IV SA/Gl 840/17

WyrokWSA w Gliwicach2018-01-23

Skład orzekający: Stanisław Nitecki, Beata Kozicka, Tadeusz Michalik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba posiadająca wpis do ewidencji działalności gospodarczej, nawet jeśli faktycznie nie prowadzi tej działalności, może być uznana za osobę bezrobotną?
Ratio decidendi
Posiadanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, nawet przy faktycznym niewykonywaniu tej działalności, pozbawia osobę statusu bezrobotnego. Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wymaga, aby osoba ubiegająca się o status bezrobotnego nie złożyła wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej lub aby działalność została zawieszona, albo aby nie upłynął jeszcze termin podjęcia działalności określony we wniosku. Samo posiadanie wpisu, bez spełnienia tych warunków, jest wystarczające do odmowy przyznania lub pozbawienia statusu bezrobotnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania statusu osoby bezrobotnej M. K., który zarejestrował się w powiatowym urzędzie pracy w dniu 18.10.2016 r. Organ I instancji uchylił swoją wcześniejszą decyzję o uznaniu go za bezrobotnego i odmówił przyznania tego statusu, wskazując, że skarżący posiadał wpis do ewidencji działalności gospodarczej od 21.01.2016 r. Wojewoda Śląski utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, potwierdzając, że skarżący prowadził działalność gospodarczą, co wynikało z danych ZUS i CEIDG, mimo jego oświadczeń o braku prowadzenia takiej działalności. Skarżący w skardze do WSA podtrzymywał, że działalność została wykreślona w dniu 18 października 2016 r.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka, Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.), Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej oddala skargę. Decyzją Nr [...] z dnia [...] r. Prezydenta Miasta B. skierowaną do M. K., działając w trybie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., a orzekł o uchyleniu swojej decyzji Nr [...] z dnia [...] r. w części dotyczącej uznania strony z dniem 18.10.2016 r. za osobę bezrobotną oraz o odmowie uznania strony za osobę bezrobotną z dniem 18.10.2016 r. Decyzję tę wydano, ponieważ w dniu rejestracji w charakterze bezrobotnego ww. nie spełniał przesłanek określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Strona posiadała bowiem 16.10.2016 r. wpis do ewidencji działalności gospodarczej i działalność tę wówczas prowadził (data rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej 21.01.2016 r.). W złożonym odwołaniu strona nie zgodziła się z wydaną decyzją i wnosiła o jej zmianę. Podtrzymywała, że nie prowadziła wówczas działalności gospodarczej. Decyzją Nr [...] z dnia [...] r. Wojewoda Śląski działając na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity Dz.U. z 2017 r. poz. 1065) i art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2017 r. poz. 1257) postanowił utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że ustalono, że odwołujący dnia [...] r. został uznany za osobę bezrobotną na mocy decyzji Nr [...] z dnia [...] r. Następnie decyzją nr [...] z dnia [...] r. została pozbawiona statusu osoby bezrobotnej z dniem 18.11.2016 r. na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Organ odwoławczy podkreślił, że strona prowadzi działalność gospodarczą od 21.01.2016 r. Strona otrzymała postanowienie organu I instancji nr [...] z dnia [...] r. o wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...] r. w części dotyczącej uznania z dniem 18.10.2016 r. za osobę bezrobotną. A następnie strona otrzymała decyzję nr [...] z dnia [...] r. Wojewoda zaznaczył, że art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy z dnia 20.04.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stanowi, że bezrobotny oznacza osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g lub lit. i, j, 1, lub cudzoziemca - członka rodziny obywatela polskiego, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej (...), nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli nie złożyła wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo po złożeniu wniosku o wpis zgłosiła do ewidencji działalności gospodarczej wniosek o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął, albo nie upłynął jeszcze okres do, określonego we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, dnia podjęcia działalności gospodarczej. Wojewoda wyjaśnił, że są to podstawowe warunki, których kumulatywne wystąpienie jest niezbędne dla posiadania przez daną osobę statusu bezrobotnego. Przepis powyższy (w pkt 2 lit. a-m) formułuje również inne przesłanki stanowiące podstawę dla przyznania takiego statusu. Niespełnienie jednak choćby jednego z wymogów ww. przepisu skutkuje odmową uznania zainteresowanego za osobę bezrobotną lub utratą statusu osoby bezrobotnej. Wojewoda zaznaczył, że odwołujący, rejestrując się w Powiatowym Urzędzie Pracy w B. w dniu 18.10.2016 r. oświadczył, że nie prowadzi działalności gospodarczej i jej nie zawiesił. Dodatkowo oświadczył wówczas, że nie złożył wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, a także że nie posiada wpisu w ewidencji działalności gospodarczej. Organ odwoławczy podkreślił, że w sprzeczności z tym oświadczeniem kształtuje się stan faktyczny sprawy. Organ zatrudnienia wygenerował bowiem w dniu 17.11.2016 r. raport ZUS Ul, z którego wynika, że od 21.01.2016 r. M. K. od 21.01.2016 r. jest zgłoszony do ubezpieczeń z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Informacja dotycząca wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, posiadanego przez stronę w okresie posiadania statusu osoby bezrobotnej, tj. w okresie od 18.10.2016 r., wynika ponadto z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, gdzie także wskazano, że odwołujący prowadził działalność gospodarczą od 21.01.2016 r. Stąd tez w opinii Wojewody, z uwagi na powyższe okoliczności, organ I instancji zasadnie wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Nr [...] z dnia [...] r. Wznowienie postępowania w powyższych sprawach nastąpiło w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 KPA, na mocy postanowienia organu I instancji nr [...] z dnia [...] r. Zaznaczył przy tym, że odwołujący, po otrzymaniu ww. postanowienia [...] z dnia [...] r., w dniu 28.11.2016 r. stanowczo zaprzeczył, aby rejestrował i prowadził działalność gospodarczą. Oświadczenie podobnej treści odwołujący złożył również 13.12.2016 r. Po wznowieniu postępowania postanowieniem z [...] r., organ I instancji wystąpił m.in. do właściwego inspektoratu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o potwierdzenie, czy strona podlega ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Wojewoda podkreślił, że organ rentowy, pismem z 02.03.2017 r., potwierdził, że M. K. jest od 21.01.2016 r. do nadal zgłoszony do ubezpieczeń społecznych i do ubezpieczenia zdrowotnego z kodem 057000, tj. jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, mniemająca ustalonego prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, dla której podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi zadeklarowana kwota nie niższa niż 30 % kwoty minimalnego wynagrodzenia, Organ odwoławczy nadmienił, iż po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją Nr [...] z dnia [...] r. organ I instancji orzekł o uchyleniu decyzji Nr [...] z dnia [...] r. w części dotyczącej uznania z dniem 18.10.2016 r. za osobę bezrobotną i orzekł o odmowie uznania strony za osobę bezrobotną z dniem 18.10.2016 r. Wojewoda wyjaśnił, że organ I instancji wydał powyższe rozstrzygnięcie, gdyż M.K. nie spełniał przesłanek do uznania za osobę bezrobotną w dniu 18.10.2016 r., określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f Ustawy z 20.04.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Końcowo Wojewoda wskazał, iż w przedmiotowej sprawie nie znalazł podstaw dla pozytywnego rozpatrzenia odwołania, gdyż z uwagi na przedstawione wyżej okoliczności faktyczne i prawne, decyzję Nr [...] z dnia [...] r. uznać należało za zasadną i zgodną z obowiązującym prawem. W skardze do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego skarżący M. K. wskazał, że zaskarża przedmiotowa decyzje w całości. Wskazywał, że działalność gospodarcza została wykreślona w dniu 18 października 2016 r. i dalej nie prowadził już działalności gospodarczej. Szeroko opisał swoja sytuację bytową. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej zwanej P.p.s.a. - (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony, czy narusza zasady współżycia społecznego i im podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny zaskarżonego orzeczenia zgodnie ze wskazanymi normami Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga nie jest zasadna. Skarga nie zasługuje również na jej uwzględnienie z przyczyn, które Sąd obowiązany był wziąć pod uwagę działając z urzędu. Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy z dnia 20.04.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stanowi, że bezrobotny oznacza osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g lub lit. i, j, 1, lub cudzoziemca - członka rodziny obywatela polskiego, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej (...), nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli nie złożyła wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo po złożeniu wniosku o wpis zgłosiła do ewidencji działalności gospodarczej wniosek o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął, albo nie upłynął jeszcze okres do, określonego we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, dnia podjęcia działalności gospodarczej. Z treści powyższego przepisu płynie uprawniony wniosek, iż ustawodawca przyjął, że dla nabycia lub zachowania statusu bezrobotnego podstawowe znaczenie ma dzień wskazany w zgłoszeniu do ewidencji jako dzień dokonania wpisu o podjęciu działalności. Z chwilą nadejścia tej daty (chyba, że po złożeniu wniosku o wpis zgłosiła do ewidencji działalności gospodarczej wniosek o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął, albo nie upłynął jeszcze okres do, określonego we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, dnia podjęcia działalności gospodarczej) osoba nie powinna nabyć statusu bezrobotnego lub winna go utracić, albowiem jej obowiązkiem jest dokonanie ewentualnego przesunięcia daty rozpoczęcia działalności , jeśli w istocie działalności faktycznie nie podejmuje. Przeto cytowany wyżej art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy stwarza domniemanie, iż zarejestrowana działalność gospodarcza została podjęta z dniem podanym we wpisie do ewidencji działalności gospodarczej. Z treści wskazanego wyżej przepisu jednoznacznie wynika, że posiadanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej pozbawia statusu bezrobotnego. Z akt administracyjnych sprawy wynika jednoznaczne, ż w dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy strona skarżąca została prawidłowo pouczona o przesłankach, od których uzależnione jest posiadanie statusu osoby bezrobotnej, w tym o znaczeniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej (pkt 8 części C Karty rejestracyjnej bezrobotnego). Skarżący, rejestrując się w Powiatowym Urzędzie Pracy w B. w dniu 18.10.2016 r. oświadczył, że nie prowadzi działalności gospodarczej i jej nie zawiesił. Dodatkowo oświadczył wówczas, że nie złożył wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, a także że nie posiada wpisu w ewidencji działalności gospodarczej. Po myśli art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy, Starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego osobę, która nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2. Z informacji zawartych w aktach administracyjnych sprawy wynika, że w sprzeczności z oświadczeniami skarżacego kształtuje się stan faktyczny sprawy. Organ zatrudnienia wygenerował bowiem w dniu 17.11.2016 r. raport ZUS Ul, z którego wynika, że od 21.01.2016 r. M. K. od 21.01.2016 r. jest zgłoszony do ubezpieczeń z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Informacja dotycząca wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, posiadanego przez stronę w okresie posiadania statusu osoby bezrobotnej, tj. w okresie od 18.10.2016 r., wynika ponadto z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, gdzie także wskazano, że odwołujący prowadził działalność gospodarczą od 21.01.2016 r. Godzi się zaakcentować, że już samo sformułowanie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f powołanej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wskazuje, iż osoba, która uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, musi wykazać nie tylko to, że nie podjęła tej działalności, ale także to, że działalności tej nie podjęła do dnia jej wyrejestrowania, co oznacza, iż wykazanie tych okoliczności jest związane z wykreśleniem wpisu z ewidencji. Ewentualnie musi wykazać, że po złożeniu wniosku o wpis zgłosiła do ewidencji działalności gospodarczej wniosek o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął, albo nie upłynął jeszcze okres do, określonego we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, dnia podjęcia działalności gospodarczej. Tak więc, mając niewyrejestrowaną działalność gospodarczą, strona skarżąca nie mogła utrzymać statusu bezrobotnego nawet w sytuacji faktycznego niewykonywania pozarolniczej działalności gospodarczej. Reasumując wskazać należy, iż strona skarżąca nie dochowała należytej staranności w dbałości o własny interes i w konsekwencji doprowadziła do powstania przedmiotowej sytuacji z przyczyn przez nią zawinionych. Status bezrobotnego wiąże się nie tylko z uprawnieniami, ale również z określonymi obowiązkami a każdy bezrobotny, bez względu na sytuację, w jakiej się znajduje, musi ponieść konsekwencje niedopełnienia owych obowiązków. Przeto też w świetle całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego i wyżej naprowadzonych okoliczności , pomimo subiektywnych odczuć strony skarżącej, należy uznać podjęte w sprawie rozstrzygnięcie za prawidłowe. W tym stanie rzeczy brak było podstaw do uwzględnienia skargi, a co za tym idzie podlegała ona oddaleniu, zgodnie z treścią art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło