II SA/Bk 22/17
WyrokWSA w Białymstoku2017-03-07
Skład orzekający: Mieczysław Markowski, Anna Sobolewska-Nazarczyk, Danuta Tryniszewska-Bytys
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji budowlanej prawidłowo ustalił datę budowy samowolnie wzniesionej stodoły na podstawie zdjęcia lotniczego i innych dokumentów, co skutkowało zastosowaniem przepisów Prawa budowlanego z 1994 r. i ustaleniem opłaty legalizacyjnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo ustaliły datę budowy stodoły na okres po 1997 r., opierając się na zdjęciu lotniczym oraz dokumentach z akt sprawy (akt notarialny z 1998 r., opis mapy z 1992 r.), które wykazywały brak przedmiotowego budynku w wcześniejszych okresach. W związku z tym, zastosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1994 r. i ustalenie opłaty legalizacyjnej było zasadne, a skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia opłaty legalizacyjnej za samowolnie wybudowaną stodołę. Organ I instancji ustalił opłatę legalizacyjną w wysokości 25 000 zł. Po rozpatrzeniu zażalenia, organ II instancji utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Wcześniejsze postanowienia zostały uchylone przez WSA z uwagi na potrzebę uzupełnienia materiału dowodowego. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, organy ponownie ustaliły opłatę legalizacyjną, opierając się na zdjęciach lotniczych i innych dokumentach, które wskazywały na budowę po 1997 r. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. oraz prawa materialnego, w tym błędne ustalenie daty budowy i zastosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1994 r.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski (spr.), Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 marca 2017 r. sprawy ze skargi P.H. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu zażalenia P. H. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...].10.2016 r., Nr [...] ustalające Panu P. H. opłatę legalizacyjną w wysokości 25 000 zł za wybudowanie bez wymaganego pozwolenia na budowę budynku stodoły na działce Nr [...] przy ul. [...] w K.
Postanowienie to zostało wydane w następującym stanie faktycznym
i prawnym.
W wyniku przeprowadzonej kontroli na działce o nr geod. [...] przy
ul. [...] w K. organ ustalił, iż na działce tej znajduje się murowany budynek stodoły o wym. 7.10 m x 6.80 m z dachem o konstrukcji drewnianej pokrytym eternitem falistym. Na podstawie zgormadzonego materiału dowodowego w toku prowadzonego postępowania organ ustalił, iż przedmiotowa stodoła została wybudowana po 1995 r. bez pozwolenia na budowę.
W związku z powyższym organ zobowiązał Pana P. H. i Panią I. H. do przedłożenia projektu budowlanego i innych dokumentów niezbędnych do zalegalizowania przedmiotowej stodoły.
Po przedłożeniu wymaganej dokumentacji organ I instancji postanowieniem
z dnia [...].10.2015 r., Nr [...] ustalił Panu P. H. i Pani I. H. opłatę legalizacyjną w wysokości 25.000 zł.
Po rozpoznaniu zażalenia od powyższego postanowienia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...].11.2015 r.,
Nr [...] utrzymał w mocy powyższe postanowienie.
Oba te postanowienia zostały uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na skutek skargi wniesionej przez Pana P. H. wyrokiem z dnia [...].03.2016 r., sygn. akt II SA/BK 25/16 ze wskazaniem uzupełnienia materiału dowodowego o przesłuchanie zgłoszonych przez Pana P. H. świadków na okoliczność ustalenia daty budowy przedmiotowej stodoły i dokonanie pełnej oceny zgromadzonego w sprawie materiały dowodowego.
Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji uzupełnił materiał dowodowy dokonując przesłuchania zgłoszonych świadków, których zeznaniom odmówił wiarygodności i datę budowy stodoły ustalił w oparciu o zdjęcia lotnicze pozyskane
z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w oparciu
o które przyjął, iż stodoła została wybudowana po [...].08.1997 r. Ponieważ stodoła została wybudowana bez pozwolenia na budowę, organ zastosował procedurę określoną w art. 48 i 49 ustawy - Prawo budowlane z 1994 r. i wymierzył opłatę legalizacyjną stosownie do art. 59 f ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1994 r.
Po rozpoznaniu odwołania od tej decyzji wniesionego przez Pana P. H., w którym kwestionował on ustaloną w oparciu o zdjęcie lotnicze datę budowy stodoły, P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. postanowieniem z dnia [...].11.2016 r., Nr [...] utrzymał postanowienie organu I instancji w mocy.
W uzasadnieniu organ stwierdził, że zgormadzony w postępowaniu materiał dowodowy dawał podstawy do przyjęcia, że przedmiotowa stodoła została pobudowana po [...].08.1997 r. Jakość zdjęcia z tego dnia na którym brak jest przedmiotowej stodoły jest wystarczająca do stwierdzenia, iż przedmiotowego obiektu na nim nie ma. Zasadnie organ I instancji stwierdził w tej sytuacji, że zeznania świadków którzy zeznali, że stodoła została wybudowana w 1991 r. są nieprawdziwe. Istniała zatem podstawa do zastosowania procedury określonej w art. 48, 49 ustawy Prawo budowlane i obciążenia inwestorów opłatą legalizacyjną wyliczoną zgodnie z art. 59 f ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1994 roku.
Skargę od powyższej decyzji wniósł Piotr H. zarzucając naruszenie:
1. art. 7 i 77 § 1 kpa przez błędne uznanie, że ze zdjęcia lotniczego wynika, iż budynek został wybudowany po dniu [...].08.1997 r. i w stosunku do niego mają zastosowanie przepisy prawa budowlanego z 1994 r.;
2. art. 7 i art. 77 § 1 kpa przez błędne uznanie, że z mapy geodezyjnej z dnia 13.11.2013 r. wynika, że budynek został wybudowany po dniu [...].01.1995 r. i w stosunku do niego mają zastosowanie przepisy prawa budowlanego
z 1994 r.;
3. art. 7 i 77 kpa przez błędne uznanie, że z pisma Starosty S.
z dnia [...].03.2015 r. dotyczącego braku dokumentacji w archiwum Starostwa Powiatowego w S. w sytuacji gdy w dacie budowy organem wydającym pozwolenie na budowę był zupełnie inny organ, wynika iż budynek został wybudowany po dniu [...].01.1995 r. i w stosunku do niego mają zastosowanie przepisy prawa budowlanego z 1994 r.;
4. art. 7 i 77 kpa przez błędne uznanie, że przeprowadzone zgodnie
z prawem dowody z przesłuchania dwóch świadków uczestniczących
w budowie potwierdzających budowę w 1991 r. są niewiarygodne i nie potwierdzają stanu faktycznego, że budowa miała miejsce przed dniem 01.01.1995 r.;
5. art. 153 ppsa poprzez zignorowanie oceny prawnej zawartej we wcześniej wydanym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 01.03.2016 r., sygn. akt II SA/BK 25/16.
Ponadto zarzucił naruszenie prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy:
- art. 49 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 1 prawa budowlanego przez nałożenie opłaty legalizacyjnej w sytuacji gdy na część tego samego obiektu było wcześniej prowadzone postępowanie legalizacyjne, co jest związane
z dokonaniem przez organ podziałem budynku na dwa niezależne od siebie obiekty budowlane w celu przeprowadzenia obu niezależnych od siebie postępowań administracyjnych zakończonych dwoma rozstrzygnięciami;
- art. 103 ust. 2 Prawa budowanego przez błędne zastosowanie do rozstrzygnięcia przepisów obecnie obowiązujących w sytuacji, gdy budynek został wybudowany pod rządami Prawa budowlanego z 1974 r.
Wniósł o uchylenie postanowienia organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
W piśmie procesowym z dnia 16.02.2016 r. skarżący podtrzymał zarzuty zawarte w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, a tylko w takim zakresie Sąd stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych dokonuje kontroli zaskarżonego postanowienia.
W ustalonym stanie faktycznym, który Sąd uznaje za prawidłowy organ przyjął, że przedmiotowy budynek stodoły został wybudowany po [...].08.1997 r. ponieważ na zdjęciu lotniczym wykonanym w tym dniu budynku tego nie ma.
Kwestionując to ustalenie skarżący powołuje się na zeznania świadków, którzy jako datę wybudowania budynku wskazywali rok 1991, a jednocześnie wskazuje, że zdjęcie lotnicze jest na tyle nieczytelne, że nie daje podstaw do uznania, iż w roku 1997 przedmiotowy budynek nie istniał jak to przyjął organ, który w związku z tym zakwestionował wiarygodność zeznań świadków.
W aktach sprawy znajduje się akt notarialny Repertorium [...] na podstawie, którego w dniu [...].05.1998 r. S. M. przeniosła na skarżącego P. H. prawo własności do działki Nr [...] o pow. 747 m2 w którym wskazano, że na tejże działce znajdują się budynki przeznaczone do rozbiórki. Z aktu tego nie wynika zatem aby na działce znajdowały się inne budynki, a zwłaszcza budynek wybudowany wg twierdzeń skarżącego i świadków w roku 1991. Nadto w aktach sprawy Sądu Rejonowego w S. o sygn. [...].w której na podstawie postanowienia wydanego w tej sprawie Stanisława M. uzyskała prawo własności do działki [...] znajduje się opis i mapa przedmiotowej nieruchomości sporządzona przez uprawnionego geodetę na podstawie wypisu z rejestru gruntów i mapy wg stanu z 1992 r. z którego to dokumentu Sąd na podstawie art. 106 § 3 i 5 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dopuścił dowód z urzędu, wynika, że przedmiotowy budynek w tym roku także nie istniał.
Okoliczności wynikające z tych dokumentów wskazują, że w roku 1991,
w którym według twierdzeń skarżącego i zeznań świadków miał być wybudowany budynek, budynek nie istniał. Tym samym prawidłowo organ uznał, że zeznania świadków co do budowy budynku w roku 1991 są niewiarygodne, a jednocześnie należy podzielić stanowisko organu, że na podstawie zdjęcia lotniczego należy przyjąć, że budynku tego nie było także w roku 1997, ponieważ za takim wnioskiem przemawia uzupełniony materiał dowodowy w postaci dokumentów z opisu mapy dotyczącej przedmiotowej nieruchomości z roku 1992. Dodatkowo też na podstawie aktu notarialnego należy przyjąć, iż budynku tego nie było także w dacie jego sporządzenia, czyli w 1998 roku.
W aktach administracyjnych znajduje się kopia mapy zasadniczej obrębu K. z dnia [...].11.2013 r. na której brak jest na działce [...] przedmiotowej stodoły, z tym że nie wskazano na niej z jakiej daty odzwierciedla ona zabudowę na działce. Nie może ono zatem stanowić dowodu co do okoliczności jak była zabudowana działka Nr [...], a stan jej zabudowania przyjąć na podstawie powoływanych wyżej dokumentów, w tym także zdjęcia lotniczego z 1997 r.
Prawidłowo zatem organy przyjęły, iż przedmiotowy budynek został wybudowany pod rządzami prawa budowlanego z roku 1994 w warunkach samowoli budowlanej. Do jego legalizacji zasadnie zatem zostały zastosowane przepisy
art. 48,49,57 f ust. 1 tego prawa.
Podniesione w skardze zarzuty co do naruszenia art. 7, 77 kpa nie znajdują uzasadnienia. W sprawie został zebrany wystarczający materiał dowodowy, a jego ocena nie narusza zasad określonych w art. 80 kpa.
Wbrew zarzutom skarżącego nie można przyjąć, że budynek ten był przedmiotem legalizacji w innym postępowaniu. Postępowanie na które wskazuje skarżący dotyczyło bowiem budynku stanowiącego własność innego właściciela na działce graniczącej z działką skarżącego, a sam fakt, że przedmiotowy budynek jest dobudowany do budynku będącego w przeszłości przedmiotem legalizacji nie daje podstawy do wniosków jakie przedstawia skarżący.
W związku z tym, iż przedmiotowy budynek został pobudowany pod rządami prawa budowlanego z 1994 r. nie doszło też do naruszenia art. 103 ust. 2 tego prawa.
Nie został też naruszony art. 153 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ponieważ organy wykonały zalecenia Sądu zawarte w wyroku
z dnia 1.03.2016 r., sygn. akt II SA/BK 25/16 i dokonały oceny materiału dowodowego po jego uzupełnieniu.
Z powyższych względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu stosownie do art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło