IV SA/Wa 3136/17

PostanowienieWSA w Warszawie2018-01-29

Skład orzekający: Sędzia del. SO Aleksandra Westra

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy, która nie została opublikowana w wojewódzkim dzienniku urzędowym, może być uznana za akt prawa miejscowego i podlegać kontroli sądu administracyjnego, zwłaszcza gdy została następnie uchylona nową uchwałą?
Ratio decidendi
Postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie uchwały rady gminy, która nie została opublikowana w wojewódzkim dzienniku urzędowym, należy umorzyć jako bezprzedmiotowe. Uchwała taka, ze względu na brak publikacji, nigdy nie uzyskała mocy obowiązującej jako akt prawa miejscowego i nie mogła być stosowana. Dodatkowo, uchylenie zaskarżonej uchwały nową uchwałą czyni przedmiot zaskarżenia nieistniejącym.
Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy dotyczącą trybu i sposobu powoływania członków zespołu interdyscyplinarnego, zarzucając jej naruszenie przepisów o ogłaszaniu aktów normatywnych poprzez zaniechanie publikacji w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Organ w odpowiedzi uznał zasadność skargi i przedstawił nową uchwałę uchylającą zaskarżoną, wnosząc o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowoadministracyjne.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodnicząca Sędzia del. SO Aleksandra Westra po rozpoznaniu 29 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym skargi Prokuratora Rejonowego w [...] na uchwałę Rady Gminy [...] z [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie uchwalenia trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania postanawia - umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne - Rada Gminy [...] działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (j.t. Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm. – dalej u.s.g.), art. 9a ust. 15 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz.U. z 2005r. Nr 180, poz. 1493 ze zm. – dalej ustawa), podjęła [...] marca 2011 r. uchwałę nr [...] w przedmiocie trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania. Prokurator Rejonowy w [...] działając na podstawie art. 3 § 2 pkt 5, art. 8, art. 50 § 1 i art. 53 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., obecnie j.t. Dz.U. z 2017r. poz. 1369 – dalej p.p.s.a.), wniósł skargę na powyższą uchwałę. Zaskarżonej uchwale skarżący zarzucił istotne naruszenie art. 88 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 4 ust. 1 i art. 13 pkt 2 ustawy z 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych. (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 296), poprzez zaniechanie opublikowania uchwały w wojewódzkim dzienniku urzędowym. W ocenie Skarżącego, takie postępowanie skutkuje brakiem uzyskania przez uchwałę mocy obowiązującej, albowiem zawarcie w treści uchwały wskazania, iż wchodzi ona w życie z dniem jej ogłoszenia, narusza ww. przepisy. Wskazując na powyższe uchybienia, skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości. W odpowiedzi na skargę organ uznał zasadność zarzutów skargi. Do przesłanych wraz ze skargą akt sprawy załączono uchwałę Rady Gminy [...] z [...] listopada 2017 r. nr [...] w sprawie określenia trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania, w której to uchwale zawarto zapis o utracie mocy zaskarżonej uchwały. Jednocześnie w odpowiedzi na skargę zawarto wniosek o umorzenie postępowania, jako bezprzedmiotowego z uwagi na uchylenie zaskarżonej uchwały, wskazując także, że jako nieopublikowana nie mogła zostać zastosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego jej uchylenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Zgodnie z art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. zakres kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego. Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 P.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej uchwały Sąd doszedł do przekonania, że postępowanie sądowoadministracyjne w tej sprawie należało umorzyć jako bezprzedmiotowe. Podstawowym zarzutem skargi w niniejszej sprawie jest okoliczność, że przedmiotowa uchwała Rady Gminy z [...] marca 2011 r. nie została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa [...], pomimo obowiązku dokonania takiej publikacji z uwagi na charakter aktu prawa miejscowego. Sąd podziela powyższy zarzut. Aktem prawa miejscowego jest akt, którego adresatem jest szeroki krąg podmiotów (dających jednak w jakiś sposób określić) oraz który został wydany na podstawie i w granicach upoważnienia ustawowego. Jednocześnie jest to akt zawierający normy abstrakcyjne i generalne, musi wyznaczać adresatom – określonym poprzez wskazanie ich cech – pewien sposób zachowania się. W treści załącznika do załączonej uchwały znajdują się przepisy skierowane do podmiotów innych niż podległe organom gminy, takich jak np. kuratorzy sądowi lub prokuratorzy. Powyższe czyni z zaskarżonej uchwały z 31 marca 2011 r. akt prawa miejscowego, który zgodnie z art. 42 ustawy o samorządzie gminnym w związku z art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych oraz w związku z art. 88 ust. 1 Konstytucji RP podlega obowiązkowej publikacji w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Tym samym należy przyznać rację Skarżącemu, że zaskarżona uchwała powołująca Zespół Interdyscyplinarny ds. przeciwdziałania przemocy w rodzinie jako akt prawa miejscowego winna być opublikowana w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Jednocześnie Sąd postanowił przychylić się do wniosku Rady Gminy i umorzyć postępowanie przed sądem administracyjnym, w pierwszej kolejności z uwagi na okoliczność iż zaskarżona uchwała została uchylona nową uchwałą podjętą [...] listopada 2017 r., a zatem brak jest przedmiotu zaskarżenia. Co więcej, Sąd przychyla się do stanowiska, iż wobec faktu nieopublikowana uchwały z 31 marca 2011 r. w trybie właściwym dla aktów prawa miejscowego, w świetle art. 88 ust. 1 Konstytucji RP nigdy nie stała się powszechnie obowiązującym prawem, a zatem nie mogła i nadal nie może być stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego jej uchwalenie. Brak, w odniesieniu do zaskarżonej uchwały, powyższej konstytutywnej cechy aktu prawa powszechnie obowiązującego (aktu prawa miejscowego) jest ewidentny i jako taki musi być w szczególności uwzględniany przez wszystkie sądy i organy rozważające możliwość zastosowania tej uchwały w konkretnej sprawie – skutkując odmową jej zastosowania. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło