II SA/Wa 422/15

WyrokWSA w Warszawie2015-10-27

Skład orzekający: Anna Mierzejewska, Adam Lipiński, Stanisław Marek Pietras

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba zajmująca lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, która sprawowała opiekę nad niepełnosprawnym bratem, może być zobowiązana do opróżnienia lokalu w trybie administracyjnym, jeśli brat zmarł, a inne przesłanki z art. 45 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP nie zostały wykazane?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że po śmierci niepełnosprawnego brata, nad którym skarżący sprawował opiekę, odpadła przesłanka wykluczająca możliwość prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie opróżnienia lokalu. Skoro skarżący nie wykazał innych przesłanek z art. 45 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, a lokal był zajmowany bez tytułu prawnego, organ był zobowiązany do wydania decyzji nakazującej opróżnienie lokalu i uiszczenie opłat oraz odszkodowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. Z. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (WAM) zobowiązującą go do opróżnienia lokalu mieszkalnego i ustalenia opłat. Lokal był pierwotnie przydzielony ojcu skarżącego, a po jego rozwodzie i śmierci, zajmowany przez matkę skarżącego, a następnie przez skarżącego i jego niepełnosprawnego brata. Po śmierci brata, organ administracji uznał, że skarżący zajmuje lokal bez tytułu prawnego i wydał decyzję o opróżnieniu lokalu. Skarżący podnosił, że sprawował opiekę nad niepełnosprawnym bratem, co miało wykluczać tryb administracyjny.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.), Sędziowie WSA Adam Lipiński, Stanisław Marek Pietras, Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2015 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do opróżnienia lokalu mieszkalnego i ustalenia opłat za używanie lokalu - oddala skargę - Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.) oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania K. Z. od decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. wydanej przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] zobowiązującej K. Z.: - do opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] położonego przy ul. [...] w [...], - do uiszczania opłat za używanie lokalu w wysokości 404,22 zł i opłat pośrednich w wysokości 371,50 zł oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu mieszkalnego bez tytułu prawnego stanowiącego kwotę 808,44 zł za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania począwszy od dnia kiedy niniejsza decyzja stanie się ostateczna do dnia opróżnienia lokalu, oraz ustalającej, że: - zmiana wysokości opłat za używanie lokalu mieszkalnego i opłat pośrednich nie powoduje konieczności zmiany niniejszej decyzji, - o zmianie wysokości opłat za używanie lokalu mieszkalnego i opłat pośrednich strona będzie powiadomiona w trybie określonym przez rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 listopada 2010 r. w sprawie opłat za używanie lokali mieszkalnych będących w dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (Dz. U. z 2010 r. Nr 233, poz. 1531), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że lokal mieszkalny przy ul. [...] w [...], o strukturze 3 pokoi z kuchnią, powierzchni użytkowej 54,30 m2, w tym użytkowej podstawowej 37,85 m2, został przydzielony W. Z. na podstawie imiennego nakazu przydziału kwatery nr [...] z dnia [...] czerwca 1957 r. w związku z pełnieniem zawodowej służby wojskowej. W decyzji przydziału uwzględniono żonę i troje dzieci oraz matkę. Wyrokiem z dnia [...] października 1975 r. Sąd Rejonowy [...] rozwiązał przez rozwód związek małżeński zawarty pomiędzy J. Z. a W. Z. W. Z. po rozwodzie wyprowadził się z ww. kwatery a jego prawo do kwatery zostało zrealizowane poprzez przyznanie pomocy finansowej z funduszu mieszkaniowego MON na uzupełnienie wkładu budowlanego na mieszkanie spółdzielcze przy ul. [...] m. [...] w [...]. W kwaterze przy ul. [...] m. [...] pozostała była żona J. Z. z dziećmi W., K. i B. Na wniosek W. Z. Kierownik Garnizonowej Administracji Nr [...] w [...]decyzją z dnia [...] października 1978 r. unieważnił nakaz przydziału kwatery przy ul. [...] w [...] z dnia [...] czerwca 1957 r. Ww. decyzją Kierownik GAM Nr [...] w [...] poinformował J. Z., że nie posiada uprawnień do zajmowania osobnej kwatery stałej i w związku z tym przysługuje jej lokal zamienny. Wobec nieposiadania przez wojskowe organy kwaterunkowe odpowiedniego lokalu zamiennego ww. decyzją zezwolono J.Z.wraz z dziećmi na użytkowanie zajmowanej kwatery. Pismem z dnia [...] sierpnia 1998 r. Dyrektor Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddziału Rejonowego Garnizonu [...] wskazał J. Z. propozycję lokalu zamiennego położonego w [...] przy ul. [...] m. [...] składającego się z 2 pokoi i kuchni o powierzchni użytkowej 37,55 m2 w tym mieszkalnej 26,57m2. J.Z. w dniu [...] kwietnia 1999 r. wystąpiła do Sądu Rejonowego w [...] z pozwem o ustalenie, że pomiędzy nią a Wojskową Agencją Mieszkaniową istnieje stosunek najmu na czas nieoznaczony zajmowanego przez nią lokalu przy ul. [...] m. [...] w [...] Wyrokiem z dnia [...] listopada 2000 r. Sąd powództwo oddalił. Wyrokiem z dnia [...] lutego 2001 r. Sąd Okręgowy w [...] oddalił apelację wniesioną przez J.Z. od wyroku Sądu Rejonowego. Pismem z dnia [...] października 2001 r. Dyrektor Oddziału Terenowego Nr [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] wezwał Panią Z. do przeniesienia się do wskazanego wcześniej lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w [...], w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Jednocześnie zainteresowana została poinformowana, iż w przypadku niezastosowania się do wezwania organ skieruje do sądu powszechnego pozew o eksmisję. J. Z. nie opróżniła zajmowanego lokalu. Dyrektor Oddziału Terenowego WAM w [...] w dniu [...] listopada 2001 r. skierował do Sądu Rejonowego [...] pozew przeciwko J. Z. o eksmisję z zajmowanej osobnej kwatery stałej przy ul. [...] m. [...] w [...], wraz ze wszystkimi rzeczami i osobami prawa jej reprezentującymi. Wyrokiem z dnia [...] lipca 2002 r. Sąd Rejonowy [...] w sprawie z powództwa J. Z. ustalił, że przysługuje jej prawo do najmu lokalu zamiennego o powierzchni mieszkalnej 40 m2. J.Z. zmarła [...] kwietnia 2003 r. W związku z nieuzupełnieniem, na wezwanie, pozwu o eksmisję J. Z., zarządzeniem z dnia [...] sierpnia 2004 r. Sąd Rejonowy [...] zwrócił pozew Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. W dniu [...] kwietnia 2008 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w [...] wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zajmowania przez K.Z. i W. Z. lokalu przy ul. [...] m. [...] w [...] bez tytułu prawnego. W dniu [...] lipca 2008 r. do Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w [...] wpłynęło pismo pełnomocnika stron o zawarcie umowy najmu zajmowanego przez nich lokalu i umorzenie wszczętego postępowania w sprawie opróżnienia lokalu. W toku prowadzonego postępowania organ I instancji ustalił, że w przedmiotowym lokalu zamieszkują K. i W. Z., przy czym W. Z. jest osobą niepełnosprawną. Ponadto ustalono, że K. Z. nie korzysta ze świadczeń Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...], natomiast W.Z. jest objęty pomocą tego Ośrodka. W dniu [...] grudnia 2008 r. do organu wpłynęło pismo pełnomocnika stron ponownie wnoszące o zawarcie umowy najmu zajmowanego lokalu. Do pisma dołączono orzeczenie o stopniu niepełnosprawności W.Z. i oświadczenie K. Z., iż jego żona A. Z. zamieszkuje w lokalu, którego właścicielem jest jej matka. Pismem z dnia [...] grudnia 2009 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w [...] poinformował pełnomocnika stron, iż obowiązujące przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP nie przewidują możliwości zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego. W dniu [...] października 2011 r. do organu I instancji wpłynęło pismo Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] wraz z decyzją tegoż organu z dnia [...] stycznia 2010 r. orzekającą o zaliczeniu W. Z. do znacznego stopnia niepełnosprawności, która ma charakter stały. W dniu [...] października 2011 r. do organu I instancji wpłynęło pismo Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] informujące, iż W.Z. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i utrzymuje się z zasiłku stałego w wysokości 324 zł oraz zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości 153 zł. Ponadto ww. Ośrodek wskazał, iż sytuacja życiowa W. Z. pozostaje w centrum zainteresowania Ośrodka i udzielana pomoc jest ukierunkowana przede wszystkim na zaspokojenie jego niezbędnych, bieżących potrzeb bytowych. Następnie decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w [...] umorzył, jako bezprzedmiotowe, wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...], uiszczania opłat oraz odszkodowania przez W.Z. W dniu [...] grudnia 2011 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w [...] wniósł do Sądu Rejonowego [...], pozew przeciwko W.Z. o opróżnienie przedmiotowego lokalu i orzeczenie o uprawnieniu pozwanego do otrzymania lokalu socjalnego. Natomiast w stosunku do K.Z. decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w [...] orzekł o obowiązku opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] położonego przy ul. [...] w [...], do uiszczania opłat za używanie lokalu oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu mieszkalnego bez tytułu prawnego. Na skutek wniesionego przez stronę odwołania Prezes WAM decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał na konieczność ustalenia czy K.Z. sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym bratem W. Z., na czym polega sprawowanie tej opieki oraz czy K.Z. faktycznie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu. Po ponownym postępowaniu decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w [...] zobowiązał K. Z. do opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] położonego przy ul. [...] w [...], do uiszczania opłat za używanie lokalu w wysokości i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu mieszkalnego bez tytułu prawnego. Na skutek wniesionego przez stronę odwołania Prezes WAM decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Na powyższą decyzję K. Z. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrokiem z dnia 8 października 2013r. sygn. akt II SA/Wa 568/13 Sąd uchylił decyzję organów I i II instancji. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że organy Agencji nie wyjaśniły, w sposób niebudzący wątpliwości, czy K. Z. sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym bratem W.Z., na czym polega sprawowanie tej opieki, oraz czy faktycznie zamieszkuje wspólnie z bratem w przedmiotowym lokalu. W ponownym postępowaniu organ I instancji pismami z dnia [...] lutego 2014 r. wystąpił: - do Biura Administracji i Spraw Obywatelskich [...] o wskazanie adresu zameldowania na pobyt stały K. Z., - do Zespołu Zarządców Nieruchomości WAM [...] sp. z o.o. o przeprowadzenie wizji lokalnej w lokalu przy ul. [...] m. [...] w [...] oraz wywiadu środowiskowego w celu ustalenia czy K. Z. faktycznie tam zamieszkuje oraz czy sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym bratem W. Z. i na czym polega ta opieka, - do Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] w celu ustalenia czy K. Z. korzysta z pomocy społecznej OPS [...] oraz czy sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym bratem. Pismem z dnia [...] lutego 2014 r. ww. organ wystąpił do pełnomocnika strony o wskazanie czy K. Z. jest osobą sprawującą opiekę nad niepełnosprawnym a tym samym wypełnia przesłankę z art. 45 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu, która powoduje, że organ nie wydaje decyzji administracyjnej w trybie art. 37a ustawy o zakwaterowaniu (...) lecz występuje do sądu z pozwem o nakazanie opróżnienia lokalu i orzeczenie o uprawnieniu do lokalu socjalnego. Pismem nadanym w Urzędzie Pocztowym w dniu [...] kwietnia 2014 r. pełnomocnik poinformował, że wszystkie żądane dokumenty i oświadczenia zostały złożone i znajdują się w aktach sprawy. Zespół Zarządców Nieruchomości [...] pismem z dnia [...] lutego 2014 r., po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego w budynku przy ul. [...] poinformował, że W.Z. zmarł w 2013 r., a po jego śmierci sąsiedzi nie widzieli K. Z. Pismem z dnia [...] lutego 2014 r. Biuro Administracji Spraw Obywatelskich Dzielnicy [...] poinformowało, że w przedmiotowym lokalu zameldowana jest tylko jedna osoba, tj. K.Z., a pismem z dnia [...] czerwca 2014 r. poinformowano, że W.Z. zmarł [...] czerwca 2013 r. Decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w [...] zobowiązał K. Z. do opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] położonego przy ul. [...] w [...] do uiszczania opłat za używanie lokalu w wysokości i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu mieszkalnego bez tytułu prawnego. Przy piśmie z dnia [...] sierpnia 2014 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w [...] przekazał odwołanie strony wraz z aktami sprawy. Odwołanie od powyższej decyzji K.Z. wniósł w terminie. W uzasadnieniu skarżący wskazuje, iż razem z matką J.Z. i bratem W. Z. na mocy decyzji nr [...] Kierownika GAM Nr [...] z dnia [...] października 1978 r. nabył prawo zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu do czasu uzyskania lokalu zamiennego, który nigdy nie został przydzielony. A zatem, zdaniem odwołującego się, jego prawa do przedmiotowego lokalu ukształtowały się pod rządami ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych z 1976 r. (art. 18 ust. 5 i art. 35) i brak podstaw do zastosowania stanu prawnego ukształtowanego po 1 lipca 2004 r. Ponadto zainteresowany zarzuca, iż organ I instancji nie uwzględnił jego uprawnień wynikających z art. 30 ustawy o ochronie praw lokatorów, tj. wstąpienia z mocy prawa w najem przedmiotowego lokalu. Jednocześnie w odwołaniu K. Z. wniósł o zawieszenie postępowania odwoławczego do czasu zakończenia postępowania w sądzie powszechnym o ustalenie prawa najmu do przedmiotowego lokalu. Wniosek rozstrzygnięto odrębnym postanowieniem. Organ odwoławczy rozpatrując ponownie merytorycznie sprawę stwierdził, co następuje. Podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 37a powołanej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2010 r. W dniu 1 lipca 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 28, poz. 143), która przepisem art. 1 pkt 35 uchyliła dotychczasowy przepis art. 37a ustawy o zakwaterowaniu (...). Jednakże zgodnie z art. 18 ust. 1 tej noweli do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostatecznymi decyzjami administracyjnymi lub zawarciem umowy stosuje się przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu dotychczasowym. Ponieważ postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte przed dniem 1 lipca 2010 r., podlega rozpatrzeniu zgodnie z przepisami ustawy o zakwaterowaniu (...), w tym art. 37a, w brzmieniu sprzed wskazanej wyżej nowelizacji. Zgodnie z art. 37a ust. 1 omawianej ustawy osoby zajmujące lokal mieszkalny bez tytułu prawnego są obowiązane do jego opróżnienia, uiszczenia opłaty za używanie lokalu opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania. Natomiast stosownie do art. 37a ust. 2 wymienionej ustawy dyrektor oddziału regionalnego Agencji wydaje decyzję w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego oraz wysokości należnych opłat i odszkodowań. Tryb postępowania określony powyższymi normami prawnymi nie jest trybem fakultatywnym lecz obligatoryjnym, w sytuacji zaistnienia stanu faktycznego określonego w tychże przepisach. Dlatego też organ pierwszej instancji był zobligowany do wydania decyzji nakładającej obowiązek opróżnienia lokalu i uiszczania należnych opłat oraz odszkodowania, w przypadku stwierdzenia zajmowania lokalu bez tytułu prawnego. Przystępując do rozpatrywania sprawy dotyczących zobowiązania do opróżnienia lokalu mieszkalnego, należy przede wszystkim ustalić uprawnienia danej osoby do zamieszkiwania. W niniejszej sprawie bezspornym jest fakt zajmowania przez stronę lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...], bez tytułu prawnego. Tytułem prawnym do powyższego lokalu dysponował ojciec strony W.Z., jako żołnierz zawodowy, na podstawie imiennego nakazu przydziału kwatery nr [...] wydanego [...] czerwca 1957 r. W związku z orzeczonym rozwodem nakaz ten został unieważniony przez Kierownika Garnizonowej Administracji Nr [...] w [...] decyzją z dnia [...] października 1978 r. nr [...]. Ww. decyzją Kierownik GAM Nr [...] w [...] poinformował J. Z., że nie posiada uprawnień do zajmowania osobnej kwatery stałej i w związku z tym przysługuje jej lokal zamienny. Wobec nieposiadania przez wojskowe organy kwaterunkowe odpowiedniego lokalu zamiennego ww. decyzją zezwolono J.Z. wraz z dziećmi na użytkowanie zajmowanej kwatery. Tryb postępowania w sprawach zakwaterowania w osobnych kwaterach stałych obowiązujący w dacie wydania decyzji nr [...] regulowało zarządzenie Ministra Obrony Narodowej nr 31/MON z dnia 30 czerwca 1976 r. w sprawie przydzielania, zwalniania i remontów osobnych kwater stałych oraz właściwości organów wojskowych w tych sprawach (Dz. Rozkazów MON z 1976 r. Nr 12, poz. 68) wydane na podstawie art. 32 ust. 3 oraz art. 52 ust. 1 pkt 3-6 i 9 ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych (Dz. U. z 1976 r. Nr 19, poz. 121). Zgodnie z § 75 ust. 1 tegoż zarządzenia w razie orzeczenia rozwodu, małżonkowi żołnierza (emeryta, rencisty wojskowego) jeżeli nie był on uprawniony do kwatery oraz pozostającym przy nim dzieciom przysługiwało prawo do lokalu zamiennego. Zgodnie zaś z § 75 ust. 2 rozwiedzeni małżonkowie, mimo orzeczenia rozwodu, zachowywali prawo do dotychczas zajmowanej kwatery do czasu wydania im imiennej decyzji o przydziale oddzielnej kwatery (lokalu zamiennego). Dlatego też organ wydając decyzję nr [...] zgodnie z przepisami prawa zezwolił J. Z. na użytkowanie kwatery przy ul. [...] m. [...] w [...] do czasu przydziału lokalu zamiennego. Decyzja ta była więc swoistym "tytułem prawnym" do ww. lokalu do czasu przydzielenia lokalu zamiennego. Jak wynika z przytoczonego wyżej przepisu § 75 ust. 2 w kręgu osób zachowujących prawo do zajmowanej dotychczas kwatery do czasu przydziału innej kwatery lub lokalu zamiennego byli wyłącznie rozwiedzeni małżonkowie. Natomiast dzieci mogły jedynie zamieszkiwać w tym lokalu jako członkowie rodziny. W związku z tym, że wojskowe organy kwaterunkowe nie przydzieliły lokalu zamiennego, J. Z. użytkowała lokal przy ul. [...] m. [...] w [...] do czasu swojej śmierci, tj. do [...] kwietnia 2003 r. Należy wyjaśnić, że tytuł prawny do lokalu nie powstaje w wyniku mieszkania w lokalu, czy zameldowania w nim, ani z faktu uiszczania należnych opłat za lokal. Tytuł prawny do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej może wynikać albo z decyzji przydziału lokalu, albo z umowy najmu. Ustawodawca w kolejnych ustawach o zakwaterowaniu sił zbrojnych, a następnie w ustawie o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz w ustawach nowelizujących określił krąg osób uprawnionych, którym można wydać decyzję przydziału takiego lokalu, a także z którymi można zawrzeć umowę najmu. Okolicznością bezsporną jest, że K. Z. nie posiada ani decyzji przydziału przedmiotowego lokalu, ani umowy najmu tego lokalu. Wobec tego lokal zajmowany jest bez tytułu prawnego. Nie znajduje też uzasadnienia prezentowany przez skarżącego pogląd, iż z mocy art. 30 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 z późn. zm.) wstąpił w stosunek najmu przedmiotowego lokalu. Jak wynika z treści ww. przepisu osoba zajmująca lokal bez tytułu prawnego do dnia wejścia w życie ustawy, przez okres nie krótszy niż 10 lat wstępuje z mocy prawa w stosunek najmu tego lokalu po upływie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, jeżeli właściciel nie wniesie w tym okresie powództwa o nakazanie tej osobie przez sąd opróżnienia lokalu lub jeżeli w tym samym terminie nie wniesiono powództwa o ustalenie nieistnienia stosunku najmu. Matka skarżącego do dnia śmierci, tj. do dnia [...] kwietnia 2003 r. użytkowała przedmiotowy lokal na podstawie zezwolenia Kierownika Garnizonowej Administracji Mieszkań. Po śmierci matki zezwolenie to wygasło. Zatem dopiero od [...] kwietnia 2003 r. K. Z. zamieszkuje w lokalu bez tytułu prawnego, stąd nie wypełnia przesłanek do wstąpienia w stosunek najmu wynikających z art. 30 ww. ustawy. Prawidłowość ustaleń organu II instancji odnośnie braku tytułu prawnego do zajmowania przedmiotowego lokalu przez K. Z. potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 8 października 2013 r. sygn. akt SA/Wa 568/13. Powyższym wyrokiem Sąd uchylił wprawdzie decyzję Prezesa WAM nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w [...] nr [...] z dnia [...]października 2012 r. orzekającą o obowiązku opróżnienia przez K.Z. lokalu przy ul. [...] m. [...] w [...] i wnoszenia opłat oraz odszkodowania. Niemniej przyczyną uchylenia powyższych decyzji było niedostateczne, zdaniem Sądu, ustalenie przez organy Agencji czy K. Z., sprawujący opiekę nad niepełnosprawnym bratem W.Z., nie znajduje się w kręgu osób wymienionych w art. 45 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu (...), w stosunku do których, prowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie opróżnienia lokalu nie jest możliwe. Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji pismem z dnia [...] lutego 2014 r. wezwał K. Z. do przedstawienia wyjaśnień czy zachodzą wobec niego lub innych osób ewentualnie zamieszkujących w przedmiotowym lokalu, przesłanki wynikające z art. 45 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu (...) i poparcie ich stosownymi dokumentami. Pismem nadanym w placówce pocztowej [...] kwietnia 2014 r. pełnomocnik strony poinformował, że żądane dokumenty i oświadczenia zostały złożone i znajdują się w aktach sprawy. Niemniej w trakcie postępowania organ I instancji ustalił (wywiad środowiskowy), że W. Z., będący osobą niepełnosprawną, zmarł [...] czerwca 2013 r. O powyższym fakcie K.Z. nie poinformował organu I instancji. Zatem odpadła ewentualna przesłanka do uznania K.Z. za osobę sprawującą opiekę nad niepełnosprawnym, co wykluczałoby tryb administracyjny w sprawie opróżnienia lokalu, a złożone w tym zakresie dokumenty stały się nieaktualne. Na istnienie po stronie K.Z. innych przesłanek, wynikających z art. 45 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu (...) nie przedstawił on, mimo wezwania, żadnych dokumentów. Okoliczności te powodują, iż w rozpatrywanej sprawie zachodzi przesłanka wymieniona w art. 37a ust. 1 i 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2010r., skutkująca obowiązkiem wydania decyzji nakazującej K.Z. opróżnienie lokalu mieszkalnego oraz wnoszenie należnych opłat i odszkodowań. Wskazać należy, iż w sprawie opróżnienia przedmiotowego lokalu K.Z. ustanowił pełnomocnika adwokat O.Z. (pełnomocnictwo z dnia 2 czerwca 2008 r.). Decyzję organu I instancji pełnomocnik odebrał osobiście w dniu [...] sierpnia 2014 r. a odwołanie od tej decyzji K.Z. wniósł osobiście. W związku z powyższym Prezes WAM pismem z dnia [...] września 2014 r. wezwał K.Z., w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, do udzielenia informacji czy odwołał pełnomocnictwo i występuje w sprawie osobiście czy też nadal przez wskazanego bądź innego pełnomocnika. Jednocześnie poinformowano zainteresowanego, że brak odpowiedzi we wskazanym terminie będzie oznaczał, iż działa w sprawie osobiście. Pismo doręczono stronie 3 października 2014 r. K.Z. nie odpowiedział na wezwanie. W związku z powyższym, mając na względzie ogólną zasadę postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 7 Kpa, zobowiązującą organy administracji publicznej do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, pismem z dnia 29 października 2014 r. wezwano pełnomocnika strony do udzielenia informacji czy dalej działa w jej imieniu, czy też pełnomocnictwo zostało wypowiedziane. Pismo doręczono pełnomocnikowi 18 listopada 2014 r. Do dnia wydania przedmiotowej decyzji pełnomocnik strony nie odpowiedział na wezwanie. Wobec powyższego organ odwoławczy przyjął, że K.Z. działa w sprawie samodzielnie. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji oraz o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy toczącej się w Sądzie Rejonowym [...] sygn. akt [...] o ustalenie wstąpienia przez skarżącego w stosunek najmu przedmiotowego lokalu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uchylając wyrokiem z dnia 8 października 2013 r. w sprawie sygn. akt II SA/Wa 568/13 zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji, w uzasadnieniu wyroku zawarł wytyczne dla organu co do dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego. Sąd wskazał, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy, w stosunku do skarżącego nie mógł mieć zastosowania przepis art. 30 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, gdyż w dacie wejścia w życie tej ustawy matka skarżącego J. Z. jeszcze żyła i była uprawniona do zamieszkiwania w spornym lokalu mieszkalnym, a więc także K.Z. przysługiwało pośrednio uprawnienie do zamieszkiwania w tym lokalu. Skarżący nie mógł więc wstąpić z mocy prawa na podstawie art. 30 ww. ustawy w stosunek najmu tego lokalu. Sąd podkreślił, że organ nie ustalił w sposób wyczerpujący stanu faktycznego sprawy, bowiem K.Z. w toku całego postępowania administracyjnego przed organami obu instancji podnosił, iż należy do kręgu osób o których mowa w art. 45 ust. 3 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w wersji obowiązującej w dacie wszczęcia postępowania administracyjnego, tj. sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym bratem W.Z. wspólnie z nim zamieszkując w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ulicy [...], a zamieszkały w przedmiotowym lokalu mieszkalnym brat skarżącego W.Z. był osobą niepełnosprawną. Z tej przyczyny prowadzone przeciwko niemu postępowanie w sprawie opróżnienia ww. lokalu mieszkalnego zostało umorzone jako bezprzedmiotowe, a następnie skierowany został przeciwko W.Z. pozew do Sądu Rejonowego [...] o opróżnienie przedmiotowego lokalu i orzeczenie o uprawnieniu pozwanego do otrzymania lokalu socjalnego. Sąd ocenił, że organ nie wyjaśnił, czy K. Z. sprawował bezpośrednią i stałą opiekę nad bratem W.Z. i pomimo to wydał w dniu [...] października 2010 r. decyzję, w której zobowiązał K.Z. do opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] położonego przy ul. [...] w [...], uiszczania opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania. W uzasadnieniu tej decyzji organ, opierając się na zebranym w sprawie materiale dowodowym stwierdził, że K.Z. nie znajduje się w kręgu osób, o których mowa w art. 45 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. W ocenie Sądu, zebrany dotychczas w sprawie materiał dowodowy nie uprawniał do takiego stwierdzenia i polecił, aby rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji podjął z urzędu czynności mające na celu wyjaśnienie w sposób niebudzący wątpliwości okoliczności wskazanych we wcześniejszej decyzji Prezesa WAM z dnia [...] kwietnia 2012 r., a w uzasadnieniu decyzji wyjaśnił szczegółowo, na jakich ustaleniach faktycznych i prawnych oparł swoje rozstrzygnięcie. W ocenie Sądu organ wydając zaskarżoną decyzję prawidłowo wykonał wytyczne zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 8 października 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 568/13. W istocie w powołanym wyroku, Sąd potwierdził brak tytułu prawnego do zajmowania przedmiotowego lokalu przez K. Z., a jedynie wskazał, iż organ nie ustalił czy K.Z., sprawujący opiekę nad niepełnosprawnym bratem W.Z. nie znajduje się w kręgu osób wymienionych w art. 45 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu (...) w stosunku do których prowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie opróżnienia lokalu jest niemożliwe. W toku prowadzonego postępowania po uchyleniu decyzji przez WSA, organ ustalił, że W. Z. zmarł [...] czerwca 2013 r., zatem odpadła przesłanka ewentualnego uznania K.Z. za osobę sprawującą opiekę nad niepełnosprawnym, co wykluczałoby tryb administracyjny w sprawie opróżnienia lokalu. W tym stanie faktycznym w przedmiotowej sprawie zachodzi przesłanka wymieniona w art. 37a ust. 1 i 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2010 r. skutkująca obowiązkiem wydania decyzji nakazującej K.Z. opróżnienie lokalu mieszkalnego, oraz wnoszenie należnych opłat i odszkodowań. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło