II SA/Sz 1365/17

WyrokWSA w Szczecinie2018-02-01

Skład orzekający: Arkadiusz Windak, Marzena Iwankiewicz, Stefan Kłosowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy negatywna ocena operatu szacunkowego, dokonana przez organizację zawodową rzeczoznawców majątkowych po wydaniu ostatecznej decyzji administracyjnej, może stanowić nową okoliczność faktyczną lub nowy dowód uzasadniający wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.?
Ratio decidendi
Negatywna ocena operatu szacunkowego, dokonana przez organizację zawodową rzeczoznawców majątkowych po wydaniu ostatecznej decyzji administracyjnej, nie stanowi nowej okoliczności faktycznej ani nowego dowodu w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Jest to jedynie nowa ocena dowodu, który istniał i był znany organowi wydającemu decyzję. Instytucja wznowienia postępowania nie może służyć jako dodatkowy środek odwoławczy do ponownej oceny materiału dowodowego.
Stan faktyczny
Skarżący T. W. domagał się uchylenia decyzji ustalającej opłatę adiacencką, powołując się na opinię organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych, która stwierdziła błędy w operacie szacunkowym stanowiącym podstawę pierwotnej decyzji. Organy administracji obu instancji odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że opinia ta nie stanowi nowej okoliczności ani nowego dowodu w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Skarżący zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Klimek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 1 lutego 2018 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji w sprawie opłaty adiacenckiej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wójt Gminy Ś. ustalił dla T. W., właściciela nieruchomości nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym K. , opłatę adiacencką z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, spowodowanego podziałem geodezyjnym, w wysokości [...] zł. Postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania T. W. od ww. decyzji Wójta. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który wyrokiem z dnia 14 maja 2015 r.,sygn. .akt II SA/Sz 288/15, oddalił skargę. Pismem z dnia 22 maja 2017 r. T. W. złożył do Wójta Gminy Ś. wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją z dnia [...] r. w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej. Jako podstawę wznowienia postępowania wskazano art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w związku z art. 157 § 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami. W uzasadnieniu wniosku T. W. wskazał, że w dniu 26 kwietnia 2017 r. Komisja Środkowopomorska Stowarzyszenia Rzeczoznawców Majątkowych w K. stwierdziła, że operat szacunkowy z dnia [...] r. określający wartość prawa własności do nieruchomości gruntowej dla celu opłaty adiacenckiej z tytułu podziału przedmiotowej działki, sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego A. K.-Ż., zawiera błędy skutkujące negatywną ocenę operatu zatem nie powinien stanowić podstawy określenia wartości rynkowej nieruchomości. Wnioskodawca podniósł także, że SKO w K. postanowieniem z dnia [...] r. wydanym w tożsamej sprawie wznowiło postępowanie uznając, że wadliwość operatu szacunkowego w przypadku wydania opinii ww. Komisji nie pozwala na uznanie go za dowód w sprawie i jest okolicznością istniejącą w dniu wydania decyzji i nieznaną organowi, który ją wydał. Postanowieniem z dnia [...] r. Wójt Gminy Ś. wznowił postępowanie w sprawie objętej wnioskiem z dnia [...] r., a następnie decyzją z dnia [...] r. nr [...] odmówił uchylenia własnej decyzji ustalającej opłatę adiacencką. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że na czas wydawania decyzji ustalającej opłatę adiacencką stan faktyczny został ustalony według zasad wynikających z ustawy o gospodarce nieruchomościami i dla potrzeb tej sprawy został przeprowadzony dowód w postaci operatu szacunkowego z dnia [...] r. Opinia Komisji Środkowopomorskiego Stowarzyszenia Rzeczoznawców Majątkowych nie może być potraktowana jako nowy dowód istniejący w dniu wydania decyzji ustalającej opłatę adiacencką, ponieważ powstała [...] r., tj. 3 lata po wydaniu tej decyzji. Oznacza to, że opinia Komisji nie istniała w momencie wydawania decyzji w dniu [...] r., co powoduje odpadnięcie przesłanki wystąpienia nowej okoliczności lub dowodu istniejącego w dniu wydania decyzji w sprawie opłaty adiacenckiej. Od tej decyzji odwołał się T. W., zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 6, 7, 8, 10, 11, 75, 77, 78, 80 oraz art. 107 § 3 i art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. W ocenie odwołującego się, stanowisko wskazane w Opinii Komisji Środkowopomorskiej Stowarzyszenia Rzeczoznawców Majątkowych jasno wskazuje, że rozstrzygnięcie zawarte w decyzji z dnia [...] r. zostało oparte o materiał dowodowy zawierający błędy stanowiące odstępstwa od przepisów prawa, mające istotny wpływ na określoną wartość nieruchomości. Zatem w chwili wydawania decyzji istniały okoliczności faktyczne, nieznane organowi administracji, którymi była niezgodność operatu szacunkowego z dnia [...] r. z przepisami prawa. Na poparcie tej argumentacji strona wskazała m.in. na wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2017 r. I OSK 1347/16, w myśl którego wznowienie postępowania powinno następować nie tylko z uwagi na wyjście na jaw nowych dowodów, ale także i nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, przy czym ujawnienie się tych okoliczności może być rezultatem przeprowadzenia dowodów (ujawnienia się dowodów) po wydaniu decyzji, byleby tylko rzecz dotyczyła faktów mających miejsce przed wydaniem decyzji, które są istotne dla sprawy, a nie były znane organowi w momencie jej podejmowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Ś. z dnia [...] r. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że instytucja wznowienia postępowania administracyjnego nie może służyć jako kolejny środek odwoławczy służący ponownej ocenie materiału dowodowego, lecz jest nadzwyczajnym trybem kontroli aktu administracyjnego, a w wyniku takiej kontroli może dojść do uchylenia decyzji ostatecznej, czyli takiej, której nie można wzruszyć za pomocą zwykłych środków odwoławczych. Ogólną i powszechnie akceptowaną zasadą systemu prawa jest to, że przepisy o charakterze wyjątkowym nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający, a więc także przesłanki wznowienia postępowania muszą być interpretowane restrykcyjnie. W kontrolowanym postępowaniu wnioskodawca domagał się wznowienia postępowania zakończonego ustaleniem opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości powołując się na fakt, że opinia Komisji Środkowopomorskiego Stowarzyszenia Rzeczoznawców Majątkowych w K. z dnia [...] r. wykonana na zlecenie wnioskodawcy z dnia [...] r. zakwestionowała ustalenia zawarte w operacie szacunkowym wykonanym przez rzeczoznawcę majątkowego A. K.-Ż., który to operat stanowił podstawę rozstrzygnięcia w postępowaniu objętym wnioskiem o wznowienie postępowania. Istota problemu w niniejszej sprawie, zdaniem organu II instancji, sprowadza się zatem do wyjaśnienia, czy wystąpiły przesłanki uchylenia we wznowionym postępowaniu kwestionowanej decyzji Wójta Gminy Ś. w sprawie opłaty adiacenckiej, wskazane przez wnioskodawcę we wniosku z dnia [...] r. Przede wszystkim organ II instancji zauważył, że opinia Komisji Opiniującej w K., na którą powołuje się strona, nie może być potraktowana jako nowy dowód istniejący w dniu wydania decyzji objętej wnioskiem o wznowienie, ponieważ powstała ona [...] r., a więc niemal trzy lata po wydaniu decyzji Wójta Gminy Ś. ustalającej jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, spowodowanej podziałem geodezyjnym. Trzeba zatem rozważyć, czy ww. opinia, a dokładniej wnioski w niej zawarte, mogły być uznane za nowe istotne okoliczności faktyczne, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Zespół Opiniujący operat szacunkowy z dnia [...] r. stwierdził, że operat ten nie powinien stanowić podstawy określenia wartości rynkowej nieruchomości dla sformułowanego w nim celu (określenie wartości prawa własności nieruchomości gruntowej), gdyż zawiera błędy stanowiące odstępstwa od przepisów prawa, mające istotny wpływ na określona wartość nieruchomości. Przede wszystkim w operacie brak jest powszechnie obowiązujących standardów zawodowych dotyczących dokonywania wycen nieruchomości, jak zasady dobrej praktyki zawodowej i dorobek środowiska, np. zapis dotyczący przedmiotu wyceny nie wskazuje, czy stanowi on w sensie prawnym nieruchomość, czy jest to część nieruchomości opisanej księgą wieczystą, przedmiot wyceny został opisany nieprecyzyjnie (czy dotyczy nieruchomości czy działki), ponadto w podstawach prawnych nie podano aktualnego tekstu jednolitego aktów prawnych, brak dokumentów określonych jako dane z rejestru gruntów. Zastrzeżenia Komisji dotyczyły także opisu przeznaczenia nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego, ponieważ autorka ocenianego operatu nie wskazała zapisów wiążącego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Ś. odnoszących się do terenu, na którym znajdowała się działka. Zdaniem Komisji, zapis w operacie, że przeznaczenie nieruchomości określono na podstawie zapisów Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego z dnia [...] r. i decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] r. ustalającej warunki zabudowy dla budowy 7 domów mieszkalnych jednorodzinnych jest niewystarczające, ponieważ do czasu podziału nieruchomości to przeznaczenie mogło się zmienić. Odnośnie do sposobu wyceny nieruchomości autorka operatu nie wskazała, jaki rodzaj i obszar rynku analizowała dla określenia wartości nieruchomości przed podziałem, a jaki dla nieruchomości po podziale i jakie było przeznaczenie badanych nieruchomości, czyli nieprecyzyjnie wskazano rodzaj analizowanego rynku. Dodatkowo w przypadku nieruchomości zestawionych w tabeli 1A nie można stwierdzić warunku podobieństwa wg kryterium powierzchni działek wybranych do wyceny, gdyż biegła przyjęła bliżej nieokreślone kryterium "działki o pow. do 3000 m˛". Nie uzasadniono wyboru transakcji do porównania. Podobne zarzuty dotyczą ustalenia cech rynkowych dla działek o pow. powyżej 3000 m˛, jak i wyznaczenia cech znaczących rynkowo i określeniu ich wag. Jeśli chodzi o metodykę wyceny nieruchomości po podziale jako sumy wartości poszczególnych działek budowlanych powstałych w wyniku podziału, Komisja uznała, że cechy poszczególnych działek mogą być i są inne niż cechy nieruchomości tworzonych przez te działki, co oznacza, że wynik wyceny można uzyskać wyceniając poszczególne działki i sumując ich wartości, a inny wyceniając nieruchomość składającą się z tych działek. W ocenie Kolegium, przedstawione zarzuty do operatu szacunkowego również są dyskusyjne, jak choćby zarzut dotyczący metodyki wyceny działek po podziale. Organ II instancji podkreślił, że dotychczas trwał w orzecznictwie sądowoadministracyjnym spór w powyższej kwestii odnośnie sposobu wyceny nieruchomości. Niektóre sądy uznawały bowiem, iż określanie przez biegłych wartości poszczególnych działek geodezyjnych, powstałych na skutek podziału, a następnie sumowanie ich wartości, jest nieprawidłowe, wskazując, iż przedmiotem operatu jest określenie wartości nieruchomości, którego to pojęcia nie należy utożsamiać z pojęciem poszczególnych działek ewidencyjnych, jako że ustawa o gospodarce nieruchomościami rozróżnia te dwa pojęcia. Nieruchomość po podziale ma analogiczną powierzchnię jak przed podziałem, taką sama lokalizację, taki sam dostęp do infrastruktury, błędem jest zatem eksponowanie jako cechy porównawczej powierzchni gruntu w celu wykazania wzrostu wartości nieruchomości po podziale. Spór w tym zakresie przerwał Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z dnia 12 stycznia 2017 r. sygn. akt I OSK 1695/16 wskazał, iż cena rynkowa nieruchomości podzielonej geodezyjnie to cena jaką można uzyskać za sumę podzielonych działek, a nie cena nieruchomości podzielonej geodezyjnie. Przyjęcie tego ostatniego stanowiska za prawidłowe oznaczałoby fikcję wyceny - nieuwzględnienie w cenie celu i funkcji podziału poprzez utworzenie działek mniejszych, które mogą być przedmiotem obrotu prawnego. Dokonując wykładni przepisu art. 98a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami nie można abstrahować od skutku ekonomicznego jaki z reguły powoduje podział nieruchomości na działki mniejsze. Próba wyceny nieruchomości po podziale jedynie z uwzględnieniem granic geodezyjnych działek nie oddawały jej rzeczywistej wartości, bowiem czynnikiem cenotwórczym jest przede wszystkim wielkość i kształt działek, które mogą być przedmiotem obrotu prawnego. Odnosząc się zatem do dowodu w postaci opinii Komisji Środkowopomorskiego Stowarzyszenia Rzeczoznawców Majątkowych w K. z dnia [...] r. Kolegium uznało, że wnioski przedmiotowej opinii Komisji nie są nowymi okolicznościami istniejącymi w dacie orzekania przez organ, lecz są wynikiem nowej oceny dowodu przeprowadzonego w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją ustalającą opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Z samej treści tego dokumentu jednoznacznie wynika, że ww. Komisja "dokonała oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego i sporządziła opinię", natomiast ocena operatu sporządzonego w postępowaniu objętym wnioskiem o wznowienie była negatywna. Oznacza to, że wszelkie stwierdzone wady dotyczyły wad tkwiących w treści operatu szacunkowego. Gdyby bowiem uznać, że dokonana już po zakończeniu postępowania administracyjnego odmienna ocena materiału dowodowego, prowadząca do uzyskania nowych wyników tej oceny, powoduje powstanie nowych okoliczności i może stanowić podstawę do wznowienia postępowania, to oznaczałoby w praktyce przyznanie stronom dodatkowego środka odwoławczego. Wójt Gminy Ś. prowadząc postępowanie w sprawie opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego jej podziałem geodezyjnym dokonał oceny przedmiotowego operatu i uznał, że może on stanowić podstawę rozstrzygnięcia w sprawie, czyli przeprowadził w toku sprawy wymagany dowód, tj. operat szacunkowy dotyczący nieruchomości i ocenił go pozytywnie. Tak dokonaną oceną organ jest związany i ani zmiana tej oceny, ani odmienna ocena dowodu, który był znany organowi w dniu wydania decyzji nie uzasadnia zmiany decyzji objętej wnioskiem o wznowienia postępowania. Operat szacunkowy będący dowodem w sprawie ustalania opłaty adiacenckiej był znany organowi pierwszej instancji, nie był więc dowodem nowym. Został natomiast błędnie oceniony przez organ pierwszej instancji jako rzetelny i zgodny z obowiązującym prawem. Zdaniem Kolegium, dokonanej oceny dowodowej tego operatu, strona nie można kwestionować w trybie wznowienia postępowania. Jak przyjmuje się w orzecznictwie i doktrynie postępowania administracyjnego, odmienna, a nawet błędna ocena dowodu, który istniał i był znany organowi wydającemu decyzję, nie uzasadnia żądania wznowienia postępowania (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 maja 2004 r., III SA 134/03). Utożsamianie odmiennej oceny dowodu z nową okolicznością faktyczną nie znajduje uzasadnienia w treści przepisu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. i za niezasadne uznać należy kwestionowanie prawidłowości operatu po zakończeniu postępowania w trybie postępowania wznowieniowego. Dlatego też Kolegium nie zgodziło się z oceną zawartą w postanowieniu z dnia [...] r. nr [...], w którym Kolegium już na I etapie wznowienia postępowania w podobnej sprawie, bez zbadania tej przesłanki w postępowaniu wznowieniowym stwierdziło, że wznowiło postępowanie uznając, że okoliczność wadliwości operatu szacunkowego niepozwalającej na uznanie go za dowód w sprawie, jest istotna dla sprawy, istniała w dniu wydania decyzji i nie była znana Kolegium, które tę decyzje wydało. Taki wniosek można wyciągnąć dopiero po przeprowadzeniu oceny tej okoliczności w postępowaniu prowadzonym w II etapie postępowania, czyli po wznowieniu postępowania. Dlatego Kolegium, po przeprowadzeniu oceny wniosków Komisji Środkowopomorskiego Stowarzyszenia Rzeczoznawców Majątkowych w K. z dnia [...] r. uznało, że wadliwość operatu szacunkowego w przypadku wydania opinii ww. Komisji, po pierwsze nie pozwala na uznanie go za dowód w sprawie, po drugie nie jest okolicznością istniejącą w dniu wydania decyzji, i po trzecie była nieznana organowi, który ją wydał. Z tego powodu uchylenie w trybie wznowieniowym ostatecznej i poddanej kontroli decyzji administracyjnej na podstawie późniejszej oceny materiału dowodowego, czy też okoliczności z tej oceny wynikającej, stanowiłoby naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Pismem z dnia 31 października 2017 r. T. W., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył skargę na ww. decyzji Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Kwestionowanej decyzji skarżący zarzucił naruszenie: - art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. poprzez dokonanie błędnej wykładni pojęcia "nowe okoliczności" i przyjęcie, że przyczyny wadliwości operatu szacunkowego wskazane w opinii sporządzonej przez organizację zawodową rzeczoznawców majątkowych nie stanowią nowej okoliczności w rozumieniu ww. przepisu, lecz są nową oceną dowodu przeprowadzonego w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną oraz poprzez przyjęcie, że nową okolicznością, o której mowa w ww. przepisie nie może być okoliczność wpływająca wyłącznie na ocenę dowodu, - art. 84 w związku z art. 7, 77 i 80 K.p.a. poprzez przyjęcie, że organ może samodzielnie dokonać oceny operatu szacunkowego w zakresie zastosowanej metodologii szacowania nieruchomości, podczas gdy oceny takiej może dokonać tylko rzeczoznawca majątkowy lub komisja rzeczoznawców, - art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez ich zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji odmawiającej uchylenia decyzji dotychczasowej, podczas gdy z materiału zgormadzonego w sprawie wynika, że decyzja organu I instancji oraz decyzja dotychczasowa powinny zostać uchylone, - art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie, tj. niewydanie decyzji uchylającej decyzję organu I instancji oraz decyzję dotychczasową, pomimo że w niniejszej sprawie zaistniały podstawy do takiego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej: "P.p.s.a."). Badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniem uzasadniającym jej wzruszenie, a tym samym skarga T. W. nie mogła zostać uwzględniona. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zaskarżona decyzja wydana została w ramach nadzwyczajnego postępowania administracyjnego tj. postępowania wznowieniowego, zainicjowanego wnioskiem skarżącego. Wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową umożliwiającą ponowne wydanie rozstrzygnięcia w sprawie już zakończonej wcześniej decyzją ostateczną w przypadkach, gdy zachodzi przypuszczenie, że postępowanie poprzedzające wydanie owej ostatecznej decyzji było wadliwe. Enumeratywny katalog przesłanek wznowienia postępowania zawarty jest w art. 145 § 1, 145a § 1 oraz art. 145b § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2017 r. poz. 1257) – powołana tu jako: "K.p.a." W rozpoznawanej sprawie zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy, jako podstawę wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wójta Gminy Ś. z dnia [...] r. wskazały art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W orzecznictwie wskazuje się, że określona w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. podstawa wznowienia postępowania zachodzi wówczas, gdy zostaną spełnione łącznie trzy przesłanki. Pierwszą jest to, że ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody są istotne dla sprawy oraz nowe. Drugą z nich jest istnienie "nowych okoliczności faktycznych", "nowych dowodów" w dniu wydania decyzji ostatecznej, zaś trzecią przesłanką jest, że "nowe okoliczności faktyczne", "nowe dowody" nie były znane organowi, który wydał decyzję. Przyjmuje się, że nie ma znaczenia, czy ujawnione okoliczności lub dowody nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie pierwotnie w wyniku zaniedbań, czy z innych powodów. Warunkiem wznowienia postępowania jest w tym przypadku jedynie to, aby nowa okoliczność, czy dowód miały istotne znaczenie dla sprawy i istniały w dniu wydania decyzji, przy czym nie były znane organowi, który wydał decyzję. Podkreślić jednocześnie należy, że skoro wznowienie postępowania jest instytucją szczególną, stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji, to tym samym wykładnia przepisów określających warunki wznowienia musi być ścisła. W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły istotne dla sprawy "nowe okoliczności faktyczne" lub "nowe dowody". Jak słusznie zauważył organ II instancji, opinia Komisji Środkowopomorskiej Stowarzyszenia Rzeczoznawców Majątkowych w K., na którą powołuje się skarżący, nie może być potraktowana jako nowy dowód istniejący w dniu wydania decyzji objętej wnioskiem o wznowienie, ponieważ powstała ona [...] r., a więc niemal trzy lata po wydaniu decyzji Wójta Gminy Ś. ustalającej opłatę adiacencką. Zgodzić się należy również ze stanowiskiem Kolegium, że wnioski przedmiotowej opinii nie są nowymi okolicznościami faktycznymi, istniejącymi w dacie orzekania przez organ, lecz są wynikiem nowej oceny dowodu przeprowadzonego w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją ustalającą ww. opłatę, co wynika również z samej treści tego dokumentu. Innym słowy, ujawnienie nowych okoliczności faktycznych nie oznacza sytuacji, w której takie okoliczności faktyczne są wyprowadzane z odmiennej oceny dowodów znanych organowi wydającemu decyzję pierwotną. Czym innym bowiem jest wyciągnięcie wniosków i ocena okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a czym innym wiedza o faktach. Są to dwie różne sytuacje i tylko druga z nich stanowi przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. W oparciu o powyższą argumentację uznać więc należy, że wnioski wypływające z przedłożonej przez skarżącego opinii Komisji Środkowopomorskiej Stowarzyszenia Rzeczoznawców Majątkowych w K. nie są okolicznościami faktycznymi (zdarzeniami zaistniałymi w sensie fizycznym), lecz są wynikiem dokonanej oceny operatu szacunkowego, będącej efektem przeprowadzonego procesu myślowego. Są więc wynikiem oceny dowodu stanowiącego podstawę ustalenia opłaty adiacenckiej. Również z art. 157 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 ze zm., dalej: "u.g.n.") wynika, że organizacja zawodowa rzeczoznawców majątkowych dokonuje "oceny prawidłowości sporządzania operatu szacunkowego". Przepis art. 157 u.g.n (stanowiący podstawę sporządzania przedłożonej w niniejszej sprawie opinii) przewiduje bowiem szczególny tryb kwestionowania prawidłowości sporządzania operatu szacunkowego przez poddanie go ocenie podmiotu wyspecjalizowanego, jakim jest organizacja zawodowa rzeczoznawców majątkowych. Organizacja dokonuje zaś "oceny" operatu przeprowadzając jego weryfikację. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że ocena operatu została sporządzona już po zakończeniu postępowania administracyjnego i po wydaniu decyzji ostatecznej. Dopiero zatem po tym dniu można ewentualnie mówić o skutkach ww. przepisu. Gdyby opinia zawierająca powyższą ocenę wydana została na etapie toczącego się postępowania, bezsprzecznie wywołałaby w tym postępowaniu skutek w postaci utraty przez operat waloru opinii, co prowadziłaby do konieczności sporządzania nowego operatu. Ustawodawca nie przewidział jednak, aby negatywna ocena opinii dokonana przez organizację zawodową rzeczoznawców wywoływała skutki wstecz - nie powoduje ona zatem utraty przez operat waloru opinii od dnia jego sporządzania. Przyjęcie odmiennego stanowiska dawałoby bardzo szeroką możliwość ponownej weryfikacji dowodów przeprowadzonych w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną. Takie działanie nie jest do pogodzenia z zasadą trwałości decyzji ostatecznych. Przyjęcie, jak chce tego strona skarżąca, że odmienna ocena materiału dowodowego, przeprowadzona po zakończeniu postępowania, jest nową okolicznością faktyczną i otwiera drogę do wznowienia postępowania, oznaczałoby w praktyce – jak zasadnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – przyznanie stronie dodatkowego środka odwoławczego. Należy zauważyć, iż ze względu na określony w art. 98 ust. 1 u.g.n. 3-letni termin ustalenia opłaty adiacenckiej licząc od dnia, w którym decyzja o podziale stała się prawomocna – mogłoby to niweczyć możliwość ustalenia tej opłaty. Skoro zatem - jak wskazano wyżej – w sprawie nie wystąpiły nowe, istotne okoliczności lub nowe dowody, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., uznać należy, że organy obu instancji zasadnie odmówiły uchylenia w wyniku wznowienia postępowania decyzji Wójta Gminy Ś. z dnia [...] r., ustalającej skarżącemu opłatę adiacencką z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, a zatem nie można mówić o naruszeniu przez organy obu instancji tego przepisu, jak też innych przepisów wskazanych w skardze. Wobec tego, na podstawie art. 151 P.p.s.a., należało orzec jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło