II SA/Wa 770/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Ewa Grochowska-Jung Sędzia WSA – Anna Mierzejewska Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Protokolant – specjalista Aleksandra Weiher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi M.W. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną gazową do celów ochrony osobistej – oddala skargę – [...] Komendant Wojewódzki Policji w P. decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...], działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a), art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 4 oraz art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 576 ze zm.), cofnął skarżącemu M. W. pozwolenie na broń palną gazową do celów ochrony osobistej. W uzasadnieniu podał, że legitymując się pozwoleniem na posiadanie przedmiotowego rodzaju broni skarżący przedłożył w 2008 r. orzeczenie lekarskie i psychologiczne o zdolności do dysponowania bronią. Orzeczenia te wydane zostały w dniu [...] marca 2008 r. (orzeczenie psychologiczne) i w dniu [...] marca 2008 r. (orzeczenie lekarskie), stąd też obowiązkiem z art. 15 ust. 4 ustawy, którego nie wykonał, było przedłożenie aktualnych orzeczeń do dnia 24 marca 2013 r. (orzeczenie psychologiczne) i do dnia 16 marca 2013 r. (orzeczenie lekarskie). Ponadto został on skazany prawomocnym wyrokiem sądu za popełnienie przestępstw umyślnych określonych w art. 207 § 1 k.k., art. 218 § 1 k.k., art. 271 § 1 k.k., art. 189 § 1 k.k., art. 218 § 1 k.k. w zw. z art. 219 k.k., art. 276 k.k., art. 225 § 2 k.k., art. 233 § 1 k.k., art. 191 § 1 k.k. oraz art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. W odwołaniu z dnia [...] grudnia 2014 r. do Komendanta Głównego Policji, skarżący M. W. zarzucił zaskarżonej decyzji błędne przyjęcie, iż jest osobą stanowiącą zagrożenie dla siebie i bezpieczeństwa publicznego oraz naruszenie przepisu art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a. z uwagi na odmówienie przeprowadzenia istotnego dla sprawy dowodu w postaci jego przesłuchania, jak również pozbawienie go czynnego udziału w postępowaniu i możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału. Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] marca 2015 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, że zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji obligatoryjnie cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 6 ustawy. W niniejszej sprawie zastosowano pkt 6 lit. a tego przepisu, w myśl którego pozwolenia na broń nie mogą posiadać osoby, stanowiące zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego: skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe. Zatem z treści tego przepisu wynika wprost, że ustawodawca sam rozstrzygnął, iż osoba skazana za przestępstwo umyślne, pozwolenia na broń posiadać nie może. Do oceny czy w danej sprawie istnieje przesłanka do cofnięcia pozwolenia na broń wystarczy zatem ustalenie przez organ Policji, że osoba posiadająca pozwolenie na broń lub o nie się ubiegająca jest skazana m.in. za przestępstwo, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit a ustawy. Tymczasem skarżący prawomocnym od dnia [...] sierpnia 2013 r. wyrokiem Sądu Rejonowego w N. II Wydział Karny z dnia [...] marca 2012 r. sygn. akt [...], skazany został za popełnienie – w warunkach ciągu przestępstw – czynów z art. 207 § 1 k.k., art. 271 § 1 k.k., art. 189 § 1 k.k., art. 218 § 1 k.k., art. 276 k.k., art. 225 § 2 k.k., art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii oraz art. 18 § 2 k.k. zw. z art. 233 § 1 k.k. Wobec powyższych okoliczności ustalenie, że skarżący został prawomocnie skazany za umyślne przestępstwa, jest dla organów Policji wiążące w sprawie cofnięcia mu pozwolenia na broń i nie daje możliwości wyboru konsekwencji administracyjnoprawnych, jednocześnie przyznając bezwzględne pierwszeństwo interesowi społecznemu przed słusznym interesem obywatela. Dalej podano, że zgodnie z art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy, właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń w przypadku naruszenia przez osobę posiadającą pozwolenie, obowiązku poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, o których mowa w art. 15 ust. 3 – 5 ustawy. W przypadku skarżącego zastosowanie ma dyspozycja ust. 4 art. 15 stanowiąca, że osoba posiadająca pozwolenie na broń wydane w celu określonym w art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy (m. in. do ochrony osobistej), obowiązana jest raz na pięć lat przedstawić właściwemu organowi Policji aktualne orzeczenia lekarskie i psychologiczne, o których mowa w ust. 3. Z uwagi na fakt, iż skarżący w wyznaczonym terminie nie przedstawił aktualnych orzeczeń potwierdzających zdolność do dysponowania bronią, organ pierwszej instancji miał prawo skorzystać z dyspozycji przepisu art. 18 ust. 5 pkt 2 i cofnąć pozwolenie na broń palną bojową. Kwestia zdolności psychofizycznej do posiadania broni nie jest bowiem obojętna z. punktu widzenia bezpieczeństwa i porządku publicznego, ze względu na możliwe skutki użycia broni. Nie może więc być żadnych wątpliwości, że dana osoba jest w pełni zdolna psychicznie i fizycznie, do dysponowania nią. Natomiast celem tego obowiązku, z uwagi na to, że broń palna jest niebezpiecznym narzędziem, jest ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, dla którego zagrożenie mogą stworzyć osoby nieposiadające takiej zdolności. Podkreślono, że m.in. w przypadku broni posiadanej przez stronę ustawodawca z góry ustalił obowiązek okresowego przedstawiania omawianych orzeczeń, bez względu na to czy istnieją, czy też nie istnieją jakiekolwiek wątpliwości co do stanu zdrowia posiadacza broni. Natomiast w przypadku powzięcia takich wątpliwości organ Policji może zobowiązać tego posiadacza do niezwłocznego poddania się badaniom i przedstawienia orzeczeń wydanych na ich podstawie. Uprawnienie to przyznaje organowi przepis art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji, a więc przepis prawa "niezależny" od dyspozycji art. 15 ust. 4 tej ustawy. Tymczasem skarżący M. W. obowiązku, o którym mowa w art. 15 ust. 4 ustawy nie wykonał, a więc zostały spełnione przesłanki art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy, pozwalające organom Policji cofnąć mu pozwolenie na broń. Skarżący, nie przedstawiając – pomimo poinformowania go przez organ I instancji o tym obowiązku – aktualnych orzeczeń de facto nie potwierdził w sposób prawem przewidziany swojej zdolności do dysponowania bronią (tj. braku określonych zaburzeń psychicznych, znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej, istotnych zaburzeń funkcjonowania psychologicznego, uzależnienia od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych – art. 15 ust. 1 pkt 2 – 4 ustawy). Zatem zachowaniu mu tak szczególnego, o reglamentowanym dostępie prawa, jakim jest pozwolenie na broń przeznaczoną do użycia w razie takiej konieczności w stosunku do innych osób, sprzeciwia się interes społeczny, którego racją jest, aby taką bronią mogły dysonować wyłącznie osoby dające gwarancję czynienia tego w sposób bezpieczny i odpowiedzialny, zaś skarżący uniemożliwił ustalenie czy przesłanki te spełnia. Reasumując, dokonane przez organ I instancji ustalenia wynikają z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zaś ocena tego materiału dokonana w kontekście zastosowanych przepisów ustawy nie budzi zastrzeżeń. Wskazany organ wyczerpująco zbadał wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i 77 k.p.a.) oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). Nie dopuścił się przy tym naruszenia art. 81 k.p.a. ani obrazy zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), bowiem oparł się na całym niezbędnym dla załatwienia sprawy materiale dowodowym, dokonując jego wszechstronnej oceny. Ponadto w toku postępowania organ I instancji informował skarżącego za pośrednictwem ustanowionego przez niego pełnomocnika o jego sytuacji faktycznej i prawnej, umożliwiając tym samym skorzystanie z przysługujących jako stronie tego postępowania uprawnień wynikających m.in. z art. 10 § 1 k.p.a. Natomiast stanowisko wyrażone w zaskarżonej organ decyzji uzasadnił w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Wyjaśniono też, że na sposób rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie mogłoby mieć wpływu przeprowadzenie dowodu w postaci przesłuchania strony ze względu na jej prawomocne skazanie za przestępstwa umyślne, a także niedostarczenie orzeczeń lekarskiego i psychologicznego potwierdzających zdolność psychofizyczną do dysponowania bronią palną, które to okoliczności pociągają za sobą konsekwencje w postaci w pierwszym przypadku obligatoryjnego, zaś w drugim fakultatywnego cofnięcia pozwolenia. Ponadto w kwestii przeprowadzenia tego dowodu wypowiedział się już [...] Komendant Wojewódzki Policji w P. w postanowieniu z dnia [...] października 2014 r. nr [...], które należy uznać za słuszne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący M. W. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania zarzucając błędne przyjęcie, iż jest osobą stanowiącą zagrożenie dla siebie i bezpieczeństwa publicznego oraz naruszenie przepisu art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a. z uwagi na odmówienie przeprowadzenia dowodu w postaci jego przesłuchania, w sytuacji gdy dowód ten ma istotne znaczenie w sprawie W uzasadnieniu zaprzeczył, aby był osobą stanowiącą zagrożenie dla siebie lub porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Pozwolenie na broń posiada od wielu lat i nigdy w związku z jej posiadaniem, nie spowodował nawet potencjalnego zagrożenia dla kogokolwiek. Ponadto odmówiono przesłuchania go charakterze strony, zaś on sam posiada istotne informacje dla toczącego się postępowania i chce się wypowiedzieć na temat dowodów będących przedmiotem postępowania. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Stosownie do treści art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 576 ze zm.), właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do grona osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 6 ustawy. Z kolei w myśl art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy, chodzi tu o osoby stanowiące zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego: skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe. W rozpoznawanej sprawie podstawą do cofnięcia pozwolenia na broń palną gazową do celów ochrony osobistej skarżącemu M. W. był prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w N. II Wydział Karny z dnia [...] marca 2012 r. sygn. akt [...], na mocy którego skarżący został skazany za popełnienie – w warunkach ciągu przestępstw – czynów z art. 207 § 1 k.k., art. 271 § 1 k.k., art. 189 § 1 k.k., art. 218 § 1 k.k., art. 276 k.k., art. 225 § 2 k.k., art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii oraz art. 18 § 2 k.k. zw. z art. 233 § 1 k.k. Ponadto przypisane skarżącemu przestępstwa mają charakter umyślny i stąd też została spełniona przesłanka do cofnięcia pozwolenia na broń, określona w art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, gdyż skarżący M. W. stał się osobą, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a powołanej ustawy. W tym miejscu należy podkreślić, że aktualna konstrukcja art. 15 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy nie pozostawia żadnych wątpliwości, że organ stosujący te przepisy, po stwierdzeniu zaistnienia przesłanek określonych w pierwszym z nich, obligatoryjnie musi wydać decyzję o cofnięciu decyzji o pozwoleniu na broń. Każda z osób, która została skazana za umyślne przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, niejako automatycznie stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Bez znaczenia są wówczas takie okoliczności, jak: pozytywne opinie czy incydentalność i stopień szkodliwości społecznej popełnionego czynu. Sprawy cofnięcia pozwolenia na broń nie pozostawiono uznaniu organu. Brzmienie przepisu art. 18 ust. 1 "cofa pozwolenie na broń" oznacza, że decyzja w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń nie jest decyzją wydawaną w granicach uznania administracyjnego, lecz ma charakter decyzji związanej. Przepis ten nakłada na organ Policji obowiązek wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń w przypadku zaistnienia przesłanek określonych w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 6 tej ustawy. W związku z powyższym, organ nie jest zobowiązany do badania, czy dana osoba stanowi zagrożenie dla porządku i bezpieczeństwa publicznego, uzasadniające cofnięcie jej pozwolenia na broń, gdyż stosownej oceny dokonał już ustawodawca. Katalog wymieniony w tym przepisie ma obecnie charakter zamknięty. Dodać w tym miejscu należy, że decyzja o cofnięciu pozwolenia na broń nie ma charakteru środka karnego, lecz administracyjnoprawny. Ustawodawca uznał bowiem, że sam fakt skazania prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe, jest samoistną przesłanką do cofnięcia pozwolenia na broń. Popełnienie bowiem wskazanych czynów (ich dokonanie) świadczy, że dana osoba nie daje rękojmi zachowania postawy, jaką dochowywać winien – w ocenie ustawodawcy – posiadacz broni. Zatem organ nie naruszył prawa, tj. przepisów art. 77 § 1 k.p.a. i art. 81 k.p.a. odmawiając przesłuchania skarżącego, bowiem w świetle powyższej analizy prawnej, nie wniosłoby to nic do sprawy z uwagi na fakt, że decyzja wydana w tym trybie i na podstawie tych przepisów, ma charakter decyzji związanej. Ponadto organ w podstawie prawnej decyzji wskazał przepis art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. Zgodnie zaś z art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy, właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń w przypadku naruszenia przez osobę posiadającą pozwolenie obowiązku poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, o których mowa w art. 15 ust. 3 – 5 ustawy. Z kolei przepis art. 15 ust. 4 powołanej ustawy nakłada na osoby posiadające pozwolenie na broń w celu ochrony osobistej lub ochrony bezpieczeństwa innych osób oraz mienia obowiązek przedstawiania raz na pięć lat właściwemu organowi Policji aktualnego orzeczenia lekarskiego i psychologicznego, wydanych przez upoważnionych: lekarza i psychologa, potwierdzających, że mogą one dysponować bronią. Wymóg ten dotyczy wszystkich posiadaczy pozwoleń na broń wydanych w celu ochrony osobistej lub ochrony bezpieczeństwa innych osób oraz mienia niezależnie od tego, czy uzyskali pozwolenia pod rządami aktualnie obowiązującej ustawy, czy też na podstawie ustawy z 1961 r. W rozpoznawanej sprawie natomiast skarżący M. W. przedłożył w roku 2008 orzeczenie lekarskie i psychologiczne o zdolności do dysponowania bronią i orzeczenia te wydane zostały w dniu [...] marca 2008 r. (orzeczenie psychologiczne) oraz w dniu [...] marca 2008 r. (orzeczenie lekarskie). Natomiast faktem bezspornym jest i to, że nie wykonał on obowiązku z wynikającego z art. 15 ust. 4 ustawy, bowiem do dnia 24 marca 2013 r. nie przedłożył on kolejnego orzeczenia psychologicznego, a do dnia 16 marca 2013 r. kolejnego orzeczenie lekarskiego, bowiem minął już opisany powyżej okres pięciu lat do ich przedłożenia. Mimo poinformowania go przez organ o tym obowiązku pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...]. Ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny uzasadniał zatem zastosowanie przez organy Policji dwóch wskazanych w decyzji podstaw prawnych cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń, przy czym dla zastosowania takiego rozstrzygnięcia wystarczająca była podstawa z art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji, który jako przepis obligatoryjny, nie pozostawia organowi Policji żadnych możliwości wyboru sposobu rozstrzygnięcia sprawy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), należało orzec jak w sentencji wyroku.