I SAB/Wa 467/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis WSA Jolanta Dargas (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 31 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi M. P. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia 1. stwierdza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] dopuściło się bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 11 września 2015 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] marca 1960 r. nr [...], która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz M. P. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. P. pismem z dnia 28 czerwca 2017 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 11 września 2015 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] marca 1960 r. nr [...] o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej przy Al. [...] i [...], oznaczonych nr hip. [...] dz. [...], [...], [...], [...], [...] i [...]. Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym. D. L., I. L., W. Z., I. Z., W. S., G. D. i M. D. pismem z dnia 11 września 2015 r. złożyli do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wniosek o stwierdzenie nieważności ww. orzeczenia administracyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] pismem z dnia [...] listopada 2015 r. zwróciło się do pełnomocnika wnioskodawców o wykazanie następstwa prawnego wnioskodawców po M. i M. G. Pełnomocnik wnioskodawców przy piśmie z dnia 24 listopada 2015 r. nadesłał żądane dokumenty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. zwróciło się do Prezydenta [...] o przekazanie akt nieruchomości. M. P. pismem z dnia 26 listopada 2016 r. przyłączył się do ww. wniosku z dnia 11 września 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] zawiesiło z urzędu postępowanie administracyjne do czasu ostatecznego ustalenia przez sąd powszechny następstwa prawnego po M. G., bowiem w materiale dowodowym znajdowały się dwa postanowienia sądowe o nabyciu spadku po tej osobie. M. P. pismem z dnia 23 marca 2017 r. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławcze w [...] z wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania. Jednocześnie załączył prawnomocne postanowienie Sądu Rejonowego [...] w W. z dnia [...] lutego 2017 r. sygn. akt [...], zgodnie z którym uchylono postanowienie z dnia [...] marca 1992 r. sygn. akt [...] stwierdzające, że spadek po M. G. nabył W. G. Wniosek o podjęcie postępowania złożył również w dniu 13 kwietnia 2017 r. pełnomocnik pozostałych wnioskodawców. M. P. pismem z dnia 15 maja 2017 r. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa. W skardze na bezczynność z dnia 28 czerwca 2017 r. skarżący M. P. wskazał, że pomimo złożenia wniosku o podjęcie postępowania, organ postępowania nie podjął. Ponadto Kolegium nie podjęło żadnych czynności zmierzających do zgromadzenia materiału dowodowego niezbędnego do merytorycznego zakończenia sprawy. W związku z powyższym wniósł o zakreślenie organowi miesięcznego terminu do rozpoznania wniosku, stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny oraz zasądzenie kosztów postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] podjęło zawieszone postępowanie administracyjne. Następnie postanowieniem z tego samego dnia nr [...] zawiesiło postępowanie administracyjne do czasu ustalenia zakresu roszczenia do przedmiotowej nieruchomości przysługującego wnioskodawcom na mocy umowy kupna. Jednocześnie Kolegium ponownie zwróciło się do Prezydenta [...] o przekazanie akt nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie wskazując, że w dniu [...] sierpnia 2017 r. wydano dwa rozstrzygnięcia. Ponadto zwróciło się ponownie do Prezydenta [...] o przekazanie akt nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), przywoływanej dalej jako "p.p.s.a." sprawa mogła zostać rozpoznana w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W sprawie niniejszej, w związku z wydaniem przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowienia z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] o zawieszeniu postępowania administracyjnego po wniesieniu przedmiotowej skargi - orzekanie zgodnie z żądaniem skargi o zobowiązaniu organu do wydania decyzji stało się bezprzedmiotowe. Zawieszenie postępowania administracyjnego powoduje bowiem, iż brak jest podstaw do zobowiązania przez Sąd organu do rozstrzygnięcia sprawy do czasu podjęcia przez organ zawieszonego postępowania administracyjnego. Postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego stanowi akt administracyjny podlegający odrębnej kontroli sądu administracyjnego, po wyczerpaniu przez stronę administracyjnego toku instancji. Na gruncie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak jest podstaw, aby w ramach skargi na bezczynność organu dokonywać kontroli prawidłowości zawieszenia postępowania administracyjnego. Dokonanie przez Sąd w postępowaniu ze skargi na bezczynność organu oceny prawidłowości zawieszenia postępowania prowadziłoby w istocie do oceny zgodności z prawem stosowania przez organ norm prawa procesowego i materialnego w prowadzonym przed nim postępowaniu, co wydaje się nieuprawnione. Z tych też względów, Sąd orzekł o umorzeniu postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego (punkt 2 sentencji wyroku). Wskazać jednak należy, że wydanie przez organ postanowienia o zawieszeniu postępowania po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a., że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12, dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym, w tym zakresie, Sąd jest zobowiązany się wypowiedzieć. Aby wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (jt. Dz. U z 2017 r. poz. 1257 ze zm.) – powoływanej dalej jako: "k.p.a.". Obowiązkiem Sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie. Oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność organu w przedmiotowej sprawie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W przedmiotowej sprawie organ do momentu zawieszenia postępowania w dniu [...] grudnia 2016 r. podejmował próby ustalenia stanu faktycznego w sprawie (wystąpienia z dnia [...] listopada 2015 r. i [...] stycznia 2016 r.). Następnie przez okres niemal roku nie podejmował żadnych czynności w sprawie, a także zachowanie organu niewątpliwie godzi w zasadę szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.) oraz zasadę zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). Sąd stwierdził jednak, że choć istotnie rozpoznanie przez organ wniosku nastąpiło z naruszeniem terminów przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego, to bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu. Taka sytuacja, w ocenie Sądu, nie miała miejsca. Oceniając w tym zakresie sprawę Sąd wziął pod uwagę, że organ podjął czynności celem zgromadzenia materiału dowodowego niezbędnego do wydania rozstrzygnięcia oraz od grudnia 2016 r. do dnia wyrokowania, postępowanie administracyjne było zawieszone. Jednocześnie Sąd wziął pod uwagę skomplikowany charakter sprawy rozpoznawanej w postępowaniu nieważnościowym. Jednocześnie w ocenie Sądu brak jest przesłanek do uwzględnienia wniosku skarżącego o wymierzenie organowi grzywny stosowanie do art. 149 § 2 p.p.s.a. Wymierzenie organowi grzywny na podstawie powołanego przepisu jest bowiem dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia decyzji w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z k.p.a. Taka zaś sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Z tego względu formułowane w tym względzie żądanie skargi nie mogły zostać uwzględnione, a co za tym idzie skarga w tej części podlega oddaleniu. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 2 wyroku. W punkcie 1 wyroku orzeczono na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. W punkcie 3 wyroku orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a. W przedmiocie kosztów postępowania zawartych w punkcie 4 sentencji wyroku orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm).