II SA/Wa 767/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung (spr.), Stanisław Marek Pietras, Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi C. M. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia kwatery tymczasowej – oddala skargę – Dyrektor Generalny Służby Więziennej decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] przydzielił z dniem [...] sierpnia 2010 r. C. M. kwaterę tymczasową zlokalizowaną przy ul. [...] w W. na czas pełnienia obowiązków służbowych w Centralnym Zarządzie Służby Więziennej. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji Dyrektor Generalny Służby Więziennej wskazał, iż z uwagi na niezwykle trudną sytuację mieszkaniową funkcjonariuszy Centralnego Zarządu Służby Więziennej przedmiotowy lokal mieszkalny może być przydzielony wyłącznie w formie kwatery tymczasowej. Od przedmiotowej decyzji C. M. nie złożył odwołania. Decyzją personalną z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] Dyrektor Generalny Służby Więziennej zwolnił C. M. z dniem [...] lutego 2015 r. ze służby w Służbie Więziennej w związku z pisemnym zgłoszeniem skarżącego wystąpienia ze służby. Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. znak: [...], Dyrektor Generalny Służby Więziennej, działając na podstawie art. 190 pkt 1 w związku z art. 192 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2014 r., poz. 1415 i 1822) oraz § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 lipca 2010 r. w sprawie przydziału i opróżniania lokali mieszkalnych i kwater tymczasowych przez funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz. U. Nr 135, poz. 911 oraz z 2011 r. Nr 137, poz. 1414) polecił opróżnienie przez C. M. kwatery tymczasowej położonej w W. przy ul. [...], w terminie 30 dni od dnia otrzymania decyzji. Od powyższej decyzji C. M. złożył odwołanie, w którym wniósł m.in. o uwzględnienie w niniejszej sprawie przepisu art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2013 r., poz. 667 z późn. zm.) stanowiącego, że funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji m.in. Ministra Sprawiedliwości lub podległych mu organów. Jednocześnie C. M. wniósł o wydanie decyzji umożliwiającej dalsze zamieszkiwanie w przedmiotowym lokalu mieszkalnym, w tym zmianę statusu kwatery tymczasowej na lokal mieszkalny. Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] marca 2015 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.) i art. 190 pkt 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2014 r., poz. 1415 i 1822), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ przywołując opisany powyżej stan faktyczny podał, że C. M. został zwolniony ze Służby Więziennej z dniem [...] lutego 2015 r. na podstawie art. 96 ust. 1 pkt 2 ustawy o Służbie Więziennej, tj. w związku z pisemnym zgłoszeniem wystąpienia ze służby. Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2013 r., poz. 667 z późn. zm.), m.in. funkcjonariusze Służby Więziennej zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Służby Więziennej, natomiast nie mają prawa do kwater tymczasowych. Tym samym organ odwoławczy wskazał, iż prawidłowym jest zastosowanie art. 190 pkt 1 ustawy o Służbie Więziennej, zgodnie z którym decyzję o opróżnieniu kwatery tymczasowej wydaje się w przypadkach m.in. ustania stosunku służbowego funkcjonariusza albo przeniesienia go do służby w innej miejscowości. Taka okoliczność zaistniała w związku z czym należało wydać decyzję o opróżnieniu przez C. M. kwatery tymczasowej w W. przy ul. [...]. Odnosząc się do podniesionej przez skarżącego kwestii podstawy prawnej decyzji z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] o przydziale lokalu mieszkalnego organ wskazał, że zarówno ustawa z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (art. 92 ust. 3), jak i wydane na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 95 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 lutego 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału i opróżniania lokali mieszkalnych i tymczasowych kwater oraz normy powierzchni mieszkalnej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej i członkom ich rodzin (Dz. U. Nr 35, poz. 304) przewidywały instytucję kwatery tymczasowej. Nie można także podzielić opinii skarżącego, że przydzieloną kwaterę tymczasową należy uznać za zrealizowanie prawa do lokalu mieszkalnego. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie C. M. podniósł, że Minister Sprawiedliwości nie rozstrzygnął, czy w okresie, gdy był funkcjonariuszem Służby Więziennej posiadał prawo do przyznania lokalu mieszkalnego oraz czy decyzja (znak [...]) z dnia [...] lipca 2010 r. wydana została zgodnie z przepisami ustawy z 1996 r. o Służbie Więziennej. Skarżący podniósł, że w 2010 r. nie rozważał terminu przejścia na zaopatrzenie emerytalne oraz że nie zrzekł się uprawnień do lokalu mieszkalnego. Wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] lutego 2015 r. lub uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Odnosząc się do zarzutów skarżącego organ wskazał, że zarówno w świetle art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej, jak i pod rządami obecnie obowiązującej ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej, tj. na podstawie art. 170 ust. 1, funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej. Ustawa z 1996 r. niedookreśla co należy rozumieć przez lokal mieszkalny, jaka jest definicja tymczasowej kwatery, a także jaki jest sposób realizacji prawa do lokalu mieszkalnego. Podobnie ustawa milczała o trybie przydzielania kwatery tymczasowej i kręgu podmiotowym uprawnionych do jej otrzymania funkcjonariuszy, wskazując w art. 85 ust. 4, że funkcjonariusz w służbie tymczasowej może otrzymać tymczasową kwaterę. Z kolei art. 92 ust. 3 stanowi, że funkcjonariusz przeniesiony z urzędu do pełnienia służby w innej miejscowości, który w poprzednim miejscu pełnienia służby nie zwolnił zajmowanego lokalu mieszkalnego lub domu przydzielonego na podstawie decyzji administracyjnej lub umowy najmu, otrzymuje kwaterę tymczasową. Tym samym ustawa z 1996 r. nie zabraniała przydzielania tymczasowych kwater, na które, zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 lutego 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału i opróżniania lokali mieszkalnych i tymczasowych kwater oraz normy powierzchni mieszkalnej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej i członkom ich rodzin (Dz. U. z 2003 r. Nr 35, poz. 304) przeznacza się lokale mieszkalne, pokoje gościnne, pokoje w hotelu lub bursie albo pomieszczenia mieszkalne usytuowane w budynku jednostki organizacyjnej Służby Więziennej, przeznaczonej na cele służbowe lub na terenie zamkniętym. Z powyższego wynika zatem, że kwatery tymczasowe miały zróżnicowany charakter, od pokojów bez kuchni i łazienki po kilkupokojowe mieszkania. Kwatery tymczasowe charakteryzują się także tym, że są zlokalizowane w różnych nieruchomościach budynkowych, tj. mogą znajdować się na terenie zamkniętym jednostki organizacyjnej Służby Więziennej, bądź też wchodzić w zasób lokalowy gminy, spółdzielni mieszkaniowej, czy hotelu pracowniczego. Wydanie decyzji z dnia [...] lipca 2010 r. ze skutkiem od [...] sierpnia 2010 r. należy łączyć z faktem, że w dniu [...] lipca 2010 r. pomiędzy Skarbem Państwa – Ministerstwem Sprawiedliwości reprezentowanym przez Dyrektora Generalnego Ministerstwa Sprawiedliwości W. K. a Centralnym Zarządem Służby Więziennej reprezentowanym przez Dyrektora Generalnego Służby Więziennej [...] K. D. zawarte zostało porozumienie, którego przedmiotem było przeniesienie posiadania nieruchomości Centralnemu Zarządowi Służby Więziennej przez Ministerstwo Sprawiedliwości, położonej w W. przy ul. [...] oraz ustalenie zasad korzystania z części kwater oddanych Ministerstwu Sprawiedliwości do dyspozycji. Z przedmiotowego dokumentu wynika, że nieruchomość budynkowa przy ul. [...] ma charakter hotelu pracowniczego, gdzie w [...] kwaterach, na które składa się odrębna kuchnia, łazienka oraz kompleksowo wyposażone w sprzęt RTV i AGD oraz meble pokoje, są kwaterowani na czas określony w lokalach Ministerstwa Sprawiedliwości sędziowie i pracownicy ministerstwa, natomiast w lokalach pozostających do dyspozycji Centralnego Zarządu Służby Więziennej funkcjonariusze Służby Więziennej oraz prokuratorzy. Powyższe potwierdza także zatwierdzony w dniu [...] marca 2011 r. przez Dyrektora Generalnego Służby Więziennej [...] J. W. dokument – Polityka mieszkaniowa Centralnego Zarządu Służby Więziennej, z którego wynika, że w [...] budynkach w W. przy ul. [...] funkcjonariuszom Służby Więziennej w formie kwater tymczasowych zostało przydzielonych [...] lokali. C. M. zajmuje kwaterę czteropokojową o powierzchni 80,2 m kw. O charakterze nieruchomości budynkowej w W. przy ul. [...] oraz statusie przydzielonej skarżącemu kwatery, a także o ograniczonym czasowo zakresie dysponowania nią skarżący wiedział. Należy bowiem zauważyć, że C. M. pełnił służbę w Biurze [...] Centralnego Zarządu Służby Więziennej, a przed odejściem na zaopatrzenie emerytalne zajmował stanowisko zastępcy dyrektora ww. komórki organizacyjnej. Ustawa z 9 kwietnia 2010 r., która weszła w życie 13 sierpnia 2010 r., w art. 171 jednoznacznie określa, w jaki sposób jest realizowane prawo do lokalu mieszkalnego, tj. przez przydział lokalu albo przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Ponadto art. 172 wskazuje, że funkcjonariuszowi w służbie stałej przydziela się decyzją administracyjną lokal mieszkalny, przy uwzględnieniu takich okoliczności jak przydatność do służby, kwalifikacje zawodowe, staż służby, przeniesienie z urzędu do pełnienia służby w innej miejscowości, niebędącej miejscowością pobliską czy zajmowanie kwatery tymczasowej w budynku jednostki organizacyjnej przeznaczonym na cele służbowe lub znajdującym się na terenie zamkniętym. Należy mieć także na względzie fakt, że art. 177 obowiązującej ustawy o Służbie Więziennej stanowi, że na lokale mieszkalne lub kwatery tymczasowe dla funkcjonariuszy przeznacza się lokale uzyskane w wyniku działalności inwestycyjnej Służby Więziennej oraz pozostające i przekazane do dyspozycji Służby Więziennej. W wyniku porozumienia między Ministerstwem Sprawiedliwości a Centralnym Zarządem Służby Więziennej z dnia [...] lipca 2010 r. do dyspozycji Służby Więziennej został przekazany budynek będący hotelem pracowniczym, z lokalami przeznaczonymi na kwatery tymczasowe, w którym taką kwaterę tymczasową przydzielono C. M. Z uzasadnienia decyzji (znak [...]) z dnia [...] lipca 2010 r. niezbicie wynika, że przydzielony C. M. z dniem [...] sierpnia 2010 r. lokal mieszkalny ma formę kwatery tymczasowej, co było konsekwencją niezwykle trudnej sytuacji mieszkaniowej funkcjonariuszy CZSW. C. M. dopiero pismem z dnia [...] lutego 2015 r. wystąpił do Dyrektora Generalnego Służby Więziennej o przyznanie mu lokalu mieszkalnego, którym według jego oczekiwań miałaby być zajmowana przez niego kwatera tymczasowa. Wniosek ten musiałby zostać zrealizowany przez zmianę statusu tego mieszkania z kwatery tymczasowej na lokal mieszkalny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. przepisami prawa obowiązującego w dniu podjęcia zaskarżonego aktu lub czynności. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest art. 190 pkt 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2014 r., poz. 1415, 1822), który stanowi, iż decyzję o opróżnieniu kwatery tymczasowej wydaje się w przypadku ustania stosunku służbowego funkcjonariusza albo przeniesienia go do służby w innej miejscowości. Zdaniem Sądu organ nie naruszył prawa uznając, że zaistniała przesłanka określona w powyżej przytoczonym przepisie a jego zastosowanie nie było sprzeczne z uregulowaniami zawartymi w ustawie o Służbie Więziennej. Bezspornym jest, iż decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] Dyrektor Generalny Służby Więziennej przydzielił z dniem [...] sierpnia 2010 r. C. M. kwaterę tymczasową zlokalizowaną przy ul. [...] w W. Nie budzi również wątpliwości fakt, że powyższa decyzja jest ostateczna i prawomocna oraz nadal znajduje się w obiegu prawnym, natomiast skarżący decyzją personalną z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] Dyrektora Generalnego Służby Więziennej został zwolniony ze służby z dniem [...] lutego 2015 r. w związku z pisemnym zgłoszeniem wystąpienia ze służby. Skoro zatem skarżący – jak już wskazano – zajmował kwaterę tymczasową i został zwolniony ze Służby Więziennej to na mocy wspomnianego wyżej przepisu art. 190 pkt 1 ustawy, opróżnienie tej kwatery na mocy zaskarżonej decyzji było zasadne. Skarżący w odwołaniu wskazuje, iż wielokrotnie w latach 1994 – 2010, zwracał się również w formie pisemnej o przydzielenie lokalu mieszkalnego. Jednakże nie świadczy to o tym, że w wyniku tego lokal zmienił swój pierwotny charakter, tzn. niejako samoistnie zmienił się status kwatery tymczasowej na lokal mieszkalny. Natomiast fakt takich starań, podstawa prawna wskazana w decyzji, którą lokal został przydzielony mogłaby ewentualnie mieć znaczenie przy próbie wzruszenia decyzji o przyznaniu kwatery tymczasowej w trybie nadzwyczajnym. W tym stanie rzeczy na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.