III SA/Lu 350/17
WyrokWSA w Lublinie2018-01-30
Skład orzekający: Iwona Tchórzewska, Jerzy Drwal, Robert Hałabis
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR prawidłowo utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, która przyznała skarżącemu M. R. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016, pomimo stwierdzonych różnic w powierzchniach upraw i nieprawidłowości w zgłaszaniu zwierząt?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy prawa materialnego przy określaniu wysokości płatności. Stwierdzone różnice w powierzchniach upraw oraz nieprawidłowości w zgłaszaniu zwierząt, udokumentowane w raportach kontrolnych, stanowiły uzasadnioną podstawę do pomniejszenia należnych płatności. Sąd podkreślił również specyfikę postępowania przed ARiMR, gdzie ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, a obowiązek organu ogranicza się do wyczerpującego rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego.Stan faktyczny
Skarżący M. R. złożył wniosek o przyznanie różnych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016. Organy ARiMR stwierdziły mniejsze powierzchnie uprawnione do płatności niż zadeklarowane oraz nieprawidłowości w zgłaszaniu zwierząt (nieterminowe zgłoszenia, utrata kolczyków). W związku z tymi ustaleniami, a także zastosowaniem współczynnika korygującego, przyznane płatności zostały pomniejszone. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Tchórzewska,, Sędziowie: Sędzia WSA Jerzy Drwal,, Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca),, Protokolant: Asystent sędziego Radosław Kot, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 16 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016 oddala skargę.
Zaskarżoną decyzję z dnia [...] lipca 2017 r. (nr [...]) Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w C. z dnia [...] marca 2017 r. (nr [...]) w sprawie przyznania M. R. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016.
Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:
W dniu 15 czerwca 2016 r. do Biura Powiatowego ARiMR w C. wpłynął wniosek M. R. o przyznanie płatności na rok 2016, to jest: jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności redystrybucyjnej, płatności do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych, płatności do bydła oraz płatności do krów.
Decyzją z dnia [...] marca 2017 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C. przyznał stronie za 2016 rok następujące płatności:
1) jednolitą płatność obszarową – w wysokości 35.949,59 zł,
2) płatność za zazielenienie – w wysokości 18.652,22 zł,
3) płatność redystrybucyjną – w wysokości 4.193,92 zł,
4) płatność do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych – w wysokości 3.157,85 zł,
5) płatność do bydła – w wysokości 5.527,57 zł,
6) płatność do krów – w wysokości 7.540,78 zł
7) oraz kwotę 930,99 zł z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej.
Skarżący w terminie wniósł odwołanie od tej decyzji.
Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR po przeanalizowaniu sprawy wyjaśnił, że w wyniku przeprowadzonych czynności organ ustalił w oparciu o pomiary powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG) odpowiadającej powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danej działki ewidencyjnej, wykonane na dostępnych w systemie informatycznym Agencji zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki ewidencyjne, że powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza niż zadeklarowana przez wnioskodawcę we wniosku na rok 2016, w szczególności:
. na działce rolnej DJ o powierzchni deklarowanej 1,25 ha, położonej na działce ewidencyjnej nr [...] – stwierdzono powierzchnię 1,24 ha,
. na działce rolnej EX o powierzchni deklarowanej 1,67 ha, położonej na działce ewidencyjnej nr [...] – stwierdzono powierzchnię 1,65 ha,
. na działce rolnej DX o powierzchni deklarowanej 1,25 ha, położonej na działce ewidencyjnej nr [...] – stwierdzono powierzchnię 1,24 ha.
Wskazane różnice zostały wykluczone z płatności. Ponadto organ ustalił, że deklarowana przez stronę działka ewidencyjna nr [...] (położona w województwie l. , powiat c. , gmina R. H., obręb: D.) wchodzi w skład zasobu własności rolnej Skarbu Państwa. Mając na uwadze § 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2016 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2016 r. poz. 348), jak również fakt, że strona nie złożyła żadnych dokumentów świadczących o posiadaniu tytułu prawnego do działki ewidencyjnej nr [...], płatność do działki rolnej T o powierzchni 0,30 ha, położonej na wskazanej działce ewidencyjnej została odmówiona.
W dniu 10 listopada 2016 r. w gospodarstwie rolnym strony została przeprowadzona kontrola w zakresie Wymogów Wzajemnej Zgodności przeprowadzona przez Inspekcję Weterynaryjną (Powiatowy Inspektorat Weterynarii w C.). W trakcie tej kontroli wykryto nieprawidłowość oznaczoną kodem BW 4.1, to jest: "Stwierdzono, że posiadacze bydła nie zgłaszają faktu urodzenia, śmierci oraz przewozu bydła do i z siedziby stada wraz z datami tych zdarzeń kierownikowi biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w wymaganym terminie (7 dni od dnia wystąpienia tego zdarzenia)". Nieprawidłowość dotyczyła zwierząt o numerach identyfikacyjnych: [...], [...], [...] i [...]
W przypadku, gdy w obszarze kontrolowanego gospodarstwa zostanie stwierdzone nieprzestrzeganie norm i wymogów w zakresie wymogów w obszarze: zdrowie publiczne, zdrowie zwierząt i zdrowie roślin oraz dobrostan zwierząt, wówczas jest przeprowadzana ocena wagi stwierdzonych naruszeń pod względem kryteriów: zasięgu, dotkliwości, trwałości i celowości łącznie z przypisaniem odpowiedniej liczby punktów. W niniejszej sprawie w dokumencie raportu z czynności kontrolnych w zakresie wymogów wzajemnej zgodności wskazano liczbę punktów przypisanych stwierdzonym niezgodnościom dla nieprawidłowości BW 4.1 – Zasięg: 5, Dotkliwość: 3, Trwałość: 1 oraz nie uznano stwierdzoną niezgodność za celową. Podsumowując organ wskazał, że zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa krajowego i unijnego wnioskodawca podlega sankcjom z tytułu nieprawidłowości stwierdzonych podczas kontroli administracyjnej wniosku.
W przypadku jednolitej płatności obszarowej (JPO) organ podniósł, że powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2016 do tej płatności wynosiła 86,85 ha, a powierzchnia zatwierdzona wyniosła 86,55 ha. Stawka jednolitej płatności obszarowej do 1 ha w 2016 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 października 2016 r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2016 r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 1702) i wynosi 462,05 zł.
Początkowa kwota jednolitej płatności obszarowej wynosiła 39.990,43 zł. Kwota ta została jednak pomniejszona ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego i nieprzestrzeganie norm lub wymogów.
Łączna kwota przyznanych płatności bezpośrednich po zastosowaniu obniżek z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości wynosiła 83.454,61 zł, co przy kursie wymiany euro 4,3192 zł stanowi kwotę 19.321,77 euro, należało do kwoty stanowiącej nadwyżkę w wysokości 17.321,77 euro zastosować współczynnik korygujący w wysokości 1,353905%. Całkowita kwota pomniejszenia wynikająca z zastosowania współczynnika korygującego wyniosła 234,52 euro, z czego proporcjonalna kwota pomniejszenia przypadająca dla jednolitej płatności obszarowej zamknęła się kwotą 485,39 zł. O wskazaną kwotę została pomniejszona wysokość jednolitej płatności obszarowej.
W zakresie nieprzestrzegania norm lub wymogów, zgodnie z art. 97 i 99 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 zmniejsza się całkowitą kwotę płatności, która ma być przyznana w roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności. Na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 maja 2015 r. art. 39 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20 czerwca 2014 r., str. 48), określono procentową wielkość zmniejszenia kwoty płatności, wynoszącą 9%. W związku z powyższym kwota płatności została pomniejszona o kwotę 3.555,45 zł.
Wysokość przyznanej jednolitej płatności obszarowej po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń wyniosła 35.949,59 zł.
W przypadku płatności za zazielenienie, początkowa kwota płatności wynosiła 20.748,79 zł. Kwota ta została pomniejszona również z uwagi na zastosowanie współczynnika korygującego i nieprzestrzeganie norm lub wymogów na tych samych podstawach. Całkowita kwota pomniejszenia wynikająca z zastosowania współczynnika korygującego wynosiła 234,52 euro, z czego proporcjonalna kwota pomniejszenia przypadająca dla płatności za zazielenienie wyniosła 251,84 zł, o którą została pomniejszona wysokość płatności za zazielenienie. Z tytułu zaś nieprzestrzegania norm lub wymogów określono procentową wielkość zmniejszenia kwoty płatności, wynoszącą 9%. W związku z powyższym kwota płatności została pomniejszona o kwotę 1.844,73 zł.
Dlatego kwota przyznanej płatności za zazielenienie po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń wyniosła 18.652,22 zł.
W przypadku płatności dodatkowej (redystrybucyjnej), powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2016 do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 86,85 ha, natomiast powierzchnia deklarowana kwalifikowana do tej płatności stanowiła 86,55 ha. Stawka płatności dodatkowej w 2016 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 października 2016 r. w sprawie stawki płatności dodatkowej za 2016 r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 1708) i wynosiła 172,79 zł.
Początkowa kwota dla płatności dodatkowej wyniosła 4.665,33 zł. Kwota ta została pomniejszona również z uwagi na zastosowanie współczynnika korygującego i nieprzestrzeganie norm lub wymogów. Całkowita kwota pomniejszenia wynikająca z zastosowania współczynnika korygującego wynosiła 234,52 euro, z czego proporcjonalna kwota pomniejszenia przypadająca dla płatności dodatkowej wynosiła 56,63 zł. O kwotę tą została pomniejszona wysokość płatności dodatkowej, a z powodu nieprzestrzegania norm lub wymogów określono procentową wielkość zmniejszenia kwoty płatności, wynoszącą 9%. W związku z powyższym kwota płatności została pomniejszona o kwotę 414,78 zł.
Dlatego kwota przyznanej płatności dodatkowej po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń wyniosła 4.193,92 zł.
W przypadku płatności związanej do upraw roślin wysokobiałkowych powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2016 wynosiła 8,16 ha. Powierzchnia taka została zatwierdzona jako kwalifikowalna do tej płatności. Stawka płatności związanej do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych do 1 ha w 2016 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 października 2016 r. w sprawie stawek płatności związanych do powierzchni upraw za 2016 r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 1704) i wynosi 430,49 zł.
Początkowa kwota płatności do upraw roślin wysokobiałkowych wynosiła 3.512,80 zł. Kwota ta została pomniejszona również z uwagi na zastosowanie współczynnika korygującego i nieprzestrzeganie norm lub wymogów. Całkowita kwota pomniejszenia wynikająca z zastosowania współczynnika korygującego wynosiła 234,52 euro, z czego proporcjonalna kwota pomniejszenia przypadająca dla płatności do upraw roślin wysokobiałkowych wynosiła 42,64 zł. O kwotę tą została pomniejszona kwota płatności do upraw roślin wysokobiałkowych, z tytułu nieprzestrzegania norm lub wymogów należna kwota płatności została pomniejszona o 312,31 zł.
Stąd kwota przyznanej płatności do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń wyniosła 3.157,85 zł.
W przypadku płatności związanej do zwierząt gatunku bydło domowe (Bos taurus), we wniosku o przyznanie płatności do bydła zostało zadeklarowanych 30 zwierząt. W toku prowadzonego postępowania, na podstawie przeprowadzonej kontroli administracyjnej w zakresie kwalifikowalności zwierząt do płatności ustalono, że do płatności kwalifikuje się 27 z nich.
Stawka płatności do 1 zwierzęcia z gatunku bydło domowe (Bos taurus) w 2016 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 października 2016 r. w sprawie stawek płatności związanych do zwierząt za 2016r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 1703) i wynosi 256,20 zł.
Początkowa kwota płatności do bydła wynosiła 6.917,40 zł. Kwota ta została pomniejszona ze względu na stwierdzone różnice pomiędzy liczbą zwierząt zadeklarowanych we wniosku a liczbą zwierząt zatwierdzonych. Różnica między liczbą zwierząt zadeklarowanych kwalifikowanych we wniosku a liczbą zwierząt zatwierdzonych wyniosła 3 szt. W celu ustalenia procentu obniżki, bydło objęte wnioskiem, w odniesieniu do którego stwierdzono nieprawidłowości, jest dzielone przez łączną liczbę sztuk bydła zatwierdzonego. Wyliczony procent obniżki wyniósł 11,11%, a zatem należną kwotę płatności pomniejszono o kwotę w wysokości 768,52 zł.
Zastosowano również w tym zakresie obniżenie płatności z tytułu współczynnika korygującego. Mając na uwadze, że łączna kwota przyznanych płatności bezpośrednich po zastosowaniu ewentualnych obniżek z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości wynosiła 83.454,61 zł, co przy kursie wymiany euro 4,3192 zł stanowiło kwotę 19.321,77 euro, należało do kwoty stanowiącej nadwyżkę w wysokości 17.321,77 euro zastosować współczynnik korygujący w wysokości 1,353905%. Całkowita kwota pomniejszenia wynikająca z zastosowania współczynnika korygującego wyniosła 234,52 euro, z czego proporcjonalna kwota pomniejszenia przypadająca dla płatności do bydła wyniosła 74,63 zł. O kwotę tą została pomniejszona kwota płatności do bydła. Z tytułu zaś nieprzestrzegania norm lub wymogów należna kwota płatności została pomniejszona o 546,68 zł.
W tej sytuacji kwota płatności związanej do bydła po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń wyniosła 5.527,57 zł.
W przypadku płatności związanej do krów we wniosku o przyznanie tej płatności zostało zadeklarowanych 30 zwierząt z gatunku bydło domowe (Bos taurus). Zgodnie z art. 30 ust. 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. pomoc oblicza się na podstawie zatwierdzonych zwierząt. Mając to na uwadze do płatności do krów zatwierdzono 28 sztuk krów.
Stawka płatności do 1 samicy zwierzęcia została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 października 2016 r. w sprawie stawek płatności związanych do zwierząt za 2016 r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 1703) i wynosi 322,62 zł.
Początkowa kwota płatności do krów wynosiła zatem 9.033,36 zł. Kwota ta została pomniejszona ze względu na stwierdzone różnice pomiędzy liczbą zwierząt zadeklarowanych we wniosku a liczbą zwierząt zatwierdzonych i zastosowanie współczynnika korygującego.
Różnica między liczbą zwierząt zadeklarowanych kwalifikowanych we wniosku a liczbą zwierząt zatwierdzonych wynosiła 2 szt. Zgodnie z art. 31 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, w przypadku gdy stwierdza się różnicę pomiędzy zadeklarowaną kwalifikowaną liczbą zwierząt, a liczbą zatwierdzoną, całkowitą kwotę płatności do krów, do której rolnik jest uprawniony, obniża się o procent ustalany zgodnie z art. 31 ust. 3 tego rozporządzenia, o ile stwierdzone nieprawidłowości dotyczą nie więcej niż trzech zwierząt. W celu ustalenia procentu obniżki, liczba krów objętych wnioskiem, w odniesieniu do których stwierdzono nieprawidłowości, jest dzielona przez łączną liczbę sztuk krów zatwierdzonych. Wyliczony procent obniżki wynosił 7,14%, a zatem należną kwotę płatności pomniejszono o kwotę w wysokości 644,98 zł.
Natomiast zastosowanie współczynnika korygującego w wysokości 1,353905% doprowadziło do ustalenia proporcjonalnej kwoty pomniejszenia przypadającej dla płatności do krów, która wyniosła 101,81 zł i o kwotę taką została pomniejszona kwota płatności do krów. Z powodu zaś nieprzestrzegania norm lub wymogów określono procentową wielkość zmniejszenia kwoty płatności, wynoszącą 9%. W związku z tym należna kwota płatności została pomniejszona o kwotę w wysokości 745,79 zł.
W konsekwencji kwota płatności związanej do krów po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń wyniosła 7.540,78 zł.
W przypadku zwrotu dyscypliny finansowej, mając na uwadze, że rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2016 oraz że kwoty przyznanych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego objęte zostały zmniejszeniem z tytułu dyscypliny finansowej zgodnie z art. 8 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 oraz zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym do tego rozporządzenia, wnioskodawca podlega zwrotowi dyscypliny finansowej za rok obrotowy 2015 na mocy art. 26 ust. 5 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013.
Początkowa kwota płatności z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej wynosiła 1.023,07 zł. Kwota ta została pomniejszona ze względu na nieprzestrzeganie norm oraz wymogów, gdzie procentową wielkość zmniejszenia kwoty płatności określono na 9%. W związku z tym należna kwota płatności została pomniejszona o kwotę w wysokości 92,08 zł, a Kwota przyznanej płatności z tytułu zwrotu dyscypliny po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń wyniosła 930,99 zł.
Odnosząc się do treści odwołania organ odwoławczy wyjaśnił, że wnioskodawca jest zobowiązany do deklarowania w złożonym wniosku działek rolnych zgodnie ze stanem faktycznym. Deklarowane we wniosku o dopłaty powierzchnie upraw i rodzaj tych upraw muszą odpowiadać stanowi faktycznemu w danym okresie. Podstawowym zaś zadaniem kontroli administracyjnej wniosku jest weryfikacja powierzchni i gatunków upraw deklarowanych przez wnioskodawców w danym roku gospodarczym. Z tego względu przy ustalaniu powierzchni kwalifikującej się do przyznania płatności uwzględnia się wynik kontroli wniosku dotyczącej roku referencyjnego, którego dotyczy kontrolowany wniosek.
W wyniku ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził, że rozstrzygnięcie organu I instancji było prawidłowe i uzasadnione stanem faktycznym sprawy, ustalonym w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy.
W skardze skierowanej do sądu administracyjnego skarżący M. R. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił:
I. rażące naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności:
a) art. 7 k.p.a. – zasady obiektywizmu oraz art. 21 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 14 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (...) – poprzez niezałatwienie wniosku po myśli strony, na skutek zinterpretowania wszelkich niejasności i wątpliwości na niekorzyść strony oraz niepodjęcie wszelkich niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego kroków, skutkujące wydaniem błędnej decyzji poprzez bezpodstawne zmniejszenie płatności;
b) art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 21 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (...) – polegające na nie wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym przyjęcie błędnych i niezasadnych założeń, że nastąpiło nieuprawnione zgłoszenie do płatności działki rolnej T, w skład której wchodzi działka ewidencyjna nr [...]; działka rolna T jest wykorzystywana i użytkowana rolniczo przez skarżącego, jej stan prawny został uregulowany drogą porozumienia z Agencją Nieruchomości Rolnych, co zostało przez skarżącego telefonicznie wyjaśnione w rozmowie z pracownikiem Biura Powiatowego ARiMR w C.;
c) art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., oraz art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. polegające na nie wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, tj. nie uwzględnienie okoliczności wskazujących na to, że zdarzenia związane ze zwierzętami o numerach identyfikacyjnych: [...] zostały zgłoszone w terminie, a zgłoszenie zdarzenia związanego ze zwierzęciem o numerze [...] miało miejsce w roku 2011 i nie może więc być ono podstawą pomniejszenia – niezgodność nie wystąpiła w przeciągu trzech kolejnych poprzednich lat kalendarzowych;
d) art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. – polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, tj. nie zweryfikowaniu, pomimo dysponowania środkami w postaci kontroli na miejscu, wizytacji w terenie – czy faktycznie działka ewidencyjna nr [...] wchodząca w skład działki rolnej T jest wykorzystywana i użytkowana rolniczo przez skarżącego, i jak jej stan prawny został uregulowany;
e) art. 8 i 107 § 3 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, poprzez pominięcie w uzasadnieniu oceny okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, w tym w szczególności braku informacji – z jakiego powodu organ II instancji nie uwzględnił kwestii dotyczących wyjaśnień skarżącego w zakresie stanu prawnego działki T, kwestii dotyczących zwierząt o numerach identyfikacyjnych: [...] oraz tego, że gospodarstwo skarżącego spełnia wymóg 5% powierzchni EFA i spełnia wymóg przestrzegania praktyk rolniczych korzystnych dla środowiska zapisanych w art. 43 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013; niewyjaśnieniu z jakiego powodu organ nie uwzględnił okoliczności podnoszonych przez skarżącego w odwołaniu z dnia 26 kwietnia 2017 r. – brak powyższych wyjaśnień w uzasadnieniu decyzji uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa;
f) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 138 § 2 k.p.a., polegające na bezpodstawnym utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji oraz nieuchyleniu decyzji organu I instancji w całości i nieprzekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, mimo że decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie;
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że skarżony organ prawidłowo zastosował przepisy:
. § 2 ust. 1, § pkt 3, § 4 ust. 1, § 9, § 20 i § 26 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007 2013 (Dz. U. z dnia 15 marca 2013 r.), a w konsekwencji uznanie, że prawidłowe było utrzymanie w mocy decyzji zmniejszającej płatność pomimo spełnienia wszystkich wymogów koniecznych dla otrzymania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016 w pełnej wysokości;
. § 12 ust. 6, § 18 ust. 1 pkt 1 i § 38 w zw. z punktem VII załącznika nr 3 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. a w konsekwencji uznanie, że prawidłowe było utrzymanie w mocy decyzji zmniejszającej płatność, pomimo braku podstaw do dokonania zmniejszenia;
. art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 2.12.2009 r., str. 65), poprzez jego nie zastosowanie, tj. utrzymanie decyzji zmniejszającej płatność pomimo, że skarżący spełnił zobowiązania, a ewentualne nieprawidłowości nie wynikają z jego winy;
. art. 39 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności poprzez brak jasnego i precyzyjnego wyjaśnienia podstawy prawnej kontrolowanego rozstrzygnięcia w zakresie określenia na 9% wielkości zmniejszenia kwoty płatności;
. art. 43 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009, poprzez błędne przyjęcie, że gospodarstwo skarżącego nie spełnia wymogu przestrzegania praktyk rolniczych korzystnych dla środowiska;
. art. 78 Konstytucji oraz art. 15 k.p.a., poprzez wydanie informacji o maksymalnym kwalifikowalnym obszarze dla poszczególnych działek w formie, która uniemożliwia stronie odwołanie się od takiej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, gdyż nie zawiera uzasadnionych podstaw.
Wbrew zarzutom skargi organy w tej sprawie nie dopuściły się naruszeń przepisów prawa procesowego przy gromadzeniu dowodów, w tym też w trakcie kontroli administracyjnej, nie naruszyły też przepisów prawa materialnego przy określaniu wysokości dopłat należnych skarżącemu za rok 2016.
Przyjęte przez organy obu instancji podstawy ustalenia wysokości należnych stronie płatności zostały przyjęte i zastosowane prawidłowo, w oparciu o niewadliwie przywołane uregulowania obowiązujące w tym zakresie. Wynika z nich to, że wysokość ustalonych płatności bezpośrednich w 2016 roku wynosić winna odpowiednio do rodzaju płatności następujące kwoty: jednolita płatność obszarowa – 35.949,59 zł, płatność za zazielenienie – 18.652,22 zł, płatność redystrybucyjna – 4.193,92 zł, płatność do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych – 3.157,85 zł, płatność do bydła – 5.527,57 zł, płatność dom krów – 7.540,78 zł i kwota 930,99 zł z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej. Odpowiednie wskaźniki zastosowano w okolicznościach faktycznych tej sprawy prawidłowo, a w szczególności nie doszło do błędów rachunkowych przy ustalaniu wysokości tych płatności, które prawidłowo uwzględniały stosowne pomniejszenia.
Materialnoprawne przesłanki przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016 uregulowane zostały w ustawie z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 278, dalej jako "ustawa o płatnościach" lub "ustawa"), z jednoczesnym odesłaniem do odpowiednich regulacji wspólnotowych (art. 62 w związku z art. 1 i 7 ustawy).
Argumenty zawarte w skardze skoncentrowały się przede wszystkim na zarzutach odnoszących się do braku zbadania przez organy administracji w sposób wyczerpujący wszystkich istotnych okoliczności faktycznych związanych z niniejszą sprawą oraz zaniechania przeprowadzenia dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej.
Przechodząc do analizy wskazanych prze stronę zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa procesowego należy wskazać, że stan faktyczny sprawy został – wbrew skardze – ustalony w tej sprawie prawidłowo. Organy obu instancji prawidłowo oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy w kontekście treści złożonego przez skarżącego wniosku o przyznanie płatności na rok 2016, a także trafnie ustaliły brak złożenia dodatkowych oświadczeń, które wpływałyby na ewentualną wysokość należnych płatności.
W sprawach dot. płatności organ ma obowiązek przeprowadzić postępowanie z zachowaniem wymogów określonych w art. 3 ustawy o płatnościach. Przepis ten w ust. 1 określa, że z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.
Według zaś art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach, w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
Natomiast stosowanie do art. 3 ust. 3 ustawy, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Porównanie przytoczonych regulacji z zasadami ogólnymi zawartymi w k.p.a. wskazuje, że ustawodawca w omawianej kategorii spraw uczynił pewien wyjątek od zasady inkwizycyjności wyrażonej w art. 7 k.p.a. Zgodnie z tą zasadą organy administracji publicznej, w toku postępowania podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W przypadku pomocy przyznawanej choćby w postaci płatności do programu pomocy finansowej z tytułu wsparcia bezpośredniego obowiązek ten został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przy czym, chodzi tu przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i ewentualnie innych uczestników postępowania. Organy administracji publicznej nie mają natomiast obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Ograniczono również stosowanie zasady informowania stron i innych uczestników postępowania przez organ administracji publicznej (art. 9 k.p.a.) oraz zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 k.p.a.).
W niniejszej sprawie we wniosku strona ubiegała się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej do działek rolnych o łącznej powierzchni 86,85 ha. Organ administracji niewadliwie ustalił, że działka ewidencyjna nr [...] (województwo [...], powiat [...] gmina R. H., obręb D.) o powierzchni 0,30 ha zadeklarowana przez wnioskodawcę do jednolitej płatności obszarowej wchodzi w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa.
Zgodnie z art. 18 ust. 4 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przysługują rolnikowi, który na dzień 31 maja danego roku posiada tytuł prawny do działki wchodzącej w skład zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Jednocześnie do dnia 31 sierpnia 2016 r. należało złożyć oświadczenie, o którym mowa w § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2016 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2016 r. poz. 348), czyli "Oświadczenie rolnika o posiadaniu tytułu prawnego do działek ewidencyjnych wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa".
W konsekwencji w przypadku, gdy na dzień 31 maja danego roku rolnik nie posiada tytułu prawnego do gruntów wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, to nawet w przypadku, gdy w tym dniu rolnik był bezumownym posiadaczem gruntów, do których uzyskał tytuł prawny po dniu 31 maja danego roku, płatności bezpośrednie winny zostać odmówione.
W niniejszej sprawie od wnioskodawcy nie wpłynął do organu dokument potwierdzający posiadanie tytułu prawnego do działki ewidencyjnej zadeklarowanej we wniosku o przyznanie płatności, a wchodzącej w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Zatem zasadnie Kierownik Biura Powiatowego odmówił przyznania płatności do wskazanej działki ewidencyjnej nr [...].
Jednocześnie podczas kontroli administracyjnej organ ustalił, że powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku na rok 2016. Ustalenia powyższych nieprawidłowości dokonano w oparciu o pomiary powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG) odpowiadającej powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danej działki ewidencyjnej, wykonane na dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki ewidencyjne ujęte we wniosku. Łączna powierzchnia obszaru wykluczonego z jednolitej płatności obszarowej wynosiła co do pozostałych działek 0,04 ha, a powierzchnia zatwierdzona do jednolitej płatności obszarowej 86,55 ha.
Tym samym kwota przyznanej płatności została pomniejszona w związku z zastosowaniem art. 8 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 oraz rozporządzeniem wykonawczym do tego rozporządzenia, na podstawie których w przypadku, gdy łączna kwota płatności bezpośrednich finansowanych z budżetu wspólnotowego (jednolita płatność obszarowa, płatności z produkcją: do powierzchni upraw oraz płatności do zwierząt, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa), w danym roku jest wyższa od równowartości 2000 euro, przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 106 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, kwotę płatności bezpośrednich przekraczającą 2000 euro zmniejsza się, w wyniku zastosowania współczynnika korygującego o 1,353905%. Zgodnie z art. 6 ust. 3 lit. c rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z dnia 31 lipca 2014r., str. 69) oraz art. 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 639/2014 z dnia 11 marca 2014 r. w sprawie uzupełnienia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz zmiany załącznika X do tego rozporządzenia (Dz. Urz. UE L 181 z dnia 20 czerwca 2014 r., str. 1), współczynnik korygujący stosuje się do sumy płatności bezpośrednich przysługujących rolnikowi w danym roku po uwzględnieniu zmniejszeń z tytułu przedeklarowania powierzchni, złożenia wniosku lub zmiany do wniosku po terminie oraz zmniejszenia z tytułu niezgłoszenia wszystkich gruntów rolnych będących w posiadaniu rolnika na dzień 31 maja roku składania wniosku.
Stosownie do przepisów wydanych na podstawie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w przypadku stosowania współczynnika korygującego, każda płatność bezpośrednia (finansowana z budżetu wspólnotowego) jest zmniejszana proporcjonalnie do udziału tej płatności w całkowitej kwocie wszystkich płatności bezpośrednich. Reguły te organ zastosował należycie.
Całkowita kwota pomniejszenia wynikająca z zastosowania współczynnika korygującego wynosiła w niniejszej sprawie 234,52 euro, z czego proporcjonalna kwota pomniejszenia przypadająca dla jednolitej płatności obszarowej wyniosła 485,39 zł. O powyższą kwotę została pomniejszona kwota jednolitej płatności obszarowej z uwagi na nieprzestrzeganie norm lub wymogów. Zgodnie z art. 97 i 99 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, zmniejsza się całkowitą kwotę płatności, która ma być przyznana w roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności.
Ogólne zasady stosowania zmniejszeń kwot płatności bezpośrednich lub wykluczeń z tych płatności ze względu na nieprzestrzeganie norm i wymogów zostały określone w art. 97 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, natomiast szczegółowe zasady zostały uregulowane w art. 38, 39, 40 i 41 rozporządzenia (UE) nr 640/2014. Ustalenie procentowej obniżki kwoty płatności, zgodnie z art. 38 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, dokonywane jest w oparciu o ocenę wagi stwierdzonej niezgodności w zakresie takich kryteriów jak: dotkliwość, zasięg, trwałość oraz powtarzalność.
Przede wszystkim natomiast wymaga zwrócenia uwagi, że wbrew zarzutom skargi, do zaprezentowanej rekonstrukcji zdarzeń prawidłowo wykorzystano dane pokontrolne zawarte w raporcie Powiatowego Inspektora Weterynarii. W niniejszej sprawie w roku 2015 w gospodarstwie strony stwierdzono naruszenia dotyczące zasad wzajemnej zgodności dotyczące BW 4.1. Jak wynika z raportu z czynności kontrolnych przeprowadzonych w siedzibie stada w zakresie wymogów wzajemnej zgodności z dnia 10 listopada 2016 r., w ustaleniach końcowych Powiatowy Inspektorat Weterynarii w C. stwierdził: "nieterminowe zgłoszenia sprzedaży bydła z poz. 31-34 zał. IW-SIRZ". W dokumencie raportu z czynności kontrolnych w zakresie wymogów wzajemnej zgodności kontrolujący wskazał liczbę punktów przypisanych stwierdzonym niezgodnościom dla nieprawidłowości BW 4.1 - Zasięg: 5, Dotkliwość: 3, Trwałość: 1 oraz nie uznał stwierdzonej niezgodności za celową.
Zgodnie z treścią art. 38 ust. 11 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w przypadku gdy rolnik nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia, na piśmie, co do ustaleń w nim zawartych powiatowemu lekarzowi weterynarii, o którym mowa w ust. 1, w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu, chyba że bezpośrednio po zakończeniu kontroli rolnik, który był obecny podczas kontroli, zgłosił umotywowane zastrzeżenia co do ustaleń zawartych w raporcie osobie, która wykonywała czynności kontrolne. Powiatowy lekarz weterynarii, o którym mowa w ust. 1, uwzględniając zgłoszone zastrzeżenia, uzupełnia ustalenia zawarte w raporcie. W przypadku nieuwzględnienia zgłoszonych zastrzeżeń powiatowy lekarz weterynarii, o którym mowa w ust. 1, przekazuje zgłoszone zastrzeżenia, wraz ze swoim stanowiskiem do tych zastrzeżeń i raportem, do właściwego kierownika biura powiatowego Agencji (art. 38 ust. 12 ustawy).
Tymczasem poza sporem w niniejszej sprawie jest to, że skarżący był obecny przy kontroli na miejscu i osobiście odebrał raport z czynności kontrolnych. Powyższe potwierdza podpis skarżącego złożony przez niego na stronach tego raportu. Skarżący otrzymał również kopię raportu, nie zgłaszając żadnych zastrzeżeń czy też uwag do zawartych w nim przez kontrolujących informacji. Dopiero na etapie odwołania podniósł, że zwierzęta o numerach identyfikacyjnych [...], znajdowały się w bazie IRZ, gdyż były do niej zgłoszone – utraciły jedynie kolczyki. Powyższej okoliczności rolnik jednak nie wyjaśnił na miejscu, w toku prowadzonej kontroli. Jednocześnie rolnik w toku postępowania nie przedstawił na powyższą okoliczność żadnych innych dowodów, czego skutkiem są wynikające z omawianej okoliczności negatywne dla rolnika konsekwencje.
W ocenie Sądu, protokół (raport) z czynności kontrolnych ma moc prawną dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 k.p.a., gdyż został sporządzony przez uprawniony do tego organ i w przepisanej formie, w zakresie poruczonych mu z mocy prawa zadań wskazanych w zakresie działania tego organu. Sporządzony raport, jako dokument urzędowy stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone (art. 76 § 1 k.p.a.). Kodeks postępowania administracyjnego przyjmuje domniemanie zgodności z prawdą tego, co zostało w dokumencie stwierdzone, poświadczone i zaświadczone przez upoważniony podmiot, który dokument wystawił.
Odnosząc powyższe uwagi do stanu faktycznego niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że strona nie przedstawiła w toku postępowania dowodów, które mogłyby doprowadzić do ewentualnej zmiany ustaleń faktycznych w sprawie. Twierdzenia skarżącego stanowią jedynie polemikę z niewadliwymi w świetle zebranych dowodów ustaleniami faktycznymi organu możliwymi do dokonania w tej sprawie na ich podstawie. Wobec zaś braku innych dowodów, za prawidłowe należało uznać ustalenia wynikające z raportu w zakresie wymogów wzajemnej zgodności z dnia 10 listopada 2016 r. Kontrola ta stanowiła bowiem weryfikację przestrzegania wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności.
Wyniki przeprowadzanej kontroli zasadnie zostały ujęte przy wyliczeniach odnoszących się do wysokości kwoty przyznanej jednolitej płatności obszarowej, która po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń wyniosła 35.949,59 zł. Ustalenia tego raportu skutkowały w dalszej kolejności zmniejszenia odnośnie pozostałych przyznanych płatności i organ kwestie te należycie wyjaśnił.
Odnosząc się do wysokości kwoty przyznanej z tytułu płatności za zazielenienie podkreślić należy, że warunkiem jej otrzymania jest realizacja praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska, na wszystkich hektarach kwalifikujących się do jednolitej płatności obszarowej lub tzw. praktyki równoważnej, w zakresie: dywersyfikacji upraw. Praktyka dywersyfikacji upraw polega na utrzymaniu odpowiedniej liczby i powierzchni upraw na gruntach ornych w gospodarstwie rolnym w danym roku. W przypadku, gdy grunty orne zajmują od 10 do 30 ha gruntów ornych – wymagane są minimum 2 różne uprawy na gruntach ornych, w tym uprawa główna nie powinna zajmować więcej niż 75% gruntów ornych. Dla gruntów, które zajmują powyżej 30 ha gruntów ornych – wymagane są minimum 3 uprawy na gruntach ornych; w tym uprawa główna nie może zajmować więcej niż 75% gruntów ornych, a dwie uprawy główne łącznie nie mogą zajmować więcej niż 95% gruntów ornych.
We wniosku o przyznanie płatności na rok 2016 rolnik określił powierzchnię użytkowaną rolniczo na 86,85 ha, z czego areał równy 74,01 ha stanowiły grunty orne. Z uwagi na powyższe był zobowiązany do przestrzegania praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska w myśl art. 43 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013. Z dokładnej analizy wniosku złożonego przez wnioskodawcę organ ustalił, że do powierzchni obszarów proekologicznych zadeklarowano działkę rolną AA o powierzchni 5,90 ha jako element [...] Na tym obszarze zadeklarowano również realizację pakietu rolnośrodowiskowego w wariancie 8.3.1, co spowodowało wykluczenie powyższej działki rolnej z deklaracji obszarów proekologicznych.
Skarżący w skardze wyjaśnił, że działka AA omyłkowo została zgłoszona do powierzchni EFA. Tymczasem podkreślić należy, że wniosek o przyznanie płatności zawiera oświadczenia i zobowiązania związane z płatnością, której dotyczy. Oświadczenia te obejmują przede wszystkim powierzchnię działek ewidencyjnych, w stosunku do których rolnik ubiega się o przyznanie płatności oraz informacje o sposobie wykorzystania działek rolnych. Dane zawarte we wniosku mają umożliwiać weryfikację ich prawdziwości. Powyższe oznacza, iż obowiązkiem rolnika jest wypełnienie wniosku przy dołożeniu należytej staranności. To wnioskujący rolnik dysponuje wiedzą o powierzchni gruntów użytkowanych rolniczo oraz decyduje o treści wniosku w zakresie pozostałych płatności, który podpisuje i składa w ARiMR.
W ocenie organu, skarżący nie przedstawił żadnych przeciwdowodów, które by wskazywały na błędy w ustaleniach stanu faktycznego poczynionego przez Agencję odnośnie powierzchni kwalifikującej się do płatności w 2016 roku oraz sposobu jej wykorzystania. W związku z powyższym kwota przyznanej płatności za zazielenienie po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń końcowo wyniosła 18.652,22 zł. Sąd argumenty organu w omawianym zakresie w całości podziela.
W odniesieniu do zarzutów skargi odnoszących się do płatności związanej do zwierząt gatunku bydła domowe (Bos taurus) i ustaleń wykazanych w raporcie nr [...], a w szczególności nieprawidłowości WPZ-BK-2, w ocenie Sądu są one niezasadne.
We wniosku o przyznanie płatności do bydła zostało zadeklarowanych 30 zwierząt z gatunku bydło domowe. W toku prowadzonego postępowania, na podstawie przeprowadzonej kontroli administracyjnej w zakresie kwalifikowalności zwierząt do płatności organ ustalił, że do płatności kwalifikuje się 27 z nich. Jak wynika z posiadanej dokumentacji, dla zwierząt o numerach PL005303686487 oraz PL00533 7511014 zgłoszonych do wsparcia w formie płatności do bydła w trakcie przeprowadzonej w dniu 29 czerwca 2016 r. kontroli, czego potwierdzeniem jest raport o numerze 9003-18421/16, stwierdzono następujące nieprawidłowości: WPZ-BK-2: Zwierzę utraciło dwa kolczyki i nie jest identyfikowalne za pomocą księgi rejestracji bydła, paszportu bydła i bazy IRZ lub innych metod ustanowionych w rozporządzeniu 1760/2000 i posiadacz zwierzęcia nie może udowodnić, iż podjął działania w celu naprawy tej sytuacji przed otrzymaniem powiadomienia o tej kontroli (art. 30 ust. 4 lit. b rozporządzenia 640/2014). Zwierzę nie jest zidentyfikowane za pomocą kolczyków lub innych środków identyfikacji: za pomocą paszportu, nie jest zarejestrowane w księdze rejestracji bydła i nie zostało należycie zgłoszone do bazy IRZ; zwierzę o numerze identyfikacyjnym PL005413323883 podane na załączniku 0054-00000118050/16 nie zostało znalezione w bazie IRZ; zwierzę o numerze identyfikacyjnym PL005413323883 w dniu 15 maja w roku składania wniosku nie zostało zarejestrowane w systemie IRZ, gdyż data urodzenia zwierzęcia zarejestrowanego w systemie IRZ to 27 maja 2014 r.
Skarżący wyjaśniał, odnosząc się do wskazanych nieprawidłowości, że w przypadku zwierząt, które utraciły kolczyki wystąpił o wydanie duplikatów i oznaczył nimi zwierzęta. Podkreślić jednak należy, że ponownie zakolczykował zwierzęta już po przeprowadzonej kontroli i stwierdzeniu przez kontrolujących nieprawidłowości. Jednocześnie wskazał, w odniesieniu do płatności do krów, że zwierzęta o numerach [...] powinny być zgłoszone do płatności w grupie bydło domowe. W kontekście zwierzęcia o numerze identyfikacyjnym [...], w dniu 15 maja w roku składania wniosku, organ wyjaśnił, że nie osiągnęło ono wymaganego wieku 24 miesięcy (data urodzenia zwierzęcia zarejestrowanego w systemie IRZ to 24 maja 2014 r.), podobnie jak zwierzę o numerze identyfikacyjnym [...] (data urodzenia zwierzęcia zarejestrowanego w systemie IRZ do 25 maja 2014 r.).
Jak już wyżej wskazano, to wnioskodawca jest odpowiedzialny za złożenie prawidłowego wniosku o przyznanie płatności. Brak zaś zgodności danych zawartych we wniosku ze stanem faktycznym może skutkować zmniejszeniem kwoty płatności lub odmową jej przyznania i takie skutki organy zasadnie zastosowały.
Podkreślić w tym miejscu trzeba, na co zwrócono już uwagę, że postępowanie przed organami ARiMR zostało w istotny sposób zmodyfikowane przez prawodawcę, zyskując charakter szczególny względem zwykłego postępowania administracyjnego uregulowanego w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Z uwagi na funkcjonujące w tym względzie odrębności, organy ARiMR zostały zobowiązane wyłącznie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego w miejsce obowiązku nie tylko takiego jego rozpatrzenia ale i zebrania (por. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Przyjęto ponadto zasadę, że ciężar dowodu spoczywa nie na organie administracji, lecz na osobie, która z określonego faktu wywodzi skutki prawne. W świetle wykazanych odrębności nie było więc podstaw do poddania w wątpliwość poczynionych przez organ ARiMR w kontrolowanej sprawie ustaleń faktycznych, co do powierzchni działek rolnych objętych przedmiotowym wnioskiem, ich rolniczego wykorzystania, a także ustaleń w odniesieniu do zwierząt znajdujących się w stadzie rolnika. Ustalenia te, oparte na zgromadzonym w sprawie w toku kontroli administracyjnej materiale dowodowym, nie zostały podważone przez skarżącego żadnym dowodem uzasadniającym postawienie tym ustaleniom zarzutu dowolności.
Po analizie całości materiałów sprawy w świetle zarzutów zawartych w skardze, które nie były uzasadnione, Sąd nie dopatrzył się również nieprawidłowości w działaniu organu ARiMR, które mogłyby zostać wzięte pod rozwagę z urzędu.
Stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo. Zebrano niezbędne dowody do rozstrzygnięcia sprawy. W treści decyzji organ szczegółowo przedstawił argumentację dotyczącą tak podstawy faktycznej, jak i podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Z tych przyczyn Sąd uznał, że nie doszło w przedmiotowej sprawie do naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie doszło zwłaszcza do zarzucanych przez skarżącego naruszeń art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. Skarżący podnosząc te zarzuty pominął zresztą odrębności proceduralne w postępowaniu w sprawie przyznania płatności. W konsekwencji, przyjęcie przez organy zaistnienia nieprawidłowości we wniosku skarżącego, które skutkowały zmniejszeniem poszczególnych rodzajów płatności w obszarze płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego było uzasadnione i zostało prawidłowo uwzględnione.
Z przytoczonych względów uznać należało, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza, przez co skarga na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm. – dalej jako "p.p.s.a."), podlega oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło