IV SA/Wa 3577/15

WyrokWSA w Warszawie2015-12-10

Skład orzekający: Anna Sękowska, Marzena Milewska-Karczewska, Anna Szymańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy od zaległości z tytułu opłaty za brak sieci, naliczanej na podstawie ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, można naliczać odsetki za zwłokę, nawet jeśli pierwotnie zwrócona nadpłata okazała się być częściowo nienależna?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że naliczanie odsetek za zwłokę od zaległości z tytułu opłaty za brak sieci jest zasadne. Opłata ta, jako zobowiązanie powstające z mocy prawa, stanowi zaległość podatkową w przypadku jej nieuiszczenia w terminie, od której naliczane są odsetki. Zwrot nienależnej nadpłaty nie wyklucza możliwości naliczania odsetek, a jedynie otwiera na nowo okres ich naliczania.
Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (GIOŚ) dotyczące zaliczenia wpłaconej kwoty na poczet zaległości z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 r. Spór dotyczył zasadności naliczania odsetek za zwłokę od tej opłaty, w sytuacji gdy pierwotnie zwrócona nadpłata okazała się być częściowo nienależna. Spółka argumentowała, że nienależna nadpłata nie stanowi zaległości podatkowej, a tym samym odsetki nie są należne. GIOŚ stał na stanowisku, że naliczanie odsetek jest zasadne.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Sękowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska Sędzia WSA Anna Szymańska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2015 r., nr [...] w przedmiocie zaliczenia kwoty na poczet zaległości z tytułu opłaty za brak sieci oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem Generalny Inspektor Ochrony Środowiska orzekł o uchyleniu poprzedzającego je postanowienia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2014 r., znak: [...], orzekającego o zaliczeniu wpłaconej w dniu [...] stycznia 2014 r. przez [...] Sp. z o. o., kwoty w wysokości 605 973,00 zł w ten sposób, że kwota 329 868 zł została zaliczona na poczet zaległości z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 r., zaś kwota 276 105 zł została zaliczona na poczet odsetek za zwłokę i postanowił zaliczyć wpłaconą kwotę w wysokości 605 973,00 zł w ten sposób, że na poczet zaległości z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 r. zaliczono kwotę 364 467 zł, zaś na poczet odsetek za zwłokę - kwotę 241 506 zł. Powyższe rozstrzygnięcie oparte zostało na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych. Główny Inspektor Ochrony Środowiska wszczął postępowanie administracyjne w sprawie określenia wysokości zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 r., z uwagi na fakt, że Spółka od dnia podjęcia działalności, tj. 2 stycznia 2006 r., do końca roku 2006 nie zapewniła sieci zbierania pojazdów spełniającej warunki art. 11 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji. Decyzją z dnia [...] maja 2008 r., znak: [...], GIOŚ wymierzył opłatę za brak sieci. Decyzja ta następnie została utrzymana w mocy decyzją z dnia [...] listopada 2008 r., znak: [...]. W dniu [...] grudnia 2008 r. Spółka wpłaciła na rachunek bankowy Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej opłatę wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 13 545 360,37 zł. Następnie złożyła na decyzję GIOŚ skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrokiem z dnia 20 maja 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 225/09, WSA w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję GIOŚ i poprzedzającą ją decyzję organu w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania [...] Sp. z o.o. z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 r. Po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 maja 2009 r., w związku z wnioskiem Strony, GIOŚ wydał decyzję z dnia [...] października 2009 r. stwierdzającą nadpłatę w opłacie za brak sieci za 2006 r., na podstawie której zwrócono Spółce wniesioną przez nią opłatę. Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] lipca 2013 r., znak: [...], określił wysokość zobowiązania [...] Sp. z o.o., ul, z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 r. w wysokości 613 547 zł. Po rozpatrzeniu wniosku Spółki o ponowne rozpatrzenie sprawy GIOŚ decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., znak: [...], uchylił swoją decyzję z dnia [...] lipca 2013 r. i orzekł, iż wysokość zobowiązania Spółki wynosi 605 973 zł. W dniu [...] stycznia 2014 r. [...] Sp. z o.o. wpłaciła na rachunek bankowy Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej opłatę w wysokości 605 973 zł. Wobec faktu, iż wpłata ta nie pokryłaby w całości kwoty zobowiązania określonego decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. i odsetek za zwłokę od tego zobowiązania, które w dniu wpłaty wynosiłyby odpowiednio 605 973 zł i 507 208 zł., GIOŚ postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r., znak: [...], wpłaconą przez [...] Sp. z o.o. kwotę 605 973 zł zaliczył w następujący sposób: na poczet zaległości z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 r. - 329 868 zł, zaś na poczet odsetek za zwłokę – 276 105 zł. [...] Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję GIOŚ z dnia [...] stycznia 2014 r., znak: [...]. Następnie Spółka złożyła zażalenie na postanowienie GIOŚ z dnia [...] lutego 2014 r., znak: [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 czerwca 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 537/14, uchylił zaskarżoną decyzję GIOŚ z dnia [...] stycznia 2014 r., znak: [...]. GIOŚ decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., znak: [...], uchylił decyzję GIOŚ z dnia [...] lipca 2013 r., znak; [...], określającą wysokość zobowiązania [...] Sp. z o.o. z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 r. w wysokości 613 547 zł. i orzekł, iż wysokość zobowiązania Spółki wynosi 424 181 zł. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r., znak: [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska, orzekł o zaliczeniu wpłaconej w dniu [...] stycznia 2014 r. przez [...] Sp. z o. o., kwoty w wysokości 605 973,00 zł w ten sposób, że kwota 329 868 zł została zaliczona na poczet zaległości z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 r., zaś kwota 276 105 zł została zaliczona na poczet odsetek za zwłokę. Na skutek złożenia przez spółkę [...] Sp. z o .o. zażalenia, zaskarżonym postanowienie GIOŚ zmienił poprzedzające jej postanowienie w ten sposób, że na poczet zaległości głównej zaliczył kwotę 364 467 z kwoty wpłaconej przez spółkę w dniu [...] stycznia 2014 r., zaś na poczet odsetek zaliczył kwotę 241 506 zł. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, że ostateczna wysokość zobowiązania Spółki z tytułu opłaty za brak sieci za rok 2006 wynosi 424 181 zł. Wpłaconą w dniu [...] stycznia 2014 r. przez [...] Sp. z o.o. kwotę 605 973 zł na poczet zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci za rok 2006 organ zaliczył na poczet tego zobowiązania oraz należnych od tej należności odsetek za zwłokę, a także odsetek należnych od nienależnie zwróconej Spółce na jej wniosek kwoty tytułem nadpłaty, bowiem dokonana przez Spółkę w dniu [...] stycznia 2014 r. wpłata w wysokości 605 973 zł, nie pokryła w całości kwoty zaległości i odsetek za zwłokę, które w dniu wpłaty wynosiły odpowiednio 424 181 zł i 281 075 zł - w sumie 705 256 zł. GIOŚ wyjaśnił, że stosownie do art. 17 ust. 3 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji do należności z tytułu opłat za brak sieci stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (dalej "O.p."), z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują Głównemu inspektorowi Ochrony Środowiska. W myśl art. 53 § 1 O.p od zaległości podatkowych, z zastrzeżeniem art. 54, naliczane są odsetki za zwłokę. Stosownie zaś do art. 52 § 1 pkt 1 O.p na równi z zaległością podatkową traktuje się także nadpłatę, jeżeli w zeznaniu lub w deklaracji, o których mowa wart. 73 § 2, została wykazana nienależnie lub w wysokości wyższej od należnej, a organ podatkowy dokonał jej zwrotu lub zaliczenia na poczet zaległości podatkowych bądź bieżących lub przyszłych zobowiązań podatkowych. Stosownie do art. 53 § 4 O.p. odsetki za zwłokę naliczane są od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności podatku lub terminu, w którym płatnik lub inkasent był obowiązany dokonać wpłaty podatku na rachunek organu podatkowego. Z art. 53 § 5 pkt 1 O.p. wynika, że w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 1, odsetki za zwłokę naliczane są odpowiednio od dnia zwrotu nadpłaty, zwrotu podatku, zwrotu oprocentowania lub zaliczenia na poczet zaległości podatkowych lub na poczet bieżących lub przyszłych zobowiązań podatkowych. Przy tym GIOŚ wyjaśnił, że w myśl art. 54 § 1 pkt 3 O.p. odsetek za zwłokę nie nalicza się za okres od dnia następnego po upływie terminu, o którym mowa w art. 139 § 3, do dnia doręczenia decyzji organu odwoławczego, jeżeli decyzja organu odwoławczego nie została wydana w terminie, o którym mowa w art. 139 § 3. Zgodnie bowiem z art. 139 § 3 O.p. załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy, a sprawy, w której przeprowadzono rozprawę lub strona złożyła wniosek o przeprowadzenie rozprawy - nie później niż w ciągu 3 miesięcy. Dalej GIOŚ wskazał, że z art. 54 § 1 pkt 7 O.p. wynika, że odsetek nie nalicza się za okres od dnia wszczęcia postępowania podatkowego do dnia doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, jeżeli decyzja nie została doręczona w terminie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Zgodnie zaś z art. 54 § 2 O.p. przepisu art. 54 § 1 pkt 3 i 7 nie stosuje się, jeżeli do opóźnienia w wydaniu decyzji przyczyniła się strona lub jej przedstawiciel lub opóźnienie powstało z przyczyn niezależnych od organu. Stosownie do art. 55 § 2 O.p. jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim, w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę. GIOŚ wyjaśnił nadto, że decyzja z dnia [...] października 2009 r., znak: [...], stwierdzająca nadpłatę w opłacie za brak sieci za 2006 r. została wydana wyłącznie na wniosek Strony. Kwota objęta tą decyzją, w zakresie przekraczającym należną kwotę wynikającą ze zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci za rok 2006, została zatem nienależnie zwrócona wyłącznie na wniosek Strony. To więc Strona przyczyniła się do przekazania jej nienależnej kwoty. Stąd do naliczania odsetek od tej części zwróconej kwoty, która została zwrócona Stronie w wysokości wyższej od należnego zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci za rok 2006 określonego decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., znak: [...], będzie miał zastosowanie odpowiednio stosowany na podstawie art. 17 ust. 3 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji art. 52 § 1 pkt 1 O.p. Organ wskazał zatem, że odsetki w wysokości 281 075 zł od określonej Spółce wysokości zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 r. oraz nienależnie zwróconej części nadpłaty zgodnie z przepisami ustawy Ordynacja podatkowa obejmują następujące okresy: • od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności opłaty za brak sieci za 2006 r., tj. od dnia 3 kwietnia 2007 r. do dnia wpłaty opłaty przez Spółkę w wysokości 13 545 360,37 zł, tj. 11 grudnia 2008 r. - odsetki w wysokości 96 539,00 zł, bowiem decyzja I instancji z dnia [...] maja 2008 r. została wydana przez GIOŚ z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 54 §1 pkt 7 O.p., natomiast do opóźnienia w wydaniu decyzji II instancji z dnia [...] listopada 2009 r. przyczyniła się strona (m.in. poprzez złożenie wniosku o zawieszenie postępowania, a następnie - na skutek wydanego przez GIOS postanowienia odmawiającego zawieszenia ww. postępowania - wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ponadto na wniosek Spółki powtórnie przedstawiono jej wyniki analizy zapewnienia w 2006 r. sieci zbierania pojazdów i umożliwiono wypowiedzenie się co do wyników tej analizy), co zgodnie z art. 54 § 2 ustawy - Ordynacja podatkowa skutkuje brakiem zastosowania art. 54 § 1 pkt 3 ww. ustawy, przewidującego przerwę w naliczaniu odsetek; • zgodnie z art. 53 § 5 pkt 1 O.p. za okres od dnia zwrotu Spółce kwoty nadpłaty, tj. od dnia 6 listopada 2009 r. do dnia przed otrzymaniem przez GiOŚ prawomocnego wyroku WSA z dnia 20 maja 2009 r., tj. do dnia 17 lutego 2013 r. - odsetki w wysokości 174 890,00 zł, bowiem dzień otrzymania wyroku należy uznać na równi z dniem wszczęcia postępowania podatkowego, gdyż od tego dnia organ był zobowiązany ponownie rozpatrzyć sprawę; • okres od dnia po dniu doręczenia Spółce decyzji I instancji z dnia [...] lipca 2013 r., tj. od dnia 30 lipca 2013 r. do dnia 12 października 2013 r. - odsetki w wysokości 8 716,00 zł, tj. za okres dwóch miesięcy od dnia otrzymania przez GIOŚ wniosku Spółki o ponowne rozpatrzenie sprawy, który wpłynął w dniu 12 sierpnia 2013 r.; • od dnia po dniu doręczenia Spółce decyzji II instancji z dnia [...] stycznia 2014 r., tj. od dnia 21 stycznia 2014 r. (decyzja została doręczona Spółce w dniu 20.01.2014 r.) do dnia dokonania przez Spółkę wpłaty na rachunek bankowy NFOŚiGW opłaty w wysokości 605 973 zł w dniu [...] stycznia 2014 r. - odsetki w wysokości 930,00 zł W związku z powyższym naliczając odsetki za zwłokę od zaległości Spółki z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 r. wystąpiły okresy, w których odsetek nie naliczano, tj. za okres od dnia 12 grudnia 2008 r. (dzień po dniu w którym Spółka dokonała na konto NFOŚiGW wpłaty z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 r. w wysokości 13 545 360,37 zł) do dnia przed dniem dokonania przez NFOŚiGW zwrotu tej wpłaty, bowiem w tym okresie NFOŚiGW dysponował wpłaconą przez Spółkę kwotą, która pokrywała wówczas zarówno zaległość z tytułu opłaty za brak sieci, jak i odsetki za zwłokę. Kolejnym okresem nienaliczania odsetek jest okres od dnia otrzymania przez GIOŚ prawomocnego wyroku WSA w Warszawie z dnia 20 maja 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 225/09, tj. dzień 18 lutego 2013 r. do dnia doręczenia Spółce decyzji I instancji GIOŚ z dnia [...] lipca 2013 r. określającej wysokość zobowiązania Spółki, tj. do dnia 29 lipca 2013 r. oraz od dnia 13 października 2013 r., tj. po upływie 2 miesięcy od dnia wpływu do GIOŚ wniosku Spółki o ponowne rozpatrzenie sprawy do dnia doręczenia Spółce decyzji II instancji z dnia [...] stycznia 2014 r., tj. do dnia 20 stycznia 2014 r. Skargę na postanowienie Generalnego Inspektora Ochrony Środowiska do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła spółka [...] Sp. z o. o., zarzucając naruszenie: art. 53 § 1 i 2 oraz 5 w związku z art. 55 § 2 oraz art. 62 § 4 O.p., a także art. 52 § 1 pkt 1 O.p. w związku z art. 17 ust. 3 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, poprzez uznanie że Spółka zobligowana była do uiszczenia odsetek od określonego jej zobowiązania w opłacie za brak sieci za 2006 r., pomimo że zwrot pierwotnie uiszczonej opłaty był wynikiem wydania Spółce decyzji z [...] października 2009 r. stwierdzającej nadpłatę w opłacie za 2006 r. Mając na uwadze tak sformułowane zarzuty Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego. W uzasadnieniu Spółka, powołując się na przepis art. 51 §1 O.p. oraz art. 52 § 1 O.p., a także art. 53 § 1 O.p., wskazała iż odsetki naliczane są od zaległości podatkowych. W niniejszej sprawie nie mamy jednak do czynienia z zaległością podatkową. Zwrócona Spółce nadpłata była wynikiem wydania decyzji GIOŚ stwierdzającej nadpłatę, przy czym Spółka wniosku o stwierdzenie nadpłaty nie składała. Jest to zdaniem Spółki okoliczność o tyle istotna, że nadpłata może stanowić zaległość podatkową wyłącznie gdy została wykazana w zeznaniu lub deklaracji nienależnie bądź w wysokości wyższej od należnej, a organ dokonał jej zwrotu lub zaliczenia. W niniejszej sprawie nadpłata nie została wykazana ani w zeznaniu ani w deklaracji, więc mimo iż część zwróconej kwoty okazała się być zwrócona nienależnie, to nie stanowi ona zaległości podatkowej. Zdaniem Spółki, nie znajduje również w niniejszej sprawie zastosowania art. 52 § 1 O.p. gdyż dotyczy on zwrotu podatku a nie nadpłaty. W odpowiedzi na skargę Generalny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270) - dalej w skrócie: P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, oddalił skargę, ponieważ uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Spór w niniejszej sprawie dotyczy prawidłowości naliczania odsetek. Strona skarżąca twierdzi, że w sprawie niniejszej nie mogą być one naliczane, bowiem kwota zwrócona skarżącej na podstawie decyzji z dnia [...] października 2009 r. stwierdzającej nadpłatę w opłacie za brak sieci za 2006 r., mimo że w części stanowiła kwotę zwróconą nienależnie, nie stanowiła zaległości podatkowej, bowiem nienależna nadpłata nie wynikała z deklaracji bądź zeznania. Dla przyjęcia że nadpłata może być traktowana na równi z zaległością podatkową, w myśl art. 52 § 1 pkt 1 O.p., konieczne jest by nadpłata została wykazana nienależnie w zeznaniu bądź deklaracji podatkowej. Spółka utrzymuje zatem, że odsetki nie są należne, bowiem stwierdzona nadpłata nie stanowi zaległości podatkowej. Organ stoi na stanowisku, iż uiszczona przez Spółkę opłata została jej zwrócona jako nadpłata wyłącznie na wniosek strony, a nadto przepisy dotyczące nadpłaty stosuje się odpowiednio, a nie wprost, bowiem w ustawie o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji nie ma mowy o takich dokumentach jak deklaracja bądź zeznanie. Mając na uwadze tak zakreślony spór, wskazać w pierwszej kolejności należy, że kwestia opłaty za brak sieci dla wprowadzającego pojazd uregulowana została w ustawie z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (jedn. tekst Dz. U z 2015, poz. 140 ze zm.), dalej jako "ustawa o recyklingu". W myśl postanowień tejże ustawy, wprowadzający pojazd jest obowiązany do zapewnienia sieci zbierania pojazdów (art. 11). Nadto wprowadzający pojazd, który nie zapewnił sieci w roku kalendarzowym, jest obowiązany do obliczenia i uiszczenia opłaty za brak sieci. (art. 14 ust. 1). Nadto w myśl regulacji zwartych w art. 16 tejże ustawy obowiązek obliczenia opłaty za brak sieci powstaje na koniec roku kalendarzowego. (ust. 1) Opłata za brak sieci jest wpłacana na rachunek bankowy Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej do dnia 31 marca roku następującego po roku, którego opłata dotyczy. (ust. 2). Natomiast w przypadku stwierdzenia, że wprowadzający pojazd, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie uiścił opłaty za brak sieci albo uiścił opłatę w wysokości niższej od należnej, Główny Inspektor Ochrony Środowiska wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci. (art. 17 ust. 1). Konstrukcja opłaty za brak sieci wykazuje zatem, że decyzja określająca wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci ma charakter deklaratoryjny. Stosownie bowiem do treści art. 21 ust. 1 Ordynacji podatkowej, która na mocy art. 17 ust. 3 ustawy o recyklingu znajduje odpowiednie zastosowanie, zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania (pkt 1). W doktrynie przyjmuje się, że w sytuacjach gdy zobowiązanie powstaje na mocy ustawy i zostało zapłacone przez podatnika, organ nie jest zobowiązany do podejmowania jakichkolwiek działań związanych z jego realizacją. Podatnik jest zobowiązany do samodzielnego obliczenia kwoty podatku, co określane jest mianem samoobliczenia. Dopiero stwierdzenie ewentualnych nieprawidłowości, skutkuje wszczęciem przez organy podatkowe (w niniejszej sprawie w myśl art. 17 ust. 3 ustawy o recyklingu in fine – Głównego Inspektora Ochrony Środowiska), postępowania, które zostaje zakończone wydaniem decyzji, w której określa wysokość zobowiązania. Decyzja taka ma charakter deklaratoryjny, ponieważ określa się w niej wysokość zobowiązania, które już powstało wcześniej, z mocy prawa (tak m.in. Leonard Etel Ordynacja Podatkowa Komentarz Lex 2011, wyd. IV, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2012 r., sygn.. akt II OSK 2375/12, LEX 1413142). Z taką sytuacją mamy do czynienia również w okolicznościach niniejszej sprawy. Zobowiązanie z tytułu opłaty za brak sieci, powstaje bowiem – zgodnie z wyżej wskazanymi przepisami art. 14 ust. 1, 16 ust. 1 i 2 oraz 17 ust 1 ustawy o recyklingu – z mocy prawa. Co za tym idzie opłata ta jest wymagana od dnia, w którym zgodnie z przepisami prawa, winna być wpłacona na konto NFOŚG. Tym samym, wobec treści ust. 3 art. 17 ustawy o recyklingu, w myśl którego do należności z tytułu opłat za brak sieci stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy – Ordynacja podatkowa – opłata nie uiszczona w terminie stanowi zaległość (art. 51 § 1 O.p. w związku z art. 17 ust. 3 ustawy o recyklingu), od której naliczane są odsetki (art. 53 § 1 O.p. w związku z art. 17 ust. 3 ustawy o recyklingu). Stąd też, dla oceny zasadności naliczenia odsetek od zaległości w opłacie za brak sieci zbierania pojazdów, istotne jest czy opłata ta została uiszczona w terminie przewidzianym prawem, tj. w terminie przewidzianym w art. 16 ustawy o recyklingu. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, wyjaśnić należy, iż wobec braku zapewnienia przez skarżącą Spółkę sieci zbierania pojazdów w 2006 r., co stanowi okoliczność niesporną, skarżąca Spółka obowiązana była do obliczenia i wpłaty w terminie do dnia 31 marca 2007 r. stosownej opłaty. Wobec braku dokonania wymaganej opłaty, opłata ta została naliczona decyzją. Obowiązek jednak zapłaty tej kwoty istniał już od dnia określonego w ustawie o recyklingu. Tym samym, niezależnie od faktu, że wysokość opłaty była kwestionowana przez spółkę [...] Sp. z o. o., od dnia następującego po dniu 31 marca 2007 r., tj. od dnia 1 kwietnia 2007 r. (a wobec faktu, iż był to dzień wolny od pracy – niedziela – od dnia 2 kwietnia 2007 r.) opłata ta jako nieuiszczona w terminie stała się zaległością podatkową. Jednocześnie w myśl stosowanych odpowiednio przepisów Ordynacji podatkowej, od zaległości podatkowej, naliczane są odsetki za zwłokę (art. 53 § 1 O.p.). Tym samym zasadne było – wbrew twierdzeniu strony skarżącej – naliczanie odsetek za zwłokę w uiszczeniu należnej opłaty za brak sieci. W tym miejscu wskazać należy, że powodem naliczenia odsetek nie jest stwierdzenie nadpłaty i zwrot nadpłaconej kwoty, ale – co wyżej zostało wskazane – powstanie zaległości w opłacie z tytułu braku sieci, wobec niedokonania samoobliczenia tej opłaty przez zobowiązany podmiot i niedokonanie wymaganej przepisami wpłaty, co warunkowało powstanie zaległości podatkowej, a w konsekwencji naliczenie odsetek. Zatem nie ma racji skarżąca Spółka podnosząc, iż w związku ze zwrotem nadpłaconej kwoty w wysokości częściowo nienależnej, brak było możliwości potraktowania nadpłaty jako zaległości podatkowej, a w konsekwencji nie było możliwe naliczanie odsetek za okres następujący po zwrocie nadpłaconej kwoty. Jeszcze raz bowiem Sąd podkreśla, że naliczanie odsetek związane było nie z potraktowaniem nienależnie zwróconej kwoty jako nienależnej nadpłaty, co kazało ją traktować jako zaległość w opłacie za brak sieci, ale z niedokonaniem przez skarżącą – mimo ciążącego na niej obowiązku ustawowego – samoobliczenia wysokości opłaty z tytułu brak sieci zbierania pojazdów w 2006 r. i wpłacenia jej w terminie określonym ustawą. Wykazanie natomiast w zaskarżonym postanowieniu daty zwrotu nadpłaconej kwoty, służyło jedynie wskazaniu terminu w jakim odsetki ponownie były naliczane. Zwrot nadpłaty dokonany na podstawie decyzji z [...] października 2009 r., skutkował bowiem tym, że otworzył się na nowo okres naliczania odsetek od zaległości w opłacie za brak sieci za 2006 r., albowiem od dnia zwrotu, kwota ta jako wymagana stała się, niejako ponownie, zaległością. Wyjaśnić również należy, że fakt, iż strona skarżąca kwestionowała wysokość opłaty za brak sieci określoną decyzją, nie może stanowić przesłanki wyłączającej naliczanie odsetek. Jak wyżej bowiem wskazano, zobowiązanie z tytułu opłaty za brak sieci powstaje z mocy prawa i to podmiot zobowiązany do zapewnienia tej sieci, ma obowiązek obliczenia i uiszczenia tej opłaty w stosownym terminie. Powyższe wynika z treści art. 16 ustawy o recyklingu, który w ust. 1 stanowi, że obowiązek obliczenia opłaty za brak sieci powstaje na koniec roku kalendarzowego, a opłata ta jest wpłacana na rachunek bankowy Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej do dnia 31 marca roku następującego po roku, którego opłata dotyczy (ust. 2). W rozpatrywanej sprawie skarżąca Spółka dopiero w dniu [...] stycznia 2014 r. dokonała należnej wpłaty. Przy tym, w myśl art. 55 § 2 O.p., jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim, w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę. Wobec faktu, iż – jak wyżej wskazano – zasadne i oparte na wskazanych powyżej przepisach prawa – było naliczenie odsetek od kwoty niewpłaconej w terminie opłaty i jednocześnie dokonana przez skarżącą w dniu [...] stycznia 2014 r. wpłata nie pokrywała kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek, organ, działając w oparciu o 62 § 4 O.p., wydał prawidłowo postanowienie w sprawie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowych. Tym samym, w ocenie Sądu chybione są zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 62 § 1 i 4 oraz art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej. Stosownie bowiem do art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej, w przypadku, gdy na podatniku ciążą zobowiązania z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności, chyba że podatnik wskaże, na poczet którego zobowiązania dokonuje wpłaty. Natomiast na mocy postanowień art. 62 § 4 Ordynacji podatkowej do wpłat zaliczanych na poczet zaległości podatkowej stosuje się art. 55 § 2 cyt. ustawy. Zatem, jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim, w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę (art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej). Dodać należy, że również w piśmiennictwie zauważa się, że zarówno zobowiązany do zapłacenia zaległości wraz z odsetkami, jak i organ podatkowy nie mogą zmieniać "proporcji" określonych w tym przepisie. W szczególności nie jest możliwe zaliczenie dokonanej przez podatnika wpłaty jedynie na poczet zaległości głównej albo też na poczet odsetek (C. Kosikowski (w:) R. Dowgier, L. Etel, C. Kosikowski, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz: Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX 2011, komentarz do art. 55 § 2). Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że orzekający organ dokonując zaliczenia wpłaty z dnia [...] stycznia 2014 r. na poczet zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci do zbierania pojazdów zobowiązany był do zaliczenia tej wpłaty zarówno na poczet zaległości głównej, jak i proporcjonalnie, na poczet odsetek z tego tytułu. Przy czym okresy naliczania odsetek wskazane w zaskarżonym postanowieniu są prawidłowe, organ bowiem uwzględnił i zastosował wszystkie przepisy Ordynacji podatkowej, regulujące sposób i tryb naliczania tych odsetek. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło