III SA/Po 836/17

WyrokWSA w Poznaniu2018-01-19

Skład orzekający: Marek Sachajko, Mirella Ławniczak, Szymon Widłak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca transportowy może zostać zwolniony z odpowiedzialności za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców i obsługi urządzeń rejestrujących, jeśli wykaże właściwą organizację pracy i prawidłowe zasady wynagradzania, lub jeśli naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń, których nie mógł przewidzieć?
Ratio decidendi
Przedsiębiorca transportowy ponosi obiektywną odpowiedzialność za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, w tym za działania kierowców. Ciężar dowodu wykazania przesłanek zwalniających z odpowiedzialności (art. 92b i 92c u.t.d.) spoczywa na przedsiębiorcy. Właściwa organizacja pracy, szkolenia czy regulaminy wynagradzania nie stanowią wystarczającej podstawy do zwolnienia z odpowiedzialności, jeśli nie wykazano wystąpienia nadzwyczajnych, niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności, których nie mógł przewidzieć. Odpowiedzialność ta obejmuje również prawidłowe funkcjonowanie i użytkowanie urządzeń rejestrujących.
Stan faktyczny
Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na Spółkę A karę pieniężną za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, w tym dotyczących czasu pracy kierowców i obsługi urządzeń rejestrujących. Główny Inspektor Transportu Drogowego, rozpatrując odwołanie, uchylił częściowo decyzję organu I instancji i orzekł ponownie, nakładając karę pieniężną. Spółka A wniosła skargę do WSA w Poznaniu, zarzucając naruszenie przepisów KPA oraz brak zastosowania art. 92b i 92c ustawy o transporcie drogowym, twierdząc, że zapewniła właściwą organizację pracy i nie miała wpływu na powstanie naruszeń.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 19 stycznia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko (spr.) Sędziowie WSA Mirella Ławniczak WSA Szymon Widłak Protokolant: sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2018 roku przy udziale sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę W wyniku kontroli w siedzibie przedsiębiorcy Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...], nr [...] nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł, tj. w maksymalnej wysokości wynikającej z art. 92a ust. 3 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym (określana dalej także jako "ustawa"). Kara pieniężna została nałożona za naruszenie: Ip. 5.1.1., Ip. 5-1.2., Ip. 5-2.1., Ip. 5-2.2., Ip. 5-3.1-, Ip. 5-3-2., Ip. 6.2.1., Ip. Ó.3.9., lp. 8.4- oraz Ip. 1.4- załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym. W dniu [...] roku skarżąca wniosła do Głównego Inspektora Transportu Drogowego odwołanie od ww. decyzji, zaskarżając ją w całości. Odwołanie to uzupełniła pismem z dnia [...] roku. Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł ponownie, nakładając na stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, organ ten wskazał, że decyzja organu I instancji została uchylona i postępowanie umorzone tylko w zakresie nałożenia na skarżącą kary pieniężnej za naruszenie określone w Ip. 1.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Natomiast pozostała część decyzji organu I instancji (dot. naruszenia Ip. 5.1.1., Ip. 5-1-2., Ip. 5.2.1., Ip. 5.2.2., Ip. 5.3.1., Ip. 5-3-2., Ip. 6.2.1., Ip. 6.3.9. i Ip. 8.4. załącznika nr 3 do ustawy transporcie drogowym) również została przez organ II instancji uchylona, ale w tym zakresie orzekł ponownie co do istoty sprawy. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło: niezgłoszenie na piśmie lub w postaci dokumentu elektronicznego organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8, w wymaganym terminie, przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu, przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, skrócenie dziennego czasu odpoczynku, nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, udostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie niepełnych danych o okresach aktywności kierowcy oraz nieudzielenie przerwy, o której mowa w art. 13 ust. 1 ustawy a dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców. Pismem z dnia 3 października 2017 r. spółka A wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o umorzenie postępowania administracyjnego W ocenie strony w sprawie doszło do naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i 3, art. 80, art. 107 § 3, art. 138 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego w szczególności poprzez brak uwzględnienia, iż w sprawie zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania na podstawie art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Pełnomocnik strony wskazał na brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego i jego dowolną, wybiórczą ocenę skutkującą naruszeniem zasady prawdy obiektywnej i zasady pogłębiania zaufania obywateli do państwa. W ocenie pełnomocnika strony nie uwzględniono w sprawie umów o pracę strony z kierowcami, treści regulaminu wynagrodzenia, treści certyfikatów o odbytych szkoleniach oraz treści kar porządkowych nakładanych na kierowców, które miałyby - zdaniem skarżącego - uzasadniać zastosowanie w sprawie art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Pełnomocnik strony wskazał na zbyt ogólnikowe uzasadnienie skarżonej decyzji. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego tj. sprawie art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym poprzez brak ich zastosowania w sprawie, podczas gdy w swej ocenie zapewniła ona właściwą dyscyplinę i organizację pracy, a na powstałe naruszenia nie miała wpływu i powstały one na skutek okoliczności, których strona przewidzieć nie mogła. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalanie skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] Wojewódzki Sad Administracyjny w Poznaniu, zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066). Zakres kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, określanej dalej "p.p.s.a."), z którego treści wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił m.in. art. 92a ust. 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz.U. z 2017 r. poz. 2200 ze zm., określanej dalej także jako "u.t.d.", "ustawą"), zgodnie z którym podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w tym przepisie oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, o czym stanowi art. 92a ust. 6 ustawy. Zaznaczyć należy, że w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych jednoznacznie przyjmuje się, iż finansowa odpowiedzialność administracyjnokarna ma - co do zasady - charakter obiektywny i opiera się na samym fakcie naruszenia (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5 września 1995 r., III AZP 16/95, a także wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 7 grudnia 1994 r., SA/Lu 49/94; z dnia 14 października 1998 r., IV SA 1792/96 i z dnia 5 czerwca 2001 r., III SA 2661/00). Z uwagi na dolegliwość finansową, kary orzekane przez sądy wykazują podobieństwo do kar pieniężnych nakładanych przez organy administracji. Istota tkwi jednakże w odmiennych funkcjach, które spełniają obie formy represji państwa. Kara administracyjna nie jest bowiem odpłatą za popełniony czyn, lecz stanowi środek przymusu, służący zapewnieniu realizacji zadań administracji. W konsekwencji przyjąć należy, że istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Proces wymierzania kar pieniężnych należy zatem rozstrzygać w kontekście stosowania instrumentów władztwa administracyjnego. Kara ta nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, co sprawia, że ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej. Dlatego też - co do zasady - bez znaczenia są okoliczności, skutkiem których przedsiębiorca dopuścił się nieprawidłowości, albowiem organy administracji nie są upoważnione do ustalania i oceny przyczyn powstałych naruszeń prawa, lecz mają za zadanie jedynie stwierdzenie zaistniałych skutków. Podkreślić również należy, że decyzje administracyjne nakładające kary pieniężne za naruszenia przepisów prawnych regulujących sprawy transportu drogowego mają charakter szczególny, gdyż są wydawane w ramach tzw. decyzji związanych tj. nie stwarzających właściwym organom administracji praktycznie żadnych luzów interpretacyjnych. Odpowiedzialność administracyjna za dopuszczenie do konkretnego naruszenia, określonego zarówno w u.t.d., innych przepisach krajowych oraz przepisach unijnych, jest - co do zasady - oderwana od kwestii winy. Organ orzekający ma obowiązek stwierdzenia, czy nastąpiło naruszenie przepisów, bez wnikania, jakie były jego przyczyny i kto ponosi za to winę. Stwierdzenie określonego ustawą deliktu musi spowodować jego odpowiednią, zgodną z przepisami ustawy, kwalifikację, a następnie - nałożenie kary w wymaganej tą ustawą wysokości. Sankcje zawarte w przepisie art. 92a ust. 1 ustawy dotyczą podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności z nim związane, podmiotami tymi nie są jednak kierowcy przedsiębiorcy - przewoźnika, lecz sam przedsiębiorca, co wynika z definicji przewozu drogowego zawartego w art. 4 pkt 6a ustawy. Zgodnie z tą definicją wykonującym przewóz drogowy jest każdy, kto prowadzi działalność gospodarczą określoną w art. 4 pkt 1-4 ustawy o transporcie drogowym. Tak szerokie pojęcie definicji "wykonującego przewozy drogowe" pozwala na objęcie sankcjami przewidzianymi przez art. 92a ustawy wszystkie podmioty, które wykonując gospodarczą działalność transportową naruszają prawo. Tak, więc na gruncie art. 92a ust. 1 ustawy za stwierdzone naruszenie odpowiada podmiot wykonujący przewóz drogowy, czyli podmiot wykonujący działalność zdefiniowaną w powołanym powyżej art. 4 ustawy, tj. przedsiębiorca, nie zaś kierowca, który wykonuje tylko czynność prowadzenia pojazdu. Przepis ten ustanawia odpowiedzialność administracyjną podmiotów wykonujących transport drogowy. Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny. Znajduje ona zastosowanie do podmiotu wykonującego transport drogowy w przypadku wystąpienia zakazanego ustawą skutku i to niezależnie od tego, kto prowadził pojazd samochodowy (por. D. Szumiło-Kulczycka, Prawo administracyjno-karne, Zakamycze, Kraków 2004, s. 150 i powołana tam uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5 września 1995 r., III AZP 16/95, a także wyrok NSA z dnia 14 października 1998 r., IV SA 1792/96, wyrok NSA z dnia 7 grudnia 1994 r., SA/Lu 49/94, czy też wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2001 r., III SA 2661/00). Organy administracji ustalają jedynie, czy doszło, czy nie doszło do naruszenia przepisów ustawy. W przypadku stwierdzenia naruszeń, po stronie organu powstaje obowiązek nałożenia stosownej kary pieniężnej i od obowiązku tego organ administracji odstąpić nie może. Oznacza to, że odpowiedzialność administracyjna przewoźnika jest niezależna od winy, czy dobrej lub złej woli, wystarczające jest stwierdzenie samego faktu nieprzestrzegania nałożonych obowiązków (wyrok NSA z dnia 26 lipca 2007 r., I OSK 1257/06, LEX nr 382716 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 września 2011 r. sygn. akt VIII SA/Wa 364/11 publ. w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Omówiony przepis stwarza domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy. Kara pieniężna nałożona na skarżącą spółkę zaskarżoną decyzją została oparta o poszczególne wymienione w tej decyzji pozycje załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, po dokonaniu przez organy w trakcie postępowania administracyjnego poszczególnych zachowań skutkujących nałożeniem kar pieniężnych za poszczególne zachowania wskazane w ww. załączniku do ustawy. Zakres kontroli obejmował okres od [...]. do [...] r. Z protokołu kontroli oraz z pozostałych dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych wynika jaki zakres postępowania dowodowego został przeprowadzony przez organy administracji publicznej w niniejszej sprawie. Organy przy wydawaniu decyzji oparły się na materiale dowodowym, zebranym w toku postępowania (m.in. na tachografach, wykresówkach, kartach kierowcy, świadectwach dzielności, prawach jazdy kierowców zatrudnionych u skarżącej, regulaminach wynagradzania, upomnieniach udzielanych kierowcom za nieprawidłowe używanie kart kierowcy, czy też zaświadczeniach o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdów jak również Certyfikacie kompetencji zawodowych w drogowym transporcie rzeczy nr [...] udzielonym J. S. (wspólnikowi oraz prezesowi zarządu skarżącej), stanowiącym dowód kompetencji zawodowej tej osoby. W ocenie Sądu w podlegającej kontroli sądowoadministracyjnej zaskarżonej decyzji organ odwoławczy trafnie uznał, że w wyniku kontroli stwierdzono naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, co dawało podstawy do przeprowadzenia postępowania w tym zakresie oraz nałożenia na stronę skarżącą kary pieniężnej oraz, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy brak jest podstaw do wyłączenia odpowiedzialności przedsiębiorcy za naruszenie (art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym). Organ II instancji w sposób prawidłowy - uznając za zasadny zarzut dotyczący pojazdów, które zostały przeniesione na rzecz przedsiębiorstwa B, w zakresie tychże pojazdów, uchylił decyzję I instancji w tym zakresie (por. k. 8 -10 uzasadnienia decyzji organu odwoławczego). Podstawowy zarzut podnoszony przez skarżącą dotyczy normatywnych przesłanek wyłączających odpowiedzialność przedsiębiorstwa za negatywne, z perspektywy normatywnej, zachowania kierowców jak również stosowania przez skarżącą prawidłowych zasad wynagradzania kierowców. Na wstępie podkreślić należy, że organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji prawidłowo ustalił stan faktyczny, jak również dokonał prawidłowej oceny prawnej stanu faktycznego. Podstawa normatywna przewidująca możliwość wyłączenia odpowiedzialności przedsiębiorstwa uregulowana została w art. 92b ustawy o transporcie drogowym. Na podstawie tego przepisu nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił: 1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów: a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, c) Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087); 2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego. W przypadku stwierdzenia tych okoliczności, za naruszenie powołanych przepisów karze grzywny, na podstawie stosownych przepisów, podlega kierowca lub inna osoba odpowiedzialna za powstanie tych naruszeń. W myśl zaś art. 92c ustawy o transporcie drogowym, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ. Powołane powyżej przepisy przewidują możliwość zwolnienia przedsiębiorcy od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie prawa, jednakże jest to uzależnione od wykazania, że dołożył on należytej staranności, to znaczy uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać organizując przewóz, a jedynie wskutek niezależnych od niego okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa. Skoro za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo, to na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje (por. wyrok NSA z 6 lipca 2011 roku, sygn. akt IIGSK 716/10, orzeczenie dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Stąd też ciężar dowodu, że w sprawie wystąpiły przesłanki, przewidziane w przepisach prawa, do zwolnienia z tej odpowiedzialności spoczywa na przedsiębiorcy, gdyż to on wywodzi z tych przepisów skutki prawne (por. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2009 r., sygn. akt II GSK 989/08, orzeczenie dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd wskazuje, że organy prawidłowo uznały w rozpoznawanej sprawie, że skarżąca spółka nie przedstawiła dowodów, które stanowiłyby podstawę do takiej oceny stanu faktycznego, która stanowiłaby podstawę wyłączenia odpowiedzialności administracyjnoprawnej przedsiębiorstwa i – w konsekwencji - odstąpienia od nałożenia na przedsiębiorcę administracyjnej kary pieniężnej. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wyczerpująco omówił przesłanki dające możliwość wyłączenia odpowiedzialności strony oraz wskazał powody, dla których brak jest podstaw do ich zastosowania w niniejszej sprawie oraz przedstawił uzasadnienie swojego rozstrzygnięcia, także z odesłaniem do orzecznictwa organów ochrony prawnej. Ponadto w odniesieniu do art. 92b ustawy o transporcie drogowym organ wskazał, że wspomniane przepisy dają możliwość zaniechania nakładania kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku. Nie ma w nich natomiast odniesienia do naruszeń w zakresie stosowania i obsługi urządzeń rejestrujących, jakie to również naruszenia stwierdzono w niniejszej sprawie. W tym względzie na przedsiębiorcy spoczywał obowiązek prawidłowej organizacji czasu pracy kierowcy i wobec tego na przedsiębiorcy spoczywał również obowiązek kontroli kierowcy. Zgodnie z art. 10 ust. 2 rozporządzenia 561/2006 to właśnie przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców w taki sposób aby kierowcy mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia 561/2006 r. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia 561/2006 r. Zgodnie z art. 10 ust. 3, rozporządzenia 561/2006 przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów których dopuszcza się nie tylko sam przedsiębiorca ale także kierowcy tego przedsiębiorstwa. Podzielając przytoczoną argumentację przyjąć należy, że to na przedsiębiorcy ciąży - w aspekcie dowodowym - obowiązek ustalenia, czy kierowcy, którymi się on posługuje przy wykonywaniu przewozu (niezależnie od formy prawnej takiej relacji - umowa o pracę czy tzw. samozatrudnienie) dopuszczają się naruszeń i to jego obciążają negatywne konsekwencje zaniedbań, zaniechań lub świadomych działań tych osób, skutkiem których jest poniesienie odpowiedzialności finansowej. Wpływ przedsiębiorcy na pracę, realizujących przewóz w jego imieniu i na jego rzecz, kierowców polega bowiem nie tylko na prowadzonych szkoleniach czy odbieraniu od nich oświadczeń o zobowiązaniu do przestrzegania przepisów itp., lecz przede wszystkim na doborze kadry w taki sposób, aby do naruszeń nie dochodziło. Przesłanki egzoneracyjne z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d odnoszą się do okoliczności o charakterze obiektywnym, a więc takich, których przy najdalej idących staraniach przedsiębiorca nie mógł i nie był w stanie przewidzieć. Nie można więc skutecznie powoływać się na treść tego przepisu w sytuacji, gdy to działający w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy kierowca, działający w ramach powierzonych mu zadań dopuszcza się działań, za które ustawa przewiduje nałożenie kary (tym bardziej, że w niniejszej sprawie - pomimo udzielanych upomnień - zachowania sprzeczne z prawem pojawiały się nie jednostkowo ale wielokrotnie). Przypomnieć trzeba, że stosownie do przepisu art. 13 rozporządzenia 3821/85 (w zw. z art. 47 rozporządzenia (UE) 165/2014) to pracodawca i kierowca odpowiadają za prawidłowe funkcjonowanie i właściwe użytkowanie urządzeń kontrolnych (rejestrujących). Oznacza to, że obowiązek nadzoru przedsiębiorcy nad przestrzeganiem przez kierowcę zasad używania urządzeń rejestrujących nie jest ograniczony do tych przypadków, kiedy możliwe jest sprawowanie bezpośredniej kontroli nad kierowcą. Takie rozumienie wspomnianego obowiązku w istocie powodowałoby, że podmiot wykonujący przewozy mógłby powołać się na okoliczność "braku wpływu", czy "okoliczności których nie mógł przewidzieć" w każdej sytuacji naruszenia przepisów przez kierowcę. To zaś czyniłoby całą regulację dotyczącą odpowiedzialności przedsiębiorcy nieefektywną. Mając na uwadze obiektywną odpowiedzialność przewoźnika za naruszenie sankcjonowanych karą pieniężną przepisów u.t.d., jak również jego odpowiedzialność za naruszenia przepisów, których dopuszcza się kierowca (art. 13), wbrew wywodom skarżącego należy uznać, że przedsiębiorca ma wpływ na to, czy zatrudniani przez niego kierowcy dopuszczają się naruszeń, nawet jeśli są one przez nich umyślnie zawinione. Wpływ przedsiębiorcy na pracę, realizujących przewóz drogowy kierowców polega bowiem nie tylko na prowadzonych szkoleniach, czasu prowadzenia, przerw i odpoczynków kierowcy, lecz przede wszystkim na doborze kadry w taki sposób, aby do naruszeń nie dochodziło. Skarżąca nie wykazała wystąpienia okoliczności ujętych tych przepisem - nadzwyczajnych, niespodziewanych, które miałyby bezpośredni wpływ na powstanie stwierdzonego naruszeń, a których doświadczony i profesjonalny podmiot organizując przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. W analizowanym przepisie chodzi bowiem w istocie o okoliczności o charakterze wyjątkowym i nadzwyczajnym, a więc o sytuacje powstałe w warunkach niezależnych od przedsiębiorcy, np. klęski żywiołowe, katastrofy czy wprowadzenie na danym obszarze stanów nadzwyczajnych. Skoro więc wystąpienia tego rodzaju zdarzeń nie wykazano w niniejszej sprawie, stąd też na skarżącej spółce spoczywają konsekwencje materialnoprawne zaistniałych z winy kierowców naruszeń. Jak już wyżej zostało wskazane posiadanie przez J. S. Certyfikatu kompetencji zawodowych w drogowym transporcie rzeczy nr [...], stanowiącego dowód kompetencji zawodowej tej osoby, fakt przeprowadzenia regularnych szkoleń, stworzenie regulaminu pracy kierowców, który motywuje kierowców do działania zgodnego z prawem, jak również stosowanie środków dyscyplinujących nie stanowią w przedsiębiorstwie skarżącej takiej organizacji pracy, która skutkować może wyłączeniem odpowiedzialności przedsiębiorcy na podstawie ww. przepisów prawa, a to z ww. powodów oraz wykazanych przez organy administracji publicznej wielokrotnych naruszeń prawa w omawianym zakresie, a szczegółowo opisanych w uzasadnieniach decyzji organów administracji publicznej orzekających w niniejszej sprawie. Podsumowując należy stwierdzić, że ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie dostarczyła podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Organy poczyniły w sprawie prawidłowe ustalenia faktyczne (organ odwoławczy w pełni, organ I instancji w części tj. poza błędną analizą zachowania opisanego w pkt 1.4 ww. załącznika nr 3 do ustawy), wywiodły z nich prawidłowe wnioski, przytoczyły przepisy prawa znajdujące zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego i omówiły ich treść. W toku przeprowadzonego przez organy postępowania administracyjnego Sąd nie dopatrzył się również naruszeń procedury, które miałyby istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W szczególności nie było podstaw do przyjęcia, aby organy gromadziły i rozpatrywały materiał dowodowy w sposób stronniczy, przekroczyły granice swobodnej oceny dowodów, czy też prowadziły postępowanie mając na celu wydanie orzeczenia o ustalonej z góry treści. W sprawie zostały zastosowane prawidłowe przepisy prawa materialnego, zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi wynikające z art. 107 § 3 k.p.a. Wskazać też należy, że organ odwoławczy w sposób prawidłowy zweryfikował także działalność organu I instancji uchylając decyzję i orzekając ponownie - nakładając karę pieniężną - z pominięciem jednego z rodzajów zachowań, błędnie uznanego jako wykazany w stosunku do skarżącej, przez organ I instancji. Tak więc w sprawie nie doszło także do naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i 3, art. 80, art. 107 § 3, art. 138 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego. Z uwagi na brak naruszeń prawa materialnego lub przepisów postępowania, skutkujących koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało oddalić. M. Ławniczak M. Sachajko Sz. Widłak

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło