I OZ 525/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 lutego 2018 r. sygn. akt III SA/Kr 1535/17 przywracające J. K.-P. termin do wniesienia skargi na czynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] kwietnia 2017 r. znak: [...] w przedmiocie propozycji zatrudnienia dla funkcjonariusza postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 26 lutego 2018 r. sygn. akt III SA/Kr 1535/17 wydanym na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017, poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) przywrócił J. K.-P. termin do wniesienia skargi na czynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] kwietnia 2017 r. znak: [...] w przedmiocie propozycji zatrudnienia dla funkcjonariusza. W uzasadnieniu wskazano, że w dniu [...] kwietnia 2017 r. skarżąca otrzymała od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K., działającego na podstawie art. 165 ust. 7 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. 2016, poz. 1948), pisemną propozycję pracy, w której określono warunki zatrudnienia w ramach korpusu służby cywilnej w Izbie Administracji Skarbowej w K. Przyjęła tę propozycję w dniu 8 maja 2017 r., jednocześnie w dniu 18 maja 2017 r. złożyła wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Organ ustosunkował się do niego w piśmie z dnia 20 czerwca 2017 r. Skargę do sądu administracyjnego na przedmiotową propozycję J. K.-P. złożyła dopiero pismem z dnia 30 listopada 2017 r. W ocenie Sądu I instancji powołane w zawartym w skardze wniosku o przywrócenie terminu okoliczności dotyczące braku pouczenia skarżącej o prawie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego uzasadniają przywrócenie jej terminu do dokonania tej czynności. Sąd uznał, że argumentem za przyjęciem braku winy skarżącej w uchybieniu terminu do wniesienia skargi było to, że organ, nie uznając prawa skarżącej do zaskarżenia przedmiotowego aktu, konsekwentnie nie pouczał strony o sposobie i terminach wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Sąd zaznaczył, że bezspornym jest, iż ani propozycja przedstawiona skarżącej, ani skierowane do skarżącej pismo z dnia 20 czerwca 2017 r. nie zawierały żadnego pouczenia co do możliwości odwołania się do sądu administracyjnego lub organu wyższej instancji. Dodatkowo Sąd wskazał, że trudno przypisać skarżącej winę w niedochowaniu terminu do wniesienia skargi do sądu, skoro przepisy ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej są na tyle niejasne, że spowodowały rozbieżność w orzecznictwie sądów administracyjnych. Zażalenie na to postanowienie złożył Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K., zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie i oddalenie wniosku o przywrócenie terminu, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 i w zw. z art. 5 pkt 2 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 165 ust. 7 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie skargi do rozpoznania pomimo tego, że propozycja złożona na podstawie art. 165 ust. 7 ww. ustawy nie stanowi ani decyzji, ani też innego niż określone w pkt 1-3 aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, gdyż została wydana w ramach podległości służbowej pomiędzy przełożonym a podwładnym, a w konsekwencji nie podlega kognicji sądów administracyjnych oraz naruszenie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 276 ust. 1 i 2 w zw. z ust. 6 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947 ze zm.) poprzez jego niezastosowanie i rozpoznanie skargi pomimo tego, że przedmiotowa sprawa nie mieści się w katalogu spraw enumeratywnie wymienionych w art. 276 ust. 1 i 2 tej ustawy i tym samym nie podlega kognicji sądu administracyjnego; powyższe miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż Sąd I instancji, dokonując prawidłowej oceny, winien był skargę odrzucić. Ponadto - na wypadek przyjęcia, że skarga podlega kognicji sądów administracyjnych - organ podniósł zarzut naruszenia art. 86 § 1 p.p.s.a. poprzez nieuprawnione przyjęcie, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez winy strony skarżącej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, albowiem wydane w sprawie postanowienie jest przedwczesne. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Jednak § 2 tego przepisu wskazuje, że przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. Nie budzi zatem wątpliwości, że dla zastosowania przepisów p.p.s.a. o przywróceniu terminu na dokonanie czynności w postępowaniu sądowym przed sądem administracyjnym, postępowanie to musi być dopuszczalne. Zgodnie z art. 58 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny odrzuca skargę: jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego (pkt 1); wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia (pkt 2); gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi (pkt 3); jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona (pkt 4); jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie (pkt 5); jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego (pkt 5a); jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne (pkt 6). Uwzględniając orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznać należy, że przed merytorycznym rozpoznaniem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi konieczne jest dokonanie oceny warunków dopuszczalności dokonania tej czynności, gdyż zaistnienie przesłanki uzasadniającej odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 lub art. 220 § 3 p.p.s.a. uniemożliwia uwzględnienie wniosku. Stwierdzenie niedopuszczalności postępowania głównego skutkuje niedopuszczalnością postępowania incydentalnego, jakim jest postępowanie w przedmiocie przywrócenia terminu. Należy podkreślić, że kognicja sądu administracyjnego została określona w sposób wyczerpujący w art. 3 § 2 p.p.s.a. Na podstawie art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy szczególne przewidują sądową kontrolę, przy czym z zakresu powyższego wyłączono sprawy wymienione w art. 5 p.p.s.a. Innymi słowy, możliwość przywrócenia terminu do wniesienia skargi uzależnione jest od ustalenia, że zaskarżony akt lub czynność podlega kontroli sądowej, na podstawie art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a., a skarga nie dotyczy jednej ze spraw wymienionych w art. 5 p.p.s.a. Powyższe jest tym istotniejsze, że art. 53 p.p.s.a. różnicuje termin na wniesienie skargi w zależności od przedmiotu zaskarżenia (por. postanowienie NSA z dnia 25 maja 2018 r., sygn. akt I OZ 479/18). W niniejszej sprawie Sąd I instancji nie zajął stanowiska co do kwalifikacji prawnej przedmiotu skargi z perspektywy właściwości rzeczowej sądów administracyjnych. Nie podjął się oceny tego, czy objęta skargą J. K.-P. pisemna propozycja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. dotycząca warunków zatrudnienia w ramach korpusu służby cywilnej w Izbie Administracji Skarbowej w Krakowie jest jednym z aktów lub czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego, zaakcentował jedynie, że przepisy ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej są niejasne i wywołują rozbieżności w orzecznictwie. W konsekwencji należy uznać, że merytoryczne rozpoznanie wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na tę propozycję było przedwczesne i stanowiło naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.