II SA/Kr 1608/17

WyrokWSA w Krakowie2018-01-30

Skład orzekający: WSA Paweł Darmoń, WSA Mirosław Bator, WSA Małgorzata Łoboz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sadza, jako produkt spalania węgla kamiennego, powinna być traktowana jako odrębna kategoria opłaty za korzystanie ze środowiska z tytułu wprowadzania gazów i pyłów do powietrza, czy też jako część ogólnej kategorii "pyłów ze spalania paliw"?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że stanowisko organu jest prawidłowe. Zgodnie z obwieszczeniem Ministra Środowiska z dnia 13 sierpnia 2013 r., pyły węglowo-grafitowe (sadza) są traktowane odrębnie od "pyłów ze spalania paliw" w kontekście stawek opłat za korzystanie ze środowiska. Sadza, jako substancja powstająca zawsze w wyniku spalania i posiadająca inną kategorię cenową, powinna być uwzględniana niezależnie od pozostałych pyłów.
Stan faktyczny
Spółka "P." S.A. złożyła wykaz opłat za korzystanie ze środowiska za rok 2014, naliczając opłatę za wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza, ale nie uwzględniając opłaty za emisję sadzy. Organ pierwszej instancji (Marszałek Województwa) odmówił umorzenia postępowania i wymierzył spółce dodatkową opłatę za sadzę, uznając, że jest ona odrębnym zanieczyszczeniem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne ustalenie stanu faktycznego i brak wyjaśnienia relacji między różnymi kategoriami pyłów.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie : WSA Mirosław Bator (spr.) WSA Małgorzata Łoboz Protokolant : starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi "P." S.A. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 18 września 2017 r. znak: [...] w przedmiocie wymierzenia opłaty za korzystanie ze środowiskowa skargę oddala Marszałek Województwa [...] decyzją z dnia 5 kwietnia 2017 r. nr [...] działając na podstawie art. 281 ust. 1 i art. 282 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, obwieszczenia Ministra Środowiska z dnia 13 sierpnia 2013 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2014, rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 lutego 2014 r. w sprawie wykazów zawierających informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz wysokości należnych opłat oraz na podstawie art. 53, art. 55, art. 63 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. ordynacja podatkowa oraz art. 104 K.p.a. w pkt 1 odmówił umorzenia postępowania w sprawie wymierzenia spółce [...] [...] S.A. opłaty za korzystanie ze środowiska z tytułu wprowadzenia gazów i pyłów do powietrza za rok 2014, a w pkt 2 wymierzył spółce [...] [...] S.A. opłatę za korzystanie ze środowiska z tytułu wprowadzenia gazów i pyłów do powietrza za 2014 rok w wysokości [...] zł stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną a kwota opłaty wskazaną w wykazie. W uzasadnieniu podano, że Spółka przedłożyła wykaz zawierający zbiorcze zestawienie informacji o zakresie korzystana ze środowiska oraz wysokość należnych opłat za 2014 r. z naliczoną opłatą za wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza z procesów spalania paliw na łączną kwotę 6.041,00 zł. i uiściła ją w wymaganym terminie. W wykazie tym Spółka nie uwzględniła opłaty za emisję sadzy z procesów spalania węgla kamiennego. W związku z tym wezwano Spółkę do złożenia korekty wykazu zawierającego informację i dane wykorzystywane do ustalenia wysokości opłat za wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza. Strona poinformowała, że naliczyła opłatę prawidłowo, w oparciu o wskaźniki przedstawione przez Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami w publikacji "Wskaźniki emisji zanieczyszczeń za spalanie paliw - kotły o nominalnej mocy cieplnej o 5 MW", Instytut ochrony Środowiska - Warszawa 2015 r. i uznała, że wezwanie do złożenia korekty jest niezasadne. W związku z tym wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie wymierzenia należnej opłaty. Powyższą decyzją wymierzono Spółce opłatę za emisję sadzy. Wysokość należnej opłaty ustalono na podstawie stawek opublikowanych w obwieszczeniu Ministra Środowiska z 13 sierpnia 2013 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2014. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła Spółka [...] zarzucając naruszenie: 1/ art. 7, 8, 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. a w rezultacie art. 288 ust. 1 pkt 2 Prawa ochrony środowiska polegające na: braku wszechstronnego rozpatrzenia zgromadzonego materiału dowodowego i ograniczenie się w uzasadnieniu decyzji do powołania się na ustalenia poczynione przez Spółkę nie czyniąc w tym zakresie żadnych własnych ustaleń faktycznych. Błędnym przyjęciu, że jest czym innym od pyłu, podczas gdy stanowi ona najdrobniejszą frakcje pyłów, wobec czego powinna być wnoszona opłata wyłącznie ze spalania paliw, nie zaś za sadzę; 2/ art. 11 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. polegające na wewnętrznej sprzeczności uzasadnienia decyzji polegającej na oparciu wskaźników emisji na publikacji z 2011 r. (uwzględniającej sadzę), podczas gdy [...] [...] [...] S.A. obliczyła wskaźnik emisji w oparciu o publikację KOBiZE z 2013 r. (nieuwzględniającą sadzy - podobnie jak wskaźniki z 2015 r.), aktualną na dzień złożenia wykazów opłatowych; 3/ art. 105 § 1 K.p.a poprzez brak umorzenia postępowania, w sytuacji gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Na tej podstawie Spółka wniosła o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania względnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 18 września 2017 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 275 Prawa o ochrony środowiska podmioty korzystające ze środowiska obowiązane są do ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska. Do tych opłat należy m.in. opłata za wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza. Przy czym w myśl art. 284 ust. 1 ustawy podmiot korzystający ze środowiska ustala we własnym zakresie wysokość należnej opłaty i wnosi ją na rachunek właściwego urzędu marszałkowskiego. Jednocześnie podmiot korzystający ze środowiska przedkłada marszałkowi województwa wykaz zawierający informacje i dane, o których mowa w art. 287 prawa o ochronie środowiska wykorzystane do ustalenia wysokości opłat (art. 286 ust. 1). W przypadku gdy, podmiot korzystający ze środowiska przedłożył wykaz zawierający informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat, ale zamieścił w nim informacje lub dane nasuwające zastrzeżenia -marszałek województwa wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, na podstawie opłatę w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną a wynikającą z wykazu (art. 288 ust. 1 pkt 2). W niniejszej sprawie Spółka przyjęła metodę wyliczenia poprzez ustalenie wielkości emisji poszczególnych zanieczyszczeń określonych substancji, nie naliczając opłaty za emisję sadzy. Organ I instancji uznał jednak, że podczas spalania węgla w kotłach emitowana jest sadza. W związku z tym ustalił opłatę uwzględniając wskazane wyżej substancje oraz sadzę. Nie uwzględnienie sadzy w wykazie Spółki wynikało z przyjęcia, że sadza stanowi jedną z najdrobniejszych frakcji pyłu, a w związku z tym wskaźnik emisji zanieczyszczeń pyłu dla spalania paliwa W postaci węgla kamiennego, czyli pył zawieszony całkowity (TSP) uwzględnia: sadzę. Organ I instancji przyjął, opierając się ma przesłanych wykazach przez Spółkę, że wielkość emisji została ustalona metodą wskaźnikową przy wykorzystaniu wskaźników zawartych w ogólnodostępnych publikacjach. Jedną z podstawowych przesłanek w rozstrzygnięciu nin. sprawy jest wykaz tych publikacji. W ocenie organu odwoławczego do obliczenia opłaty za wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza w 2014 r. wykorzystano wskaźniki - przedstawione przez Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami (KOBiZE) w publikacji pt: Wskaźniki emisji zanieczyszczeń ze spalania paliw - kotły o nominalnej mocy cieplnej do 5 MW" z 2013 r. W opracowaniu tym nie jest wyodrębniona sadza jako odrębne zanieczyszczenie emitowane z kotłów opalanych węglem. Było to podstawą przyjętego przez Spółkę założenia, że sadza jest ujęta w pyle zawieszonym całkowitym. Niemniej należy zgodzić się ze stanowiskiem organu I instancji, że wskaźniki zawarte w powyższym opracowaniu KOBiZE nie służą ustalaniu opłaty za korzystanie ze środowiska. Jak wynika z wprowadzenia do nin. publikacji zgromadzony materiał ma służyć do ustalenia wielkości emisji przez podmioty sporządzające raporty do Krajowej bazy o emisjach gazów cieplarnianych i innych substancji, a skoro tak to wykaz musi zawierać zanieczyszczenia, które znajdują się na liście zawartej w załączniku do ustawy o systemie zarządzania emisjami. Na liście tej nie ma sadzy więc nie mogą się one znaleźć w publikacji wśród wskaźników, które w założeniu mają być wykorzystywane do sporządzania raportów wprowadzanych do Krajowej bazy. W aspekcie raportu do Krajowej bazy nie ma znaczenia rodzaj pyłu, pyły raportowane są wspólnie jako suma poszczególnych pyłów. Należy podkreślić, że opłaty za korzystanie ze środowiska i raport do Krajowej bazy są oddzielnymi systemami rządzącymi się innymi prawami. Przy ustalaniu opłaty z tytułu emisji gazów i pyłów do powietrza rodzaj emitowanego pyłu, w przeciwieństwie do Krajowej bazy ma znaczenie. Sadza jest substancją emitowaną w procesie spalania paliw stałych i zalicza się do substancji pylastych. Ze względu na inną kategorię cenową, w opłatach należy uwzględnić ładunek sadzy niezależnie od pozostałych pyłów ze spalania. Organ I instancji słusznie przyjął wskaźniki emisji określone w publikacji KOBiZE z 2011 r. zawierające sadzę jako odrębne zanieczyszczenie. We wstępie do powyższej publikacji zawarto informację, że wskazany materiał powstał w celu ułatwienia podmiotom, które " stosują zryczałtowany sposób ustalania wielkości opłat, wyliczenie wielkości emisji z kotłów o nominalnej mocy cieplnej do 5 MW. W związku z powyższym za niezasadne należy uznać twierdzenie odwołującej się, że organ I instancji nieprawidłowo ustalił stan faktyczny, a także nie wyjaśnił z jakich względów podjął zaskarżone rozstrzygniecie. Ponadto niezasadne jest twierdzenie Spółki, że ustalenia organu opierają się wyłącznie na wskaźnikach podanych przez Spółkę. Wyjaśnić bowiem należy, że przedmiotem odwołania jest decyzja ustalająca opłatę za emisję określonego pyłu, która został przez Spółkę pominięta, ale istnieje możliwość określenia go na podstawie wskaźników podanych przez Spółkę. Opłata ma zawsze charakter szacunkowy, a nie rzeczywisty, a ponadto dotyczy okresu minionego. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Krakowie wniosły [...] S.A. zarzucając naruszenie: 1/ art. 15 w zw. z art. 11 oraz art. 107 § 3 K.p.a., poprzez brak odniesienia się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu oraz piśmie z 22 czerwca 2017 r., w szczególności argumentacji skarżącej wskazującej, iż sadza stanowi najdrobniejszą frakcję pyłów, wobec czego powinna być wnoszona opłata wyłącznie za pyły ze spalania paliw, nie zaś za pyły węglowo-grafitowe, sadzę - co miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem brak wywodu organu odwoławczego pozbawił [...] S.A. możliwości polemiki ze stanowiskiem organu odwoławczego; 2/ art. 7, 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a., a w rezultacie art. 288 ust. 1 pkt 2 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska poprzez: a/ wydanie rozstrzygnięcia nakładającego na Skarżącą obowiązek na podstawie nieprawidłowo ustalonego stanu faktycznego, opartego na przypuszczeniu organu co do faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, poprzez przyjęcie że w przypadku źródeł energetycznych opalanych węglem zawsze występują pyły węglowo-grafitowe, sadza - podczas gdy z akt sprawy nie wynika aby organ odwoławczy poczynił w tym zakresie jakiekolwiek ustalenia faktyczne; b/ brak poczynienia ustaleń mających na celu wyjaśnienie relacji pomiędzy normatywnymi pojęciami "pyły ze spalania paliw", "pyły węglowo- grafitowe/sadza" oraz "pyły pozostałe"; c/ oparcie się przez organ odwoławczy na wskaźnikach KOBiZE z 2011 r. (zawierających sadzę), podczas gdy istnieją późniejsze wskaźniki z 2013 r. oraz 2015r. (pomijające sadzę) - co miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem doprowadziło do podjęcia przez organ odwoławczy błędnego rozstrzygnięcia w sprawie; 3/ art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji podczas gdy brak było ku temu podstaw z uwagi na nieustalony stan faktyczny oraz brak podstaw do wymierzenia opłaty za korzystanie ze środowiska z tytułu wprowadzania gazów lub pyłów do powietrza (z uwagi na okoliczność, iż sadza stanowi najmniejszą frakcję pyłu), co miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem doprowadziło do pozostawienia w obrocie prawnym rozstrzygnięcia niezgodnego z obowiązującymi przepisami; 4/ art. 288 ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 2 pkt 2 Prawa ochrony środowiska poprzez wydanie decyzji pomimo, iż brak było ku temu podstaw albowiem sadza stanowi element pyłu, wobec czego powinna zostać wniesiona opłata wyłącznie z tytułu emisji pyłów ze spalania paliw, co doprowadziło do naruszenia art. 288 ust. 2; 5/ art. 273 ust. 1 pkt 1 Prawa ochrony środowiska w zw. z art. 6 Ordynacji podatkowej i art. 4 w zw. z art. 5 oraz art. 2a Ordynacji podatkowej, poprzez jego błędne zastosowanie polegające na uznaniu, że dopuszczalne jest wymierzenie opłaty za korzystanie ze środowiska z tytułu wprowadzania pyłu ze spalania węgla kamiennego, w sytuacji gdy emisja ta nie miała miejsca, co oznacza, że nie powstał obowiązek uiszczenia ww. należności, a charakter tej należności (podatkowy) nie pozwala interpretować ww. obowiązku w sposób rozszerzający i w konsekwencji nie powstało zobowiązanie do uiszczenia ww. należności. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zarówno organ pierwszej, jak i drugiej instancji nie wskazały w oparciu o jakie dowody poczyniły ustalenia, iż w przypadku źródeł energetycznie opalanych węglem zawsze występują pyły węglowo-grafitowe, sadza, co uzasadnia wymierzenie opłaty za korzystanie ze środowiska. Dopiero pełne ustalenie stanu faktycznego daje podstawę do przyjęcia, że zasada swobodnej oceny dowodów nie została przekroczona, zaś poczynione ustalenia faktyczne nie noszą cechy dowolności. Organy administracji publicznej nie udowodniły, do czego były zobowiązane nakładając na Skarżącą obowiązek, że pyły węglowo-grafitowe, sadza zawsze jest emitowana przy energetycznym spalaniu węgla. Po wtóre, odrębnym zagadnieniem jest konieczność precyzyjnego ustalenia relacji pomiędzy normatywnymi pojęciami: "pyły ze spalania paliw", "pyły węglowo-grafitowe/sadza", "pyły pozostałe" oraz powiązania tych kategorii z możliwymi produktami spalania węgla kamiennego w kotłach o nominalnej mocy cieplnej do 5 MW. Niewątpliwie najszerszą kategorię (obejmującą m.in. spalanie węgla kamiennego) stanowią "pyły ze spalania paliw". Brak jest, wobec powyższego, podstaw do przyjęcia, że "pyły węglowo-grafitowe/sadza" są emitowane odrębnie (poza "pyłami ze spalania paliw"), w rezultacie czego możną dokonać ich wydzielenia z tej grupy. Mając powyższe na względzie wyjaśnienia wymaga zasadność odrębnego naliczenia opłaty za emisję "pyłów węglowo – grafitowych/sadzy". W konkluzji wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ja decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentacje zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych – o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze jak i ponad te zarzuty – w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź postępowania mającego wpływ na wynik postępowania. Przedmiotem rozpoznania sądu w niniejszej sprawuje jest ocenia legalności decyzji organu administracji w przedmiocie wymierzenia spółce [...] S.A. opłaty za korzystanie ze środowiska z tytułu wprowadzenia gazów i pyłów do powietrza za 2014 r. stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną a kwotą opłaty wskazaną w wykazie sporządzonym przez tą stronę. Zdaniem organu, strona skarżąca w sposób nieuprawniony, nie ujęła w wykazie zbiorczym (nie naliczyła też opłaty) za sadzę – substancją powstającą w procesie spalania węgla kamiennego w kotłach o nominalnej mocy cieplnej do 5 MW i emitowaną do środowiska, zaniżając w ten sposób wysokość ponoszonej opłaty za korzystanie ze środowiska. Strona skarżąca stoi na stanowisku, iż sadza jest składową pyłów ze spalania paliw a opłata za korzystania ze środowiska z tytułu wprowadzania pyłów ze spalania paliw została w wykazie ujęta - brak podstaw by za sadzę traktować jako składnik odrębny od pyłów ze spalania paliw i naliczać z tego tytułu dodatkową opłatę. Zdaniem sądu stanowisko organu jest prawidłowe. Zgodnie z dyspozycją art. 288 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 519 z późn. zm. (dalej; ustawa) art. 284 ust 1 ustawy podmiot korzystający ze środowiska ustala we własnym zakresie wysokość należnej opłaty i wnosi ją na rachunek właściwego urzędu marszałkowskiego. Opłatę ustala się według stawek obowiązujących w okresie, w którym korzystanie ze środowiska miało miejsce (art. 285 ust 1 ustawy). Podmiot korzystający ze środowiska w terminie, o którym mowa w art. 285 ust. 2 i 4, przedkłada marszałkowi województwa wykaz zawierający informacje i dane, o których mowa w art. 287, wykorzystane do ustalenia wysokości opłat oraz wysokość tych opłat, z zastrzeżeniem art. 289 ust. 1 (art. 286 ust 1 ustawy). Minister właściwy do spraw środowiska, nie później niż do dnia 31 października każdego roku, ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", wysokość stawek opłat na rok następny, uwzględniając dotychczasowe zmiany wysokości stawek oraz zasadę, o której mowa w ust. 1 (art. 291 ust 2 ustawy). Z kolei przepis art. 288 ust 1 pkt 2 ustawy stanowi, iż jeżeli podmiot korzystający ze środowiska, będąc do tego obowiązanym przedłożył wykaz zwierający informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat, ale zamieścił w nim informacje lub dane nasuwające zastrzeżenia - marszałek województwa wymierza, w drodze decyzji, na podstawie własnych ustaleń lub wyników kontroli wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, opłatę w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną a wynikającą z wykazu. Marszałek województwa dokonuje ustaleń własnych na podstawie: 1) pomiarów dokonywanych przez organy administracji lub przez podmiot korzystający ze środowiska obowiązany do poniesienia opłat. 2) innych danych technicznych i technologicznych (art. 288 ust 2 ustawy). Ustalanie opłaty za korzystanie ze środowiska ma specyficzny charakter. Unormowanie zawarte w dziale II tytułu V ustawy nawiązuje ona do rozwiązań znanych prawu podatkowemu i stanowi kombinację instytucji samowymiaru podatku oraz instytucji decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego (por. art. 21 § 2 i 3 ordynacji podatkowej). Podmiot korzystający ze środowiska ustala we własnym zakresie wysokość należnej opłaty i wnosi ją na rachunek właściwego urzędu marszałkowskiego a także przedkłada marszałkowi województwa wykaz zawierający informacje dotyczące wysokości i danych o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat. Organ uznając, iż podmiot korzystający ze środowiska (między innymi podmiot wprowadzający w ramach swej działalności gazy lub pyły do powietrza) zamieścił w przedłożonym raporcie informacje lub dane nasuwające zastrzeżenia, wymierza, na podstawie własnych ustaleń opłatę w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną a wynikającą z wykazu. W oparciu o delegacje ustawą (art. 291 ust 1 ustawy) Minister Środowiska wydał obwieszczenie z dnia 13 sierpnia 2013 r. w sprawie wysokości opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2014 publiko9wanej w M. P. z 2013 r. poz. 729 (dalej; obwieszczenie). Obwieszczenie to w tabeli G (jednostkowe stawki opłat za gazy lub pyły wprowadzane do powietrza) jako rodzaje gazów lub pyłów od emitowania których ustala się wysokość stawek opłat za korzystanie ze środowiska w poz. 52 wymienia pyły węglowo-grafitowe, sadza, natomiast w pozycji 53 pyły ze spalania paliw. Samo to zestawienie świadczy, że prawodawca sadzę jako emitowaną do powietrza substancje traktuje odrębnie niż pozostałe pyły jakie w procesie spalania powstają. Sadza, co także podkreślić należy, powstaje zawsze w wyniku spalania tj. niezależnie od rodzaju sadzy, jest ona zawsze efektem spalania. Ponadto, co podkreśla zresztą strona skarżąca,. sadza jest znacznie mniejsza niż pozostałe pyły powstające w wyniku spalania. Organ miał zatem podstawy do wymierzenia opłaty za korzystanie ze środowiska odrębnie za sadzę a odrębnie za pyły powstające w wyniku spalania. Podstawa ta wynikała właśnie z treści obwieszczenia i ujęcia w nim odrębnie tych substancji jako powstających w wyniku spalania i od których naliczana jest opłata. Zarzuty strony skarżącej nie zasługują na uwzględnienie. Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami (KOBiZE) jest podmiotem powołanym ustawą z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji. (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 286 z późn. zm.). Do zadań ośrodka należy między innymi opracowywanie metodyki ustalania wielkości emisji dla poszczególnych rodzajów instalacji lub aktywności oraz metodyki wyznaczania wskaźników emisji na jednostkę wyprodukowanego towaru, zużytego paliwa lub surowca (art. 3 ust 2 pkt 7 w/w/ ustawy) a także sporządzanie zestawień informacji i raportów, w szczególności na potrzeby systemu opłat za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza (art. 3 ust 3 pkt 2 w/w/ ustawy). Opracowania sporządzone przez ten podmiot, na które powołuje się strona skarżąca ze stycznia 2011 r oraz z stycznia 1915 r. dotyczą wskaźników emisji zanieczyszczeń ze spalania paliw kotłów o mocy do 5 MW, przy czym z wprowadzenia zawartego w obu tych opracowania wynika dobitnie, że dotyczą one innej problematyki. Opracowanie z 2015 r. powstało w celu ułatwienia podmiotom korzystającym ze środowiska sporządzenia sprawozdania jakie jest składane do krajowej bazy o emisjach gazów cieplarnianych i innych substancji tzw. krajowej bazy którą na mocy art. 3 ust 2 pkt 1 w/w ustawy prowadzi KOBiZE. Opracowanie z 2011 r. powstało w celu ułatwienia podmiotom korzystającym ze środowiska i które stosują zryczałtowany sposób ustalania wielkości opłat wyliczenie wielkości emisji z kotłów o nominalnej o mocy cieplnej do 5 MW. Skoro zatem drugie z wymienionych opracowań nie wymienia sadzy w tablicach obliczeń wskaźników emisji oznacza to jedynie to, że sprawozdanie jakie jest składane do prowadzonej przez KOBiZE krajowej bazy, nie powinno uwzględniać odrębnie sadzy. Natomiast strona,. która stosuje zryczałtowany sposób ustalania wielkości opłat za korzystanie ze środowiska sadzę musi uwzględniać odrębnie co wynika także (poza obwieszczeniem) z opracowania ze stycznia 2011 r. Zaznaczyć przy tym należy, iż opracowanie to pomocniczo jedynie (nie jest ono źródłem prawa) stosuje się przy obliczaniu wysokości opłat za korzystanie ze środowiska. Źródłem obowiązującego prawa w tym przedmiocie jest przede wszystkim obwieszczenie Ministra Środowiska z dnia 13 sierpnia 2013 r. w którym to obwieszczeniu sadza jest wymieniona odrębnie od innych pyłów ze spalania paliw. Jeszcze raz podkreślić należy, iż opracowania KOBiZE o których mowa wyżej dotyczą metodyki postępowań w dwóch różnych sprawach. Z pewnością opracowanie z 2015 r. nie dotyczy ustalania wysokości opłaty za korzystanie ze środowiska a jedynie kwestii związanych z prowadzeniem przez KOBiZE krajowej bazy i danych jakie podmioty korzystające ze środowiska powinny do tej bazy przekazywać. W oparciu o przekazywane do bazy dane KOBiZE sporządza między innymi zestawienia informacji i raportów na potrzeby organów administracji publicznej oraz organizacji samorządu gospodarczego i organizacji pracodawców (art. 3 ust 4 w/w ustawy), przeprowadza analizę informacji zawartych w raportach wprowadzonych przez podmiot korzystający ze środowiska (art. 8 ust 1 w/w/ ustawy), przygotowuje i przekazuje ministrowi właściwemu do spraw środowiska krajowy raport o wielkościach emisji gazów cieplarnianych i innych substancji za rok poprzedni, w terminie do dnia 30 września każdego roku (art. 10 ust 1 w/w ustawy). Opracowanie to nie może zatem stanowić podstawy do ustalania wielkości opłaty za korzystanie ze środowiska tym bardziej, że jako mowa o tym wyżej w obwieszczeniu sporządzonym na podstawie upoważnienia ustawowego sadza jest wymieniona odrębnie od pyłów ze spalania paliw. Odnośnie zgłoszonego na rozprawie w dniu 24 stycznia 2018 r. zarzutu, że organ nie wykazał, że sadza z kotłów o nominalnej o mocy cieplnej do 5 MW jest do środowiska odprowadzana, także nie zasługuje na uwzględnienie. Jak mowa wyżej postępowanie w sprawie ustalania opłaty za korzystanie ze środowiska ma charakter specyficzny . To podmiot korzystający środowiska – emitujący do powietrza gazy i inne substancje ma obowiąże ustalenia wielkości i rodzaju emisji substancji wprowadzanych do środowiska a organ jedynie weryfikuje te dane i w razie wątpliwości co do ich rzetelności sam dokonuje ustaleń w tym zakresie. Jeżeli strona kwestionuje, że kotły, które eksploatuje odprowadzają do powietrza sadzę, okoliczność tą powinna wykazać przed organem stosownymi dokumentami dotyczącymi tych urządzeń bądź ekspertyzami. Jeżeli jest niewątpliwym, że sadza powstaje w procesie spalania paliw i jest ujęta odrębnie od innych pyłów ze spalania w obwieszczeniu wydanym na podstawie delegacji ustawowej, organ ma podstawy do poprzestania na ustaleniu tych okoliczności przy ustalaniu wysokości opłaty. Strona która okoliczności te kwestionuje winna to wykazać stosownymi dokumentami wykazującymi, że stosowane przez nią kotły nie emitują do powietrza sadzy np. sadza osadza się na filtrach w których urządzenie jest wyposażone. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ II instancji zasady dwuinstancyjności postepowania administracyjnego. Organ drugiej instancji rozpoznał istotę sprawy. Nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów odwołania jest oczywiście wadliwością postępowania, ale ponieważ wadliwość ta nie wpłynęła na rozstrzygnięcie sprawy (jej wynik), zgodnie z regułą o której mowa w art. 145. § 1 P.p.s.a. nie może stanowić podstawy do eliminacji decyzji z obrotu prawnego. Mając na uwadze powyższe okoliczności sąd na zasadzie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło