II SAB/Wa 570/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędziowie WSA Iwona Maciejuk (spr.), Przemysław Szustakiewicz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi K. S. na bezczynność Prezesa Telewizji Polskiej S.A. z siedzibą w W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] sierpnia 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Prezes Telewizji Polskiej S.A. z siedzibą w W. dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu punktu pierwszego wniosku K. S. z dnia [...] sierpnia 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej; 2. stwierdza, że bezczynność, o której mowa w punkcie pierwszym wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Prezesowi Telewizji Polskiej S.A. z siedzibą w W. grzywnę w wysokości 1.000 zł (słownie: tysiąc) złotych; 4. oddala skargę w zakresie dotyczącym rozpatrzenia punktu drugiego wniosku K. S. z dnia [...] sierpnia 2017 r. 5. zasądza od Prezesa Telewizji Polskiej S.A. z siedzibą w W. na rzecz K. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. K. S. wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2017 r. zwrócił się do Zespołu Rzecznika TVP S.A. z pytaniami dotyczącymi "występów p. W. C. w TVP [...]. 1. Na jakich zasadach p. W. C. jest zapraszany do TVP [...]? Czy TVP S.A. podpisała z nim (lub jego firmą) umowę? Czy p. W. C. (bezpośrednio lub za pośrednictwem jego firmy) otrzymuje od TVP S.A. wynagrodzenie za regularne występy na antenie TVP [...]? 2. Czy wizerunek a także treść wypowiedzi p. W. C. współgra z charakterem programu "[...]"? Nawet tam jest przedstawiany jako "komik", a nie publicysta, politolog czy bohater wydarzeń politycznych, o których mowa w programie". Pismem z dnia 18 października 2017 r. K. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa Telewizji Polskiej S.A. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] sierpnia 2017 r. Powołał art. 10 ust. 1, art. 13 oraz art. 21 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wniósł o zobowiązanie Prezesa TVP S.A. do rozpatrzenia wniosku K. S. o udzielenie informacji publicznej w terminie 14 dni od otrzymania odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności; stwierdzenie, że bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa; wymierzenie organowi grzywny w wysokości 10.000 zł, dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z korespondencji mailowej pomiędzy stronami, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi przywołał treść wniosku z dnia [...] sierpnia 2017 r. Wskazał, że wobec bierności organu oraz braku jakiejkolwiek odpowiedzi z jego strony, w dniu [...] sierpnia 2017 r. ponownie zwrócił się do TVP S.A. z ponagleniem w przedmiotowej sprawie. Mimo to, organ nie podjął żadnych kroków, zmierzających do wykonania ciążących na nim obowiązków ustawowych, związanych z udzieleniem informacji publicznej. Skarżący podkreślił, iż od momentu złożenia pierwotnego wniosku, podejmował próby kontaktu z organem oraz wyjaśnienia zaistniałego opóźnienia, lecz nie udało się mu uzyskać jakichkolwiek wyjaśnień, a do dnia wniesienia niniejszej skargi nie udzielono skarżącemu żadnej odpowiedzi na kierowane we wniosku z dnia [...] sierpnia 2017 r. pytania. W ocenie skarżącego żądane dane w świetle ustawy stanowią informację publiczną, a Prezes TVP S.A. jest podmiotem obowiązanym do podejmowania działań w zakresie udostępniania informacji publicznej. Prezes TVP S.A., reprezentowany przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Pełnomocnik wskazał, że TVP nie udzieliła wnioskodawcy odpowiedzi na tak postawione we wniosku pytania. Zdaniem TVP niniejsza skarga jest nieuzasadniona. W przypadku pytań, o których mowa w pkt 2, nie stanowią one informacji publicznej. Wnioskodawca oczekuje bowiem niejako wydania przez TVP opinii odnośnie emitowanej na jej antenie audycji, a takie dane nie podlegają udostępnianiu na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. W przypadku pytania zawartego w pkt 1, TVP niezwłocznie udzieli wnioskodawcy odpowiedzi. W związku z treścią odpowiedzi na skargę Sąd pismem z dnia 23 stycznia 2018 r. zwrócił się do pełnomocnika organu o poinformowanie, czy organ udzielił skarżącemu odpowiedzi na pytanie 1 zawarte we wniosku z dnia [...] sierpnia 2017 r. Pełnomocnik organu w odpowiedzi udzielonej pismem z dnia 25 stycznia 2018 r. poinformował, że organ udzielił wnioskodawcy odpowiedzi na pytanie nr 1 w dniu [...] stycznia 2017 r. Załączono treść udzielonej odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest dopuszczalna i w części była zasadna w chwili jej wniesienia. W świetle art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1764 ze zm.), zwanej dalej u.d.i.p., do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Powyższy przepis, odsyłając do stosowania przepisów P.p.s.a., określa właściwość rzeczową sądów administracyjnych do rozpatrywania skarg nie tylko na decyzje odmawiające udostępnienia informacji publicznej (art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, ale i bezczynność podmiotu obowiązanego do jej udostępnienia (art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a.)). Ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji RP obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Oczywiście ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy. Zakres podmiotowy wyznacza wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.), zaś zakres przedmiotowy obejmuje pojęcie "informacji publicznej" (art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p). Zgodnie z brzmieniem art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Stosownie do art. 4 ust. 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. W sprawie niniejszej spełniony został zakres podmiotowy u.d.i.p., gdyż Prezes Telewizji Polskiej S.A. jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej - art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. (v. wyrok NSA z dnia 27 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 876/14, orzeczenia.nsa.gov.pl). Kwestia ta nie była sporna. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił natomiast w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W myśl tych przepisów, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Uwzględniając wszystkie aspekty wynikające z treści tych przepisów, należy przyjąć, że informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Udostępnieniu podlega informacja publiczna w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f u.d.i.p.), zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p.), danych publicznych (art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.), majątku publicznym (art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.). Podkreślenia wymaga, że przepis art. 6 u.d.i.p. nie ma charakteru zamkniętego, a wyliczenie stanów faktycznych w nim zawartych jest jedynie przykładowe. Nie oznacza to, że niewymienienie konkretnego stanu, który w sposób jednoznaczny dotyczy informacji o sprawie publicznej, pozwala na uznanie, że nie mamy do czynienia z informacją publiczną. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie budzi wątpliwości, że informację publiczną stanowi informacja o wydatkowaniu środków publicznych i w istocie tak należy zakwalifikować pytania zawarte w punkcie 1 wniosku K. S. z dnia [...] sierpnia 2017 r. w powiązaniu z faktem realizowania przez telewizję publiczną misji publicznej. W sytuacji, gdy wniosek dotyczy informacji będącej informacją publiczną, tak jak w niniejszej sprawie ma to miejsce w odniesieniu do jego punktu 1, organ ma obowiązek: 1) udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej, co winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku oraz w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem; 2) wydać, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., decyzję o odmowie jej udostępnienia w razie uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, 3) udzielić informacji, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., wyjaśniając przyczyny braku możliwości udostępnienia informacji w terminie bądź zgodnie z wnioskiem, przy jednoczesnym wskazaniu, w jakim terminie, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie lub 4) poinformować pisemnie wnioskodawcę, że nie posiada żądanej informacji. W sprawie niniejszej w zakresie dotyczącym rozpatrzenia przez organ punktu 1 wniosku z dnia [...] sierpnia 2017 r. organ nie podjął żadnego z wyżej wymienionych działań w przewidzianym przez prawo terminie, w szczególności nie udzielił wnioskodawcy żądanej w tym punkcie informacji w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, tj. do dnia [...] sierpnia 2017 r. Skarga złożona w sekretariacie Prezesa TVP S.A. w dniu 23 października 2017 r. była zatem zasadna w dniu jej wniesienia w zakresie zarzutu bezczynności w rozpatrzeniu punktu 1 wniosku z dnia [...] sierpnia 2017 r. Sąd nie miał podstaw do zobowiązania organu do rozpatrzenia tego punktu wniosku K. S. albowiem przed rozpoznaniem sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, Prezes TVP S.A. udzielił wnioskodawcy odpowiedzi na punkt 1 wniosku. Z tego względu Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu punktu 1 wniosku z dnia [...] sierpnia 2017 r. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu w rozpatrzeniu punktu 1 wniosku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z akt sprawy, w tym z odpowiedzi na skargę, nie wynika, aby organ miał jakiekolwiek problemy z zakwalifikowaniem żądania punktu 1 wniosku jako posiadającego walor informacji publicznej. Z akt sprawy nie wynika również, aby nieudzielanie odpowiedzi w terminie 14 dni spowodowane było jakąkolwiek okolicznością, którą można byłoby kwalifikować jako usprawiedliwiającą nieudzielenie odpowiedzi w terminie 14 dni. Organ zresztą nie powołał żadnej okoliczności, z uwagi na którą nie udzielił w terminie informacji publicznej. Biorąc z kolei pod uwagę zawarte w odpowiedzi na skargę oświadczenie, że w przypadku pytania 1, TVP niezwłocznie udzieli odpowiedzi, zauważyć należy, że takie niezwłoczne udzielenie odpowiedzi na punkt 1 wniosku nie nastąpiło, licząc nawet od dnia sporządzenia tego pisma organu, tj. [...] listopada 2017 r. Odpowiedź udzielona została wnioskodawcy dopiero pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. Przesyłając Sądowi informację w tym zakresie organ nie uzasadnił choćby jednym zdaniem powodu 5-miesięcznego opóźnienia w udzieleniu wnioskodawcy żądanej informacji. Z tego też względu zaszła w ocenie Sądu podstawa do stwierdzenia, że bezczynność Prezesa TVP S.A. w rozpatrzeniu punktu 1 wniosku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o co zresztą wnosił skarżący. Udostępnienie informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej winno nastąpić bowiem bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Opóźnienie organu w rozpatrzeniu punktu 1 wniosku K. S. nie znajduje usprawiedliwienia i jest oczywiste na gruncie u.d.i.p. W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd za zasadne uznał również wymierzenie organowi na wniosek skarżącego grzywny, o której mowa w art. 149 § 2 P.p.s.a. Biorąc pod uwagę czas opóźnienia w rozpatrzeniu punktu 1 wniosku, a także to, że informacja żądana w punkcie 1 wniosku została ostatecznie skarżącemu udzielona, Sąd wymierzył grzywnę w wysokości jednego tysiąca złotych. W ocenie Sądu grzywna w tej wysokości spełni swą funkcję restrykcyjną oraz prewencyjną na przyszłość, uświadamiając organowi wagę terminowego, sprawnego rozpatrywania wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Odnosząc się natomiast do skargi na bezczynność w zakresie rozpatrzenia przez organ punktu 2 wniosku z dnia [...] sierpnia 2017 r. Sąd stwierdził, że żądanie zawarte w tym punkcie wniosku nie stanowi żądania udostępnienia informacji publicznej, a tym samym organ nie pozostawał w bezczynności w zakresie rozpatrzenia tego punktu wniosku. Z tego względu skarga w tym zakresie podlegała oddaleniu. Jak wskazano to już wyżej, informacją publiczną jest informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych. Informacji publicznej nie stanowi natomiast żądanie wyrażenia opinii, a o to w istocie w tym punkcie wnosił K. S. Tego rodzaju żądanie nie podlega rozpatrzeniu na podstawie u.d.i.p. Wprawdzie organ powinien był w piśmie poinformować o tym wnioskodawcę (informację taką organ zawarł dopiero w odpowiedzi na skargę), jednakże powyższe nie stanowi podstawy do przypisania organowi bezczynności w zakresie rozpatrzenia punktu 2 wniosku na gruncie u.d.i.p. Nie został spełniony bowiem zakres przedmiotowy u.d.i.p. Sąd wskazuje jednocześnie, że korespondencja dotycząca wniosku nadesłana przez organ stanowi akta sprawy, które Sąd bierze pod uwagę z urzędu rozpatrując skargę. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 P.p.s.a., orzekł, jak w punkcie 1 wyroku. W punkcie 2 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1a powołanej ustawy. W punkcie 3 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. W punkcie 4 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 151 powołanej ustawy. O kosztach postępowania sądowego orzeczono, jak w punkcie 5 wyroku, na podstawie art. 200 P.p.s.a. Do kosztów tych Sąd zaliczył uiszczony przez skarżącego wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł.