III SA/Wr 741/17
WyrokWSA we Wrocławiu2018-01-17
Skład orzekający: Tomasz Świetlikowski, Anna Moskała, Katarzyna Borońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, na podstawie którego nałożono karę pieniężną za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców, w sytuacji gdy zgromadzony materiał dowodowy był sprzeczny, a kluczowi świadkowie byli obcokrajowcami nieznającymi języka polskiego lub znającymi go tylko w mowie?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ administracji publicznej dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, w szczególności zasady prawdy obiektywnej i obowiązku wszechstronnego zebrania materiału dowodowego. W sytuacji sprzeczności zeznań świadków (kierowców będących obcokrajowcami) oraz braku przesłuchania jednego z nich (nieznającego języka polskiego) z udziałem tłumacza, protokół kontroli nie mógł stanowić wiarygodnego dowodu. Organ nie wykazał należytej staranności w wyjaśnieniu stanu faktycznego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Funkcjonariusz Policji zatrzymał do kontroli pojazd wykonujący krajowy transport drogowy rzeczy. Stwierdzono naruszenia dotyczące rejestrowania czasu pracy kierowców za pomocą tachografu, w tym nierejestrowanie wskazań, używanie tej samej wykresówki przez kilku kierowców oraz stosowanie niezatwierdzonych wykresówek. W pojeździe znajdowało się dwóch obcokrajowców, R. M. i J. B. Organ I instancji nałożył na przedsiębiorcę L. C. karę pieniężną. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał decyzję w mocy. Skarżący zakwestionował ustalenia faktyczne, twierdząc m.in., że J. B. był jedynie instruktorem, a pojazd nie był prowadzony przez załogę.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Sędziowie Sędzia NSA Anna Moskała (sprawozdawca), Sędzia WSA Katarzyna Borońska, , Protokolant sekretarz sądowy Renata Pawlak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 17 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi L. C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2017 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego kwotę [...] zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu [...] marca 2017 r. w P. funkcjonariusz Policji zatrzymał do kontroli drogowej pojazd marki Daf wraz z naczepą ciężarową marki Koegel. W toku czynności kontrolnych ustalono, że w momencie zatrzymania pojazdu do kontroli za kierownicą siedział R. M. W samochodzie znajdował się również J. B. Pojazdem wykonywany był krajowy transport drogowy rzeczy w imieniu przedsiębiorcy L. C. Kontrolujący przesłuchał w charakterze świadka J. B. W trakcie kontroli okazane zostały wykresówki za kontrolowany okres, kontrolujący funkcjonariusz wykonał również dokumentację fotograficzną tabliczki znamionowej znajdującego się w pojeździe tachografu. Ustalenia kontroli zostały utrwalone w protokole kontroli, w którym stwierdzono następujące naruszenia: 1) nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, 2) używanie tej samej wykresówki lub karty kierowcy przez kilku kierowców, 3) zastosowanie typu wykresówki niezatwierdzonego lub nieprzeznaczonego dla danego typu urządzenia rejestrującego – za każdą wykresówkę. W trakcie prowadzonego postępowania organ – mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy – rozszerzył kwalifikację prawną czynu o kolejne naruszenie polegające na braku w okazanej wykresówce przepisowych wpisów. W toku postępowania przesłuchano w charakterze świadka funkcjonariusza Policji przeprowadzającego kontrolę, ponadto także skarżący złożył wyjaśnienia.
Decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. (nr [...]) D. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 9.250 zł.
W odwołaniu skarżący zakwestionował stanowisko organu I instancji, zgodnie z którym kierowcy wykonywali przewóz w załodze. Zdaniem odwołującego, kontrolowany pojazd prowadzony był przez R. M. natomiast J. B. znajdował się w kabinie pojazdu w charakterze instruktora. W konsekwencji skarżący nie zgodził się z zarzutem, jakoby kierowcy używali tej samej wykresówki podczas przewozu. Odwołujący przyznał, że co prawda J. B. w dniu kontroli prowadził kontrolowany pojazd bez wykresówki, ale podniósł, że jazda odbywała się wówczas na terenie zamkniętym w celu poinstruowania kierowcy z jazdy manewrowej pod załadunek. Przedsiębiorca zakwestionował zebrany materiał dowodowy twierdząc, że w protokole kontroli nie były określone naruszenia w sposób umożliwiający ustalenie, kto dopuścił się naruszeń. Odwołujący zgłosił również zastrzeżenia co do prawdziwości zeznań świadka, który według strony zeznawał tak, by obciążyć przedsiębiorcę. Zwrócił dodatkowo uwagę, że kontrolowany pojazd nie został zatrzymany do kontroli lecz stał przy drodze.
Po rozpatrzeniu odwołania, Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] września 2017 r. r. (nr [...]), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, zwanej dalej "k.p.a."), art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2017 r., poz. 953), art. 4 pkt 22 lit. h, 92a, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 1907 ze zm.), lp. 6.2.1, lp. 6.3.2, lp. 6.3.4, lp. 6.3.6 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 27, art. 32 ust. 3, art. 33, art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (tj. Dz. U. UE L 201460.1 ze zm.), utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie.
W pierwszej części uzasadnienia decyzji organ powołał regulacje prawne będące podstawą nałożenia kary pieniężnej na skarżącego. W szczególności wskazał, że zgodnie z art. 4 pkt 22 lit. a i lit. h ustawy o transporcie drogowym obowiązki lub warunki przewozu drogowego to obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.U rz. L 370 z 31.12.1985, str.21) i rozporządzenia WE nr 561/2006. Zgodnie natomiast z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją lub postanowieniem przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienionej, tj. ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - kodeks postępowania administracyjnego, w brzmieniu dotychczasowym, z tym że do tych postępowań stosuje się przepisy art. 96a - 96n ustawy zmienionej.
W ocenie organu odwoławczego w sprawie zostało udowodnione, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci m.in. protokołu kontroli drogowej, protokołów przesłuchania świadków, skontrolowanych wykresówek, że strona w dniu [...] marca 2017 r. wykonywała przewóz drogowy pojazdem, podczas którego kierowca J. B. nie rejestrował na wykresówce swojej aktywności, prędkości pojazdu i przebytej drogi. Kontrolowany pojazd – w ocenie organu, prowadzony był przez załogę kierowców – R. M. i J. B.. W momencie zatrzymania pojazdu do kontroli pojazd prowadził R. M. W trakcie kontroli stwierdzono, że w tachografie zamontowanym w pojeździe znajduje się tylko jedna wykresówka wypisana na nazwisko R. M., natomiast brak było drugiej wykresówki, która rejestrowałaby aktywność kierowcy J. B.. W celu wyjaśnienia przyczyny używania tylko jednej wykresówki, w sytuacji gdy przewóz był wykonywany przez dwóch kierowców, policjanci przesłuchali J. B. Świadek zeznał, że to on w dniu kontroli prowadził pojazd, natomiast R. M. znajdował się w samochodzie w celu zapoznania się z przepisami obowiązującymi w Polsce, ponieważ jako obywatel U. nie posiada jeszcze stosownych dokumentów do samodzielnego prowadzenia pojazdu. Kierowca wyjaśnił również, że tuż przed kontrolą zamienił się z R. M. i dlatego w momencie kontroli to on siedział za kierownicą pojazdu.
Organ odwoławczy nie dał przy tym wiary wyjaśnieniom skarżącego, który twierdził że w dniu [...] marca 2017 r. kontrolowany pojazd był prowadzony tylko przez R. M. Według organu, skarżący nie dostarczył żadnych dowodów podważających zeznania świadka J. B. W trakcie przedmiotowej kontroli – jak wskazał organ, J. B. zeznał wyraźnie, że to on w dniu kontroli prowadził pojazd, a kierowca R. M. miał się jedynie przyuczyć do prowadzenia pojazdu zgodnie z obowiązującymi w Polsce przepisami. Organ odwoławczy podniósł, że nawet gdyby wyjaśnienia strony były prawdziwe to i tak w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia w postaci nie rejestrowania na wykresówce aktywności kierowcy, prędkości pojazdu i przebytej drogi. Bowiem skoro J. B. był zatrudniony u przedsiębiorcy i w dniu kontroli przemieszczał się pojazdem winien rejestrować swoją aktywność na wykresówce również gdy nie prowadził pojazdu, a siedział obok i kontrolował jazdę drugiego kierowcy. Zgodnie bowiem z art. 34 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014, kierowca będąc w kabinie pojazdu podczas wykonywanego przewozu musi rejestrować swoją aktywność na wykresówce lub karcie kierowcy, dotyczy to również sytuacji gdy nie prowadzi pojazdu osobiście ale się w nim znajduje w trakcie przewozu. Mając na względzie całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ II instancji zważył, że organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i słusznie nałożył karę pieniężną w wysokości 5.000 złotych za nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi (lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym).
W ocenie organu odwoławczego w sprawie zostało również udowodnione, że J. B. rejestrował swoją aktywność na wykresówce innego kierowcy. Kontrolowany pojazd prowadzony był przez załogę kierowców – R. M. i J. B., natomiast w tachografie znajdowała się tylko jedna wykresówka z wpisanym imieniem i nazwiskiem R. M. Kierowcy w trakcie kontroli okazali policjantom dokument przewozowy z którego wynikało, że w dniu kontroli kierowca J. B. był osobą prowadzącą kontrolowany pojazd. Zdaniem organu, okoliczność ta została również potwierdzona przez przesłuchanego w charakterze świadka J. B. Organ odwoławczy nie dał wiary wyjaśnieniom strony, zgodnie z którymi J. B. prowadził pojazd jedynie na placu zamkniętym. Wskazał, że poza próbą podważenia zeznań świadka złożonych pod groźbą odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań strona nie dostarczyła żadnych dowodów na potwierdzenie swoich wyjaśnień. W konsekwencji w ocenie organu II instancji, organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i słusznie nałożył karę pieniężną w wysokości 3.000 złotych za używanie tej samej wykresówki lub karty kierowcy przez kilku kierowców (lp. 6.3.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym).
Organ odwoławczy podniósł, że zostało udowodnione, że kierowcy wykonując przewóz posługiwali się wykresówkami niezatwierdzonymi do danego urządzenia. W trakcie kontroli kontrolujący stwierdzili, że pojazd wyposażony jest w tachograf analogowy posiadający typ zatwierdzenia wykresówki el-62, którego to typu nie stwierdzono na okazanych siedmiu wykresówkach używanych przez kierowców. Ponieważ, żadna z używanych przez kierowcę wykresówek nie posiadała na rewersie zgodnego z tachografem typu zatwierdzenia el - 62, tak więc wykresówki te nie były dopuszczone do stosowania w tachografie zamontowanym w kontrolowanym pojeździe. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy nałożył na stronę karę pieniężną w kwocie 700 złotych za zastosowanie typu wykresówki niezatwierdzonego lub nieprzeznaczonego dla danego typu urządzenia rejestrującego za każdą wykresówkę (lp. 6.3.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym).
Odnośnie naruszenia lp. 6.3.6 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, organ odwoławczy szczegółowo opisał brak wymaganych wpisów na skontrolowanych wykresówkach. W konsekwencji stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenie z lp. 6.3.6 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, a zatem kara pieniężna za wyżej opisane naruszenie w łącznej wysokości 550 złotych została nałożona słusznie i zgodnie z przepisami prawa.
W kwestii podniesionych przez skarżącego zastrzeżeń co do podwójnego karania organ wyjaśnił, że zgodnie z przepisami ustawy o transporcie drogowym za naruszenie przepisów odpowiedzialność ponoszą niezależnie podmiot wykonujący przewóz drogowy, kierujący pojazdem oraz zarządzający transportem w przedsiębiorstwie, co potwierdza treść art. 92 ust. 1 i 3 oraz art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Kierujący pojazdem może zgodnie z art. 92 ust. 1 i 2 zostać ukarany karą grzywny w wysokości do 2.000 złotych za naruszenia wymienione w załączniku nr 1 do ustawy. Natomiast na podmiot wykonujący przewóz drogowy może zostać nałożona kara pieniężna zgodnie z art. 92a ust. 1 i ust. 2 w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie wskazane w załączniku nr 3 do ustawy, lecz suma kar pieniężnych podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć 10.000 złotych. Organ wyjaśnił, że jeżeli w trakcie kontroli kierowca został ukarany mandatami karnymi przez policjanta dokonującego kontroli, to mandaty te zostały nałożone za zły stan techniczny kontrolowanego pojazdu. Jeżeli przedsiębiorca otrzymał również mandat za naruszenia uregulowane ustawie o transporcie drogowym, wówczas nie powinien takich mandatów przyjmować.
Odnosząc się do wątpliwości strony dotyczących przyczyny niezastosowania przepisów znowelizowanego kodeksu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie organ zauważył, że prowadzone postępowanie zostało wszczęte przed dniem wejścia w życie zmian zawartych w kodeksie postępowania administracyjnego. Dlatego też zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją lub postanowieniem przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienionej, tj. ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - kodeks postępowania administracyjnego, w brzmieniu dotychczasowym.
W skardze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając, że została ona wydana z naruszeniem:
1. art. 15 k.p.a. oraz stanowiącego jego konkretyzację art. 127 k.p.a., poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności, jako gwarancji procesowej strony postępowania administracyjnego, wyrażającej się w możliwości żądania przez nią wyjaśnienia wątpliwości prawnych w ponownym rozstrzygnięciu jej sprawy indywidualnej załatwionej decyzją organu I instancji;
2. przepisów postępowania tj. art. 15 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji, mimo, że w ramach postępowania administracyjnego, nie doszło do merytorycznego dwukrotnego rozpoznania tej samej sprawy, a organ II instancji, pomimo podniesionych w odwołaniu zarzutów dotyczących zaniedbań w toku kontroli i postępowaniu pierwszoinstancyjnym, oparł swoje rozstrzygnięcie na stanie faktycznym wyłącznie ustalonym uprzednio, nie dokonując należytej, a jednocześnie niezależnej oceny i analizy akt sprawy jak i nie rozpatrując zgłoszonych wniosków dowodowych,
3. art. 7, art. 9, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszystkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niewyjaśnienie statusu J. B. i obowiązku rejestracji norm czasu pracy, tym samym ograniczenie czynności dowodowych i wydanie rozstrzygnięcia na podstawie opowiadań kontrolującego Policjanta, nie mających oparcia w materiale dowodowym,
4. lp. 6.2.1 załącznika numer 3 ustawy o transporcie drogowym, poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, skutkujące usankcjonowaniem kary za nierejestrowanie swoich aktywności przez osobę nie wykonującą przewozu drogowego z jednoczesnym deficytem ustalenia przez organ celu przejazdu oraz tego, kto in concreto przedmiotowy przejazd wykonywał w sytuacji, kiedy określona w protokole przesłuchania kontrolującego stany faktyczne nie pozostawały w bezpośrednim związku z prowadzeniem pojazdu przez obecnego w pojeździe J. B., przyuczającego do zawodu innego kierowcę,
5. art. 107 § 3 k.p.a. w wyniku dowolnie zinterpretowanego stanu faktycznego oraz nie odniesienie się do argumentów zawartych w wyjaśnieniach i odwołaniu, a istotne ustalenia organu nastąpiły na podstawie zebranego w sprawie materiału niepoprzedzonego wnikliwym postępowaniem dowodowym, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego uznania, że w stosunku do skarżącego zachodzi konieczność zastosowania kary pieniężnej, w oparciu o dyspozycję normy prawnej wysłowionej w treści art. 92a ust. 3 pkt 2 i Ip. 6.2.1 oraz Ip. 6.3.4 ustawy o transporcie drogowym,
6. art. 19 ust. 1 zdanie trzecie rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. oraz rekomendacji Komitetu Ministrów Rady Europy nr R 1/(91) przyjętej 13 lutego 1991 r. w sprawie sankcji administracyjnych - poprzez niedopuszczalne dwukrotne ukaranie podmiotu kontrolowanego sankcjami administracyjnymi za to samo zachowanie naruszające przepisy prawa, nawet, jeśli sankcje te określają różne przepisy,
7. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i niewydanie decyzji w oparciu o całokształt okoliczności sprawy a także przez orzekanie bez kierowania się zasadą słuszności interesu strony oraz przepisami k.p.a., art. 7, art. 7a § 1 i art. 8ia, które nakazują rozstrzygać wątpliwości, co do stanu faktycznego lub wątpliwości prawnych na korzyść strony postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.") wydawane przez upoważnione do tego organy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a, który jednak na gruncie niniejszej sprawy nie znajduje zastosowania.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że decyzja ta dotknięta jest uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie. Narusza bowiem przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. skutkowało jej uchyleniem.
Na wstępie należy podkreślić, że Główny Inspektor Transportu Drogowego wydając zaskarżoną decyzję administracyjną związany był rygorami procedury administracyjnej, określającej jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy.
Związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza, że organ jest obowiązany m.in. do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Z zasady tej wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 7 grudnia 1984 r. (sygn. akt III SA 729/84) podkreślił, że w celu realizacji tej zasady konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz uwzględnienia w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli, przy założeniu, że wszyscy obywatele są równi wobec prawa. Organ administracji jest ponadto obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić cały materiał dowodowy (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Zgodnie z art. 81 k.p.a. okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2.
Zdaniem Sądu w sprawie Główny Inspektor Transportu Drogowego dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, poprzez niewyjaśnianie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy.
W sprawie na przedsiębiorcę wykonującego przewóz drogowy nałożona została kara pieniężna w związku ze stwierdzeniem następujących naruszeń: 1) nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, 2) używanie tej samej wykresówki lub karty kierowcy przez kilku kierowców, 3) zastosowanie typu wykresówki niezatwierdzonego lub nieprzeznaczonego dla danego typu urządzenia rejestrującego – za każdą wykresówkę, 4) brak w okazanej wykresówce przepisowych wpisów.
Podstawą stwierdzonych przez organy naruszeń był ustalony w toku postępowania administracyjnego stan faktyczny sprawy. Organy obu instancji przyjęły, że kontrolowany przewóz był wykonywany w załodze składającej się z dwóch kierowców. Konsekwencją takiego ustalenia było stwierdzenie, że jeden z kierowców nie rejestrował na wykresówce swojej aktywności, prędkości pojazdu i przebytej drogi i że ta sama wykresówka była używana przez kilku kierowców. Ustaleń takich dokonano na podstawie zeznania przesłuchanego w charakterze świadka J. B., zeznania funkcjonariusza Policji, który przeprowadzał kontrolę oraz protokołu kontroli, podpisanego przez J. B. i R. M.
Oceniając prawidłowość dokonanych ustaleń faktycznych, w pierwszej kolejności należy podkreślić, że w zatrzymanym do kontroli pojeździe znajdowało się dwóch obcokrajowców. Jak wynika z materiału dowodowego - w szczególności z zeznań funkcjonariusza Policji – znajdujący się w momencie kontroli na miejscu kierowcy R. M. w ogóle nie władał językiem polskim. W konsekwencji przesłuchano w charakterze świadka jedynie J. B., który oświadczył, że zna język polski w mowie. Świadek ten podał, że tylko on w dniu kontroli prowadził pojazd, natomiast R. M. dopiero przyuczał się do zawodu kierowcy. Według zeznania świadka, R. M. usiadł za kierownicą dopiero po zatrzymaniu pojazdu. Z treści złożonego przez skarżącego odwołania wynika natomiast, że w dniu kontroli przewóz wykonywał w ramach praktyki R. M., a J. B. ten przewóz nadzorował, przyuczając do zawodu kierowcy. Skarżący podkreślił, że J. B. prowadził pojazd jedynie na terenie kopalni piasku, poza drogą publiczną.
Wobec powyższego, skoro organy dysponowały sprzecznym materiałem dowodowym, koniecznym było – w ocenie Sądu – przesłuchanie w charakterze świadka R. M., w obecności tłumacza języka ukraińskiego. Zeznania te mogłyby potwierdzić którąś z wersji, którymi dysponował organ. Organ powinien także rozważyć czy prawidłowe było przesłuchanie J. B. bez obecności tłumacza, skoro jest on obcokrajowcem, posługującym się – jak twierdzi – językiem polskim jedynie w mowie. Podkreślić także należy, że protokół kontroli będący podstawą dokonanych ustaleń i nałożenia kary pieniężnej został co prawda podpisany bez żadnych zastrzeżeń przez osoby znajdujące się w kontrolowanym pojeździe, ale jedna z tych osób w ogóle nie znała języka polskiego, a druga – jedynie w mowie. W konsekwencji zarówno J. B., jak i R. M. podpisali dokument, którego treść była dla nich niezrozumiała. Protokół ten zatem nie mógł stanowić wiarygodnego dowodu w prowadzonym postępowaniu.
Należy wskazać, że jeżeli w sprawie występują sprzeczne ustalenia, zadaniem organów administracyjnych jest wszechstronne ich przeanalizowanie i podjęcie kroków mających na celu ich wyeliminowanie. Zauważyć także trzeba, że podstawą odmowy uwzględnienia zarzutów skarżącego podniesionych w odwołaniu nie może być argumentacja o niedostarczeniu przez skarżącego dowodów obalających te dowody, które akurat organ uznał za wiarygodne. Rzeczą organu bowiem jest wskazanie w uzasadnieniu decyzji w sposób przekonujący, dlaczego określone dowody uznał za wiarygodne, a innym wiary odmówił. Ponadto to organ administracyjny powinien tak prowadzić postępowanie administracyjne, by możliwe było ustalenie w sposób nie budzący wątpliwości stanu faktycznego sprawy.
Z powyższych względów należało przyjąć, że organy ustalając stan faktyczny sprawy nie dokonały tego z zachowaniem zasad określonych w art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 2 i art. 80 k.p.a. W świetle tych przepisów organ administracji stojąc na straży praworządności obowiązany jest podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Nadto winien swoje ustalenia wyczerpująco przedstawić w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, wyjaśniając przy tym sposób ich subsumcji pod zastosowaną normę prawa.
W konsekwencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" Sąd orzekł jak w sentencji wyroku (pkt 1 wyroku). O kosztach postępowania orzekł na mocy art. 200 p.p.s.a. (pkt 2 wyroku). Koszty postępowania stanowił wpis sądowy od skargi w kwocie 370 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło