I SA/Wa 1733/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie WSA Dariusz Chaciński WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi J. M. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 stycznia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 370/13 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości [...] złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta [...] na rzecz J. M. sumę pieniężną w kwocie [...] złotych; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz J. M. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. J. M. pismem z 15 września 2017 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której domagał się wymierzenia Prezydentowi [...] grzywny w wysokości co najmniej [...] złotych, przyznania od organ sumy pieniężnej w wysokości połowy zasądzonej grzywny, a także zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych - w związku z niewykonaniem przez ten organ wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 stycznia 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 370/13. Powyższym wyrokiem Sąd, w następstwie uwzględnienia skargi poprzedniczki prawnej skarżącego (Z. M.) zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku Z. M. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy ul. [....], ozn. nr hip. [...] - w terminie 2 miesięcy od daty zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem. Akta te doręczone zostały zaś organowi 22 kwietnia 2014 r. W związku ze zwłoką w wykonaniu powyższego wyroku i wnoszonymi w tym przedmiocie skargami, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 grudnia 2014 r. I SA/Wa 3328/14 wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości [...] złotych, a kolejnym wyrokiem z dnia 10 lutego 2017 r. I SA/Wa 1846/16 w wysokości [...] złotych oraz przyznał do organu na rzecz J. M. sumę pieniężną w wysokości [...] złotych, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność Prezydenta [...] w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W związku z dalszym niepodejmowaniem przez organ rozstrzygnięcia w sprawie, skarżący pismem z [...] września 2017 r. ponownie wezwał Prezydenta [...] do wykonanie prawomocnego wyroku z 17 stycznia 2014 r., a następnie wniósł opisaną na wstępie skargę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc że do zakończenia postępowania konieczne jest jeszcze uzupełnienie materiału dowodowego o szereg dokumentów, obejmujących: - uwierzytelnioną kopię odpisu postanowienia o nabyciu spadku lub wypisu aktu poświadczenia dziedziczenia po M. S.; -uwierzytelnioną kopię testamentu S. M. z [..] lipca 1997 r., na podstawie którego Sąd Rejonowy [...] postanowieniem z [...] sierpnia 2001 r. [...] stwierdził nabycie spadku po ww. przez Z. J.; -uwierzytelnioną kopię testamentu J. R. z [...] kwietnia 2005 r., na podstawie którego Sąd Rejonowy [...] postanowieniem z [...] października 2005 r. [...], stwierdził nabycie spadku po ww. przez T. R.; -uwierzytelnione odpisy pełnomocnictw udzielonych r.pr. J. B. przez T. R., M. R. i A. S. W tym celu pismem z 12 października 2017 r. wystąpił zaś do pełnomocnika skarżącego o uzupełnienie wniosku o odszkodowanie o postanowienie spadkowe po M. S. Następnego dnia natomiast zwrócił się do właściwych sądów o przesłania przywołanych wyżej uwierzytelnionych kopii testamentów. Prezydent [...] podkreślał również, że na skutek ponagleń i skarg wnoszonych przez strony akta sprawy pozostają w długotrwałym posiadaniu organów nadrzędnych oraz sądów administracyjnych, co także znacznie utrudnia jej rozpoznanie. Zwracał przy tym uwagę, że o kolejności rozpoznania spraw nie może decydować wyłącznie aktywność procesowa strony i ilość składanych przez nią skarg. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest zasadna. Wniesiona ona została w trybie art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." Przepis ten w § 1 stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 p.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2 art. 154). Uwzględniając skargę sąd, w myśl § 7 art. 154 p.p.s.a., może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 17 stycznia 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 370/13 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] - w terminie dwóch miesięcy od zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły zaś do organu 22 kwietnia 2014 r. Od tej daty, zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a., rozpoczął zatem swój bieg wyznaczony wyrokiem termin w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczyny, winna być rozpoznana. W konsekwencji upłynął on 22 czerwca 2014 r. Niekwestionowaną okolicznością jest przy tym, że do dnia podjęcia niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania przez strony do wykonania powyższego wyroku, jak też dwukrotnie wymierzenia Prezydentowi [...] z tytułu zaistniałej zwłoki w jego wykonaniu grzywny (vide wyroki z 19 grudnia 2014 r. I SA/Wa 3328/14 oraz 10 lutego 2017 r. I SA/Wa 1846/16), organ ów zawisłej przed nim sprawy administracyjnej nie rozstrzygnął. Oznacza to, że od przeszło trzech i poł roku pozostaje przy wykonywaniu powyższego wyroku w stanie bezczynności, która w tych okolicznościach przybiera postać kwalifikowaną, a więc rażąco narusza prawo, tj. art. 286 § 2 p.p.s.a. jak też art. 153 p.p.s.a. i art. 12 k.p.a. Taką jej ocenę uzasadnia fakt, że z przekazanych akt administracyjnych nie wynika by do dnia wniesienia skargi podjął on choćby jedną czynność dowodową ukierunkowaną na merytoryczne załatwienie sprawy odszkodowawczej. Uczynił to dopiero po wniesieniu skargi, występując wówczas do pełnomocnika skarżącego o uzupełnienie wniosku o stosowne dokumenty spadkowe i uwierzytelnione pełnomocnictwa oraz do sądów spadku o odpisy testamentów (vide pisma z 12 i 13 października 2017 r. nr[...]). Warto jednak podkreślić, że o ile żądanie dokumentów potwierdzających ciąg następstw prawnych po jednym z dawnych współwłaścicieli nieruchomości [...] (tu: W. M., którego następcą prawnym była M. S.) jest uzasadniony przedmiotem postępowania. To zasadnicze wątpliwości budzić musi konieczność pozyskania w sprawie oryginału testamentu, który legł u podstaw wydanych przez sąd orzeczeń stwierdzających nabycie przez określone jednostki spadku. Organ administracji publicznej nie ma wszak żadnych kompetencji do weryfikowania poprawności (legalności) orzeczeń sądów powszechnych. A tylko taką potrzebą można by usprawiedliwić ewentualną konieczność ich pozyskania, jako niezbędnych w sprawie. W tym stanie rzeczy wystąpienie o nie traktować należy li tylko jako czynność pozorną, powodującą zbędne przedłużenie postępowania. Powyższe czyni uzasadnionym żądanie wymierzenia Prezydentowi [...] z tytułu zaistniałej zwłoki w wykonaniu prawomocnego wyroku kolejnej grzywny. Stan niewykonywanie wyroków sądów godzi wszak w samą istotę zasady praworządności, którą organy administracji publicznej są bezwzględnie związane (art. 7 Konstytucji RP, art. 6 k.p.a.) i w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowany, na co zwracał już uwagę Sąd w uprzednio wydanym wyroku. Rację ma przy tym skarżący, że nie może być okolicznością usprawiedliwiająca zaniechanie rozpoznawania sprawy, fakt wnoszenia przezeń skarg czy ponagleń. Te bowiem są w sposób oczywisty konsekwencją bezczynności organu w wykonaniu wyroku, a nie jej przyczyną. Zważywszy jednak na wymiar uprzednio orzeczonych grzywien ([...]), jak również okres czasu jaki upłynął od nałożenia ostatniej z nich (niespełna rok), skład orzekający ocenił, że adekwatną w tych okolicznościach faktycznych będzie grzywna w wysokości [...] złotych (a nie jak domagał się tego skarżący [...] złotych) oraz suma pieniężna w wymiarze [...] złotych. Łączny wymiar obciążających Prezydenta [...] sankcji ([...] złotych) jest w tej sytuacji na tyle dotkliwy, że powinien być wystarczającym dla zdyscyplinowania organu i doprowadzenia do respektowania przezeń prawomocnego orzeczenia Sądu, bez konieczności występowania przez strony ubiegające się o odszkodowania z kolejną (tym razem czwartą) przewidzianą w art. 154 p.p.s.a skargą. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i 7 w zw. z art. 154 § 6 oraz art. 154 § 2 zd. drugie p.p.s.a. orzekł jak w punktach 1-3 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców pranych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).