VI SA/Wa 1449/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi R. C. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie wpisu uprawnienia instruktorskiego do świadectwa kwalifikacji pilota ultralekkiego statku powietrznego oddala skargę R. C. w dniu [...] grudnia 2016r. złożył wniosek w sprawie wpisu uprawnienia instruktorskiego INS(A) do świadectwa kwalifikacji UACP. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, na podstawie dostarczonej przez stronę dokumentacji Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2017r. odmówił wpisania R. C. uprawnienia instruktorskiego do świadectwa kwalifikacji pilota ultralekkiego statku powietrznego (UACP). Pismem z dnia [...] marca 2017r. strona złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Decyzją z dnia [...] marca 2017r. nr [...] Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, ze zm.) w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 2 oraz art. 94 ust. 3 zdanie drugie w zw. z 96 ust. 3 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze (Dz. U. z 2016 r. poz. 605, ze zm.) w zw. § 44 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 3 czerwca 2013 r. w sprawie świadectw kwalifikacji (Dz. U. z 2013 r. poz. 664) orzekł o utrzymaniu w mocy w całości decyzji Nr [...] z dnia [...] lutego 2017r. w przedmiocie odmowy wpisu uprawnienia instruktorskiego do świadectwa kwalifikacji pilota ultralekkiego statku powietrznego (UACP) R. C. W uzasadnieniu organ wskazał, że wymagania dla kandydatów ubiegających się o wpis uprawnienia instruktorskiego do świadectwa kwalifikacji pilota ultralekkiego statku powietrznego (UACP) uregulowane zostały w Załączniku 5 pkt 1.4.3 i n. Rozporządzenia w sprawie świadectw kwalifikacji. Wymogi do wypełnienia których zobowiązani są kandydaci, zgodnie z pkt 1.4.3 to: - posiadanie ważnego uprawnienia podstawowego do pilotowania samolotu ultralekkiego lądowego UAP(L), - posiadanie 200 godzin nalotu jako dowódca na samolotach ultralekkich oraz - ukończony 21 rok życia. Podpunkt 1.4.4.6.1 Załącznika 5 Rozporządzenia w sprawie świadectw kwalifikacji stanowi, że uprawnienie instruktora samolotowego INS(A) może być wydane również członkowi personelu lotniczego, który posiada ważną licencję uprawniającą do pilotowania samolotów z ważnym uprawnieniem instruktora ogólnego FI(A). W takim przypadku (czyli wówczas gdy kandydat posiada uprawnienie instruktora samolotowego FI(A)) wyłączono stosowanie jedynie przepisu 1.4.4.6. Załącznika 5, czyli wyłączona została konieczność: - posiadania ważnego uprawnienia podstawowego do pilotowania samolotu ultralekkiego lądowego UAP(L), - ukończenia szkolenia teoretycznego i praktycznego, - zdania przed komisją egzaminacyjną egzaminu państwowego w zakresie uprawnienia instruktora INS(A) oraz - zaliczenia nadzorowanej praktyki instruktorskiej. Zdaniem organu przepisy nie wyłączyły konieczności posiadania odpowiedniej ilości godzin nalotu na danej kategorii statku powietrznego. Przepis pkt 1.4.3 Załącznika 5 do Rozporządzenia w sprawie świadectw kwalifikacji stosuje się zatem w odniesieniu do posiadaczy licencji samolotowej z ważnym uprawnieniem instruktora ogólnego FI(A) w zakresie dwóch pozostałych przesłanek. Organ wskazał, że aby wykonywać czynności lotnicze na statku powietrznym-samolocie ultralekkim (nie jako instruktor) wystarczy zgodnie z § 37 Rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 16 września 2013 r (Dz.U. z 2013 r., poz.1077) posiadać licencję wymienioną w § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz ust. 2 tego Rozporządzenia, ponieważ samoloty ultralekkie zostały ujęte w załączniku II lit. E do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 216/2008 z dnia20 lutego 2008 r. w sprawie wspólnych zasad w zakresie lotnictwa cywilnego i utworzenia Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Lotniczego oraz uchylające dyrektywę Rady 91/670/EWG, rozporządzenie (WE) nr 1592/2002 i dyrektywę 2004/36/WE (Dz.Urz.UE L 79 z 19.03.2008, str.1 ze późn.zm). W tym czasie pilot buduje nalot na tej kategorii statku powietrznego. Dopiero po wykonaniu odpowiedniej ilości godzin nalotu, którą ustawodawca ze względu na różnice we właściwościach aerodynamicznych ultralekkich statków powietrznych określił jako 200 godzin, można ubiegać się o uprawnienie instruktora. Wymaganie od instruktorów szczególnej wiedzy i umiejętności praktycznych na danych kategoriach statków powietrznych ma być gwarancją zachowania odpowiednego poziomu zasad bezpieczeństwa. Wiedza i doświadczenie instruktorów jest bowiem przekazywana kolejnym kandydatom na członków personelu lotniczego i ma istotny wpływ na szeroko rozumiane bezpieczeństwo lotów. Organ podkreślił, że dlatego przepisy dotyczące uprawnień instruktorskich są odmienne od tych, które regulują uzyskiwanie uprawnień służących do wykonywania czynności lotniczych indywidualnie (nie jako instruktor). Celem ustawodawcy było bowiem zapewnienie bezpieczeństwa w lotach ze względu na różnice we właściwościach aerodynamicznych samolotów ultralekkich. Faktem bezspornym jest, że strona jest posiadaczem licencji ATPL(A) nr [...] z wpisanym uprawnieniem FI ważnym do 31.05.2019r., czyli jest posiadaczem licencji samolotowej z wpisanym uprawnieniem instruktora ogólnego samolotowego FI (A), zatem zastosowanie mógłby znaleźć przepis 1.4.4.6.1 Załącznika 5 Rozporządzenia w sprawie świadectw kwalifikacji. W takim wypadku strona mogłaby nie spełniać wymogu przepisu 1.4.4.6. Załącznika 5 Rozporządzenia w sprawie świadectw kwalifikacji (czyli nie musiałaby posiadać ważnego uprawnienia podstawowego do pilotowania u do pilotowania samolotu ultralekkiego lądowego UAP(L), nie musiałaby ukończyć szkolenia teoretycznego i praktycznego, nie musiałaby zdawać przed komisją egzaminacyjną egzaminu państwowego w zakresie uprawnienia instruktora INS(A) oraz nie musiałaby zaliczać nadzorowanej praktyki instruktorskiej). Natomiast z wniosku z dnia 9 grudnia 2016 r. o wpis uprawnienia instruktorskiego do świadectwa kwalifikacji oraz z wyjaśnień strony z dnia 16 stycznie 2017 r. wynika, że pan C. posiada 1,42 godzin nalotu na samolotach w kategorii ultralekkiej. W ocenie organu nie ma wątpliwości, że strona nie udokumentowała posiadania wymaganego nalotu 200 godzin jako dowódca na samolotach ultralekkich nie spełniła warunków do wydania uprawnienia INS(A). Pismem z dnia 1 czerwca 2017 r. R. C. wniósł do Sądu skargę na powyższą decyzję, zarzucając: 1. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: a) art. 8 k.p.a. poprzez niedokładne zbadanie okoliczności sprawy oraz niczym nieuzasadnioną zmienność poglądów prawnych organu w odniesieniu do takich samych stanów faktycznych obejmujących dokonywanie wpisów uprawnień INS(A) do świadectwa kwalifikacji UACP na podstawie posiadanego uprawnienia FI(A) w licencji pilota samolotowego, a w konsekwencji potraktowanie R. C. w sposób odmienny niż traktowani byli dotychczas inni piloci posiadający ważne uprawnienia FI(A) ubiegający się o wpis uprawnienia INS(A) do świadectwa kwalifikacji UACP na podstawie tych samych przepisów prawa, które obowiązywały w dniu wydania zaskarżonej decyzji administracyjnej; b) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Prezesa ULC z dnia [...] lutego 2017 r. podczas gdy zasługiwała ona na uchylenie jako wydana z naruszeniem pkt 1.4.3. ppkt 2 załącznika nr 5 do rozrządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 3 czerwca 2013 r. w sprawie świadectw kwalifikacji, który wbrew twierdzeniom organu nie miał zastosowania w przedmiotowej sprawie, albowiem R. C. nie przystępował do szkolenia lotniczego na uzyskanie uprawnienia lotniczego INS(A), a zatem nie musiał spełnić warunków określonych tym przepisem niezbędnych do rozpoczęcia szkolenia lotniczego. 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: a) pkt 1.4.3. ppkt 2 załącznika nr 5 do rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 3 czerwca 2013 r. w sprawie świadectw kwalifikacji poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że R. C. powinien wykazać 200 godzin nalotu na samolotach ultralekkich, aby uzyskać uprawnienie INS(A) wpisywane do świadectwa kwalifikacji UACP, w sytuacji gdy do R. C. nie miały zastosowania wyrażone w tym przepisie warunki niezbędne do rozpoczęcia szkolenia lotniczego do uzyskania uprawnienia INS(A) wpisywanego do świadectwa kwalifikacji UACP, bowiem nie miał on obowiązku przechodzenia takiego szkolenia z uwagi na posiadane już uprawnienie FI(A) wpisane do licencji pilota; w konsekwencji organ odmówił R. C. wpisania uprawnienia INS(A) do świadectwa kwalifikacji UACP pomimo, że R. C. powinien takie uprawnienie uzyskać w oparciu o przepis pkt 4.4.6.1. załącznika nr 5 do ww. rozporządzenia, który to przepis nie został przez organ zastosowany, chociaż zezwalał na to ustalony stan faktyczny sprawy. Skarżący na podstawie art. 48 § 1 p.p.s.a. wniósł o zwrócenie się przez Sąd do organu z żądaniem udzielenia odpisu przykładowej zanonimizowanej decyzji administracyjnej, na podstawie której organ w oparciu o pkt 1.4.4.6.1. załącznika nr 5 do rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 3 czerwca 2013 r. w sprawie świadectw kwalifikacji, wydał dowolnemu wnioskodawcy, który nie posiadał nalotu 200 godzin jako dowódca na samolotach ultralekkich, świadectwo kwalifikacji UACP wraz z uprawnieniem INS(A) na podstawie posiadanego przez pilota uprawnienia FI(A). Wobec podniesionych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o rozważenie przez Sąd w oparciu o art 135 p.p.s.a. możliwości uchylenia w całości również decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. Skarżący podkreślił, że wprawdzie organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wprawdzie prawidłowo wskazał, że R. C. jest posiadaczem licencji ATPL(A) z wpisanym uprawnieniem FI, czyli jest posiadaczem licencji samolotowej z wpisanym uprawnieniem instruktora ogólnego samolotowego FI(A) jak tego wymaga przepis pkt 1.4.4.6.1. załącznika nr 5 do rozporządzenia, ale błędnie przyjął, że pomimo tego musi on wykazać nalot 200 godzin jako dowódca na samolotach ultralekkich. Zdaniem organu, skoro tego nalotu nie wykazał to nie spełnia wymagań niezbędnych do wydania mu uprawnienia INS(A). Zdaniem skarżącego powołany przez organ przepis pkt 1.4.3. załącznika nr 5 rozporządzenia określa warunki, jakie musi spełnić kandydat ubiegający się o wydanie mu uprawnienia INS(A), a zatem warunki pozwalające mu rozpocząć ubieganie się o to uprawnienie tj. rozpocząć szkolenie lotnicze oraz egzaminy weryfikujące wiedzę umiejętności nabyte w procesie szkolenia. Przepis ten odnosi się wyraźnie do pilota samolotowego ultralekkiego ubiegającego się o uprawnienie INS(A) i wynika z niego wprost, że kandydat ubiegający się o uprawnienie INS(A) musi: 1) być posiadaczem świadectwa kwalifikacji UACP z wpisanym ważnym uprawnieniem podstawowym UAP(L); 2) posiadać 200 godzin nalotu jako dowódca na samolotach ultralekkich oraz 3) mieć co najmniej 21 lat. Są to warunki progowe, które pozwalają następnie odbyć szkolenie teoretyczne, szkolenie praktyczne, zdać egzamin teoretyczny i praktyczny przed komisją egzaminacyjną, odbyć nadzorowaną praktykę instruktorską (pkt 1.4.3.1. - 1.4.4.6. załącznika nr 5 do rozporządzenia) i dopiero złożyć wniosek do Prezesa ULC o wydanie uprawnienia INS(A). Warunkiem natomiast samego wydania takiego uprawnienia jest posiadanie ważnego uprawnienia podstawowego do pilotowania samolotu ultralekkiego lądowego UAP(L), ukończenie szkolenia teoretycznego i praktycznego, zdanie przed komisją egzaminacyjną egzaminu państwowego w zakresie uprawnienia instruktora INS(A) oraz zaliczenie nadzorowanej praktyki instruktorskiej, co wynika wprost z pkt 1.4.4.6. załącznika nr 5 do rozporządzenia. Przepis ten wśród warunków wydania uprawnienia nie wymienia obowiązku wykazania się 200 godzinami nalotu jako dowódca na samolotach ultralekkich, bowiem nalot ten jest czynnikiem warunkującym rozpoczęcie procesu szkolenia. W związku z powyższym regulacja z pkt 1.4,4.6.1. załącznika nr 5 do rozporządzenia stanowi lex specialis i określa warunki wydania uprawnienia INS(A) członkowi personelu lotniczego posiadającemu ważną licencję uprawniającą do pilotowania samolotów z ważnym uprawnieniem instruktora ogólnego FI(A). Przepis ten wyłącza zastosowanie pkt 1.4.4.6. załącznika nr 5 co oznacza, że w sytuacji pilota samolotowego posiadającego ważne uprawnienie instruktora ogólnego FI(A), który ubiega się o uprawnienie INS(A), prawodawca dopuścił możliwość wydania takiego uprawnienia bez konieczności posiadania ważnego uprawnienia podstawowego do pilotowania samolotu ultralekkiego lądowego UAP(L), ukończenia szkolenia teoretycznego i praktycznego, zdania przed komisją egzaminacyjną egzaminu państwowego w zakresie uprawnienia instruktora INS(A) oraz zaliczenia nadzorowanej praktyki instruktorskiej. Skoro zatem posiadacz uprawnienia FI(A) jest zwolniony z obowiązku szkolenia, egzaminowania i nadzorowanej praktyki, to tym bardziej całkowicie bezpodstawnym jest nakładanie na niego obowiązku spełnienia wymagań niezbędnych w ogóle do przystąpienia do takiego szkolenia. W ocenie skarżącego wobec podlegania przez R. C. dyspozycji pkt 1.4.4.6.1. załącznika nr 5 do rozporządzenia, określającego warunki wydania uprawnienia INS(A) pilotom posiadającym uprawnienie FI(A), całkowicie nieuzasadnione jest stwierdzenie, że nie spełnił on wymagań do wydania uprawnienia INS(A). Organ wyraźnie pomylił wymagania niezbędne do wydania uprawnienia w sytuacji szczególnej jaką jest ubieganie się o to uprawnienie przez pilota samolotowego posiadającego uprawnienie FI(A) z wymaganiami, jakie musi spełnić kandydat przystępujący do procesu szkolenia ukierunkowanego na uzyskanie uprawnienia INS(A). Mając powyższe na uwadze skarżący wskazał, że pilot samolotowy liniowy, posiadający licencję ATPL(A) z ważnym uprawnieniem FI mógł ubiegać się o wydanie mu uprawnienia INS(A) bez konieczności odbycia szkolenia teoretycznego i praktycznego, bez konieczności zdania egzaminów przed komisją egzaminacyjną oraz bez konieczności odbycia nadzorowanej praktyki instruktorskiej. Skoro zgodnie z pkt 1.4.4.6.1. załącznika nr 5 do rozporządzenia nie musiał przechodzić procesu szkolenia, to nie może znaleźć do niego zastosowania przepis pkt. 1.4.3. ppkt 2 załącznika nr 5 do rozporządzenia określający wymagania niezbędne do rozpoczęcia takiego szkolenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej "p.p.s.a." - Dz. U. z 2017 poz. 1369, ze zm.). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie jest ona zasadna. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane kryteria, doszedł do przekonania, iż zaskarżona decyzja Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego nie narusza prawa. W niniejszej sprawi skarżący wnosił o dokonanie wpisu uprawnienia instruktorskiego INS(A) do świadectwa kwalifikacji UACP. Bezsporne jest, że strona jest posiadaczem licencji ATPL(A) z wpisanym uprawnieniem FI ważnym do 31.05.2019r., czyli jest posiadaczem licencji samolotowej z wpisanym uprawnieniem instruktora ogólnego samolotowego FI(A). Organ wydał decyzje odmowną, albowiem uznał, że w świetle obowiązujących przepisów skarżący niezależnie od posiadanych kwalifikacji powinien spełnić wymóg posiadania 200 godzin nalotu jako dowódca na samolotach ultralekkich. W ocenie Sądu brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska organu. Wymagania dla kandydatów ubiegających się o wpis uprawnienia instruktorskiego do świadectwa kwalifikacji pilota ultralekkiego statku powietrznego (UACP) uregulowane zostały w Załączniku 5 pkt 1.4.3 i n. Rozporządzenia w sprawie świadectw kwalifikacji. Wymogi do wypełnienia których zobowiązani są kandydaci, zgodnie z pkt 1.4.3 to: - posiadanie ważnego uprawnienia podstawowego do pilotowania samolotu ultralekkiego lądowego UAP(L), - posiadanie 200 godzin nalotu jako dowódca na samolotach ultralekkich oraz - ukończony 21 rok życia. Podpunkt 1.4.4.6.1 Załącznika 5 Rozporządzenia w sprawie świadectw kwalifikacji stanowi, że uprawnienie instruktora samolotowego INS(A) może być wydane również członkowi personelu lotniczego, który posiada ważną licencję uprawniającą do pilotowania samolotów z ważnym uprawnieniem instruktora ogólnego FI(A). W takim przypadku (czyli wówczas gdy kandydat posiada uprawnienie instruktora samolotowego FI(A)) wyłączono stosowanie jedynie przepisu 1.4.4.6. Załącznika 5, czyli wyłączona została konieczność: - posiadania ważnego uprawnienia podstawowego do pilotowania samolotu ultralekkiego lądowego UAP(L), - ukończenia szkolenia teoretycznego i praktycznego, - zdania przed komisją egzaminacyjną egzaminu państwowego w zakresie uprawnienia instruktora INS(A) oraz - zaliczenia nadzorowanej praktyki instruktorskiej. W ocenie Sądu podzielić należy stanowisko organu, że przepisy nie wyłączyły konieczności posiadania odpowiedniej ilości godzin nalotu na danej kategorii statku powietrznego. Przepis pkt 1.4.3 Załącznika 5 do Rozporządzenia w sprawie świadectw kwalifikacji stosuje się zatem w odniesieniu do posiadaczy licencji samolotowej z ważnym uprawnieniem instruktora ogólnego FI(A) w zakresie dwóch pozostałych przesłanek. Jak wyjaśnił organ, aby wykonywać czynności lotnicze na statku powietrznym-samolocie ultralekkim (nie jako instruktor) wystarczy zgodnie z § 37 Rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 16 września 2013 r (Dz.U. z 2013 r., poz.1077) posiadać licencję wymienioną w § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz ust. 2 tego Rozporządzenia, ponieważ samoloty ultralekkie zostały ujęte w załączniku II lit. E do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 216/2008 z dnia20 lutego 2008 r. w sprawie wspólnych zasad w zakresie lotnictwa cywilnego i utworzenia Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Lotniczego oraz uchylające dyrektywę Rady 91/670/EWG, rozporządzenie (WE) nr 1592/2002 i dyrektywę 2004/36/WE (Dz.Urz.UE L 79 z 19.03.2008, str.1 ze późn.zm). W tym czasie pilot buduje nalot na tej kategorii statku powietrznego. Dopiero po wykonaniu odpowiedniej ilości godzin nalotu, którą ustawodawca ze względu na różnice we właściwościach aerodynamicznych ultralekkich statków powietrznych określił jako 200 godzin, można ubiegać się o uprawnienie instruktora. Wymaganie od instruktorów szczególnej wiedzy i umiejętności praktycznych na danych kategoriach statków powietrznych ma być gwarancją zachowania odpowiednego poziomu zasad bezpieczeństwa. Wiedza i doświadczenie instruktorów jest bowiem przekazywana kolejnym kandydatom na członków personelu lotniczego i ma istotny wpływ na szeroko rozumiane bezpieczeństwo lotów. Wobec powyższego nie można zaakceptować stanowiska skarżącego, że regulacja z pkt 1.4.4.6.1. załącznika nr 5 do rozporządzenia stanowi lex specialis i określa warunki wydania uprawnienia INS(A) członkowi personelu lotniczego posiadającemu ważną licencję uprawniającą do pilotowania samolotów z ważnym uprawnieniem instruktora ogólnego FI(A). Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.