć jednak należy, ze w przedmiotowej sprawie zajmował stanowisko zarówno WSA w Warszawie jak i Naczelny Sąd Administracyjny. Zostało ono wyrażone przez te sądy w sprawach o sygn. akt V SA/Wa 1642/14 oraz II GSK 3046/15. Ponieważ wyrok NSA jest chronologicznie późniejszy przeto zarówno on jak i poglądy wyrażone w jego uzasadnieniu są dla sądu I instancji wiążące. Przepis art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) stanowi bowiem, że sąd któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny oraz, że nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy iż tut. Sąd związany jest poglądem NSA, którego istotą jest uznanie, że Regionalna Instytucja Finansująca – RIF rozstrzygając o odrzuceniu wniosku o dofinansowanie z powodu uchybień formalnych zamyka stronie drogę do dofinansowania. Informacja w tym zakresie (przekazana stronie) ma bowiem cechy decyzji administracyjnej w znaczeniu materialnym. To zaś oznacza, że odmowa wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności tejże informacji (o odrzuceniu wniosku o dofinansowanie projektu z uwagi na to, że nie ma ona charakteru decyzji administracyjnej) była bezpodstawna. Skutkiem powyższego będzie obowiązek wszczęcia przez organ postępowania o stwierdzenie nieważności informacji o której mowa, a następnie podjęcie rozstrzygnięcia stwierdzającego taką nieważność, bądź odmawiającego stwierdzenia nieważności. Co oczywiste, rozstrzygnięcie podjęte w przedmiocie wniosku strony musi zostać poprzedzone wnikliwym rozważeniem spełnienia bądź też nie spełnienia wszystkich przesłanek zawartych w art. 156 §1 i 2 k.p.a. Podstawą wyroku jest art. 145 §1 pkt 1 lit.a w zw. z art. 190 oraz art. 200 p.p.s.a.