I SAB/Wa 714/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędzia WSA Jolanta Dargas po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. P. na bezczynność Ministra Inwestycji i Rozwoju w przedmiocie wznowienia postępowania 1. stwierdza, że bezczynność Ministra Inwestycji i Rozwoju w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] września 2015 r. nr [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3. zasądza od Ministra Inwestycji i Rozwoju na rzecz skarżącego M. P. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. P., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem z dnia [...] listopada 2017 r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa (obecnie Minister Inwestycji i Rozwoju) w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] września 2015 r. nr [...] stwierdzającą nieważność orzeczenia administracyjnego odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...]. Skarżący wniósł o zakreślenie Ministrowi miesięcznego terminu na rozpoznanie złożonego wniosku, stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że pismem z dnia [...] marca 2017 r. wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego w/w decyzją z dnia [...] września 2015 r., co skutkowało wydaniem w dniu [...] czerwca 2017 r. postanowienia o wznowieniu postępowania. Skarżący zaznaczył, że od chwili podjęcia postępowania organ nie podjął żadnych czynność w sprawie, a kierowane ponaglenia pozostały bez odpowiedzi. Pismem z dnia [...] października 2017 r. wezwano zaś organ do usunięcia naruszenia prawa. Skarga jest więc uzasadniona. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa (obecnie Minister Inwestycji i Rozwoju) wniósł o jej oddalenie wskazując m.in., że postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] zawieszono z urzędu wznowione postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r. postępowanie do czasu dołączenia do akt sprawy prawomocnego rozstrzygnięcia sądu powszechnego w przedmiocie unieważnienia czynności dokonanej w formie aktu notarialnego z dnia [...] października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) - dalej jako P.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Sąd orzeka także w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V, VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a.). W myśl art. 119 pkt 4 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy zgodnie z art. 12 § 1 kpa, a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Stosownie do art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa). W myśl art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa). Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. Odnosząc się w pierwszej kolejności do żądania skargi co do zobowiązania Ministra do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] września 2015 r. wskazać należy, że postępowanie sądowoadministracyjne w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe. Jak wynika z akt sprawy postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] wznowiono postępowanie w sprawie zakończonej decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] września 2015 r., a następnie postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] zawieszono z urzędu wznowione postępowanie do czasu dołączenia do akt sprawy prawomocnego rozstrzygnięcia sądu powszechnego w przedmiocie unieważnienia czynności dokonanej w formie aktu notarialnego z dnia [...] października 2013 r. Podkreślić trzeba, że zawieszenie postępowania administracyjnego powoduje, że brak jest podstaw do zobowiązania przez Sąd organu do rozstrzygnięcia sprawy do czasu podjęcia przez organ zawieszonego postępowania administracyjnego. Postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego stanowi akt administracyjny podlegający odrębnej kontroli sądu administracyjnego po wyczerpaniu przez stronę administracyjnego toku instancji. W orzecznictwie sądowadministracynym podkreśla się, że na gruncie przepisów P.p.s.a. brak jest podstaw, aby w ramach skargi na bezczynność czy też przewlekłość organu dokonywać kontroli prawidłowości zawieszenia postępowania administracyjnego. Przy czym wydanie przez organ postanowienia o zawieszeniu postępowania administracyjnego przed datą wyrokowania w przedmiocie bezczynności organu, czy nawet przed datą złożenia skargi, nie stanowi przeszkody do orzekania przez sąd administracyjny w tej sprawie. W takiej sytuacji konieczne jest zbadanie stanu sprawy na etapie poprzedzającym wydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania. W przeciwnym razie organ mógłby uniknąć uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny na bezczynność, gdy tylko przed dniem rozprawy sądowej wydałby postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego w danej sprawie. W orzecznictwie przyjmuje się, że pomimo tego, iż postanowienie o zawieszeniu postepowania podlega ocenie w odrębnym trybie, to jednak przyjęcie tezy o braku możliwości stwierdzenia bezczynności w razie zawieszenia postępowania administracyjnego, może prowadzić do podejmowania przez organ czynności pozornych, mających na celu uniknięcie odpowiedzialności za opieszałe podejmowanie działań. W tej sytuacji, mając na uwadze wydane w sprawie postanowienie o wznowieniu postępowania, a następnie o zawieszeniu wznowionego postępowania, Sąd orzekł o umorzeniu postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu. Jednocześnie Sąd uznał, że skarżący zasadnie zarzucił Ministrowi bezczynność w przedmiocie rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania. Organ nie wywiązał się bowiem z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kpa. Jak wynika z analizy akt sprawy wniosek o wznowienie postępowania wpłynął do Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa w dniu [...] marca 2017 r. Postanowienie wznawiające postępowanie wydane zostało [...] czerwca 2017 r., zawieszenie postępowania nastąpiło zaś w dniu [...] listopada 2017 r., po złożeniu skargi na bezczynność do sądu administracyjnego. Nie można zatem uznać, że Minister działał zgodnie z zasadami określonymi w powołanych wyżej przepisach kpa. Mając zaś na względzie charakter i stopień skomplikowania sprawy oraz fakt, że postępowanie zostało wznowione, a następnie zawieszone Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądowadministracyjnym podkreśla się, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, co w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca. W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 149 § 1a i art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 P.p.s.a. w związku § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).